Σάββας Σαββόπουλος, Ψυχίατρος- Ψυχαναλυτής: Όταν πονά η ψυχή μας, να μην σιωπά...

Μάρτιος 01, 2026 00:30:14 Επεισόδιο 3

Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Ο γνωστός Ψυχίατρος και Ψυχαναλυτής μιλά στο Newsbomb.gr για το πολιτισμικό πλαίσιο και στην οικογένεια στην οποία μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Πλέον ζούμε σε μια βίαιη κοινωνία, έχει αλλάξει αυτό ή απλώς έχει αλλάξει ο τρόπος που το βλέπουμε και ενημερωνόμαστε πιο πολύ και υπάρχει μια άμεση ενημέρωση, αν υπάρχει παντού διαχέτενα περιστατικό βία, το γνωρίζεις αμέσως. Έχουμε αλλάξει ως κοινωνία, έχουμε γίνει μια πιο βίαιη κοινωνία. Νομίζω ισχύουν και τα δύο, δηλαδή ούτε πρέπει να δραματοποιούμε, ούτε από την άλλη μεριά να μην δούμε την ιδιατερότητα της πολιτισμικής στιγμής που ζούμε, της πολιτισμικής αυτής περιόδου, όπου ένα μεγάλο θέμα που παίζει είναι το πώς μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά, σε ποιο πολιτισμικό πλαίσιο, σε ποια οικογένεια και πώς πριν 30 ή ακόμα πιο πίσω 50 ή 100 χρόνια.

Δηλαδή, νομίζω πιο παλιά οι κοινωνίες και οι οικογένειες ήταν πιο αυταρτικές και έτσι επέβαλαν μια μεγαλύτερη κατά κάποιο τρόπο καταστολή στην επιθετικότητα στα παιδιά τους. Ήταν και από πιο κοντά. Εν τη γενέση της λέει πριν. Εν τη γενέση. Δηλαδή η οριοθέτηση λειτουργούσε περισσότερο έστω και με έναν τρόπο κατασταρτικό που άφηνε άλλες ζήμια στα παιδιά παρά σήμερα όπου δεν υπάρχει μια τέτοια οριοθέτηση.

Βασικά τα παιδιά αφήνονται πιο πολύ να κάνουν ό,τι θέλουν, μην τους χαλάσουμε τη διάθεση. Ακόμα ένα σημαντικό ζήτημα για τα παιδιά είναι η συνάντηση κοινωνίας, σχολείου και οικογένειας. Το δικό μου τον καιρό δεν υπήρχε περίπτωση γονιός να αντίθεθει σε καθηγητή. και ας σε είχε αδικήσει και το λέγει και επιπλέον δώσ' του και μια σφαλιάρα κύριε καθηγητά αν νομίζετε ότι δεν είναι εντάξει τώρα κάνει τα αντίθετα δηλαδή θέλω να πω ήταν μεγάλη η καταστολή τότε και γι' αυτό και η βία ήταν πιο περιορισμένη γιατί ήταν πιο ελεγχόμενη ακόμα πιο παλιά υπήρχαν οι παιδονόμοι που γύριζαν μέσα στην πόλη και έβλεπαν ποιος είναι ο μαθητής φορούσε πηλίκιο που έγραφε σε ποιο γυμνάσιο, ποια τάξη, με τα αστέρια που είχε.

Δηλαδή ήσουν άμεσα παρακολουθούμενος. Είναι θέμα καταστολής. Αυτό είναι θέμα διαχείρισης των γονέων, δηλαδή, αν το παιδί θα έχει καταστολή. Όχι. Αυτή είναι η μία παράμετρος, λέω, ότι έχει αλλάξει μέχρι τότε. Το πιο σημαντικό θέμα δεν νομίζω ότι είναι ούτε τα πειθαρχικά, ούτε η καταστολή. Αλλά και αυτά χρειάζονται ως παράδειγμα.

το πιο σημαντικό είναι η παιδεία δηλαδή πως μαθαίνεις το παιδί να εκπαιδεύει την επιθετικότητα η οποία αναπτύσσεται μέσα του από τη στιγμή που γεννιέται δηλαδή το κάθε άτομο θεωρείτε πως η επιθετικότητα αυτή υπάρχει πάντα μέσα μας υπάρχει σε όλους μας υπάρχει και επιθετικότητα και ένας ερωτισμός και μια σεξουαλικότητα αυτά πρέπει να εκφραστούν με τρόπο αποδεκτός στην κοινωνία αυτό το αναλαμβάνουν οι θεσμοί η κοινωνική. Πρώτος θεσμός είναι η οικογένεια.

Οι γονείς. Η ευρύτερη οικογένεια. Μετά είναι η γειτονιά. Είναι το σχολείο. Και ούτω καθεξής. Να πιάσουμε λίγο ένα-ένα. Οικογένειες. Ακούω πάρα πολλούς να λένε ξέρετε όλο αυτό το πράγμα με τη βία στην Ανίλικα ξεκίνησε μετά την οικονομική κρίση και την περίοδο της πανδημίας που πιέστηκαν οι οικογένειες, άρχισαν να υπάρχουν προβλήματα μες στο εσωτερικό και αυτά έγιναν σαν παιδιά.

Είναι αλήθεια αυτό. Δηλαδή η οικονομική κρίση, η ανεργία επηρεάζει τη λειτουργικότητα μιας οικογένειας. Δηλαδή έχουμε δει ότι οι άνεργοι έχουν μια αρροπή, μια τάση να εμφανίσουν κατάθλιψη ή να εμφανίσουν κατά κάποιο τρόπο προβλήματα με το αλκοόλ, προβλήματα αντικοινωνικά ή προβλήματα αυτή η επιθετικότητα να στραφεί ανάντιον του εαυτού τους.

Δηλαδή είναι θέματα τα οποία έχουν αναδείξει. Τώρα είναι το ίδιο καλό ένα παιδάκι που μεγαλώνει σε μια οικογένεια με ένα πατέρα ή με μια μητέρα που έχει προβλήματα κοινωνικά και επαγγελματικά και οικονομικά από μια οικογένεια που είναι καλά δομημένη, υπάρχει οριοθέτηση και έχει μια ευμάρεια κοινωνική και οικονομική. Ωραία να σας ρωτήσω ότι εμένα ο πατέρας μου υπάρχει μια γενιά που έχει μεγάλωσει την περίοδο του πολέμου κιόλας.

Δηλαδή οι αργότερες, οι επόμενες δεκαετίες δεν ήταν εύκολες. Ούτε οικονομικά, υπήρχαν τεράστιες ζητήματα. Δεν είδαμε τότε επικράτηση λογική του συμμαζέματος. Υπήρχε αυτή η οριοθέτηση στα παιδιά. Βεβαίως. γιατί έπρεπε το παιδί μέσα στην τότε κοινωνική κατάσταση από τη μια μεριά να αναλάβει τον εαυτό του και από την άλλη να βοηθήσει και το σύνολο το οικογενειακό.

Δηλαδή θα πάντρευε αδερφές, θα συντρούσε τους γονείς. Που είχε αναλάβει και ένα ρόλο που πολλές φορές ήταν εκεί πάνω από τον ίδιο. Ήταν γονεϊκός ρόλος. Δηλαδή σε πολλές οικογένειες, από την οικογένεια και του πατέρα μου και τη μητέρα, ο μεγάλος αδερφός ο οποίος είχε φύγει από το χωριό και κάπως είχε αναβαθμιστεί κοινωνικά και οικονομικά, ανάλαβε και τα αδέρφια του.

Αυτό τώρα το βλέπετε συχνά. Άρα, αυτός είναι ο θεσμός της οικογένειας. Ο θεσμός της οικογένειας. Το άλλο είναι πόσο χρόνο και αν περνούν οι γονείς ποιοτικό χρόνο. Αυτό είναι το βασικό. Πολλές φορές έχουμε οικογένειες που οι γονείς δεν βλέπουν τα παιδιά τους. Δεν είναι σπάνιο αυτό. Ή οι γονείς έχουν τέτοια προβλήματα ή τέτοια διάρθρωση προσωπικότητας που δεν ξέρουν να συνομιλήσουν με τα παιδιά τους.

Πάει το παιδάκι να μιλήσει στον μπαμπά του και του λέει άσε με τώρα, βλέπω το μάτσε. Και καλά το παιδάκι, αν και αυτό είναι εξωγό, όπως ο μπαμπάς με τον Ολυμπιακό με τον Παρθενοκόη με την ΝΑΕΚ. Αλλά αν εκείνη τη στιγμή περνάει ένα ζόρι πώς το ακούει αυτό. Σαν να πω. Αν και θα σας πω μας το παρελθόν υπήρχε μια πιο σκληρή σχέση των γονέων, ειδικά του πατέρα με τα παιδιά.

Δεν υπήρχε τότε ούτε τότε αυτός ο δίαιβλος επικοινωνίας άμεσος. Ίσως είμαστε καλύτερα τώρα από ό,τι βλέπω. Είμαστε πολύ καλύτερα τώρα σε σχέση με το γεγονός ότι Και ο ρόλος του πατέρα, που ήταν μέσα σε ένα πατριαρχικό πλαίσιο, με πατριαρχική οικογένεια, δεν είχε αυτό τον κατασταλτικό ρόλο που είχε τότε, ή αν θέλετε τον ρόλο τον κατευθυντικό.

Δηλαδή σου δίνει κατεύθυνση τι θα κάνεις. Πολλές φορές έλεγε ο πατέρας θα κάνεις αυτό σαν δουλειά. Και το παιδί απενδύετο τη δικιά του επιθυμία, την παράταγε, και ακολουθούσε τον δρόμο που έλεγε ο μπαμπάς. Ξέχωρα ο ίδιος γινόταν δυστυχής Ρόλος του παππού και της γιαγιάς Ο ρόλος του παππού και της γιαγιάς Είναι εξαιρετικά Σημαντικός Γιατί ξέρετε Και αυτό έχει σβήσει τα τελευταία χρόνια Δεν λειτουργεί όπως παλιά Δεν ζουν τόσο κοντά Και δεν ζουν τόσο Λειτουργικά μέσα στην οικογένεια Ο παππούς Παλιά ήσαν σχεδόν μέσα στο ίδιο σπίτι Γιατί είναι σημαντικό Γιατί ο παππούς και η γιαγιά, αν θέλετε, επειδή είναι ο γονιός του γονιού, εκπροσωπούν κατά κάποιο τρόπο την ηθική του πατέρα.

Άρα αυτό που λέμε εμείς στη δικιά μας τη γλώσσα, την ψυχαναλυτική, είναι σαν εκφράσεις του υπερεγώ. Δηλαδή είναι ο σοφός που λέει. Και λέει κάτι που το παιδί μπορεί να το πάρει ως δελυτό. να το πάρει ως μια κατεύθυνση για να την ακολουθήσει. Άρα έπαιζε αυτό τον ηθικό ρόλο. Ειδικά άμα ήταν ένας παππούς, ο οποίος και συνήθως έτσι γινόταν, εκεί που ήταν κάπως αυστηρός ο πατέρας, ο παππούς ήταν ο μαλακός.

Ήταν αυτός που γλύκαινε. Υποθέτω έχει παίξει ρόλο και η εμπειρία σε αυτό. Και η εμπειρία και ότι θέλει να αποστασιοποιηθεί από το δικό του αυτό, όταν ήταν αυστηρός το παιδί του. Δηλαδή πολύ συχνά μου έχουν πει ασθενείς εδώ ότι μπορεί να έχουν δώσει μία στον ποπό του παιδιού τους έτσι πολύ τέτοιο πολύ ελαφρά και να πετάγει το αυγό δεν τρέπεσαι παλιό παιδό τι κάνεις το παιδί του λέει έρπα μπα λέει σημαντικές απείς το ξύλο εγώ λοιπόν λοιπόν αυτό είναι το όρομα κομμάτι της οικογένειας πάμε στο κομμάτι του σχολείου το οποίο πάλι από προσωπική εμπειρία και βλέπω εδώ τα παιδιά μου έχει ένα ρόλο απίστευτης πίεσης στα παιδιά.

Και δεν ξέρω αν θα πρέπει να είναι αυτός ο ρόλος του. Ναι, γιατί ο ρόλος είναι πια μόνο στο επίπεδο το μαθησιακό και όχι στο ρόλο να εγκαταστήσει σχέση με τα παιδιά. Τα παιδιά μπορούν να μάθουν μόνο όταν, έτσι πιστεύω, όταν έχουν εγκαταστήσει μια συναισθηματική σχέση με τον καθηγητή τους. Αλλιώς το βλέπουν και θα το δείτε αυτό, ότι αν έχουν έναν καθηγητή που τον αγαπούν ή νιώθουν ότι ο καθηγητής τους αγαπάει αποδίδουν καλύτερα.

Ακόμα και στο ίδιο μάθημα. Δηλαδή στα μαθηματικά μπορείξε όμως στην πρώτη κυμνασία αυτό επειδή ήταν λίγο αυστηρός ο καθηγητής ή η καθηγήτρια να μην ήταν καλή. Σε ένα άλλο που τους πήρα από... Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό. Αυτό νομίζω είναι απόρρια δηλαδή σε κάποιο μέτρο το πόσο και ο καθηγητής και η όλη δομή του εκπαιδευτικού ιδρύματος επενδύουν το μαθητή όχι μόνο σαν πελάτη, όχι μόνο σαν χρήστη μιας υπηρεσίας αλλά σαν ένα ανθρώπινο ον το οποίο πρέπει να διαμορφώσουν γενικότερα πώς να βλέπει τον κόσμο.

Η λογική που διέπει το εκπαιδευτικό σύστημα ότι θα πρέπει να διαβάζεις Θα βάζεις, θα κρυθείς με ένα σετ εξετάσεων σε τρεις-τέσσερις μέρες για να μπεις στο Πανεπιστήμιο και να αρχίσεις να στρώνεις τη ζωή σου. Αλλιώς το χάος. Είναι αυτό. Πραγματικά αυτό λέμε στα παιδιά. Δεν δημιουργεί μια ακόμα μεριαλτηρική εισέδεση. Βέβαια. Ζήσαμε κι εμείς όσοι δώσαμε εδώ εξετάσεις, που ενώ είμαστε υποτίθετοι πολύ καλοί σε μερικά μαθήματα, μπορεί να ήμασταν και άριστοι, δεν είμαστε τίποτα από αυτά.

τα μαθήματα. Είναι κάποιοι που μου λένε εδώ ότι πήραν 20 ιστορία για να μπουν στην ομιτή ή στην φιλολογία και τώρα δεν θυμούνται τίποτα. Ούτε τους πολέμους στην Ευρώπη, το Μεσαίωνα, τίποτα. Είχε γίνει μια μεγάλη συζήτηση και έχει αποφασιστεί στα σχολεία να στελεχωθούν με φυσικολόγους, παιδεψυχολόγους που θα παρακολουθούν και τα παιδιά.

Δεν ξέρω πόσο έχει δουλέψει αυτό γιατί μαθαίνω ότι είναι ένας ψυχολόγος που έχει 10 σχολεία από το Γαρισάκρι. Αυτό μπορεί να βοηθήσει. Και είναι η έτοιμη ελληνική κοινωνία να αποδεχτεί κάτι τέτοιο. Δηλαδή, ο γονιός, ο μέσος γονιός, μια μεσυλλαγή οικογένεια. Θα πάει το παιδί της στον παιδοψυχολόγο στο σχολείο, θα ψάξει να βρει έναν παιδοψυχολόγο έξω, εκτός σχολείου, να συζητήσουν.

Είναι ταμπού ακόμα αυτό. Νομίζω ότι είναι ταμπού. συνήθως πάνε σε ψυχολόγο όταν το πρόβλημα είναι αξεπέραστο για την οικογένεια και εφόσον διαρκέσει και κάποια χρόνια. Δεν υπάρχει δηλαδή μια ευαισθητοποίηση. Και πολλές φορές είναι αργά. Πολλές φορές η οικογένεια δεν αντιλαμβάνεται το πεδίο, ξέρω εγώ, ότι έχει αρχίσει εδώ και κάπως το καιρό να κάνει χρήση.

Ή έχει κάτι σε σχέση με τη σεξουαλικότητά του. Δεν αντιλαμβάνονται αυτό που γίνεται σαν διαδικασία ψυχικής ορίμανσης ή δυσκολίες ψυχικής ορίμανσης και πώς θα συνδράμουν το παιδί τους ώστε να βρει το δρόμο του. Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα. Και αν μου επιτρέπετε να βάλω εδώ σε σχέση με τη βία και τα σχολεία, θα ήθελα αυτό να το επισημάνω, είναι ότι πολλές φορές, επειδή κάποια παιδιά μπορεί να είναι λίγο διαφορετικά από το βάρος τους, αν έχουν γυαλάκια, αν είναι κάπως αλλιώς με τη σεξουαλικότητα, καθίστανται στόχοι μπούλινγκ.

Και νομίζω ότι εκεί είναι επίσης ένας ρόλος του σχολείου, όπου συχνά αποτυγχάνει να προστατεύσει αυτά τα παιδιά. Όπως αποτυγχάνει και η κοινότητα που είναι κοντά στο σχολείο. Είτε είναι ο σύλλογος των γονέων, ο σύλλογος των καθηγητών, αλλά και ο δήμος. αυτού έχουμε μια δεδομένη πρακτική από άλλες χώρες που έχουν κάνει κάποια βήματα περισσότερο ότι όταν συνονοούνται όλοι αυτοί οι φορείς και μπορούν να ενσκύψουν στο πρόβλημα τότε υπάρχουν πολύ λιγότερα πρόβλημα και νομίζω είναι και σημαντικός και ο ρόλος του γονέα να μάθει στο παιδί του να αποδέχεται διαφορετικότητα ακριβώς αρχίζει από το γονιό να μην γίνει ο ιδιωστήτης αλλά αρχίζει από το γονιό και μετά όμως δεν είναι μόνο ο γονιός γιατί θα βγει στην κοινωνία.

Πώς το αποδέχεται η κοινωνία, πώς το αποδέχεται το παιδί, το σχολείο, οι καθηγητές του, πώς το αποδέχεται ο Δήμος. Αν ξέρει, ξέρετε, αυτός που ο θήτης στο μπούλινγκ ότι δεν τον παίρνει και ότι θα περιθωριοποιηθεί δεν θα το κάνει. Τώρα ξέρει ότι είναι και ο μάγκας. και αυτό είναι κάτι που εμείς το επιτρέπουμε Να Πάμε να δούμε λίγο το ρόλο των social medias όλα αυτά και με δεδομένα ότι το επόμενο διάστημα σύντομα από ότι μαθαίνω θα ανακοινωθεί από την κυβέρνηση η απογόρευση της χρήσης των social medias σε παιδιά από των 15 χρονών 16 νομίζω θα καταλήξουν στο 15 και υπάρχει μια σύντηση ευρύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό πιστεύετε θα βοηθήσει Πιστεύω ναι γιατί δεν προσφέρει κάτι σημαντικό για την ψυχοσεξουαλική ορίμανση του παιδιού.

Δημιουργεί προβλήματα. Το να σταματήσει... Όχι, όχι. Η χρήση του νσουσαλμίντη. Βεβαίως, γιατί γίνεται με έναν τρόπο άναρχο και σε μια ηλικία ξέρετε δεν είναι τυχαίο που ορισμένες πολλοί έτσι ψαγμένες χώρες θα έλεγα ότι το έχουν ήδη απαγορεύσει. Ακριβώς γιατί είδαν ότι μέσα από τα social media μπορείς να ενισχύσεις επιμέρους ενορμήσεις του παιδιού οι οποίες είναι είτε βίες είτε σεξουαλικές παρεκκίνουσες.

Με την έννοια ότι μπορούν να είναι νοσογόνες για κάποιον άλλον, να είναι επικίνδυνες για κάποιον άλλον. Αυτές τις αφήνουν. Από την άλλη μεριά πολλές φορές ευνοούν την έκφραση ενός λόγου πολύ ομού, πολύ επιθετικού, πάλι χωρίς καμία λογοκρισία. Δεν μπορείς να μιλάς έτσι, όπως μερικές φορές βλέπουμε. Και θα το έχετε δει, στο δημόσιο διάλογο έχουν μπει πια να εκφραζόμαστε με απρεπή τρόπο.

Πράγμα που πριν όταν αρχίζατε εσείς δημοσιογράφους, νομίζω θα ήταν απίθανο να μιλάνε κάποιοι σε πάνελς όπως μιλάνε τώρα. Δεν θα μπορούσες να το σκεφτείς. Ναι. Τώρα, ένα παιδί το οποίο είναι δεκατεσσάμων, δεκατριών, δεκατεσσάμων, δώδεκα, δεκατριών και έχει τα τελευταία τέσσερα, πέντε, έξι, εφτά χρόνια social media. και από αύριο τους λες τέρμα.

Δεν θα έχεις ούτε την επαφή που είχες την καθημερινή με τον κύκλο, όχι τον άμεσο και τον έμεσο, γιατί με το social media μπορούσες να έχεις... Δεν θα έχεις την καθημερινότητα με όλα αυτά τα βιντεάκια. Πας στην εποχή, κλέφωνα το δικιά μας, το κατράν. Εκεί θα δημιουργηθεί ένα πρόβλημα στο παιδί. Μπορεί να του χαλάσει τη συνήθεια, αλλά είναι όπως θα χαλάσεις ένα παιδί που έχει αρχίσει από τα 12 και 13 και πίνει μια, δυο, τρεις, τέσσερα μπίρες την ημέρα και θα τις αφαιρέσεις.

Δεν είναι και προς θάνατο. Ίσα-ίσα θα του δώσει τη δυνατότητα, θα του δώσει τη δυνατότητα, και αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, θα του δώσει τη δυνατότητα να έχει χρόνο να σκεφτεί αλλιώς. Να κάνει και άλλα πράγματα, θα σου λέω. Είναι ακριβώς, δηλαδή, ένας κύριος, ξέρετε, στο πλαίσιο της θεραπείας, θα σας πω, κάποια στιγμή πήγε ένα ταξίδι στο εξωτερικό αυτό και σταμάτησε να καπνίζει.

Μου λέει, δεν ξέρετε πόσο χρόνο κέρδισα σταματίζοντας το χάρισμα. Τουλάχιστον μία με μία μισή ώρα να κάνω ό,τι θέλω, να μην βιάζομαι. Μόνο με αυτό. Να σκεφτώ πράγματα που δεν σκεφτώ μου. Να σας λέω κάτι πολύ μικρό. Αλκοόλ και τσιγάρο και άλλες ουσίες στα ανήλικα. Μεγάλο θέμα. Εδώ είναι ευλογόρος τους μεγάλους. Και τώρα ξεκίνησε η μεγάλη ιστορία πάλι για την απαγόρευση, την απαγόρευση του καπνικού προϊόντου. Πάντα υπήρχε νόμος ότι απαγορεύονται αλλά...

Θα το βλέπατε κι εσείς, Σαββατοκύρια και Διέδραση, κάθε πλατεία, κάθε περίπτωρο, μπύρες απέκουσαν, τα πιτσιρίκια, μια μπύρα ή με τα μικρά αλκοόλ, τα μικρά αλκοόλ τα οποία τα δίνουν και έξω από τα σχολεία. Βέβαια. Μπορεί να πάει ένα πιτσιρίκι, 13 μάθημα ούλις και από το περίπτερο. Δεν πρέπει να είναι άνθρωπο. Δημιουργούν πρόβλημα και αυτά.

Πώς δημιουργούν. Το ετοιμάζεις για ευθυσμό το παιδί. Και ξέρουμε πολύ καλά ότι η πρώιμη χρήση τέτοιων προϊόντων, όταν δηλαδή ο εγκέφαλος ακόμα είναι ανώριμος και δεν έχει ήδη μάθει να σκέφτεται, να πάρει αυτά τα προϊόντα για να σκεφτεί με τον τρόπο που σκέφτεται. Αν το αφαιρέσεις μετά, είναι όλοι αυτοί οι μηχανισμοί της επιβράβευσης που οδηγούν στον εθισμό.

Δηλαδή είναι, πώς λέγαμε για τη θάλασσα πριν και για το σάργο, είναι ένα δόλωμα να τσιμπήσει το παιδί και να μπει σε λάθος τρόπο σκέψης. Άρα αυτή η λογική ένα τσιγαράκι θα κάνω δεν είναι τίποτα. Δεν είναι δυνατόν αυτό. Ένα τσιγαράκι είναι ένα τσιγάρι παραπάνω από ό,τι πρέπει. Ένα ποτήρι ή ένα... Εδώ κάποιες έρευνες που γίνονται τα τελευταία χρόνια εδώ και τέσσερα πέντε χρόνια τουλάχιστον έγιναν πρώτα στην Αμερική νομίζω δείχνουν ότι ένα ποτήρι αλκοόλ και σε μεγάλους είναι ένα ποτήρι παραπάνω από ό,τι πρέπει.

Είναι το ίδιο πια το αλκοόλ όπως είναι με το τσιγάρο. Πάμε λοιπόν, αφήσαμε τα παιδιά να δούμε και στους μεγάλους τι γίνεται στα θέματα ψυχικής υγείας. Υπάρχει θέμα, έχουν αυξηθεί άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια. Ναι, έγινε μια μεγάλη τομή, αν θέλετε, σε αυτό το τομέα με αφορμή το COVID, την πανδημία. Οι περιπτώσεις των ψυχικών διαταραχών που ζήτησαν φροντίδα για τα προβλήματά τους, μετά το COVID εμφανίστηκε να είναι ένα τέταρτο ή ένα τρίτο περισσότερα τα περιστατικά από ό,τι πριν το COVID.

Αυτό γιατί. Ορίστε. Γιατί. Διότι οι συνθήκες του COVID, οι οποίες ανάγκασαν τον κόσμο να κλειστεί μέσα και να αντιμετωπίσει μια υπαρξιακή κρίση, γιατί ο καθένας μας, μην ξεχνάτε τότε, αντιμετωπίσαμε και μια συλλογική κρίση, δηλαδή πώς η κάθε κοινωνία θα αντιμετωπίσει αυτό το πρόσκλητο ανατηφόρο επισκέπτη που ήρθε, αλλά ο καθένας είχε να κάνει και με τον εαυτό του.

Εκεί λοιπόν όσοι είχαν καλές άμυνες, δηλαδή είχαν μια δομή ψυχική καλά οργανωμένη για την επίθεση που ερχόταν, έχει καλός. Όσοι δεν είχαν καλή οργάνωση εμφάνισαν προβλήματα που πριν δεν είχαν φανερώσει. Αυτό ήταν αποτέλεσμα της μοναξιάς και αποτέλεσμα της έλλειψης υποστηρικτικού δικτύου. Δηλαδή είδαμε ότι αυτοί που επλήγησαν τότε σε σχέση με αυτά τα περιστατικά ήταν περισσότερο τα παιδιά, οι έφυοι και οι νέοι ενήλικες που ζούσαν σε ένα περιβάλλον όχι τόσο καλό και ειδικά όσοι ζούσαν σε ένα περιβάλλον όπου υπήρχε ενδοοικονιακή βία.

Το είδαμε σε άτομα τα οποία δούλευαν στα νοσοκομεία και αντιμετώπιζαν το θάνατο, την αγωνία πολύ πιο συχνά. Μην ξεχνάτε το πρώτο θύμα, τη θυμάμαι έτσι, από το χώρο της υγείας ήταν μια νοσοκόμα η οποία αυτοκτόνησε στην Ιταλία. Με το που σέσπασε, θυμάστε, τότε η Ιταλία ήταν η πρώτη χώρα που πλήρωσε βαρύ τίμημα. Ήταν μια κοπέλα, νέα γυναίκα, νοσοκόμα που δεν άντεξε.

Εκεί είχαμε μεγάλα προβλήματα. Αυτοί οι άνθρωποι, οι συνάδελφοί μου και το νοσηλευτικό προσωπικό δεν στηρίχθηκαν τόσο όσο θα έπρεπε. Άλλοι που δεν στηρίχθηκαν και έγιναν και καταστροφές εκεί. Ήταν άνθρωποι της τρίτης ηλικίας. Πολλοί αφήθηκαν μόνοι τους. Ή στα γυροκομεία είδαμε να γίνονται πολύ άσχημα πράγματα. Επίσης, πιο πολύ επλήγησαν οι γυναίκες, ειδικά που δεν είχαν εργασία εκεί σαν μόνοι τους, οι άνεργες, και επίσης οι γυναίκες σε αγροτικές περιοχές, που δεν είχαν επίσης ένα πλαίσιο να τις υποστηρίξει.

Βλέπετε δηλαδή όλος αυτός ο κόσμος, αυτή η ευαλωτότητα που υπήρχε βγήκε στην απφάνεια, εκπράστηκε. Αυτοί οι άνθρωποι έρχονται, ζητούν βοήθεια. Υπάρχουν οι δομές οι οποίες θα μπορέσουν να προσθυμηθούν, γιατί καταλαβαίνω κάποιοι δεν έχουν ούτε την οικονομική άνεση να πάνε σε έναν ιότητα, αλλά μπορεί να μην το έχουν και στο μυαλό τους, δεν έχουν έννοια ότι θα πάω, ότι πρέπει να πάω να ζητήσω βοήθεια.

Δεν το έχουν γιατί και εδώ είναι νομίζω πολύ σημαντικό και για εσάς και για εμάς τους ειδικούς ψυχικής υγείας να μιλάμε, τουλάχιστον εγώ το θεωρώ καθήκον όσο μπορώ, να ενημερώνουμε ότι η ψυχική διαταραχή είναι στην καθημερινότητά μας και μπορεί να είναι στην οικογένεια του καθένα μας. με τον α ή το β τρόπο στον καθένα μας.

Αυτό πρέπει να το αναδείξουμε, ότι αν δεν μπορεί κάποιος να κοιμηθεί καλά, αν έχει άγχοι που τον εμποδίζουν να αποδίδει αυτό που πιο παλιά απέδιδε, όταν είναι τόσο θλιμμένος, ούτως ώστε να μην έχει μπροστά του ένα project της ζωής, ένα όνειρο. Αυτός που χάνει τα όνειρα που είχε, Αυτός που βλέπει να είναι σε τούνελ και να μην υπάρχει φως μπροστά του.

Αυτοί πρέπει να ζητήσουν άμεσα βοήθεια. Πολλές φορές, ξέρετε, μπορεί να περάσουν χρόνια πριν ζητήσουν βοήθεια. Και θα ζητήσουν βοήθεια όταν αυτές οι διαταραχές οδηγήσουν κάποιον να εμφανίσει σωματικά συμπτώματα. Γιατί ξέρετε, μετά μια μακρά χρονική περίοδο κατάθλιψης ή αγχωδών διαταραχών, ειδικά διάχυπτου άγχους, πανικών, πολύ συχνά μπορεί η διέξοδος σε αυτό το άγχος να είναι μια σωματική ασθένεια.

Βλέπουμε να έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια πάρα πολύ τα φτάνους. Το ξέρετε πολύ καλά. Τα καρδιαγιακά, η καρκίνη, δηλαδή ο διαβήτης. Όλα αυτά συνέονται δηλαδή, με την ψυχική σου υγεία. Έτσι νομίζω. Με τον τρόπο που ζούμε, γιατί η ψυχική σου υγεία θα σε κάνει να φας ή να μην φας καλά. Να κάνεις ή να μην κάνεις γυμναστική.

Να έχεις ή να μην έχεις στρες. Μου βάζετε ιδέες τώρα, Μάν. Ορίστε. Μου βάζετε ιδέες με όλα αυτά τα δομή. Ξέρετε, εξαρτάται από τον καθένα μας πώς χτίζουμε τη ζωή μας. Και καταλαβαίνω ότι εξαρτάται και από... Γιατί κάποιος μπορεί να μην το κατανοεί, να έχει όλα αυτά που λέτε, αλλά να μην το κατανοεί ίδιος. Πρέπει και το περιβάλλον του να έχει, που ενδιαφέρεται και τον άνθρωπο αυτό, να έχει εκπαιδευτική να καταλαβαίνει, να βλέπει τα σημαδεία, να τον βοηθήσει.

Ακριβώς. Άρα πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε όλοι, όλους μας. Όσοι έχουμε ευαισθητοποιηθεί, να ευαισθητοποιήσουμε όλους. το δει πολύ συχνά ακόμα και οι συνάδελφοι γιατροί χρειάζονται ειδικά οι παθολόγοι. Ξέρετε τα μισά περιστατικά που πάνε σε ένα παθολόγο, σε ένα γενικό γιατρό είναι περιστατικά που δεν έχουν κάποια αποδεδειγμένη σωματική διαθαραχή που να μπορούν να αντιδούν με ευρήματα είτε κλινικά είτε παρακλινικά, δηλαδή με εξετάσεις, είναι αυτή η διάτυχη τη αδιαθεσία.

είτε είναι από την υπαχή σαρκία είτε είναι από το άγχος από μια κατάθλιψη και κάνει ο γιατρός τις εξετάσεις εξετάζει και κλινικά το άτομο δεν βρίσκεται τίποτα και του λέει ξέρεις είναι από το στρες δεν έχεις τίποτα κάμια φορά ακούει ή ξέρεις είναι ψυχολογικό ναι είναι ψυχολογικό αλλά αν το αφήσεις αυτό έτσι σε μερικούς μήνες ή σε μερικά χρόνια θα γίνει μια σοβαρή κατάσταση Άρα μπορείς να το προλάβεις.

Δηλαδή είναι αν θέλετε αυτά τα 50% των περιπτώσεων που πάνε εκεί και λένε εντάξει με βρήκε, δεν έχω τίποτα, μου είπε το στρες να προσέχω ή να κόψω λίγο το τσιγάρο ή αυτό. Είναι ένα σήμα κινδύνου που του λέει ξέρεις υπάρχει κίνδυνος εδώ. Θα τον πάρεις υπόψη σου για να αλλάξεις τη ζωή σου. Αν δεν την αλλάξεις κινδυνεύεις.

και να καταλάβουμε δεν είναι ταμπού αυτό το πράγμα όχι τι ταμπού είναι δηλαδή άμα σε πονάει το κεφάλι γιατί πας στο γιατρό και λες ξέρεις έχω λίγο πονοκέφαλο τα βράδια πρέπει να μάθουμε το ίδιο όταν πονάει η ψυχή μας και όταν μας λέει κάτι να μη σιωπά να πρέπει αυτή η ψυχή να βγάζει λέξεις και να λέει ξέρεις πονάω στην ψυχή μου με στενοχωρεί ότι το παιδί μου εκείνο ή το παιδί μου το άλλο Με στενοχωρεί ότι ζω με τον άντρα μου και βασικά ζούμε σαν δύο ξένοι.

Βλέπετε κάτι, για να κλείσουμε αυτό, πολλοί σκόλμοι θεωρείται, το σκεφτόμουν και εγώ, ότι μπαίνεις σε έναν κύκλο, σε μια διαδικασία όταν πας στον ψυχολόγο, στον ψυχαναλυτή σου, που δεν τελειώνεις ποτέ. Δεν ξεκινάς κάτι το οποίο, λίγο άλλος θα ξεκινήσω κάτι, θα μπω σε μια διαδικασία που θα τελειώσει και αν θα νιώσω ποτέ καλά, και ένας φαύλος κύκλος.

Ναι. Όταν έχεις ένα πρόβλημα υγείας, ακόμα και αν είναι καρκίνος δεν πρέπει να κάνεις κάτι. Μια φορά είχα έναν ασθενή ο οποίος είχε σχησοφρένη. Την οποία είχε αφανίσει στην επαρχιακή χρονιά όταν ήταν 18 χρονών. Πολύ νωρίς. Λοιπόν σε μένα ήρθε γύρω στα 20 τόσο. Όταν ήταν 35, τον έβλεπα αυτά τα χρόνια δεν είχε πάει ποτέ στο ψυχιατρίο μπόρεσε εκεί που ήταν εντελώς αγκριεμένος να ζει μια ζωή κοινωνική σωστή να συντηρεί τον εαυτό του με βοήθεια κάποιο κοινωνικό επίδομα, ξέρετε αυτά αλλά δεν χρειάζεται ποτέ αυτός λοιπόν ο ασθενής ο οποίος συνέχισε εδώ και έρχονταν μέχρι ξωπή περίπου τα 45 χρόνια.

Μετά τα 45 χρόνια μου είπε ότι θα έρχομαι δύο φορές το χρόνο να σας βλέπω να μου δίνετε τις εξάμεινες συνταγές νομίζω ότι είμαι καλά. Αν χρειαστώ κάτι θα έρθω. Πριν όμως φτάσει εκεί ήταν εγώ 40-45 χρόνια. Κάποια φορά πάει στον οφθαλμίατρο. Γιατί είχε ένα μεγάλο πρόβλημα από παιδάκι με την όρασή του και μια μεγάλη μοιοπία. Πάει στο οφθαλμίατρο και ο συνάδελφος οφθαλμίατρος του λέει βρε παιδί μου τι γίνεται πας ακόμα σε αυτόν το ψιγανάλι τόσα χρόνια του λέει και ακόμα δεν σε έχει κάνει καλά οπότε αυτός έτσι ήρεμα τι είναι πραγματικά γιατρέ σε εσάς έρχομαι πολύ περισσότερα χρόνια του και ακόμα να μου φτιάξετε τα μάτια κύριε Σαββούνα σας ευχαριστώ πάρα πολύ μεγάλη χαρά πάντα να τα λέμε και εγώ σας φιλοξένησα εδώ και εμείς. Ήταν μεγάλη τιμή μου και χαρά να σας έχω. Να είστε καλά. Εγώ ευχαριστώ.

Ανακαλύψτε περισσότερα podcast