Οδύσσεια: Ο woke Nolan, ο σεξιστής Όμηρος και η μαύρη Ελένη

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Χαλάλλει τόση πεδομή για μια τέτοια γυναίκα στους τρώες και στους αχαιούς με τις καλές κοινίδες. Η ομορφιά είναι η αρχή του τρομερού και βαλίνει απεριφρονή και να μας καταστρέψει ακόμα. Η ομορφιά σκοτώνει αγαπητοί μου φίλοι. Η ομορφιά σκοτώνει. Βασίλεια έχει σκοπό να δεις την Οδύσσια του Νολάν Βεβαίως, αν υπομονώ Την Πέμπτη νομίζω είναι η πρεμιέρα Αλλά θα καθυστερήσω λίγο να πάω γιατί θα γίνεται χαμός υποθέτω Θα γίνεται χαμός για να δουν αυτή την ταινία τώρα σοβαρά μιλάς Μα οι πρώτες κριτικές μιλάνε για αριστούργημα Αριστούργημα που έχουν κάνει την Ελένη Μαύρη και την Αθηνά Μεξικάνα Λοιπόν, ξεκινάμε με ότι η Αθηνά ήταν μια θεά Δεν είχε χρώμα δημιουργήσει να την πλάσει όπως ήθελε.

00:53 Ποιος θα τον περιορίσει. Και όσον αφορά την Ελένη, εξ όσων γνωρίζω και θυμάμαι, την υποδίεται η Λουπίτα Νιόγκο, σωστά? Σωστά. Ε, μια οσκαρική ηθοποιός, πανέμορφη, και μαύρη. Και μαύρη. Τι να κάνουμε, δεν ασπρίσουμε τώρα. Μαύρη είναι. Ο Όμηρος τι θα είχε να πει γι' αυτό πιστεύεις. Ο Όμηρος ποτέ του δεν μας περιέγραψε την Ελένη, οπότε δεν νομίζω ότι θα είχε κάτι να αντιτείνει ως προς αυτό.

01:19 Μια χαρά είναι η Λουπιτα Νιόγκο για Ελένη. Διαφωνώ κάθοδο να ξέρεις. Δεν πιστεύω ότι ο Όμιρος θα χαιρότανε να βλέπει όλες τις φυλές να μπαίνουν μέσα στο έργο του και να παριστάνουν την Ελένη και τη Θεά Αθηνά. Κάποια πράγματα πρέπει να τα σεβόμαστε. Και ο Ριζόντια να διαφωνείς θα σου θυμίσει ότι ο Μέμνονας ήταν θείοπας.

01:37 Χάθηκε δηλαδή να είναι η Μάργο Ρόμπι, η Ελένη Όπως ήταν η Ντάιαν Κρούγκερ ας πούμε, στην τρία Τι να σου πω ρε φίλε, δεν ξέρω, εγώ κάποια πράγματα τα θεωρώ ιερά Δεν πρέπει να τα χαλάμε με τις σύγχρονες ευαισθησίες Έχεις δίκιο, άλλωστε η ωραία Ελένη για να ανταποκρίνεται στα πρότυπα μορφιάς που θέτεις Θα περνάνε κάτι σαν τη μικρή Ολλανδέζα Η Ελένη λοιπόν ήταν από το Άμστερνταμ, αυτό δεν είναι ξερόμυρος Νομίζω ότι ρωνεύεσαι αλλά νομίζω επίσης ότι έχω απόλυτο δίκιο και ότι οι αρχαίοι ειμών πρόγονοι δεν ήταν μαύροι Οι αρχαίοι ειμών πρόγονοι δεν ήταν μαύροι αν ήταν ειμών πρόγονοι αλλά και να ήταν μαύροι δεν θα είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα Κάπου εδώ θα τελειώσει αυτή η συνομιλία γιατί δεν μπορώ να σε ακούω Κάπου εδώ καλό είναι να τελειώσει αυτή η συνομιλία γιατί και εγώ δεν μπορώ να αναλύω τα αυτούνα ετού Ραντεβού στις αίθουσες Το βλέπω Προτιμάς εμένα παράφετη ο Ντοστούπα Τι λες μωρή ψωνάρα Μην κατέβω κάτω και σου κάνω και τ' άλλο μπατζάκι σορτς Χαίρετε χαίρετε

02:42 Χαίρετε και από εμένα Είμαι ο Τιμός Είμαι ο Βασίλης Και αφού σας ζητήσω προκαταβολικά συγγνώμη για αυτό που μόλις ακούσατε Είναι κάποια σκετσάκια λίγο δύσκολα Να σας καλωσορίσουμε Σε ένα πολύ ωραίο επεισόδιο πολύ επίκαιρο, είναι νομίζω το πρώτο θέμα επικαιρότητας που πιάνει το podcast. Θα μιλήσουμε για να υπερασπιστούμε αυτή τη φορά ένα μύθο, τον αρχαιότερο και ίσως τον πιο ωραίο που έχει γραφτεί ποτέ, και να βάλουμε λίγο στην άκρη την επίθεση που αυτός ο μύθος δέχεται από τη σύγχρονη ανθρώπινη βλακεία.

03:12 Αναθερόμαστε φυσικά στην ταινία Όντιση του Νόλαν, η οποία βγήκε ως κινηματογράφους, και έχει δεχτεί σωρία επιθέσεων, επειδή κάποιοι δεν τους αρέσει να βλέπουν τη Λουπιτα Νιόγκο όσο ωραία λένε και Κλειτεμνίστρα παρελθόντως αλλά αυτό το ξεχνάμε, δεν πειράζει και τη Ζεντάγια ως Αθηνά και εγώ δεν ξέρω τι άλλο είναι κάτι που μάλλον αντίκειται στην αισθητική τους Ναι και όταν βλέπεις τους χειρότερους ανθρώπους που ξέρεις να εχθρεύονται κάτι μάλλον αυτό το κάτι έχει αξία Και γενικότερα η αισθητική αυτών των χειρότερων ανθρώπων με αφήνει παγερός αδιάφορο.

03:43 Και θα έπρεπε, σε περίπτωση που δεν ισχύει αυτό, θα έπρεπε όντως να σε αφήνει αδιάφορο και αν μη τι άλλο να αποτελεί ένα κίνητρο για να επεξεργαστείς εσύ ο ίδιος το αντικείμενο το οποίο αυτοί οι αστείοι κύριοι εκτρέβονται με τέτοια λύσα. Ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Δεν θα μην κλείσουμε και πάρα πολύ. Άλλωστε, δύο-τρία πράγματα θέλουμε να συζητήσουμε.

04:01 Ας ξεκινήσουμε λίγο από την Θεά Αθηνά την οποία υποδίεται η Ζεντάγια. Και ας πιάσουμε λίγο την καταγωγή της Θεάς. Ταξί είναι γνωστός ο μύθος που τη θέλει να γεννιέται από το κεφάλι του Δία. Είναι γνωστός ένας άλλος μύθος που τη θέλει να κατάγεται από τον φτερωτό γίγαντα τον Πάλλαντα. Οκ. Ας πάμε σε κάποιους μύθους που ήταν πολύ διαδεδομένοι και λιγότερο γνωστοί.

04:23 Σύμφωνα με το μύθο λοιπόν η Θεά Αθηνά γεννήθηκε στην Τριτονίδα και ανετράφει από τις τρεις νύμφες της Λιβύης. Βλέπουμε ότι όντως το casting του Νόλαν έχει βαθύτερο νόημα. Σε μικρή ηλικία κατά τη διάρκεια μιας πολεμικής άσκησης η Θεά Αθηνά φαίρεται να σκότωσε την παιδική της φίλη την Παλάδα, κάτι το οποίο της στεναχώρησε πάρα πολύ και προς τιμή της φίλης της και το όνομα της πήρε, έξω και η Αθηνά Παλάδα, όνομα με το οποίο έχει μείνει γνωστή και έφτιαξε και το ξύλινο άγαλμα Παλάδιο το οποίο κατόπιν βρέθηκε στην πόλη της Τροίας.

05:01 Αυτή η παράδοση λοιπόν την εντοπίζουμε στο Ναπολόνιο το Ρώδιο δεν είναι από το κεφάλι μας φυσικά και όχι μόνο στο Ναπολόνιο το Ρώδιο και ο Ηρώδοτος την αναφέρει και μάλιστα στη μυθολογία της Λιβικής φυλής των Μαχλειών οι οποίοι ήταν ερμαφρόδητοι κατά τον πλήνιο των Πρεσβύτερο επειδή οι γυναίκες πολεμούσαν και αυτές με όπλα πάλι εντοπίζεται η Αθηνά, η Λίβια Αθηνά πλέον που ήταν βίβιμη κόρη με την παλάδα, άλλη ειδοχή αυτή και ήδη ήταν κόρες του Τρίτονα και της Τριτονίδος ίσως τα ανάλογα του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης Άρα πάλι η Αθηνά συνδέεται εδώ με τη Λιβύη Ο Πλάτωνος από τη μεριά του ταυτίζει τη θεά Αθηνά με τη θεά Μυθ, της οποίας ο ναός βρισκόταν στην πόλη Σάιδα.

05:44 Στην εποχή εκείνη, η πατριαρχία δεν υπήρχε όπως εφαρμόστηκε επί αρχαϊκής εποχής και εκεί βλέπουμε και τη σχέση που ενδεχομένως ή μάλλον σίγουρα υπήρχε στη λατρεία της θεάς, όχι μόνο στη Λιβύη, αλλά και στη Μινοϊκή Κρήτη, όπου είναι γνωστό, η κοινωνία ήταν ως επιτοπλής των Μητριαρχική. Και εδώ πέρα κάποιος θα κατηγορούσε τον Πλάτωνα για woke agenda.

06:10 Αλλά δεν πειράζει, νομίζω ότι ο Πλάτωνας θα μπορούσε να απαντήσει μέσα από το γιονότο έργο, δεν το λες και πολύ woke τον Πλάτωνα άλλωστε. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι κραυγές τριάμπου προς τη μήν της Αθηνάς είχαν λιβική προέλευση. Και στην Ελλάδα, όπως ήδη ανέφερε, στήμο, ήρθε μέσω της Κρήτης όπου εγκαταστάθηκε αρχικά και τότε τοποθετήθηκε στην Αθήνα και άρχισε να λατρεύεται και άρχισε να αποκτάει και άλλα προσωνύμια όπως το πρόπολης, υπέρμαχος της πόλης.

06:37 Κατόπιν βλέπουμε μια αλλαγή στο μύθο για τη γέννηση της Αθηνάς. Ο Δίας φαίρεται να κατάπιε τη Μύτιδα. ένας πολύ ισχυρός συμβολισμός για το γεγονός ότι η πατριαρχία πλέον φαίνεται να παίρνει το πάνω χέρι και φτάνουμε μετά από αρκετούς αιώνες στο γνωστό σε όλους μας μύθο της Αθηνάς να γεννιέται από το κεφάλι του Δία μετά από φρικτούς πονοκεφάλους που προκαλούσε αυτή η ψησαγωγικά εγκυμοσύνη.

07:10 Η κατάποση της μύτηδος άλλωστε, η κατάποση της σκέψης δηλαδή, δικαιολογή και της φήμης της Αθηνάς ως θεάς της Σοφίας. Ας μείνουμε εδώ γιατί νομίζω η μυθολογική καταβολή της Αθηνάς μας δίνει κάποια από τα συμπεράσματα. Αθενώς υπάρχουν πολλές μυθολογικές αναφορές που τη συνδέουν με τη Λιβύη όπου ως γνωστόν δεν ήταν ψηλές ξανθές γαλανομάτες οι γυναίκες.

07:32 Και εξακολουθούν, αν ξέρω καλά. Νομίζω δεν είναι ακόμα. Κατά δεύτερον, και νομίζω ότι είναι το βασικότερο αυτό και δεν θα διαφωνήσεις, Η Αθηνά δεν ήταν υπαρκτό πρόσωπο, ήταν μια θεά. Εδώ πέρα ξεχάσαμε να αναφέρουμε ότι μιλάμε για αποκοίματα της φαντασίας των ανθρώπων. Μιας υπέροχης φαντασίας, αλλά φαντασίας. Ναι, όμορφης, πολύ γοητευτικής, έχει κρατήσει για χιλιετίες, αλλά φαντασίας παρόλα αυτά.

07:59 Ο Δίας, δεν ξέρω ποιος σου κάρεται από αυτό, δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο. Δεν ήταν υπαρκτό πρόσωπο ούτε η Αθηνά, ούτε η Αφροδίτη, ούτε ο Ερμής, ούτε ο Άρης. Ως εκ τούτου, το πώς ερμηνεύει η φαντασία η δικιά μας, την όψη αυτών των χαρακτήρων, είναι καθαρά υποκειμενικό και καθαρά προσωπικό. Θα το δούμε και αυτό και με την Ελένη.

08:18 Εκεί θα το δούμε πιο αναλυτικά και εδώ να μείνουμε στο εξής. Η θεά Αθηνά θεά ήταν ό,τι ήθελε έκανε. Στην Οδύσσια μεταμορφώθηκε σεμέντη, μεταμορφώθηκε δύο-τρεις φορές, συνόδευε κρυφά τον Οδυσσέα, συνόδευε κρυφά τον Τηλέμαχο. κανείς δεν θα την εμπόδιζε, είναι λευκή, πράσινη, κίτρινη, μαύρη, κόκκινη ή και πολύχρωμη ή και ό,τι άλλο θα ήθελε.

08:40 Και αυτή είναι η ομορφιά της Αθηνάς και της κάθε Αθηνάς, ότι δεν περιορίζεται μέσα σε αισθητικά στεγανά. Ναι και αυτή είναι και η ομορφιά της μυθολογίας γενικότερα. Αφήνει τη φαντασία να κάνει τη δουλειά της απεικόνησης. Διαφορετικά θα διάβαζες σύγχρονη λογοτεχνία, θα βλέπεις βιογραφίες, θα κάνεις κάτι άλλο. Η μυθολογία είναι αυτό ακριβώς. Κάτι το οποίο εξάπτει τη φαντασία.

09:02 Πάμε να περάσουμε σιγά σιγά στην Ελένη. Περί εις είναι μεγαλύτερος ο λόγος τελευταία, γιατί την Ελένη την υποδίεται η Λουπίτα Νιόγκο. Και την Ελένη και την Κλειτεμνίστρα. Και εδώ ο υπέρμαχος της καθαρότητας, ο αγαπητός σου φίλος ο Ήλον Μάσκ. Συνεχίζεις, Τίμου. Ναι, αυτό το γνήσιο τέχνο του Απαρτ Χάιντ έφερε σοβαρές αντιρρήσεις και καθίβρισε τον Όλαν στην ιστοσελίδα του, το Twitter, και τον αποκάλυψε προδότη επί της ουσίας κάποιες ορθότητες, τις οποίες αυτός ο τύπος φαντάζεται τέλος πάντων, και ότι υπέκυψε στη woke agenda για να πάρει ένα Oscar, γιατί αυτό έλεγε στον Όλαν ας πούμε, να πάρει ένα Oscar.

09:39 Και προφανώς το νούμερο ένα πράγμα που τον εξόργησε ήταν το ότι η Ελένη είναι μαύρη. Αυτό φυσικά εξόριξε και ντόπιους εδώ πέρα υπερασπιστές της καθαρότητας. Ένας εξ αυτών ήταν και δημοσιογράφος και πολιτικάντης κάποτε, τώρα δεν ξέρω τι επαγγέλλεται ή ποιον όλο υποδίεται. Ας τον ακούσουμε. Βγαίνει η μαύρη, η κενιάτισσα, η κατεδαφισμένη που την έβαλαν να παίξει την ωραία ελένη και είναι σαν να τη διασώζει το λιμενικό στα ανοιχτά της χείου.

10:10 Εγώ θα ξαναζητήσω συγγνώμη από το κοινό για αυτό που ακούτε σήμερα. Και εγώ ζητάω συγγνώμη, αλλά αυτό μας δίνει μια ωραία λαβή να καταλάβουμε ποιοι είναι οι επικριτές του Νόλαν. Και κατά δεύτερον είναι και άλλοι που επικρίνουν τον Νόλαν, οι οποίοι δεν έχουν διαβάσει ποτέ την Οδύσσια ή περιορίστηκαν μόνο σε ό,τι θυμούνται από την πρώτη γυμνασίου.

10:28 Και η μόνη σχέση που έχουν με την αρχαία ελληνική λογοτεχνία είναι οι Γκαρσόναβού, από τον Κωνσταντίνο και Ελένη, σ' υποθέτω. Υποθετείς, όντως, δεν είσαι σίγουρος Με ξέρω, αλλά είμαι σίγουρος ότι θυμούνται το παρακάτω απόσπασμα απ' έξω Ο τάφε μου, κρεβάτι νηφικό σπίτι μου στη βαθιά τη γη και αιώνιο κελί μου Shout out και στην Αντιγόνη λοιπόν Shout out και στην Αντιγόνη, αλλά ας γυρίσουμε στην Ελένη Λοιπόν, την Ελένη όντως είναι υποδίαιτη Λουπίτα Νιόγκο και η Ελένη έχει το εξής προνόμιο το οποίο της το απέδωσε ο ίδιος ο Όμηρος και δεν μπορούμε εμείς να της το στερήσουμε.

11:00 Δεν την περιγράφει ποτέ. Για την ακρίβεια, μία και μοναδική φορά αναφέρεται στην όψη της μέσω του Πριάμου. Όταν η Ελένη πλησίασε τον Πριάμου για να του ζητήσει να γίνουν εσπονδές, ο Πριάμος απάντησε «με τις αθάνατες θεές φρικτά στην όψη μοιάζει». Και αυτό είναι το μόνο πράγμα που ξέρουμε για την εικόνα της Ελένης. Έχουμε και άλλο ένα στοιχείο το οποίο βέβαια χρήζει ερμηνείας Η Ελένη ήταν λευκόλενος με ωμέγα είχε λευκή ολένη Σίγουρα το λευκό παραπέμπει και στο χρώμα του δέρματος Δεν διαφωνούμε προς αυτό Ωστόσο παραπέμπει και στη λάμψη της Στη λάμψη που εξέπεμπε Παρουσιάζεται και ως καλυπλόκαμος Με όμορφα μαλλιά Καλυπάριος Έφεπλος Αλλά αυτά τα στοιχεία, τα ολίγιστα αφήνουν ελεύθερη τη φαντασία μας να την πλάσει όπως θέλει.

11:50 Και αυτό ακριβώς ήταν η Ελένη. Ήτανε η ομορφιά έτσι όπως τη φαντάζεται ο καθένας μας. Γι' αυτό ο Όμηρος δεν πήκε ποτέ στον κόπο να μας περιγράψει την Ελένη σαν εξώφυλλο του Playboy ή σαν μια ξανθιά ψηλή γαλανομάτα. Κάπου εδώ νομίζω μπορούμε να ακούσουμε το απόσπασμα του καθηγητή Λιαντίνη που αναφέρεται ακριβώς σε αυτά που λες εσύ.

12:11 Πώς ήταν αυτή η Ελένη. Για να πούμε ότι είναι η γυναίκα η αξιπέραστη ομορφιά Ήταν ψηλή, ήταν λιγνή, ήταν καμαροφρίδα Είχε ψηλό λαιμό, είχε ωραίες κνήμες Τι μέσοι, τα στήθη της Ήταν πλούσιο το στήθος της Με το βαθύ στιθόδεσμο, τον ήλιο στα μαλλιά Θα πει ο Σεφέρης τη δική του Ελένη Ρούσα ήταν τα κινήματά της, τα μάτια της Πώς ήταν, γαλανά, μαύρα και κοιτάξτε κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν μας δίνει κανένα συγκεκριμένο φυσιογνωμικό χαρακτηριστικό τι σημαίνει αυτό εδώ είναι η επίνεια κύριε Φεύρες του Ομήρου την άφησε την Ελένη να την πλάσει ο καθένας μας όπως θέλει κι όσο μπορεί κι όπου μπορεί και φτάνει με τη φαντασία του διαπιστώνουμε λοιπόν ότι όταν ο Όμηρος μιλούσε για μια γυναίκα της οποίας η ομορφιά αποτέλεσε η αφορμή να ξεσπάσει ένας ολόκληρος πόλεμος επί της ουσίας μας έδινε το δικαίωμα να φανταστούμε εμείς πώς έμοιαζε αυτή η γυναίκα θα μπορούσε να ήταν λευκή θα μπορούσε να ήταν μαύρη να ήταν ξανθιά, μελαχρινή, κοκκινομάλα δεν έχει σημασία. Η Ελένη ουσιαστικά

13:28 είναι το αποκοίημα της φαντασίας δισεκατομμυρίων ανθρώπων που διάβασαν την Ηλιάδα και την Οδύσσια ανά τους αιώνες. Η Ελένη είναι αυτό ακριβώς που είπες. Είναι η μυθοποίηση της ομαρφιάς. Άρα είναι και το ελεύθερο που έχουμε όλοι μας και όλες μας να την πλάσουμε όπως ακριβώς θέλουμε. Αξίζει εδώ να αναφερθούμε και στη μετέπειτα λογοτεχνική παράδοση, στο Στισίχωρο ας πούμε και στον Ευρυπίδη που ουθενά η Ελένη δεν περιγράφεται.

13:54 Στο Στισίχωρος γράφει μια παλινοδία για την Ελένη. Σώζεται τρεις στοιχεία μόνο. Τους μεταφράζω. Δεν είναι αληθινός αυτός ο λόγος. Δεν μπήκες στα καλώστρωτα καράβια. Δεν έφτασες στα πέργαμα της Τροίας. Την παλαινοδία αυτή ο Στισίχωρος την έγραψε γιατί είχε προηγηθεί ένα άλλο κειμενό του στο οποίο κατηγορούσε την Ελένη. Η Ελένη όμως στο μεταξύ είχε αποθεωθεί και όταν έμαθε για τους στίχους του Στισίχωρου απευθύνθηκε στο Δία για να τιμωρήσει τον Στισίχωρο.

14:24 Ο Στισίχωρος τυφλώθηκε από τον Δία και μετά έμαθε το λόγο της τύφλωσής του και αναγκάστηκε να γράψει την Παλινοδία αθωώνοντας την Ελένη. Βέβαια η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική καθώς η διόρθωση μάλλον κρύθηκε επιβεβλημένη για να ικανοποιηθεί το δημόσιο αίσθημα της Σπάρτης εκείνη την εποχή, μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του αρχαίου κόσμου.

14:43 Άλλωστε τότε ο Στυσίχωρος ζούσε στη Σπάρτη και μάλλον κάπου εδώ είναι η αλήθεια και όχι στην τύφλωση του Στυσίχωρου. Άρα βλέπουμε πολιτικές πιέσεις και στην αρχαία Σπάρτη για τη λογοκρισία της τέχνης. Και αξίζει εδώ να αναφερθούμε στο εξής, ότι παρότι στην κοινή γνώμη και πεποίθηση έχει περάσει η αντίληψη ότι η Ελένη ήταν μισητή και μία μιχαλίδα, μία προδότρα του άντρα της, ο Όμηρος ποτέ δεν την καταδικάζει.

15:09 Μόνο μία φορά την καταδικάζει ο Οδυσσέας όταν είναι στον κάτω κόσμο και συναντάει τον ταλέπορο Αγαμέμνονα και μπροστά του ναι αναγκάζεται να πει ότι και η Ελένη και η Κλειτεμνίστρα ήταν οι υπεύθυνες της μοίρας των Αχαιών. Πουθενά άλλου δεν καταδικάζεται η Ελένη, ίσως ελάχιστα και από τον Εύνεο, ελάχιστα όμως εκεί, όταν συναντάει πάλι τον Οδυσσέα εν αγνία του.

15:32 Η Ελένη, λοιπόν, παρουσιάζεται κυρίως ως τυφλωμένη από θεϊκές δυνάμεις, από την Αφροδίτη και γι' αυτό το λόγο εγκατέλειψε το Μενέλαο. Δεν καταδικάζεται πουθενά ως μια ανήθικη ύπαρξη, ένα ανήθικο θηλυκό της εποχής, όπως κάποιοι σπέδουν σήμερα, αν την κατανομάσου. Στη σύγχρονη εποχή, οι ερμηνείες για τα ομυρικά έπη και για τους χαρακτήρες τους είναι πολλές.

15:55 Από τη μία έχουμε τους εκφραστές μιας αντιδραστικότητας γελίας, έτσι όπως την περιγράψαμε με τον Elon Musk και υπόλοιπους τύπους τέτοιου είδους. Απ' την άλλη υπήρξε πρόσφατα μάλιστα ένα κίνημα να το πω. Σκέψεις που ξεκίνησε από το Harvard για την ακρίβεια, το Disrupt Texts. Το οποίο αυτό κίνημα ήθελε να καταργήσει τη διδασκαλία του Ομίρου αλλά και του Σέξπιρ με το σκεπτικό ότι το περιεχόμενο των κειμένων αυτών ήταν σεξιστικό και ρατσιστικό.

16:28 Προσπαθώντας με αυτό το βλακώδη τρόπο να περιγράψεις ένα κείμενο το οποίο γράφτηκε πριν από 28 αιώνες, όταν πρωτεμφανίστηκε αυτό το έργο, δεν υπήρχαν οι σημερινές αφορμές να κατηγοριοποιηθεί ως κάτι τέτοιο. Οπότε βλέπουμε ότι οι αναγνώσεις που γίνονται από διάφορα think tank της δεκάρας δεν έχουν καμία σχέση με το ιστορικό και πολιτισμικό περικείμενο μέσα στο οποίο συντάχτηκε και δεν υπάρχει και κανένας λόγος να του δίνουμε και αξία εν τέλει.

16:57 Μιλάμε για τα σπουδαίοτερα ισοσέργα που δημιουργήθηκαν ποτέ και μιλάμε για μια τέχνη που εμπνέει ακόμα και σήμερα. Χιλιάδες χρόνια μετά εκεί θα πρέπει να μείνουμε, αυτό θα πρέπει να απολαύσουμε, πηγαίνοντας στην αίθουσα όπως είπες ή βλέποντας ταινία κατόπιν, δεν κάνουμε προμόσιον εδώ πέρα στον Όλαν, αλλά ναι, η ταινία δεν είναι κάποια σκοτεινή συνομωσία που θέλει να μαυρίσει τους λευκούς ήρωές μας ή να τους κάνει μεξικάνους ή να τους κάνει, ξέρω εγώ, κάτι το οποίο δεν θα έπρεπε να είναι.

17:20 Θα συμφωνήσω απόλυτα σε ό,τι είπες. Θα υπενθυμίσω εδώ πέρα μια δήλωση της συγγραφέα φιδικής λογοτεχνίας Πάντρα Βέγκτραμαν, η οποία έλεγε ότι τα παιδιά δεν πρέπει να είναι υποχρεωμένα να διαβάζουν ιστορίες που είναι γραμμένες σε οποιαδήποτε άλλη πλην της καθομιλουμένης γλώσσας, ειδικά μάλιστα ιστορίες τις οποίες ο ρατσισμός, ο σεξισμός, η υποκατάληψη, ο αντισημιτισμός, δεν ξέρω πού κολλάει ο αντισημιτισμός με την Ελένη και την Οδύσσια βέβαια, αλλά δεν πειράζει, Και άλλες μορφές μίσους είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Έτσι είχε γράψει στην School Library Journal.

17:48 Πάνω σε αυτό, να πούμε ότι αυτές οι κριτικές βρίθουν απαιτευσιάς. Οι γυναίκες στον Όμηρο είναι υπέροχες. Όλες. Δεν κυριαρχούν ούτε ποσοτικά ούτε ποιοτικά. Είναι και η εποχή τέτοια άλλωστε. Το πρώτο είναι πολεμικό έπος. Άνδρες συμμετείχαν. Το δεύτερο είναι η περιπλάνηση του Οδυσσέ και των συντρόφων του. άνδρας των Οδυσσέας τι να κάνουμε τώρα αλλά καμιά γυναίκα ούτε κάνει καλυψό δεν καταγγέλλεται ίσα ίσα είναι όλες υπέροχες και ξεχωριστές Ναι σίγουρα παρουσιάζονται οι γυναίκες ως εμπορεύματα χρυσίδα και βρυσιίδα αλλά έτσι ήταν η εποχή δεν είναι ο Όμηρος σεξιστής ή κάτι τέτοιο μην το λαθούμε είναι ένα έπος που περιγράφει μια εποχή 300 χρόνια πριν από την εποχή που έγραψε ο Όμηρος Ας μην προσπαθούμε να την επικρίνουμε με τα δικά μας στενά πρότυπα.

19:01 Ακριβώς αυτό. Δεν έχουμε τρόπο να γίνουμε γνωστοί, ας γίνουμε γνωστοί κατηγορώντας τον Όμηρο. Τα οποία έπει του Όμηρο, όπως ανέφερες και εσύ πριν, είναι τα πρώτα λογοτεχνικά κείμενα του δυτικού πολιτισμού. Κοινώς, ό,τι γνωρίζουμε σήμερα ως ποιηση, πεζογραφία, κινηματογράφ, τηλεόραση, δεν θα είχαν πάρει αυτή τη μορφή αν δεν υπήρχαν αυτά τα δύο έπει από πίσω.

19:21 πίσω. Το μέτρο, η λυρικότητα όλα αυτά βασίζονται σε αυτά τα κείμενα τα οποία γράφτηκαν για να αποθεώσουν, δεν γράφτηκαν να καταγγείλουν. Ο Όμηρος όταν έγραφε για την Ελένη δεν έγραψε για την Ελένη έτσι ώστε να την καταδικάσει στα μάτια του κοινού του. Είναι μια κοινωνία χιλιάδων ετών πίσω. Και με νοχλεί ξέρεις τι. Όταν βλέπεις όλη αυτή την υπέρμετρη ψευδοεμπεστησία και ψευτοκουλτούρα να καταγγέλει πράγματα τα οποία δεν μπορείς να τα καταγγείλεις από της ουσίας.

19:49 Δίνει αφορμήσεις στους Έλλων Μάσκ και τους Μπογδάνους να βγουν από την άλλη μεριά και να πούνε τα έσχη που λένε αυτοί. Δηλαδή υπάρχει μια διαλυκνιστίδα ηλιθίων και στη μέση ένα αριστούργημα. Νομίζω δεν θα μπορούσες να το περιγράψεις καλύτερα. Ότι πάνω σε ένα αριστούργημα ο κάθε ημιμαθής προσπαθεί να παίξει το δικό του παιχνίδι και να τραβήξει τα φώτα για λίγο έστω επάνω του.

20:13 Και τώρα τσακωνόμαστε για το αν ο ρόλος της Λουπίτα Νιόγκο ως Ελένης είναι ταιριαστός. Για ένα πουκάμισο αδιανό τσακωνόμαστε δηλαδή, όπως τα λέγει και ένας άλλος μέγιστος της ποιήσης. Ή απλά δουλειά δεν είχε ο διάολος κτλ κτλ. Αυτό. Αλλά νομίζω ότι κάπου εδώ μπορούμε να κλείσουμε για σήμερα. Ναι. Πρώτη φορά υπερασπιζόμαστε ένα μύθο.

20:30 γιατί αυτός ο μύθος είναι υπέροχος από μόνος του και δεν χρειαζόταν εμάς να τον υπερασπιστούμε. Όχι, απλά θέλαμε κι εμείς από τη μεριά μας να εκδηλώσουμε το θαυμασμό μας και για τον ίδιο το μύθο και για τους ανθρώπους που ακόμα και σήμερα χιλιάδες χρόνια μετά τον κάνουνε εικόνα. Θα τα πούμε ξανά την επόμενη εβδομάδα με ένα νέο επεισόδιο το οποίο θα φύγει από τη μυθολογία και θα επανέλθει στον χώρο της ιστορίας Και θα επανέλθουμε κι εμείς στην κλασική μας μορφή, στο ίδιο καταγγελτικό ύφος που σκοπεύει να αποδομήσει.

20:59 Μέχρι τότε, καλή ακρόαση. Τα λέμε σύντομα. Μιλώντας και πάλι για ό,τι δεν έγινε ποτέ.