Ηράκλειο: Η σφαγή των δωσίλογων μέσα στο δικαστήριο - 2.000 άνθρωποι πήραν τον νόμο στα χέρια τους

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ακούτε τα podcast του Newsbomb. από το Σάρχο Ηρακλείου, μια οικογένεια που κατηγορείται ότι κατά τη διάρκεια της κατοχής συνεργάστηκε με τους Γερμανούς και επέδειξε δεκάδες συγχωριανούς της ως στόχους. Από εκείνη την υπόθεση θα ακολουθήσει μια λυσίδα αίματος που θα οδηγήσει σε 35 εκτελέσεις και τελικά σε ένα μακελιό μέσα στο ίδιο το δικαστήριο.

00:52 Όλα ξεκίνησαν στο μικρό χωριό του Σάρχου που ζούσε η οικογένεια του Μιχάλη. Μαζί του ήταν η σύζυγός του, Ελένη, και τα παιδιά τους, η 24χρονη Χαρίκλια, η 21 ετών Μαρία, ο 20χρονος Σταύρος και ο 13χρονος Κωνσταντίνος. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, μέλη της οικογένειας συνεργάζονταν με τις κατοχικές αρχές ως πληροφοριοδότες.

01:14 Οι δύο μεγαλύτερες κόρες μάλιστα φέρεται να είχαν σχέση με άνδρες που συνδέονταν με την κατοχική πλευρά. Η Χαρίκλια με ένα γερμανό αξιωματικό και η Μαρία με τον Πέτρο έναν Έλληνα εκδότη φιλογερμανικής εφημερίδας Και κάπου εδώ αρχίζει η ιστορία που θα οδηγήσει την καταστροφή ολόκληρη του χωριού Είναι Ιούνιος του 1944 Έλληνες αντάρτες έχουν πληροφορηθεί για τη δράση του Πέτρου και φτάνουν στο Σάρχο Μέσα στη νύχτα εισβάνουν στο σπίτι της Μαρίας Μπαίνουν στην κρεβατοκάμαρα και βρίσκουν τη Μαρία μαζί με τον Πέτρο Ο Πέτρος πυροβολείται και πεθαίνει επί τόπου.

01:51 Η Μαρία τραυματίζεται. Οι άγραφοι κανόνες της κρητικής Βεντέτας, όπως αναφέρεται στην υπόθεση, εξαιρούσαν τη γυναίκα από την εκδίκηση. Όμως το θάνατος του Πέτρου δεν τελειώνει την ιστορία. Την κάνει ακόμη πιο επικίνδυνη. Ο πατέρας της οικογένειας, ο Μιχάλης, φέρεται να απειλεί ότι θα ζητήσει την τιμωρία των υπευθύνων μέσω των Γερμανών.

02:11 Οι αντάρτες μαθαίνουν ότι ο Μιχάλης συνεργάζεται με τους κατακτητές και το σκοτώνουν. Τώρα η οικογένεια έχει χάσει τον πατέρα. Οι δύο κόρες αποφασίζουν να πάρουν εκδίκηση. Όχι μόνο από εκείνους που σκότωσαν τον άνθρωπό τους, αλλά από ολόκληρο το χωριό. Η οικογένεια απευθύνεται στις γερμανικές αρχές και ζητά αντίπεινα. Οι Γερμανοί δεν αργούν. Ένα απόσπασμα φτάνει στον Σάρχο.

02:33 Στο χωριό υπήρχαν περίπου 70 ενήλικοι άνδρες. Οι Γερμανοί συλλαμβάνουν 50. Οι συλλήψεις γίνονται ύστερα από υποδείξεις των τεσσάρων παιδιών της οικογένειας. Από τους 50 άνδρες, οι Γερμανοί κρατούν τους 40 και απελευθερώνουν τους υπόλοιπους 10. Και τότε αρχίζει η σφαγή. Οι 20 εκτελούνται στην πλατεία του χωριού. Οι υπόλοιποι 20 οδηγούνται έξω από τον Σάρχο.

02:57 Από αυτούς, οι 15 εκτελούνται. Συνολικά 35 άνθρωποι του χωριού χάνουν τη ζωή τους Μέσα σε μία ημέρα μία ολόκληρη κοινότητα βυθίζεται στο πένθος Και όσοι οι Γερμανοί παραμένουν στην Κρήτη Οι συγγενείς των θυμάτων δεν μπορούν ουσιαστικά να αντιδράσουν Οι άνθρωποι που θεωρούν υπεύθυνους για την τραγωδία Ξεκολουθούν να βρίσκονται υπό την προστασία των κατοχικών αρχών Αλλά αυτό θα αλλάξει μετά την απελευθέρωση 1945 Οι Γερμανοί έχουν φύγει και τώρα έρχεται η ώρα της λογοδοσίας.

03:27 Ορισμένοι δοσίλογοι δολοφονούνται από συγγενείς θυμάτων, άλλοι οδηγούνται στα ειδικά δικαστήρια δοσίλογων. Ανάμεσα στους κατηγορούμενους βρίσκονται και τα μέλη της οικογένειας από τον Σάρχο. Η δίκη ξεκινά στις 29 Οκτωβρίου του 1945 στο Ηράκλειο. Το ενδιαφέρον είναι τεράστιο. Μέσα και έξω από το δικαστήριο συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου.

03:47 Ανάμεσα στους συγκεντρωμένους βρίσκονται πολλές μαυροφορεμένες γυναίκες. Είναι συγγενείς των 35 ανθρώπων που εκτελέστηκαν. Η χωροφυλακή παίρνει έκτατα μέτρα και στρατικές δυνάμεις κινητοποιούνται για την προστασία του δικαστηρίου. Υπάρχει όμως ένα ακόμη χαρακτηριστικό στοιχείο. Κανένας δικηγόρος από την Κρήτη δεν δέχεται να αναλάβει την υπεράσπιση των κατηγορουμένων.

04:08 Έτσι το δικαστήριο διορίζεται πάγγελτας συνήγορο. Από την άλλη πλευρά, οι οικογένειες των θυμάτων εκπροσωπούνται από έξι δικηγόρους. Η εκροματική διαδικασία κρατά δύο μέρες. Καταθέτουν δεκάδες μάρτυρες, πολλοί είναι συγγενείς των 35 νεκρών. Στις καταθέσεις τους παρουσιάζονται στοιχεία που σύμφωνα με την κατηγορία συνδέουν τους κατηγορούμενους με τις υποδείξεις προς τους Γερμανούς.

04:30 Οι κατηγορούμενοι από την πλευρά τους αρνούνται τις κατηγορίες. Και φτάνουμε στις 30 Οκτωβρίου, ώρα 11 το πρωί. Το δικαστήριο ανακοινώνει την απόφασή του. Η μητέρα Ελένη κρίνεται ένοχη, ένοχα κρίνονται επίσης τρία από τα παιδιά. Ο 13χρονος Κωνσταντίνος απαλλάσσεται λόγω αμφιβολιών. Οι ποινές είναι διαφορετικές. Η Χαρίγκλια που είχε τις σχέσεις με το γερμανό εξωματικό καταδικάζεται σε θάνατο.

04:56 Η Μαρία καταδικάστησε ισόβια κάθριξη, ο Σταύρος σε τρία χρόνια φυλάκιση και η μητέρα του Σελένη σε τέσσερα χρόνια. Όμως για τους συγγενείς των νεκρών, η απόφαση δεν είναι αυτή που περίμεναν. Περίμεναν θάνατο για όλους και όταν ακούν τις ποινές, η οργή ξεχυλίζει. Έξω από το δικαστήριο, το πλήθος μεγαλώνει. Οι συγκεντρωμένοι υπολογίζονται ότι ξεπερνούν τους 2.000.

05:20 Οι μαυροφορεμένες γυναίκες χτυπούν τις πόρτες του δικαστηρίου. Κάποιοι κρατούν φωτογραφίες των εκτελεσμένων και πάνω στα πλακάτ υπάρχει το σύνθημα «Θάνατος προδότες». Οι αρχές προσπαθούν να διαλύσουν τη συγκέντρωση. Είναι περίπου 1 το μεσημέρι. Το πλήθος σπάει τον κλειό της χωροφυλακής. Κάποιοι καταφέρνουν να παραβιάσουν τις πόρτες του δικαστηρίου.

05:41 μπαίνουν μέσα και κατευθύνονται προς το χώρο όπου βρίσκονται τα μέλη της οικογένειας. Αυτό που ακολουθεί είναι μια σκηνή πρωτοφανούς αγριότητας. Το πλήθος επιτίθεται στους κατηγορούμενους και μέσα στο ίδιο το δικαστήριο η οικογένεια σφαγιάζεται. Στη συνέχεια, τα πτώματα μεταφέρονται στο παράθυρο και πετιούνται στο δρόμο, το αίμημα βάφη του στίχου στο δικαστηρίου.

06:02 Λίγα αργότερα, οι υπάλληλοι του Δήμου περισυλλέγουν τα πέντε πτώματα. Τα μεταφέρουν στο νεκροταφείο της πόλης. Εκεί θάβονται σε ένα κοινό λάκκο, χωρίς θρησκευτική τελετή. Η είδηση της φαγής δεν μένει στην Κρήτη. Η υπόθεση συγκλονίζει ολόκληρη την Ελλάδα και μεταδίδεται από διεθνή πρακτορία ειδήσεων. Για τη δολοφονία της οικογένειας, δικάστηκαν τέσσερις κριτικοί από το Σάρχο.

06:26 Τελικά όμως απαλλάχθηκαν και η ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Οι δίκες των δοσίλογων συνεχίζονται στην Ελλάδα, όμως πολλές υποθέσεις καθυστερούν. Έλλειψη στοιχείων, αποσία μαρτύρων, συνεχείς αναβολές και καταγγελίες για παρεμβάση και χρηματισμό δικαστικών λειτουργών συνθέτουν ένα ιδιαίτερα προβληματικό σκηνικό. Πολλοί από τους κατηγορούμενους δεν εμφανίζονται ποτέ στο δικαστήριο.

06:46 Άλλες υποθέσεις παραμένουν στάσιμες. Περίπου το 85% των υποθέσεων δεν έφτασε τελικά σε κανονική δίκη, καθώς οι κατηγορούμενοι απαλλάσσονται με βούλευμα. Είμαι η Αναστασία Γκολέμη και αυτό ήταν ένα ακόμη επεισόδιο του Crime Study στο Newsbomb. Ακολουθήστε μας στο Spotify και αν σας άρεσε αυτό που ακούσατε, αφήστε μας και μια βαθμολογία.