Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την εμμονή σου με την καθαριότητα;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την αιμονή σου με την καθαριότητα? Γραφεί Έλενα Μπούλια για το O.gr. Διαβάζει η Μρυτώ Αντωνοπούλου. Υπάρχουν άνθρωποι που ηρεμούν σε ένα καθαρό και τακτοποιημένο περιβάλλον. Για άλλους όμως, η καθαριότητα μπορεί να γίνει αιμονή. Πότε συμβαίνει αυτό? Στο σπίτι που μεγάλωσα, μπορούσε κανείς άνετα να τρώει από το πάτωμα.

00:25 Τα μπάνια ήταν τόσο καθαρά που ακόμα και με μεγεθυντικό φακό θα ήταν αδύνατο να βρεις τον παραμικρό κόκκο σκόνης. Ο νεροχή της κάθε στιγμή της ημέρας έλαμπε, σαν να μη ζούσαν άνθρωποι εκεί, αλλά πνεύματα. Για τη μητέρα μου, η καθαριότητα ήταν ανέκαθεν αξία παράμιλη και αιμονιοριακά καταστροφική. Όμως αυτό χρειάστηκε να περάσουν πολλά χρόνια για να το καταλάβω.

00:49 Θυμάμαι να τη βλέπουμε πλαστικά γάντια μέχρι τους αγκώνες να τρίβει μανιωδώ στα μάτια της κουζίνας Θυμάμαι όμως και τα δικά της μάτια να είναι εκείνες τις στιγμές κόκκινα Θυμάμαι να είναι καταχύμονο να βάζει ένα χοντρό μπουφάν και να βγαίνει στο μπαλκόνι για να σκουπίσει τα φύλλα από τις γλάστρες Μεγαλώνοντας, της φώναζε ότι αυτό που κάνει είναι τρελό Ορκιζόμουν ότι ποτέ δεν θα της μοιάσω Είναι όμως στιγμές που το να κάνω δουλειές στο σπίτι Δουλειές που δεν είναι άμεσα απαραίτητες Με εκτονώνει όσο λίγα πράγματα Και έτσι πλέον καταλαβαίνω Η αιμονή με την καθαριότητα μπορεί να αποτελεί μια προσωπική επιλογή Να είσαι από τους ανθρώπους που τους αρέσει να ζουν έτσι Που ηρεμούν σε ένα καθαρό και τακτοποιημένο περιβάλλον Και που φροντίζουν να το διατηρούν έτσι Χωρίς να υποφέρουν τις μέρες που δεν προλαβαίνουν να το κάνουν Την ίδια ώρα ωστόσο, αυτή η αιμονή μπορεί να εκφράζει κάποια άλλη κατάσταση, κάποια διαταραχή, η οποία σε βάθος χρόνου γίνεται βασανιστική

01:50 Τι κρύβεται πίσω από την αιμονή με την καθαριότητα? Έπεσα πάνω στην ιστορία της Γκέμα Μπρέι διαβάζοντας πρόσφατα τον Τέλεγγραφ και ήταν σαν να πρωταγωνιστούσε η μαμά μου Η γυναίκα περιέγραφε πως για πολλά χρόνια από τη γέννηση του μωρού της και μετά αφιέρονε κάθε στιγμή του ελεύθερου χρόνου της στο καθάρισμα του σπιτιού Μόλις έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό και ήμουν πεσμένη στο πάτωμα του μπάνιου να τρίβω μανεωδός με χλωρίνη τη λεκάνη Παρά τη γενικότερη εξάντλησή μου τη στιγμή εκείνη ένιωθα να απαλύνεται αυτή η μπάλα άγχους που είχα στο στήθος μου Η Μπρέη αποκαλύπτει στο κείμενο ότι υπέφερε από επιλόχιο άγχος μια ψυχική πάθηση που διαφέρει από την επιλόχιο κατάθλιψη αν και τα συμπτώματα είναι αρκετά κοινά Το άγχος αυτό προκαλείται από σκέψεις σχετικά με την ευημερία του παιδιού για παράδειγμα μήπως κάποιος ή κάτι το βλάψει καθώς και από τις πολύ ψηλές προσδοκίες που στερεοτυπικά υπάρχουν για τη μητρότητα Γιατί όμως από όλους τους πιθανούς τρόπους να επιλέγει κανείς να εκδηλώσει το άγχος του μέσα από την καθαριότητα

03:00 Η Μπρέι το κάνει πολύ κατανοητό Ήταν από τα λίγα πράγματα στη δύσκολη εκείνη περίοδο της ζωής της που μπορούσε να ελέγξει Και αυτή η αίσθηση απόλυτου ελέγχου την ηρεμούσε Με το καθάρισμα είχα μια σταθερή ρουτίνα Σκούπισμα, στρώσιμο κρεβατιών, σφουγγάρισμα μπάνιου και κουζίνας Αυτή η συνεχόμενη ροή με ρυθμό με ηρεμούσε προσωρινά και μου επέτρεπε να αποδεικνύω χειροπιαστά τι έχω κάνει με το χρόνο μου όλη την ημέρα να αποδεικνύω ότι δεν έχω χάσει την ταυτότητά μου ως εργαζόμενη γυναίκα Φυσικά η αιμονία αυτή δεν συνδέεται μόνο με το επιλόγιο άγχος μα και με άλλες πηγές του, όπως για παράδειγμα αυτό που προκαλεί ο φόβος για τα μικρόβια ή η λεγόμενη ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή που οδηγεί ένα άτομο σε επαναλαμβανόμενες εξαντλητικές τελειτουργίες καθαρισμού που χαρίζουν προσωρινή ανακούφιση καθώς μαθαίνουν λανθασμένος στον εγκέφαλο ότι ο μόνος τρόπος να παραμείνει ασφαλής είναι το καθάρισμα.

04:03 Τέλος, μια τέτοια αιμονή μπορεί να έχει και ένα άτομο με ιδιοψυχαναγκαστική διαταραχή προσωπικότητας. Το άτομο αυτό, σε αντίθεση με την περίπτωση της ιδιοψυχαναγκαστικής διαταραχής γενικά, θεωρεί τα αυστηρά πρότυπα καθαριότητας και τις υπερβολικές δουλειές που κάνει στο σπίτι σωστά και λογικά και όχι ενοχλητικά ή αγχωτικά.

04:25 Συνήθως λοιπόν βιώνει ένα αίσθημα ικανοποίησης ή ανακούφησης, ένα εφορικό αίσθημα μετά την ολοκλήρωση του σχολαστικού καθαρίσματος αν και αυτό μπορεί να επιβαρύνει τόσο τη σωματική υγεία του όσο και τις σχέσεις του. Πώς καταλαβαίνεις ότι η αιμονή σου με την καθαριότητα γίνεται πρόβλημα? Σύμφωνα με το αναλυτικό άρθρο της ερευνήτριας Στέφανη Έκενροντ, η αιμονή με το καθάρισμα εξελίσσεται σε πρόβλημα όταν αφιερώνει κανείς πολλές ώρες καθημερινά ή και ολόκληρα Σαββατοκύριακα στο καθάρισμα και την τακτοποίηση εντικειμένων.

05:01 Η ενασχόληση αυτή οδηγεί σε απουσία από την εργασία, καθυστερημένη άφηξη ραντεβού ή αποφυγή κοινωνικών εκδηλώσεων, επειδή για παράδειγμα δεν έχει απολυμανθεί σωστά ή τακτοποιηθεί κάποιος χώρος. Προκαλεί συναισθηματική δυσφορία, για παράδειγμα εμφάνιση θυμού, πανικού ή αδυναμία ύπνου, εάν για παράδειγμα ένα μαξιλάρι, ένα σκεύος ή κάποιο αντικείμενο δεν βρίσκεται στη θέση του.

05:27 Προκαλεί αναγκαστική επιβολή αυστηρών τελειτουργικών καθαρισμού ή απολύμανσης στα μέλη της οικογένειας ή στους συγκατοίκους, γεγονός που οδηγεί σε εντάσεις και εξάντληση. Πώς αντιμετωπίζεται. Στην περίπτωση της μαμάς μου, ο μοναδικός τρόπος να αντιμετωπιστεί μερικώς η αιμονή με την καθαριότητα ήταν αρχικά να μεγαλώσω εγώ και να φύγω από κοντά της, ώστε να μην την επιβαρύνω με επιπλέον κόπο.

05:53 αλλά και να μεγαλώσει και εκείνη, οπότε οι ίδιες οι αντοχές της ρεαλιστικά πλέον να την περιορίζουν κάπως. Στην πραγματικότητα, ένα άτομο που πραγματικά υποφέρει από την κατάσταση αυτή και είναι πρόθυμο να το αναγνωρίσει, χρειάζεται ψυχοθεραπεία. Μάλιστα, το χρυσό πρότυπο για την περίπτωση αυτή θεωρείται σύμφωνα με τους ειδικούς η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, καθώς αποτελεί την πιο αυστηρά ελεγμένη, βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και δομικά πρακτική προσέγγιση που είναι διαθέσιμη.

06:26 Η μέθοδος αυτή, αντί να εστιάζει στη διερεύνηση τραυμάτων από το μακρινό παρελθόν, επικεντρώνεται στο εδώ και τώρα, βοηθώντας τα άτομα να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο οι τρέχους εσκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές τους αλληλεπιδρούν άμεσα μεταξύ τους. Παράλληλα, τους μαθαίνει σκόπιμα να προγραμματίζουν άλλες θετικές, ικανοποιητικές καθημερινές δραστηριότητες ώστε να αντισταθμίζονται και να ανακουφίζονται ενεργά οι κύκλοι άγχος και όχι να βρίσκονται ξαφνικά στο πάτωμα του μπάνιου τρίβοντας τη λεκάνη