Η γλώσσα του Θερβάντες αλλιώς : 15 πράγματα που δεν ήξερες για τα ισπανικά της Λατινικής Αμερικής

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 του 1ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, η Αργεντινή δέχτηκε τεράστιο κύμα Ιταλών μεταναστών. Σε σημείο μάλιστα που πάνω από το 60% του πληθυσμού έχει Ιταλικές ρίζες. Αυτό άλλαξε για πάντα τη γλώσσα. Καθώς η χαρακτηριστική μελωδική τραγουδιστή προφορά του Μπένος Άιρες μιμείται τη μουσικότητα των διαλέκτων της Νότιας και της Κεντρικής Ιταλίας.

00:55 Δημιουργήθηκε μάλιστα και μια αργό των λιμανιών. Έτσι, λέξεις καθημερινές στην Αργεντινή σήμερα είναι ιταλικές. Το λαμπούρο, δηλαδή η δουλειά, από το λαβόρο. Το τσάου, αντί για αδειός, από το τσάου. Το πίμπε, που σημαίνει παιδί, από το πίμπε πίμπε της Γένοας. Και το φιάκα, που σημαίνει τεμπελιά, από το φιάκα, το ιταλικό.

01:18 Το δεύτερο πράγμα που μπορεί να μην ξέρετε, είναι ότι το Μεξικό είναι η μεγαλύτερη ισπανόφωνη χώρα στον κόσμο. είναι η βιομηχανία μνήτια του. Για δεκαετίες, όλες οι μεταλλωτήσεις των ταινιών της Disney, των σειρών του Hollywood, των anime και των cartoon γίνονταν στο Μεξικό για όλη τη Λατινική Αμερική. Αυτό δημιούργησε τα λεγόμενα ουδέτερα ισπανικά, μια τεχνητή διάλεκτο χωρίς έντονες τοπικές εκφράσεις.

01:46 Ως αποτέλεσμα, παιδιά από τη Χιλή μέχρι την Κολομβία μεγάλωναν χρησιμοποιώντας μεξικανικές εκφράσεις, καθιστώντας στα μηξικανικά-ησπανικά το standard pop culture της Επίρου. Το τρίτο fact είναι το βοσ. Στην Αργεντινή, την Ρογουάη και μέρη της Κεντρικής Αμερικής δεν χρησιμοποιούν το του, δηλαδή το εσύ, αλλά το βοσ για να πούνε εσύ.

02:11 Και αυτό γιατί στη Μεσαιωνική Ισπανία το βοσ ήταν ένας τύπος ευγένειας που χρησιμοποιούσαν για τη βασιλική οικογένεια και τους ευγενείς. Όταν οι Ισπανίοι έφτασαν στην Αμερική έφεραν μαζί και τη χρήση του Στην Ισπανία η λέξη εξελίχθηκε και αντικαταστάθηκε Αλλά οι απομονωμένες απικίες της Λατινικής Αμερικής που δεν είχαν και συχνή επικοινωνία με το στέμα διατήρησαν αυτή την αρχαϊκή μορφή Και τώρα θα μιλήσουμε για τη γλώσσα Νάουατλ Η γλώσσα Νάουατλ του Μεξικού χάρισε στο παγκόσμιο λεξιλόγιο μερικές από τις πιο αγαπημένες μας λέξεις μέσω των Ισπανικών.

02:46 Μία από αυτές είναι η λέξη τσοκολάτε που προέρχεται από το σοκολάτι, το αβοκάντο που είναι αγουακάτε που προέρχεται από το αουακάτι, το ντομάτε από το ντομάτι και η τσιπότλε από το τσίλπόκτλι, το καρπινστό τσίλι. Και αφού μιλήσαμε για τα νάουατ, είναι η ώρα να μιλήσουμε για τα γουαρανή. Η μόνη χώρα της Αμερικής όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού, πάνω από το 25% δηλαδή, μιλάει μια αυτόχθονη γλώσσα, τα Γουαρανή, είναι Παραγουάη.

03:19 Τα ισπανικά της Παραγουάης έχουν υποστεί τεράστια δομική αλλίωση. Οι ντόπιοι μιλούν ένα κράμα που λέγεται τζοπάρα, που σημαίνει μείγμα. Συντάσσουν δηλαδή ισπανικές προτάσεις χρησιμοποιώντας τη γραμματική και τα συναισθηματικά μόρια των Γουαρανή. Και τώρα θα μιλήσουμε για την Καραϊβική. Καθώς στην Κούβα, τη Δομινικανή Δημοκρατία και το Πουερτορίκο, η μαζική εισαγωγή υποδελωμένων Αφρικανών άλλαξε ριζικά τη γλώσσα.

03:44 Η παράληψη του «ς» στο τέλος των λέξεων και η τροπή του «ρ» σε «λ» στο Πουερτορίκο έχουν ρίζες στους ρυθμούς ομιλίας και τις φωνητικές δομές των δυτικοαφρικάνικων γλωσσών. Λέξεις όπως μάμπο, κόγκα, τσέβερε και γκούμπο πέρασαν στο καθημερινό λεξιλόγιο Και τώρα θα μιλήσουμε για τα σπάνγκλες Στις ύπα ζουν πάνω από 60 εκατομμύρια Ισπανόφων Τα σπάνγκλες είναι ένα όριμο γλωσσικό φαινόμενο Δηλαδή είναι η ανάμειξη των Αγγλικών με τα Ισπανικά Και τώρα θα μιλήσουμε για τη χυλή Καθώς η χειλή έχει μια ιδιαίτερη ισπανική διάλεκτο που θεωρείται από τις πιο ιδιόμορφες και δύσκολες για τους υπόλοιπους Ισπανόφωνος να καταλάβουν.

04:31 Ένα στοιχείο της αργού είναι η λέξη κατσέ. Βγαίνει από το αγγλικό catch που σημαίνει κατάλαβες και χρησιμοποιείται εκατοντάδες φορές την ημέρα. Όταν οι Ισπανοί έφτασαν στην Αμερική το 1392 μόλις είχαν τελειώσει τη ρεκονκίστα. Δηλαδή την ανάκτηση της Ιβυρικής Χερσονήσου από τους Άραβες μετά από 800 χρόνια Η Ισπανική γλώσσα ήταν έτσι ήδη γεμάτη αραβικές λέξεις Οι αυτόχθονες της Αμερικής έμαθαν λοιπόν να ονομάζουν τα νέα πράγματα που έφερναν οι Ισπανοί με αραβικές λέξεις Όπως είναι η λέξη για το λάδι, ασέιτε Η λέξη για τη ζάχαρη, ασούκαρ Η λέξη για το βαμβάκι, αλγοδόν Η λέξη για το μαξιλάρι, αλμοάδα και το μακάρι που λέγεται οχαλά και βγαίνει από την αραβική λέξη ουαλα.

05:19 Αφού μιλήσαμε λοιπόν για τους Άραβες, είναι η ώρα για το 11% fact και για τη γλώσσα των Ίγκας. Στο Περού, τη Βολιβία και τον Ισημερινό, η γλώσσα των Ίγκας, τα κέτσουα, είναι όλα ζώντανοι. Λέξεις που χρησιμοποιούμε διεθνώς όπως κόνδορ, ο κόνδορας, πουμα, το πουμα, λάμα, το λάμα, κοινόα, είναι αμυγός κέτσουα. Στα Ισπανικά των Άνδεων, οι ντόπιοι χρησιμοποιούν συχνά το υποκοριστικό «ήτο».

05:47 Όχι για να δείξουν ότι κάτι είναι μικρό, αλλά ως αντανάκλαση της συναισθηματικής και ευγενικής φύσης της γλώσσας «κετσουα». Για το επόμενο fact θα μιλήσουμε για την εξαφάνιση του βοσότρος. Στην Ισπανία, για να απευθυνθεί σε μια ομάδα φίλων, λες «βοσότρος», εσείς δηλαδή. Και αν είναι επίσημο, λες «ουστέδες». Στη Λατινική Αμερική το βοσότρος δεν υπάρχει καν.

06:12 Όλοι είτε μιλούν σε κάποιον πάρα πολύ επίσημο είτε στο φίλο τους χρησιμοποιούν αποκλειστικά το ουστέδες. Αυτό συνέβη επειδή οι περισσότεροι άπικοι που στελέχωσαν τις πλειοκτησίες για την Αμερική καταγόντουσαν από την Ανταλουσία που είναι στη Νότια Ισπανία. Όπου το βοσότρος έχει ήδη αρχίσει να υποχωρεί. Το ίδιο ισχύει για την προφορά των Ισπανικών της Λατινικής Αμερικής, καθώς σε αντίθεση με τα Ισπανικά της Ισπανίας, όπου υπάρχει πολύ το θήτα, επειδή οι περισσότεροι επικοιοκράτες ήταν είτε από τα Κανάρια νησιά είτε από την Ανδαλουσία, στη Λατινική Αμερική κανένας δεν λέει θήτα, το θήτα το λένε σ.

06:48 Και γι' αυτό το λόγο η προφορά τους μοιάζει πολύ περισσότερο με αυτόν τον περιοχό. Ας πούμε, η προφορά της Ανταλουσίας και η προφορά της Χιλής νοιάζουν πάρα πολύ. Και ο λόγος είναι ότι ακριβώς οι κοκκισταδόρες δεν ερχόντουσαν από τη Ματρίτη, αλλά από άλλες περιοχές. Στην Αργεντινή και την Ροουάη αναπτύχθηκε ένα γλωσσικό παιχνίδι που ονομάζεται Βέσρε.

07:10 Δηλαδή, είναι η λέξη Ρεβές που σημαίνει ανάποδα, υπομένει ανάποδα. Οι άνθρωποι άλλαζαν τη σειρά των συλλαβών για να μην τους καταλαβαίνει η αστυνομία. Το τάγκο έγινε γοτάν, το καφέ έγινε φέκα, το αμύγιο έγινε γκομία και το πανταλόν έγινε λόμπα. Αυτό το στυλ πέρασε στους στίχους του τάγκο και παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.

07:29 Και τώρα θα μιλήσουμε για την καθολική χρήση του usted στην Κολομβία. Τι σημαίνει αυτό. Στην Κολομβία αντί κάποιος να πει εσύ, δηλαδή, του λέει usted που είναι ουσιαστικά το εσύ αλλά για κάποιον επίσημο. Και αυτό γιατί συνέβη. Κάτω από την Απικιοκρατική περίοδο, η πρωτεύουσα, η Μποκοτά δηλαδή, και οι γύρω ορεινές περιοχές των Άνδεων ήταν γεωγραφικά απομονωμένες.

07:57 Οι κοινωνίες αυτές ανέπτυξαν μια πολύ συντηρητική, αυστηρή και ιεραρχική κοινωνική δομή. Η χρήση του usted, το οποίο προέρχεται από τη μεσαιωνική έκφραση Ευγένειας Βουέστρα Μερσέδ, η χάρισας, εδραιώθηκε ως νόρμα καθημερινής συνομιλίας για να δείχνει καλούς τρόπους και σεβασμό. Πλέον, στην Κολομβία, ακόμα και να μιλάς στο σύζυγό σου ή στο παιδί σου, λες πάντα usted.

08:24 Μάλιστα, έχω ακούσει ότι το του είναι πιο επίσημο από ότι είναι το usted στην Κολομβία. Αυτό ήταν λοιπόν το επεισόδιο για σήμερα Ελπίζω να σας άρεσε, ελπίζω να μάθετε κάτι Και αν σας άρεσε και μάθετε κάτι Μην διστάσετε να το στείλετε σε φίλους, σε συγγενείς Ή σε όποιον άλλον μπορεί να τον ενδιαφέρει Και να μας ακολουθήσετε εννοείται Από όπου μας ακούτε Επίσης μην διστάσετε να μας γράψετε στα σχόλια Τι άλλο θα σας ενδιαφέρει να ακούσετε Γεια σας και τα λέμε την επόμενη φορά