Έρευνες e6: Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων στην Ελλάδα

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 με το τι κάνουμε με τη διαχείριση του νερού που έχουμε χρησιμοποιήσει. Τι κάνουμε με τα υγρά απόβλητα. Έχουμε δημοσιεύσει όλα αυτά τα 10 χρόνια λειτουργίας του οργανισμού. Έρευνες που αφορούν στην κυκλική οικονομία, με έμφαση στα στερεά απόβλητα. Έρευνες για την κλιματική αλλαγή και έρευνες που αφορούν και τη διαχείριση του νερού στον αγροτικό τομέα.

00:52 Το νερό ήταν πάντα κάτι δεδομένο για τη χώρα μας. η κλιματική κρίση, η λειψιδρία, ο υπερτουρισμός, οι παλιές υποδομές, φαίνεται να έχουν φτάσει ένα σύστημα στα όρια τους. Και την ίδια στιγμή εμφανίζεται ένα παράδοξο. Από τη μία φαίνεται ότι το νερό θα μας λείψει στο άμεσο μέλλον και από την άλλη πετάμε εκατομμύρια κυβικά μέτρα επεξεργασμένου νερού στη θάλασσα.

01:20 Τι κάνουμε λοιπόν με τη διαχείριση των λιμάτων? Μπορούν τα λίματα να θεωρηθούν ένας πόρος για την ελληνική οικονομία. Τι κάνουμε με την επαναχρησιμοποίηση νερού και αν υπάρχει κάποιο σχέδιο για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Για όλα αυτά έχουμε σήμερα τη χαρά να φιλοξενούμε στο στούντιο τον καθηγητή του Πολυτεχνείου και κάτοχο της Ένδρας Ουνέσκο για την Κυκλική Οικονομία, Κωνσταντίνο Αραβώση, καλησπέρα σας κύριε Αραβώση, με τον οποίο θα συζητήσουμε για το αν το νερό θα μας λείψει στο άμεσο μέλλον, τι κάνουμε με τη διαχείριση υγρών αποβλήτων στη χώρα μας και τι λέει αυτή η έρευνα που δημοσιεύσαμε πρόσφατα στη διανέωση για τα υγρά αποβλήτα στην Ελλάδα.

02:09 Θα ξεκινήσω κύριε Αραβώση με όλοι γνωρίζουμε ότι το νερό γίνεται το νέο μεγάλο γεωπολιτικό και κοινωνικό ζήτημα. Η Ελλάδα είναι έτοιμη. Θα λέγαμε ότι έχουμε περισσότερο ένα ζήτημα στην πρόβλημα ποσότητας νερού ή διαχείρισης νερού. Ευχαριστώ πολύ κύριε Μακαντάση καταρχήν για την πρόσκληση και εσάς και τη διανέωση και για την εξαιρετική συνεργασία που έχουμε με τη διανέωση στο κομμάτι αυτό, στις μελέτες που κάναμε με την έδρα UNESCO Πράσινης Καινοτομίας και Κυκλικής Οικονομίας του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου με την επιστημονική μας ομάδα.

02:49 Αυτό το ερώτημα που θέσατε είναι σημαντικό. Έχουμε ρωτήσατε ζήτημα ποσότητας νερού ή διαχείρισης νερού. Εγώ θα έλεγα ότι το ζήτημα της ποσότητας εκπορεύεται από το πρόβλημα της διαχείρισης. Δηλαδή η Ελλάδα αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να πει κανείς ότι βρίσκεται σε ένα καλό σημείο όσον αφορά τις υποδομές. Το 95% του πληθυσμού της χώρας είναι συνδεδεμένο με εγκατάστασεις επεξεργασίας λοιμάτων.

03:24 Αυτό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι σε ένα πολύ καλό επίπεδο. Έχουν υλοποιηθεί σημαντικά έργα μέσω χρηματοδότησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων αλλά βέβαια υπάρχει ένα πρόβλημα το ότι σχεδόν το 50% το 47% δεν έχει συμμορφωθεί πλήρως των οικισμών και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας. Πολλές εγκαταστάσεις υπολειτουργούν. Δεν λειτουργούν σωστά.

03:52 Δεν λειτουργούν με βέλτιστο τρόπο. ακόμα και πολλές από αυτές δεν έχουν αδειοδοτήσεις περιβαλλοντικές. Επίσης πολύ σημαντικό είναι ότι σε πολλές εγκαταστάσεις παρατηρούνται προβλήματα συντήρησης. Οπότε δεν λειτουργούν έτσι όπως θα έπρεπε και αυτό το οποίο παράγουν, τα λίματα που επεξεργάζονται τελικά δεν καθαρίζονται όπως θα έπρεπε.

04:17 Και πέραν αυτού βέβαια πολύ σημαντικό είναι στην διαχείριση του νερού, θα πρέπει να δίνουμε έμφαση σε αυτό που λέμε κυκλική οικονομία. Δηλαδή θα πρέπει τα λίματα να μην τα βλέπουμε σαν κάτι περίτω, κάτι που τελικά ας πούμε έστω το καθαρίζουμε και αυτό που παραμένει θα το απορρίπτουμε είτε σε χυτά είτε ακόμα και σαν νερό να καταλήγει στη θάλασσα.

04:43 Αλλά θα πρέπει να το αξιοποιούμε σαν μπόρο. Γι' αυτό πώς μπορεί να γίνει μέσω επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης του νερού. Αυτό είναι λοιπόν το μεγάλο ζητούμενο. Το ζητούμενο λοιπόν για να απαντήσω στην ερώτησή σας είναι να μπορέσουμε να λειτουργούμε σωστά τις εγκαταστάσεις που υπάρχουν γιατί υπάρχουν εγκαταστάσεις στο 95% αλλά από την άλλη πλευρά να τις μετατρέψουμε αυτές τις εγκαταστάσεις σε παραγωγό επιπλέον νερού και έτσι θα μας λύσει και το ποσοτικό ζήτημα των νερών.

05:16 Αναφέραμε πολλές φορές τη λέξη λίματα και απόβλητα. Μπορείτε να μας πείτε εν συντομία τι εννοούμε με τον όρο υγρά απόβλητα. Ναι, θα λέγε κανείς, πολλοί θεωρούν ότι λίμματα ή απόβλητα είναι μόνο τα αστικά απόβλητα Αυτά που παράγονται από εμάς, από τους πολίτες της πόλης Όμως δεν είναι μόνο αυτά, είναι και τα αγροτικά και τα κτηνοτροφικά απόβλητα Που είναι μια πολύ μεγάλη ποσότητα, αλλά κυρίως αγροτικά απόβλητα Αλλά και τα βιομηχανικά υγρά απόβλητα που και αυτά είναι μεγάλες ποσότητες Άρα η διαχείριση τους δεν είναι απλώς ένα στενό τεχνικό ζήτημα Αλλά είναι ένα ζήτημα η διαχείριση αυτών των αποβλήτων Δημόσιας υγείας, προστασίας του περιβάλλοντος Αλλά και ποιότητας ζωής Ποιότητας της ζωής όλων μας Και γνωρίζετε ότι αυτό που συζητάτε μερικές φορές είναι ότι το ζήτημα του νερού μπορεί να αποτελέσει αιτία πολέμου και αυτό συμβαίνει σε κάποιες περιοχές.

06:29 Η λύση ποια είναι, υπάρχουν τεχνικές λύσεις, η τεχνολογία και εμείς στο Πολυτεχνείο με την ομάδα μας και σε όλα τα πανεπιστήμια γίνονται έρευνες για νέες καινοτόμες λύσεις που μπορεί να μας βοηθήσουν στο να εξασφαλίσουμε και επάρκεια νερού που αυτό είναι το πρώτο ζητούμενο αλλά και ποιότητα νερού. Αυτά τα δύο λοιπόν λύνονται με τις τεχνολογικές λύσεις που υπάρχουν και πρέπει και στη χώρα μας, όπως αναφέρουμε και στη μελέτη, με κάποιες προτάσεις που κάνουμε στο τέλος της μελέτης, να μπορέσουμε να υιοθετήσουμε τις νέες τεχνολογίες, τις καινοτόμες τεχνολογίες που αυτό θα μας λύσει και τα προβλήματά μας.

07:10 Αναφέρεται και στη μελέτη η λέξη ύλη ΙΛΑΜΔΑΙ Θέλω να μας πείτε τι είναι η ύλη Αυτή η ύλη μα το λάσπι αλλιώς Και ποια είναι τα ωφέλη από τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων και της ύλιος Καταρχήν η ύλη είναι η λάσπι Όταν επεξεργάζονται τα υγρά αποβλητά παράγονται δύο επιμέρους ροές. Η μία βγαίνει μέσα από την επεξεργασία των λιμάτων νερό το οποίο η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να το καθαρίζουμε σε ένα τέτοιο επίπεδο που να μπορεί να ξαναχρησιμοποιείται για άρδευση.

07:59 Οπωσδήποτε αυτό θα μας δώσει και να πούμε ότι το 86% αυτή τη στιγμή των αποβλήτων ξέρετε είναι γεωργικά το 86% των αναγκών σε νερό βρίσκεται στη γεωργία για την άρδευση και μόνο το 14-15% είναι ανάγκη για πόσιμο νερό άρα το μεγάλο ζήτημα στη χώρα μας είναι η άρδευση πως μπορούμε να επιλύσουμε αυτό το πρόβλημα που μπορούμε να βρούμε πόρους υδάτινους μέσα από την επαναχρησιμοποίηση που θα μπορούσε το νερό το οποίο θα παράγουμε μέσα από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λιμάτων να το ξαναχρησιμοποιούμε για την άρδευση.

08:48 Πέραν αυτό όμως έχουμε και το κομμάτι της ηλίως, της λάσπης. Αυτό είναι μια λάσπη, ένα ίζιμα το οποίο απομένει μετά την τεχνική επεξεργασία των λιμάτων. Αυτό εν πρώτης και δυστυχώς σε ένα πολύ μεγάλο μέρος σήμερα απορρίπτεται που καταλήγει ως απόβλητο, καταλήγει σε χώρες υγειονομικής ταφής υπολοιμμάτων. Όμως αυτό το οποίο είναι το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσουμε και αυτό το κομμάτι που απομένει μετά την επεξεργασία των λοιμμάτων.

09:20 μπορούμε να το αξιοποιήσουμε πως πολλαπλά όπως γίνεται και στο εξωτερικό και σε πολύ λίγες περιπτώσεις ίσως θα έλεγα επαρκώς στη χώρα μας πρώτον μπορεί να παράξει κανείς μέσα από το ίζιμα αυτό χρήσιμα υλικά όπως είναι το κομπόστ λίπασμα για τη γεωργία που μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε στην γεωργία το δεύτερο πολύ σημαντικό όμως είναι ότι μπορούμε να παράγουμε και ενέργεια διότι ξέρετε από την ύλη αυτή, από τη λάσπη αυτή παράγεται βιοαέριο με φυσικό τρόπο μέσα από φυσικές διαργασίες αυτό το βιοαέριο μέσω αναερώβιας χώνευσης ή και αερώβιας χώνευσης αυτό μπορούμε να το συγκεντρώσουμε και να το αξιοποιήσουμε ενεργειακά δηλαδή να παράγουμε ηλεκτρισμό και θερμότητα και βέβαια όπως γίνεται και σε άλλες χώρες μπορεί κανείς να παράγει και άλλα χρήσιμα υλικά μέσα από την επεξεργασία αυτή της ηλίως με σύγχρονες μεθόδους επεξεργασίας.

10:17 Άρα και η ηλίς και το νερό που προέρχεται μέσα από τις μονάδες αυτές μπορούν να χρησιμοποιήσουν και να μας εμπλήσουν προβλήματα αλλά να μας βοηθήσουν και στο ενεργειακό κόστος. Πολύ σημαντικό αυτό. Αναφερθήκατε στην αρχή, ξεκινήσατε να λέτε κάποια πράγματα για την κατάσταση στην Ελλάδα. Μπορούμε να δώσουμε κάποιους αριθμούς για να αποτυπώσουμε την εικόνα, Ποια είναι η κατάσταση αυτή τη στιγμή στη χώρα μας Να πω ότι αυτό που ανέφερα και στην αρχή Το 95% του πληθυσμού Όπως αναφέρουμε και στη μελέτη Είναι συνδεδεμένο με καταστάσεις Επεξεργασίας λιμάτων Αυτό είναι πολύ σημαντικό Και βρισκόμαστε στη τέταρτη θέση Μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρισκόμαστε στις πρώτες θέσεις Είμαστε σε καλή θέση Ακριβώς, ως προς την κάλυψη υποδομών Όμως εκεί που θα πρέπει να εστιάσουμε είναι ενώ έχουν υλοποιηθεί σημαντικά έργα υπάρχουν ελήψεις στις υποδομές πέραν της λειτουργίας που ανέφερα στην αρχή και της επαναχρησιμοποίησης.

11:21 Δηλαδή ιδιαίτερα σε μικρούς οικισμούς κάτω από 2.000 κατοίκους εκεί υπάρχουν σημαντικές ελήψεις. Και αυτό γιατί συμβαίνει και θα πρέπει αυτές φυσικά να τις πληρώσουμε με μικρότερες μονάδες επεξεργασίας. αλλά αυτό γιατί συμβαίνει γιατί η χώρα μας παρουσιάζει κάποιες ιδιαιτερότητες ποιες είναι αυτές οι ιδιαιτερότητες πρώτον παρουσιάζει νησιωτικότητα υπάρχουν πολλά μικρά νησιά πώς θα μπορέσουμε να τα καλύψουμε αυτά ως προς τις συντατικές τους ανάγκες το δεύτερο είναι ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός μικρών οικισμών που όμως παρουσιάζουν και έντονη εποχικότητα λόγω του τουρισμού που το αναφέρατε στην αρχή στην εισαγωγή σας Ο τουρισμός παίζει μεγάλο ρόλο διότι μπορεί να έχουμε έναν οικοσμό με 1500 κατοίκους το χειμώνα και αυτό στο καλοκαίρι να φτάνει σε πληθυσμό 5 και 6 και 10 χιλιάδες κατοίκους.

12:16 Άρα λοιπόν εδώ θα πρέπει να κάνουμε την πιατάλη διαστασιολόγηση σε εγκαταστάσεις και όχι να καλύψουμε τους 1500 στον πληθυσμό αλλά να καλύψουμε το σύνολο όταν θα υπάρχει η μέγιστη ανάγκη δυναμικότητας. Επίσης υπάρχει χαμηλή λειτουργική απόδοση στη χώρα μας Δηλαδή πολλές εγκαταστάσεις δεν λειτουργούν σωστά αυτό που ανέφερα και στην αρχή Άρα και που οφείλεται αυτό Οφείλεται στο ότι δεν έχουν εξειδικευμένο προσωπικό Ειδικό να μπορεί να τις διαχειρίζεται αυτές τις εγκαταστάσεις Άρα χρειάζεται άνθρωποι, μηχανικοί ιδιαίτερα Οι οποίοι μπορούν να τις λειτουργούν τις εγκαταστάσεις Να τις συντηρούν διότι θέλει ειδικό know-how για αυτό και ειδική τεχνική αλλά και διοικητική ικανότητα των φορέων αυτών και αυτό που οφείλεται σε ένα μεγάλο βαθμό στον κατακαιρματισμό.

13:08 Υπάρχουν εκατοντάδες φορείς δημοτικές επιχειρήσεις, ίδρυψης και αποχέτευσης και πέραν των δύο μεγάλων που γνωρίζουμε που είναι η ΕΙΔΑΠ και η ΕΙΑΘ για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη Στην υπόλοιπη χώρα υπάρχουν πάνω από 300 επιμέρους εταιρείες ίδρευσης και αποχύατευσης που διαχειρίζονται το νερό και τα λίματα που είναι δημοτικές κατά βάση.

13:40 Αλλά από εκεί και πέρα δεν είναι μόνο αυτό. Είναι το ότι υπάρχουν και το ΕΒ και ο ΕΒ που είναι δηλαδή κάποιοι άλλοι φορείς για τις οργανισμοί εγγύων βελτιώσεων που είναι επίσης εκατοντάδες που και αυτοί είναι υπεύθυνοι σε μικρές διαχειριστικές περιοχές για τη διαχείριση του γεωργικού υδατός. Έχουμε κάνει μελέτη στη διανέωση, είναι περίπου 450, δεν ξέρουμε ακριβώς πόσοι είναι και έχουμε στοιχεία για τους 150, ενώ οικονομικά στοιχεία και άλλου είδους στοιχεία με πολλά ζητήματα κακοδιαχείρησης και πολλές οφειλές και θέμα capacity building, να το πω σε καλύτερα ελληνικά που είπατε και πριν, ανθρώπους δηλαδή, που να ξέρουν και να έχουν ειδικές γνώσεις στο κομμάτι της διαχείρισης νερού.

14:31 Ακριβώς, όπως ακριβώς το λέτε είναι. Και με το δεδομένο ότι το 86% του νερού που καταναλώνουμε στη χώρα μας χρειάζεται για τη γεωργία, καταλαβαίνετε λοιπόν γιατί συζητάμε. Και καταλαβαίνετε δηλαδή ότι με μια τέτοια διασπορά εκατοντάδων, βάλτε τρακόσες πόσες είπατε είναι τρακόσες και τρακόσες, επτακόσες, υπάρχουν επτακόσες μικροί φορείς, πέραν των μεγάλων, η ΔΑΠ και η ΑΘ που ανέφερα.

15:00 Αυτοί δεν έχουν οικονομίας κλίμακας, δεν μπορούν να λειτουργούν σωστά, είναι απόλυτα υποστελεχομένοι. Άρα αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να δει κανείς το διοικητικό να γίνουν κάποιες ενοποίησεις φορέων προκειμένου οι φορείς να μεγαλώσουν για να μπορούν να επιτελούν το διοικητικό και τεχνικό τους έργο. Αναφέρετε πριν ότι το 95% του ελληνικού πληθυσμού καλύπτεται από υπάρχουσες υποδομές επεξεργασίας λοιμάτων.

15:27 λοιμάτων. Ωστόσο, στη μελέτη αναφέρεται ότι το 53% μόνο των σχετικών υποδομών συμμορφώνονταν πλήρως με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό όμως επιβάλλει και κάποια πρόστιμα, επιφέρει κάποια πρόστιμα το γεγονός ότι δεν συμμορφωνόμαστε με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Πόσα λεφτά έχει κοστίσει στην Ελλάδα αυτή η κακοδιαχείρηση των λοιμάτων.

15:55 Κοιτάξτε, εδώ έχει κοστίσει εκατομμύρια να το πούμε. Βέβαια δεν είναι μόνο η Ελλάδα στην οποία επιβάλλονται πρόστιμα και το ξέρετε αυτό όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν προβλήματα μη συμμόρφωσης. Όμως στη χώρα μας έχουμε ιδιαίτερα προβλήματα μη συμμόρφωσης και ένα πολύ σημαντικό είναι το παράδειγμα της Ανατολικής Αττικής όπου εκεί έχουμε έξι οικισμούς που δεν έχουν συμμορφωθεί.

16:22 το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής αιτικής διότι δεν έχουν ακόμα και τώρα που κατασκευάζονται οι εγκαταστάσεις, επεξεργασίες, γίνεται μία συμπλήρωση των υποδομών πρέπει και να συνδεθούν τα σπίτια, οι κατοικίες και πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση τι ζητάει, συνδεσιμότητα. Όλοι δηλαδή οι οικισμοί να έχουν συνδεθεί. Αυτό έχει και ένα κόστος όπως καταλαβαίνετε και ποιος θα το υπομειστεί.

16:45 Τώρα επίσης μιλάμε σχεδόν για 20 χρόνια γιατί αυτή η παράβαση έχει εντοπιστεί από το 2007. Φανταστείτε λοιπόν τώρα ότι το πρόστιμο ήταν αρχικά εφάπαξ 10 εκατομμύρια κατά αποκοπήν και από εκεί και πέρα πληρώνουμε ένα εξάμηνο 3,6 εκατομμύρια για κάθε εξάμηνο κατηστήρισης και ακόμα δεν έχουμε συμμορφωθεί. άρα αλλά να πω και κάτι δεν μπορούμε να πούμε το κόστος εξαντλείται στα πρόστιμα είναι τα πρόστιμα είναι ένα οικονομικό κόστος αλλά τα πρόστιμα είναι το ορατό κόστος υπάρχει και το κόστος της ρήπανσης σημαντικό κόστος έτσι της απώλειας υδατικών πόρων που το αναφέραμε δεν μπορεί να συζητάμε για περιοχές να βρίσκονται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και να μην χρησιμοποιούν να μην κάνουν επαναχρησιμοποίηση νερού και να σας να πω και κάτι.

17:38 Ξέρετε ότι πλέον η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να φτάσουμε μέσω της επαναχρησιμοποίησης του νερού που θα προέρχεται από τις μονάδες επεξεργασίας των λοιμάτων ακόμα και ποιότητος πόσιμου νερού. Κοστίζει παραπάνω, αλλά είναι εφικτό τεχνικά. Καταλαβαίνετε λοιπόν, είναι μια μεγάλη λύση. Παράλληλα, για να λύσει το πρόβλημα του νερού η τεχνολογία μας δίνει τη λύση αυτή και μας δίνει βέβαια, άσχετο δεν αναφερόμαστε τόσο στο πρόβλημα του νερού, αλλά να το πούμε και αυτό, μονάδες αφαλάτωσης επίσης μπορεί να μας λύσουν το πρόβλημα, υπάρχει αυτό το νερό στη θάλασσα, με τις μονάδες αφαλάτωσης μπορεί κανείς να έχει απεριόριστες ποσότητες νερού και μάλιστα σε πάρα πολύ καλή ποιότητα πλέον, ακόμα και σε ποιότητα πόσιμου νερού.

18:22 Άρα λοιπόν η τεχνολογία μας δίνει τη λύση Μπορούμε και εφόσον αξιοποιήσουμε και τα κονδύλια που διαθέτουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση Πολύ γρήγορα να καταφέρουμε να εκλείψουν τα πρόστιμα Κύριε Ραβώση αναρωτιέμαι πολλές φορές Μήπως τελικά πετάμε το νερό επειδή είναι κάτι φτηνό Και αν στο μέλλον υπάρχει περίπτωση να δούμε τις τιμές του νερού Να πλησιάζουν τις τιμές των ενεργειακών αγαθών στη χώρα μας Κοιτάξτε, μια πολύ καλή ερώτηση Όντως είναι φθηνό το νερό στην Ελλάδα και μάλιστα το γεωργικό νερό πολλές φορές είναι και δωρεάν.

18:58 Και ίσως αυτό είναι και ένα από τα προβλήματα που τελικώς αντιμετωπίζουμε ως οι πολίτες της χώρας, κάτι που είναι τζάμπα, πολλές φορές το περιφρονείς, δεν του δίνεις την αξία που πρέπει. Θα πρέπει λοιπόν αυτό που είναι πάρα πολύ σημαντικό και εγώ ξέρετε είμαι και στη ρυθμιστική αρχή από βλήτων ενέργειας και υδάτων αντιπρόεδρος θα πρέπει να υπάρχει ανταποδοτικότητα στη χρήση του νερού ο καθένας να πληρώνει για αυτό το νερό που καταναλώνει ούτε παραπάνω ούτε λιγότερο αλλά αυτό θα δώσει και ένα κίνητρο στο να μην το σπαταλούμε γιατί ξέρετε γίνεται κατασπατάληση ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα άρα λοιπόν δεν λέμε ότι θα ανέβει η τιμή του νερού αλλά θα πρέπει να εξορθολογηστεί Δηλαδή να πληρώνει κανείς δίκαια και ανταποδοτικά.

19:51 Και επίσης θα πρέπει να υπάρχει και σημαντικό κόστος για όσους ρηπαίνουν και καταναλώνουν υπερβολικά. Άρα θα πρέπει να υπάρχει και αντικίνητρο στα πλαίσια της ανταποδοτικότητας. Όποιος καταναλώνει υπερβολικά, δεν το πετάει κατ' ουσίαν το νερό, που το βλέπουμε αυτό σε κάποιες περιπτώσεις, αυτός θα πρέπει να έχει και μια αντίστοιχη επιβάρνηση άρα αυτή να λειτουργήσει ως αντικίνητρο το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, αυτό είναι σημαντικό θα πρέπει να κοστολογείται ορθολογικά και με βάση τα έσοδα από την κοστολόγηση να συντηρούνται και οι υποδομές, να συντηρούνται οι εγκαταστάσεις αλλά έτσι να χρηματοδοτείται και η επαναχρησιμοποίηση που τελικά θα μας δώσει και όφελος και οικονομικό Στη μελέτη, κυρία Ραβοσία, αναφέρετε διάφορες χώρες ως καλές πρακτικές στο κομμάτι της επαναχρησιμοποίησης του νερού και στη διαχείριση των υγρών αποβλήτων ως κομμάτι της κυκλικής οικονομίας.

20:58 Ποια είναι αυτή η χώρα που θα ζηλεύαμε και θα θέλαμε πολύ να της μοιάσουμε. Κοιτάξτε, έχουμε, αν δει κανείς τη μελέτη μας, θα δει αρκετά και ειστάντις βέλτιστων πρακτικών. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και όχι μόνο ακόμα και σε αφρικανικές χώρες υπάρχουν κάποια μοντέλα επεξεργασίας νερού, τα οποία είναι πρότυπα. Στη Δανία, για παράδειγμα, υπάρχει μία εγκατάσταση επεξεργασίας λιμάτων που έχει μετασχηματιστεί σε αυτό που λέμε βιοδηλιστήριο.

21:31 Δηλαδή τι γίνεται αξιοποιείται σε μία μονάδα επεξεργασίας και το νερό μέσω επαναχρησιμοποίησης που ανέφερα προηγουμένως αλλά και η λάσπη και όχι μόνο όπως αναφέραμε ως λείπασμα ή και ενεργειακά αλλά επίσης για παραγωγή άλλων υλικών. Όπως για παράδειγμα μπορεί να είναι κανείς να παράγει βιοπλαστικά. Γι' αυτό μιλάω για βιοελιτιλιστήριο.

22:00 Δηλαδή υπάρχουν σύγχρονες τεχνολογίες που μπορεί να μας βοηθήσουν να παράξουμε παραπροϊόντα από τη λάσπη τα οποία είναι άλλα χρήσιμα υλικά, άλλοι πόροι. Αλλά να πω κάτι άλλο. Ποιος είναι πρότυπο θα λέγαμε ως χώρα. Το Ισραήλ. Το Ισραήλ ξέρετε έχει μια εθνική στρατηγική την οποία τη θεωρούσε στρατηγική και βιωσιμότητας για τη χώρα να μπορέσει να είναι αυτάρκης ως προς το νερό διότι ξέρετε ότι υπήρχαν σημαντικά προβλήματα λειψιδρίας και εδώ την λειψιδρία από αδυναμία την έχει μετατρέψει σε στρατηγική πολιτική περιοχές όπως κάποιες έρημοι, μια έρημος που είχαμε δει στη βιβλιογραφία η έρημος Νέγκευ χρησιμοποιεί τέτοιες εγκαταστάσεις και καλύπτει τις ανάγκες οικισμών επομένως και εκτός δικτύου οικισμών άρα και μάλιστα το εισταλήκαν και κάτι άλλο, εξάγει τεχνολογία αυτή τη στιγμή τεχνολογίες διαχείρισης υγρών αποβλήτων όπως βέβαια και αφαλατώσεων εξάγονται από το Ισραήλ και θεωρείται πολύ προηγμένο υψηλό επίπεδο.

23:16 Γιατί να μην το κάνει και η χώρα μας. Δεν μας λείπει κάτι. Έχουμε πολύ υψηλό επίπεδο επιστημονικό δυναμικό στη χώρα μας που και στον τομέα αυτών της διαχείρισης των υδάτων και των υγρών αποβλήτων που παράγουν και καινοτόμες λύσεις. Και στα πανεπιστημία μας, στο Εθνικό Μετσοβιοπολιτεχνείο παράγουμε αρκετές νέες μεθοδολογίες ή και τεχνολογίες.

23:39 Γιατί αυτές να μην αξιοποιηθούν στην πράξη, στις ανάγκες που πράγματι έχουμε μεγάλες. Άρα λοιπόν δεν χρειάζεται όμως εμείς στη χώρα μας να αντιγράψουμε κάποιο άλλο μοντέλο. Εμείς ούτε πάμε φυσικά να ανακαλύψουμε τον τροχό. Είναι πολύ συγκεκριμένο αυτό που λέμε και στη μελέτη. θα πρέπει άμεσα να αναπτύξουμε τις τεχνολογίες τις οποίες έχουμε ήδη αναπτύξει και στη χώρα μας.

24:09 Δεν χρειάζεται καν να μεταφέρουμε τεχνολογίες από το εξωτερικό. Να υιοθετήσουμε τις τεχνολογίες που αναπτύσσονται στη χώρα μας. Να τις εφαρμόσουμε στο πεδίο. Ακριβώς, να τις εφαρμόσουμε στο πεδίο. Πιθανότατα μάλλον η ένδυα του νερού δεν είναι τόσο έντονη φαντάζομαι γιατί σε άλλες χώρες, μιας και αναφέρεται και την Αφρική και γράφεται και στη μελέτη για την Αιθιοπία, στις χώρες που πραγματικά υπάρχει έλλειψη νερού, η διαχείριση των λιμάτων θεωρείται ο νέος ιδετικός τους πόρος.

24:38 Οπότε ίσως και εμείς να αναγκαστούμε, ίσως λογοπιεστικών συνθήκων στο μέλλον, που μάλλον το μέλλον είναι πολύ κοντά από ό,τι βλέπουμε και οι ειδικοί κρούν τον κόδωνα του κινδύνου σχετικά με τη λειψιδρία στη χώρα, να υιοθετηθούν αυτές οι λύσεις, οι τεχνολογικές, τις οποίες παράγεται και εσείς στο Πανεπιστήμιο, να τις δούμε δηλαδή να εφαρμόζονται στην πράξη.

25:07 Έχουμε κάνει όλη αυτή τη συζήτηση, μιλώντας από θέματα που αφορούν την διαχείριση, τις υποδομές, το κομμάτι του νερού αφορά και πολλά υπουργεία, υπάρχουν συναρμοδιότητες γύρω από το νερό, Δηλαδή, κανείς δεν σκέφτεται εύκολα ότι το νερό μπορεί να είναι και μια υπόθεση του Υπουργείου Εξωτερικών, γιατί υπάρχουν ποταμοί, υπάρχουν ύδατα, τέλος πάντων, που διασκίζουν διάφορες χώρες. Αφορά τον αγροτικό τομέα, όπως είπα τώρα, είναι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος.

25:42 Υπάρχει ο πολυκερματισμός, ο κοτάκερματισμός θα έλεγε κανείς στις αμμοδιότητες, το ζήτημα των ελέγχων, των περιβαλλοντικών ελέγχων, το θέμα των συνεργασιών με όλους αυτούς τους φορείς. Υπάρχουν τα πρόστιμα, όλα αυτά τα προβλήματα τα οποία αναφέραμε στο κομμάτι της διαχείρισης υγρών αποβλήτων. Τι θα προτείναμε, ποιες είναι οι προτάσεις πολιτικής στις οποίες καταλήγει η μελέτη, μπορεί να αλλάξει αυτή η κατάσταση που παρακολουθούμε.

26:23 Κοιτάξτε, όλα αυτά που συζητήσαμε σήμερα εμπεριέχονται στη μελέτη, στα συμπεράσματα και στις προτάσεις. δηλαδή είναι ξεκάθολο τι πρέπει να κάνουμε μέσα από τη μελέτη προκύπτει βλέποντας και τις εμπειρίες των άλλων χωρών το πρώτο, πρώτη προτηρώτηση να ολοκληρώσουμε τις υποδομές διότι είναι και ευρωπαϊκό ζητούμενο, ζητούμενο από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ιδιαίτερα αυτό που ανέφερα οικισμοί κάτω από 2.000 κατοίκους θα πρέπει να συμπληρώσουν τις υποδομές τους, να λύσουμε τα θέματα της εποχικότητας Άρα να καλύψουμε πλήρως τη χώρα μας και από 95% του πληθυσμού να φτάσουμε στο 100% του πληθυσμού που καλύπτεται από εγκαταστάσεις τέτοιες επεξεργασίες λοιμμάτων.

27:07 Το δεύτερο όμως και το πιο σημαντικό δεν είναι αν υπάρχουν υποδομές, αν υπάρχουν εγκαταστάσεις επεξεργασίες, αλλά αν λειτουργούν σωστά. Αυτό είναι το δεύτερο και πολύ σημαντικό ζητούμενο. Θα πρέπει οι βιστάμενες εγκαταστάσεις να λειτουργούν. Ένα πολύ μεγάλο μέρος αυτών δεν λειτουργεί. Ή υπολειτουργεί. Ή λειτουργεί γόντας με κακό τρόπο τελικά παράγει λίμματα.

27:34 Ισέρχονται λίμματα και ξάχονται και λίμματα. Διότι δεν καθαρίζονται τα λίμματα. Και καταλήγουν στη θάλασσα σε πολλές περιπτώσεις. Ακριβώς. Άρα προξενούν περιβαλλοντική ζημιά. επομένως για να μπορέσουμε αυτό να το δούμε αν λειτουργούν σωστά θα πρέπει να υπάρχουν δείκτες απόδοσης παρακολούθησης υπάρχει πλέον η τηλεμετρία που μπορεί κανείς εξ αποστάσεως να ελέγχει θα πρέπει να υπάρχει και ψηφιακή διασύνδεση η λύση είναι τεχνολογία σε συνδυασμό με ψηφιακές τεχνολογίες μέσω ψηφιακών τεχνολογιών συστημάτων SCADA όπως λέγονται που είναι ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου των εγκαταστάσεων μπορεί εξαποστάσεις να βλέπουμε τα πάντα τι συμβαίνει σε μια εγκατάσταση και βέβαια αυτό που ανέφαγε προηγουμένως πολύ σημαντική είναι η διοικητική και οργανωτική αναδιάρθρωση των φορέων δηλαδή δεν μπορεί να έχουμε 500 φορείς δεν μπορεί να έχουμε τόσες δημοτικές επιχειρήσεις, ίδρυψη και αποχέτευση πρέπει να γίνει μια συνένωση και ενδυνάμωσή τους υπάρχει η ΕΙΔΑΠ και η ΕΑΘ που λειτουργούν σε πολύ καλό επίπεδο

28:40 διότι είναι οργανωμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε να παράγουν αποτέλεσμα και υψηλής ποιότητας διαχείριση και από την άλλη πλευρά υπάρχουν πολλές πάρα πολύ μικρές επιχειρήσεις και οργανισμοί που δεν λειτουργούν ή δεν λειτουργούν καλά ή λειτουργούν σε πολύ χαμηλό βαθμό και το τέταρτο και τελευταίο που προτείνουμε είναι η επαναχρησιμοποίηση του νερού και η αξιοποίηση της ηλίως.

29:07 Αυτό που αναφέραμε και που είναι σημαντικό και βγαίνει μέσα από όλη αυτή τη μελέτη που κάνουμε. Δύο από τις 275 εγκαταστάσεις επαναχρησιμοποίησης λιμάτων νομίζω αξιοποιούν την ηλί αυτή τη στιγμή στη χώρα. Ένα πολύ μικρό ποσοστό και σας είπα πώς μπορεί πολλαπλώς να αξιοποιηθεί. Άρα αυτά είναι τα δύο ζητούμενα. Επαναχρησιμοποίηση του νερού και αξιοποίηση της ηλίως επίσης.

29:30 Επίσης υπάρχει κάποιο πιλωτικό πρόγραμμα το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα υπόδειγμα για το τι μπορούμε να κάνουμε στην διαχείριση των υγρών αποβλήτων. Κοιτάξτε πιλωτικό πρόγραμμα δεν υπάρχει. Υπάρχουν υβέλτιστες πράκτικες που τις έχουμε. Αυτή τη στιγμή δεν τρέχει κάτι στη χώρα μας πιλωτικά για την διαχείριση των υγρών αποβλήτων.

30:00 Υπάρχουν κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις, υπάρχουν και κάποια πιλωτικά προγράμματα όντως που σε κάποιες περιπτώσεις έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο και κάποιων ερευνητικών διεθνών συνεργασιών με βέλτιστες πρακτικές που έχουν υιοθετηθεί. αλλά εμείς μιλάμε τώρα για μια εθνική πολιτική δεν είναι να το κάνουμε πιλωτικά αυτό πρέπει να υπάρξει μια προτεραιοποίηση που θα ξεκινήσουμε και ιδιαίτερα η επαναχρησιμοποίηση δεν είναι κάτι που μπορούμε να περιμένουμε αυτό πρέπει να γίνει οριζόντια και παντού σε όλη τη χώρα μας επαναχρησιμοποίηση νερού αυτό θα μας λύσει πολλαπλά θέματα πέραν φυσικά της επάρκειας νερού αλλά και περιβαλλοντικά ζητήματα Κύριε Αραβός, αν είχατε δύο άμεσες παρεμβάσεις να προτείνετε στον Πρωθυπουργό αύριο το πρωί, ποιες θα ήταν αυτές?

30:51 Το πρώτο είναι ότι υπάρχει ένα εθνικό σύστημα παρακολούθησης όλων των εγκαταστάσεων και των κρίσιμων δικτύων με τηλεμετρία. Αυτό είναι το πρώτο. Αν δεν γνωρίζεις τι γίνεται, δεν μπορείς να υιοθετήσεις πολιτικές και να κάνεις παρεμβάσεις. Χωρίς δεδομένα δεν υπάρχει σοβαρή πολιτική νερού. και το άλλο είναι παρακολούθηση δικτών απόδοσης.

31:11 Αυτό πρόκειται να γίνει μέσω της ΡΑΗ, της Λιμιστής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Ιδάτων που αναπτύσσει ένα σύστημα τώρα πληροφορικής που θα παρακολουθεί όλους τους δείκτες που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση των υδάτων. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, είναι και η παρακολούθηση των δικτύων του νερού, των απολειών, το τι λειτουργεί, τι δεν λειτουργεί.

31:35 Και η δεύτερη παρέμβαση που θα πρότεινα είναι ένα εθνικό πρόγραμμα επαναχρησιμοποίησης ακριβώς αυτό που είπατε πριν, όχι μόνο με ένας περίπτωσης, ένα εθνικό πρόγραμμα επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένου νερού και αξιοποίησης ηλίως με προτεραιότητα που στα νησιά. Στα νησιά και στις τουριστικές περιοχές, στις άνυδρες ζώνες, αλλά και στη γεωργία.

32:00 Αυτό που πρέπει να πούμε και έτσι ξεκινήσατε στην εισαγωγή σας και είναι πράγματι έτσι Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να καθαρίζει το νερό και μετά να το πετά να το απορρίπτει ανεξέλεγκτα Πρέπει λοιπόν εκεί να είναι η δεύτερη πολιτική που ο Πρωθυπουργός θα μπορούσε να υιοθετήσει αυτό που είπατε Πρέπει να αλλάξουμε το μενταλιτέ μας και να θεωρήσουμε τελικά ότι το νερό, το επαναχρησιμοποιούμενο νερό είναι ένα σπόρο στον οποίο ουσιαστικά δεν τον αξιοποιούμε όπως πρέπει.

32:35 Κύριε Ραβώση, κυρίες και κύριοι, νομίζω ότι μετά από αυτή τη συζήτηση θα βλέπουμε τους βιολογικούς καθαρισμούς με ένα μεγαλύτερο σεβασμό. Σας ευχαριστούμε θερμά όλες και όλους που ήσασταν μαζί μας και μας παρακολουθήσατε. Μπορείτε να διαβάσετε φυσικά την έρευνα για την οποία συζητήσαμε. Αναλυτικά όλοι οι διαθέσιμοι στο dianaiosis.org.