#25 Τουρισμός στην Ελλάδα: Στρατηγική, Υποδομές και Χαμένες Ευκαιρίες

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ο κάθε Ελληνάς επειδή είτε είναι από τουριστικό μέρος, είτε πάει διακοπές, θεωρεί ότι ξέρει τουρισμό. Όχι, δεν ξέρει τουρισμό, δεν έχει ιδέα από τουρισμό. Ο Γιώργος Δρακόπουλος με εμπειρία δεκαετιών στο ελληνικό διεθνή τουρισμό έχει υπάρξει ευθελεστικό διευθυντής του ΣΕΤΕ, έχει συνεργαστεί στενά με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού και έχει δει από πρώτο χέρι πώς ο τουρισμός μετατίθεται από μια ρομαντική δραστηριότητα σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της χώρας.

00:27 Είναι μια δραστηριότητα που προσφέρεται 7 μέρες в εβδομάδα επί 24 ώρες. Και εκτός από την εποχικότητα, χαρακτηρίζεται και από περιοδικότητα. Η ζωή είναι ένα μεγάλο βιβλίο και όσο περισσότερο ταξιδεύεις, τόσο περισσότερες σελίδες διαβάζεις. Όλοι λέμε τι ωραία ακτογραμμή και μεγάλη που έχουμε. Αναλογικά έχουμε τις λιγότερες μαρίνες από κάθε άλλη χώρα της Μεσολύνου.

00:49 Αναλογικά με το Γραμμένι. Έχουν φτιαχτεί διάφορα σχέδια χωροθέτησης λιμμένων καταφυγείων, μαρινών. Τίποτα ολοκληρωμένο. Εξακολουθούμε να έχουμε κενά. Το ζητούμενο είναι πως μεταξύ μας μπορούμε να συνεργαστούμε για να παράξουμε μεγάλη περίοια αξία. Η βιομηχανία χωράζει την πρώτη ύλη. τουρισμός δεν την αγοράζει, την έχει έτοιμη Καλησπέρα κύριε Δρακόπουλ Καλησπέρα Σπύρο Σήμερα θα μιλήσουμε τουρισμό συγκεκριμένα τουρισμό έκανα τις προάλλες ένα επεισόδιο για κρουαζιέρα που είναι κοντά σε αυτό το κομμάτι αλλά μιλήσαμε για λιμάνια περισσότερο και το κομμάτι του κρουαζιέρα σήμερα θα μιλήσουμε γενικά για τουρισμό και να το δούμε λίγο πιο από μάκρο δηλαδή στρατηγική και οι διάφοροι παίκτες τι κάνουν σε αυτό το χώρο πώς δηλαδή δεν μπορούσε κατά τη γνώμη σου, καθώς έχεις και τεράστια εμπειρία σε αυτό το χώρο να εξηγήσουμε κάποια πράγματα και να δώσουμε ιδέες και στον κόσμο που μας ακούει αυτός είναι ο σκοπός Ωραία.

02:07 Και θα ξεκινήσουμε με την ερώτηση, γιατί, πώς μπήκες στον τουρισμό και τι σε κρατάει σε αυτό το κομμάτι του τουρισμού όλα αυτά τα χρόνια. Μπήκα κατά τύχη, όπως πάρα πολλοί νέοι που άλλο έχουν στο μυαλό τους να κάνουν στα 18 και άλλο καταλήγουν. Θέλω να γίνω επαγγελματίας βολεϊμπολίστας. Ένας τραυματισμός λίγο πριν τη λήξη σχολικού έτους δεν επέτρεπε να δώσω αγωνίσματα στη Γυμναστική Ακαδημία και κάτι άλλο έπρεπε να κάνω.

02:35 Εκεί βρήκε ένας φίλος ο οποίος ήταν πατρεμένος με μια κόρη ξενοδόχου και μου έριξε την ιδέα. Δοκίμασα λιγάκι. Με το που τελείωσα το σχολείο δούλευα σαν αστιατόριο στην Λιβάδα και άρχισε να μου αρέσει. Να μου αρέσει πολύ. Μετά πήγα στις σχολείες του κομπαγγελμάτων και εκεί πλέον έγινε καψουρίτσα έρωτας, ωραία ιστορία και συνέχισα να λέω ότι η σχολή υπήρχε και δεν το έχω μετανιώσει γιατί αν είχα μείνει στο βολή θα ήμουν μεταξύ μιας μπάλας και ενός φιλέ με περιορισμένο ορίζοντα ενώ μπαίνοντας στον τουρισμό ανοίγουν τα μάτια σου όπως έχει πει και ένας δεν ξέρω ποιος ότι η ζωή είναι ένα μεγάλο βιβλίο και όσο περισσότερο ταξιδεύεις τόσο περισσότερες σελίδες διαβάζεις το οποίο είναι κάτι συμφωνώ απόλυτα Έχεις ταξιδεύσει πολύ δηλαδή ζεις τον τουρισμό, διουλεύεις τον τουρισμό έχεις ταξιδέψει ως ένας χειρουρίστας θα ακουστεί περίεργο, όχι αρκετά αλλά όχι όσο τόσο θα ήθελα έχω πάει σε 80 χώρες είναι μια πολύ δεκτή επίδοση όταν συναναστρέφεσαι στους συναντών του Συμπαρκού Οργανισμού Τουρισμού

03:41 που όλοι έχουν γράψει 120+. Είναι μια αξιοπρεπής επίδοση και το προσδόκιμο ζωής μου επιτρέπει να ελπίζω ότι θα βελτιώσω αυτή την επίδοση. Ξέρω να σπάσει το ρεκόρ. Και θεωρώ ότι είναι η καλύτερη επένδυση που θα μπορούσα να κάνω. Αλλά ξέρεις τι σημαίνει τώρα ότι... Τώρα π.χ. εσύ είσαι κάποιος που καταλαβαίνει το τουρισμό από πιο ψηλά και μπορεί αυτό που θα πούμε συνέχεια να κάνει στρατηγική.

04:13 Πώς κάποιος φτάνει στο σημείο να μπορεί να κάνει στρατηγική στο τουρισμό και στη δεύτερη ερώτημα, τι είναι η στρατηγική στο τουρισμό. Θα πάω ένα βήμα πριν, να προσπαθήσω να οριοθετήσω και να συμφωνήσουμε στο τι είναι ο τουρισμός. Για πολλά χρόνια στην Ελλάδα ο τουρισμός ήταν μια δραστηριότητα με ρομαντική διάσταση. Άντε να έρθει το καλοκαίρι, 15 Αύγουστος, να κλείσουν οι δουλειές, να κλείσουν οι σχολεία, οι δημόσιες υπηρεσίες, να πάμε στο χωριό ή συν το χρόνο και κάπου αλλού εκτός από το χωριό και συν το χρόνο να πάμε σε όλο τον κόσμο.

04:56 Αυτή η ρομαντική προσέγγιση άλλαξε σιγά-σιγά διότι είδαμε ότι δεν ήταν απλά μια δραστηριότητα ελεύθερου χρόνου χωρίς άλλες συνεπαγωγές για την υπόλοιπη οικονομία και την κοινωνία αλλά ήταν μια δραστηριότητα η οποία είχε σαφή οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση. Η γενιά η δικιά μου, είμαι 62 τώρα, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον με γονείς οι οποίοι είχαν γνωρίσει πόλεμο, πολλοί από αυτούς δεν είχαν πάει σχολείο και σίγουρα δεν είχαν ταξιδέψει.

05:34 Άρα η γενιά η δικιά μας ήταν από αυτές τις τυχερές που δεν γνώρισε πόλεμο, πήγε σχολείο και είχε την τύχη να κάνει ταξίδια πέρα από το χωριό. να δει κάτι παραπάνω, να δει τον κόσμο λίγο διαφορετικά. Με την ειρήνη που επικράτησε στην Ευρώπη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ας μιλήσω για μαζί του κι αλλού, προφανώς υπήρχαν ελληνικές καταστάσεις, είδαν ότι αυτή η δραστηριότητα ήταν ωραία.

06:03 Και ευχαρίστηση στη δημιουργούσε σε αυτούς οι οποίοι μετήχαν, αλλά και πρόσθετο εισόδημα και απασχόληση σε αυτούς οι οποίοι την παρήχαν. και άρχισε σιγά σιγά να γίνεται μια οργανωμένη δραστηριότητα. Το πώς οργανωμένη έγινε και πώς μπήκε μέσα στο συνολικό οικονομικό πλέγμα κάθες χώρας είναι διαφορετική για κάθε οικονομία και για κάθε κοινωνία.

06:26 Στη χώρα μας όμως σιγά σιγά αναδείχθηκε σε μια πολύ σημαντική έως κυρίαρχη οικονομική δραστηριότητα. για δύο κυρίως λόγους, ότι η χώρα μας μπορεί σχετικά σε έκταση, σε επιφάνεια, να είναι σχετικά μικρή, όμως μέσα σε αυτό το χώρο προσφέρει ένα εξαιρετικό προϊοντικό μείγμα. Έχει πάρα πολλά προϊόντα, διαφορετικά, διαφορετικά τουριστικά προϊόντα, αλλά πολύ στουλής ποιότητας.

06:58 Και η πρόκληση για μας μετά ήταν η προστιθέμενη αξία. Εδώ είναι η πρώτη διαφορά του τουρισμού σαν οικονομική δραστηριότητα με όλες σχεδόν τις άλλες κλίν του πολιτισμού όπου έχουν ανάγκη να αγοράσουν την πρώτη ύλη. Η βιομηχανία αγοράζει την πρώτη ύλη. Ο τουρισμός δεν αγοράζει, την έχει έτοιμη. Και πρέπει να προσθέσει αξία.

07:22 Άρα ξεκινάει με ένα πλεονέκτημα σε σχέση με τις άλλες. Δεύτερος παράγοντος ο οποίος επηρέασε την πολιτική ανάψη Υποστηριότητας ήταν η θέση της, που με σχετικά σύντομο χρόνο πτήσης από την κεντρική Ευρώπη, που ατλούσαμε και ατλούμε το μεγαλύτερο μέρος της πελατείας μας, μπορούσε κάπως να επισκεφτεί τη χώρα. Ο καλός καιρός βοήθησε, αλλά και αυτό ο μέρος του προϊόντος.

07:48 Και σιγά-σιγά αυτή η δραστηριότητα, που κάποτε ήταν λίγο ρομαντική, έφτασε να είναι άκρος επαγγελματική, να... ζητάει στελέχη υψηλού επίπεδου και να θέλει και σχεδιασμό. Για να δείξω το πώς αντιμετωπιζόταν ο τουρισμός στην περίοδο μετά τον πόλεμο, θυμάμαι πάντα μία φράση που μου είπε ένας φίλος από την Κρήτη, ξενοδόχος, ο οποίος το είχε ζήσει.

08:16 Μετά την Κρήτη, λέει, οι γονείς δίνανε τα έφορα χωράφια που ήταν στη Μεσοχώρα, στα πρωτότοκα παιδιά και στα πιο ξύπνια. σε αυτά που δεν ήταν τόσο τσιμάνια τους δίνανε τις παραλίες και τα βράχια που δεν είχαν τίποτα να καλλιεργήσουν όμως αυτό αποδείχτηκε τελικά και αυτοί ήταν πιο έξυπνοι από τη φάνη και οι εξίσου έξυπνοι, οι δραστηριοφευρετικοί και όλα μαζί και κατάφεραν αυτό που τότε ήταν αδιάφορο να το γυρίσουν σε ένα πλειονέκτημα από το οποίο ζούμε, ευημερούμε και χωρίς αυτό θα είχαμε σοβαρά προβλήματα και έρχεται τώρα σιγά σιγά μια δραστηριότητα, η οποία αφισβητήθηκε από τις άλλες δραστηριότητες εντωχρόνω, που θεωρείται ο βου κατηγορίας, να έχει καλός ή κακός πρωταρχικό ρόλο στην ανάπτυξης χώρας.

09:10 Ήταν, είναι και παραμένει ένας από τους δυναμικότερους αναπτυσσόμενους τομείς οικονομίας και έρχεται πλέον αντιμέτωπος με απόψεις που λένε ότι δεν θέλουμε να εξαρτώμαστε από τον τουρισμό. ούτε ο τουρισμός θέλει να εξαρτώμαστε από τον τουρισμό σε μια χώρα αλλά για να μειώσουμε τη σημασία τη συμβολή μάλλον του τουρισμού στην ανάπτυξη δεν σημαίνει θα προκαλέσουμε ανάσχεση τουριστικής δραστηριότητα λοιπόν στο αντίθετο θα πρέπει να βοηθήσουμε τους άλλους τομείς οικονομίας να βελτιώσουν τη δικιά τους συμβολή και να δούμε πως όλοι μαζί τη λεγόμενη διατομεακή συνεργασία και γονιμοποίηση μπορούμε να βοηθηθούμε ώστε μαζί να παράξουμε περισσότερη αξία Εγώ λίγο θα ήθελα να κάνω κάποια σχόλια ότι είπες αρκετά ρομαντικά ότι παλιά ήταν και τώρα μπορεί να είναι αλλά περισσότερο παλιά ήταν οι επιχειρηματίες του τουρισμού ή αυτοί που θέλανε να βγάζανε γρήγορα χρήματα μη οργανωμένα όχι του καλού ποιότητας προϊόν που αυτό σιγά σιγά οργανώθηκε, μπήκανε στελέχοι, μπορεί πήχε και αυτοί οι καλοπροαίρετοι μετά να οργανώθηκαν περισσότερο.

10:31 Δηλαδή έγινε, εσύ απλώς παρουσίασες νομίζω το κομμάτι του πελάτη που έψαχνε. Αλλά υπήρχαν δηλαδή και τα στοιχεία της χώρας που πώς οργανώθηκαν. Και αν καταλαβαίνω καλά ότι η στρατηγική του ορισμού, δεν ξέρω, αυτό η εικόνα μου ήρθε, είναι πώς παίρνεις αυτά τα στοιχεία, οποιαδήποτε και να είναι, ανάλογα, ξέρεις, της εποχής, και είτε αναπτύσσεις, είτε οργανώνεις, είτε ομαδιοποιείς, είτε, ξέρεις, τα διαφημίζεις, ή, ξέρεις, πάντως είναι assets, διάφορα assets, δηλαδή, μέσα σε μια χώρα που είναι τουριστικά assets, και το θέμα είναι πώς κάνεις στρατηγική με αυτά τα assets για να κάνεις ένα προϊόν ή μια προσθέμενη αξία σε σχέση με τα παραπάνω.

11:20 Δεν ξέρω αν το συνειδητοποίησα καλά. Κάπως έτσι να βράμα. Σε μια θεωρητική προσέγγιση θέλεις να αναπτύξεις μια οικονομική δραστηριότητα με σαφείς κοινωνικές διαστάσεις και περιβαλλοντικές διαστάσεις η οποία θα αξιοποιεί τους φυσικούς και ανθρώπινους πόρους που έχεις τους άλλους πόρους που είναι ένα κομμάτι της πολιτιστικής αξίας της χώρας που μπορεί να περάσει να την επικοινωνήσεις μέσω του τουρισμού και αυτό ιδανικά, και εδώ είναι η μεγάλη πρόκληση και η δυσκολία, σε συνεργασία με τους υπόλοιπους τομείς οικονομία, ώστε να βελτιώσεις την παραγόμενη αξία και να μειώσεις π.χ. τις εισαγωγές που κάνεις, που αναπόφευκτα θα κάνεις, αλλά δεν υπάρχει λόγος να τα κάνεις όλα.

12:08 Ο τουρισμός σε μεγάλο παθμό είναι μια εξαγωγική δραστηριότητα, γιατί απευθύνεται κυρίως σε μη κατοίκους έρχονται άνθρωποι που δεν μένουν μόνιμα στην Ελλάδα και ξοδεύουν τα χρήματά τους εδώ όπως αντίστοιχα θα μπορούσαν να αγοράζουν Ελλάδα στην Γερμανία και δεν ξέρω ότι άλλο στην Αγγλία άρα έχουμε μια εξαγωγική δραστηριότητα η οποία όμως δεν την είχαμε δει για πολλά χρόνια αυτή είναι η διαφορά Ωραία, την είδαμε έτσι ξεξαφνικά δηλαδή την είδε κάθε επιχειρηματίας δηλαδή μόνος του υπήρχε κάτι οργανωμένο που το βοήθησε γιατί είμαι ένα πώς κάνεις στρατηγική όταν δεν έχεις τον έλεγχο δηλαδή των μονάδων ή ξέρεις των ανθρώπων γιατί κάθε άτομο κάνει ό,τι θέλει άρα πώς εσύ σε οποιοδήποτε επίπεδο σε επίπεδο πόλης, χώρας, δήμου πώς κάνεις στρατηγική όταν δεν έχεις τον έλεγχο εν τέλει.

13:10 Ή κάνει ο καθένας ό,τι θέλει. Αυτές είναι οι διαφορές στο bottom-up και ανάποδα προσεγγίσεις. Η αλήθεια είναι ότι αναπτύχθηκε ένας ο τουρισμός. Δεν είχαμε και δεν έχουμε ακόμα πειχνά χώρο ταξικό. Δεν είπαμε ότι εδώ θα φτιάξουμε εκεί, εδώ θα φτιάξουμε το άλλο. Αλλά υπήρξε μια υγιής επιχειρηματικότητα που είδε την ευκαιρία και λέει εδώ θα φτιαχτούμε εξοδογία διακοπών.

13:34 «Α, εκεί θα φτιάξουμε ξενοδοχεία-πόλεως» ή «εκεί θα κάνουμε κάτι πάνω στο βουνό». Το οποίο απαιτείχθη σωστό. Θα μπορούσε να ήταν καλύτερα και πιο οργανωμένα. Ναι, σύμφωνοι. Αυτό ισχύει παντού. Συν το χρόνο αυτό άρχισε να παίρνει μορφή. Διότι οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι, οι εκάστοι κυβερνώτες είδαν ότι «Ωπ, εδώ έχουμε μια ωραία Γελάδα».

13:59 στην αρχή να την αρμεύουμε μόνο αλλά μετά να το δούμε και λίγο χορτάρι γιατί θα μας χρησιμεύσει εξακολουθούμε να έχουμε να το πω όμως σαν περιθώρια βελτίωσης σε αυτό που λέμε στρατηγική του τουρισμού αλλά νομίζω ότι συμβαίνει στους περισσότερους τομείς οικονομίας αλλά τώρα είμαστε νομίζω κλάσης ανώτεροι στο τι σημαίνει στρατηγική τουρισμού σε σχέση με 30 χρόνια πίσω που ήταν πιο άνευ Για λίγο να δεν είμαστε έτσι. Για λίγο να δεν είμαστε. Νομίζω παντού.

14:32 Δελτίωση υπάρχει σε πάρα πολλά σημεία. Από τον τρόπο οργάνωσης, από την προστασία του καταναλωτή, την βοήθεια στις επιχειρήσεις. Αλλά πάντα υπάρχουν εγκρίνιες και σε έναν βαθμό είναι δελογισμένες. Πάντα θέλουμε κάτι παραπάνω. Πάντα υπάρχουν λιγορίες από πλευράς κυβερνήσεων. αλλά γι' αυτό είμαστε εδώ για να συζητάμε και να μπορούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά κάθε φορά Ωραία και τώρα ποιο αυτή τη στιγμή δηλαδή τι πόσο θεωρητικό πόσο ξέρεις αξία δίνει στο όλο τουριστικό προϊόν ο σχεδιασμός που κάνει ο ΣΕΤΕ ή ο ΕΟΤΙ οποιοςδήποτε ή η κυβέρνηση δηλαδή τι κάνει που δίνει added value αυτή τη στιγμή έχεις κάποια ξέρεις παραδείγματα Τι ωφέλος έχει ο σχεδιασμός στατικής.

15:25 Βεβαίως. Θα ξεκινήσω από τους βαθμούς δυσκολίας που έχει αυτό, οι οποίοι εκφράζονται με διάφορους τρόπους. Ένα βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι ποτέ η πολιτεία δεν κάθισε να μετρήσει επίσημα τη συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ και την απασχόληση. Αν ανατρέξουμε στα στοιχεία της ελληνικής στατιστικής αρχής, δεν υπάρχει τελειοφορία, δεν υπάρχει πληροφορία δίσκο του Υπουργείου του Ισμού, στο Υπουργείο Οικονομίας, στην Τράπεζα της Ελλάδας, δεν υπάρχει πουθενά.

15:54 Υπάρχουν εκτιμήσεις φορέων, παραγόντων. Αν αθροίσουμε τις εκτιμήσεις για τη συμβολή του ΕΕΠ του κάθε κλάδου της οικονομίας, το ΕΕΠ θα βγει 350% από αυτό που είναι. Εάν το δούμε πιο προσεκτικά όσοι έχουμε ασχοληθεί με το άφλημα, ξέρουμε ότι παρουσιάζουν τα πράγματα λίγο φουσκωμένα. Από όλους. Άρα, αυσούλες θα φουσκώσουν, άλλους θα φουσκώσουν κι εγώ.

16:22 Όμως το ζητούμενο δεν είναι ποιος είναι ο πρωταλλητής εδώ, δελιά. Το ζητούμενο είναι πώς μεταξύ μας μπορούμε να συνεργαστούμε για να παράξουμε μεγαλύτερη αξία. Εδώ, όταν αποφασίσεις σε επίπεδο κεντρικού σχεδιασμού της κυβέρνησης πόσο θέλεις, σε ποιο επίπεδο ο τουρισμός μεγιστοποιεί τη συμπολίτη σου στο σύνολο της οικονομίας, αρχίζεις και λες «Το θέλω εδώ». Αυτό σημαίνει τόσες επενδύσεις, οι επενδύσεις πρέπει να κατανεμηθούν εδώ, εδώ και εκεί και μετά αρχίζεις να μπαίνεις και εξειδικεύεις.

16:52 Αν κρατήσουμε κάποιους εύκολους θεωρητικά μακροοικονομικούς στόχους, όπως π.χ. η ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, Εδώ την έχουμε χάσει την μπάλα. Έχουμε 13 περιφέρειες, κακώς έχουμε 13, είναι πάρα πολλές, 6-7 ήταν αρκετές για το μέγεθος της χώρας. Έχουμε 13, ωραία. Αποδέσεις 13, οι 5 έχουν το 90% της τουριστικής δραστηριότητας. Εδώ και 15 χρόνια που αρχίσαμε λίγο πολύ να το μετράμε.

17:20 Το αναφέρουμε δηλαδή, δηλαδή, τώρα τελευταία, αλλά δεν κάνουμε τίποτα για να προσπαθήσουμε να εξορροπήσουμε την κατάσταση. Είναι όμως στην ατζέντα, το λέμε συνέχεια. Τι μπορούμε να κάνουμε, δηλαδή πώς γίνεται η στρατηγική, δηλαδή πες... Πολύ απλό. Η Ρόδος μόνη της στο νησί της Ρόδου έχει το 12% των ξενοδιακών κλεινών της χώρας.

17:43 Δεν έχω στοιχεία για τα Airbnb και τα μηνώνμα κλπ. Αλλά από το 1 εκατομμύριο κλίνες της χώρας, περίπου έχει το 12% το νησί της Ρόδου μόνο, όχι 12 ανησοσολόγους. Οι Πελοπόννησος, οι οποίοι ως επιφάνεια είναι πολλαπλάσια αυτή της νησού Ρόδου, έχει το 2%. 12 με 2. Δεν έχει οι Πελοπόννησος, Θέλγητρα και Ατράξιονς και και και και και. Πολύ περισσότερα όπως έχει Ρόδος.

18:18 Έχει. Γιατί ο κόσμος πάει στη Ρόδο Γιατί έχει 200.000 κλίνες Πολιτική περισσότερη Πολιτελίας Γιατί οι επενδυτές Βάλαν τα λεφτά τους για να κάνουν τις κλίνες στη Ρόδο Γιατί αυτό που λέγεις στην αρχή Πολύ περισσότερο Αραι πάρει ένα ρίσκο Στην Πελοπόννησο Στην Πελοπόννησο δεν πάρει κανένα ρίσκο Απλά εκεί κάποιος έγκρυνε Το είδανε πρώτοι Ροδίτες γιατί πιθανώς δεν είχαν άλλους προϋπολογικούς πόρους να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία, τη γεωργία, τα περιορισμένες εκτάσεις, δεν έβρεχε αρκετά, δεν, δεν, δεν, δεν, δεν.

18:53 Και σου λέω, ωραίες παραλίες. Έχουμε μια ωραία, ωραία, καταπληκτική μεσονική. Πολύ έχουμε. Γιατί όχι. Να το αναπτύξουμε. Σαν χώρα, σαν κεντρική κυβέρνηση, εάν θέλεις σιγά-σιγά να εξισορροπείς αυτά τα πράγματα, πρέπει να βρεις τρόπο να δώσεις κίνητρα στις περιοχές που δεν έχουν αντίστοιχη ανάπτυξη να αναπτυχθούν γρηγορότερα.

19:18 Γιατί όχι, αφάμω, ότι η Ρόδος και κάθε Ρόδος σε λίγο θα πήξει. Δεν θα έχει τον ελεύθερο χώρο να ευχαριστηθείς την ομορφιά που όντως έχει να προσφέρει αυτόν εσύ. Είναι και αυτό μια διάσταση πολυτέλειας. Αυτό είναι ωραίο που λες. Δηλαδή, με λίγα λόγια, γιατί εγώ στο μυαλό μου είχα ότι ξέρεις αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να διαφημίσεις, να δείξεις ωραία βιντεάκια, να κάνεις να ράζεις, να φέρεις τουρίες, κάτι παραπάνω μπορείς να κάνεις.

19:49 Και είναι σαν να μου λες ότι αν υπάρχει κίνητρα, μπορείς να πάρεις ένα οποιοδήποτε ωραίο μέρος στην Ελλάδα, να το πω έτσι, και να το κάνεις τουριστικό προορισμό. Απλώς δηλαδή πρέπει να υπάρχει, ξέρεις, και λεφτά. Τώρα τα λεφτά μας πέρασαν ιδιωτικά. Δηλαδή πρέπει να είναι προσβασιμότητα, να έχει κλίνες. Εδώ στην προσβασιμότητα.

20:12 Ένα πλεονέκτημα που απέκτησε πάρα πολύ γρήγορα η Ρόδος στον τουριστικό τομέα είναι ότι είχε αεροδρόμιο. Και από το αεροδρόμιο σε μισή ώρα, 45 λεπτά, το πολύ είχε στάσει στο ξενοδοχείο. Πελοπόννησος για πάρα πάρα πολλά χρόνια δεν είχε κανένα αεροδρόμιο. ή όταν έγινε το αεροδρόμιο της Καλαμάτας, μικρό ξεμικρό αεροδρόμιο ήταν, δεν υπήρχε το δικό δίκτυο για να πας γρήγορα από την Καλαμάτα κάπου αλλού.

20:42 Με αποτέλεσμα και σε συνδυασμό με την έλλειψη των κλινών, να μην το προτιμούν οι tour operators που αυτή ο μαζικός τουρισμός ας πει αν έδειξε στους προορισμούς. Αυτό είναι δε σημαντικό. Άρα υπάρχουν κάποιοι tour operators. Τι ποσοστό του τουρισμού ξέστον ανθρώπων, ένα κοινή tour operators. Είναι ανάλογα με τη χώρα, την περίοδο κλπ.

21:05 Η Γερμανία, η Αγγλία έχουν πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό, σε αντίθεση με τους Γάλλους, τους Σελβετούς που είναι σχετικά μικρότερο. Όμως, όλες οι οικονομικές δραστηριότητες για να αναπτυχθούν θέλουν τις λεγόμενες οικονομίες κλίμακας, στις οποίες μόνο η οργανωμένη ταξιδιωτική βιομηχανία μπορούσε να τις προσφέρει. Δεν ήταν εύκολο.

21:29 Μην ξεχνάτε ότι πριν μερικά χρόνια δεν είχαμε το ίντερνετ που τώρα τα έχουμε όλα σε ένα κινητό, πατάμε ένα κουμπί και βλέπουμε τα πάντα. Οι πληροφόρεις τότε ήταν εξαιρετικά δύσκολα. Ήταν πρέπει να πας στο γραφείο του τουριστικού πράκτορα για να πάρεις την προσούρα, να σου πει πέντε πράγματα. Ή να πετύχεις μια διαφήμιση τηλεόραση για πάλι να συνεχίσεις να ψάχνεις.

21:46 τώρα κάθεσαι στο σπίτι σου, ανοίγεις το λάπτοπι, το κινητό και έχεις τα πάντα. Έτσι, και έχει βελτιωθεί η ιστορία. Αλλά εδώ έρχεται τώρα και αναδεικνύεται ένα πολύ μεγάλο κομμάτι. Τι είπα προηγουμένως, δεν είχε αεροδρόμια η Πελοπόννησος, δεν είχε ολικό δίκτυο. Είχε τις υποδομές. Λοιπόν, λέμε και ξαναλέμε ότι το τουριστικό προϊόν είναι αποτέλεσμα συνεργασίας δημόσιο και ιδιωτικού τομέα.

22:11 Ούτε το δημόσιο μπορεί να κάνει τον επιχειρηματία και να πουλάει ξενοδιακές κλίνες και εξορρομές, αλλά ούτε ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να κάνει τη δουλειά του δημόσιο τομέα και να φτιάχνει τις μεγάλες υποδομές της χώρας, οι οποίες δεν είναι μόνο για τον τουρισμό. Θα φτιάξει ένα καλό αεροδρόμιο στο Ηράκλειο τώρα με το καλό που θα ξεκινήσει.

22:29 Δεν είναι μόνο για τους τουρίστες. Εξυπηρετεί και τους ντόπιους. Και αυτό ισχύει σε όλη την Ελλάδα. δεν μπορώ να ακούω αυτά, α, σας φτιάξαμε αυτό για τους τουρίστες συγγνώμη, πόσο με διαφύρε με έναν τουρίστα εγώ μένω κάθε μέρα εδώ, θέλω να έχω καθαρούς δρόμους θέλω να έχω άνετη πρόσβαση, καλό λιμάνι, τακτικές κοινωνίες και αυτό είναι το οποίο θα έρθει να απολαύσει ο τουρίστας αν δηλαδή δεν είναι οργανωμένος ο ασπροορισμός να περνάνε καλά οι ντόπιοι δύσκολα θα περνάνε καλά και οι τουρίστες που θα έρχονται, θα έχουν προβλήματα Άρα ξεκινάμε και λέμε ότι πάνω από όλα είναι η συνεργασία δημόσιο-ιδιωτικού τομέα Στον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού αυτό το λέμε εδώ και μερικά χρόνια με ένα σλόγγαν ότι χρειαζόμαστε περισσότερη βιταμίνη C Cooperation Coordination Το πρώτο γράμμα από εκεί Ξεκινάμε με αυτό παιδιά πήραμε σήμερα βιταμίνη C Ωραία πάμε να δούμε τι πρέπει να κάνουμε Το οποίο αποδεικνύεται παντού βλέπουν τα τελευταία χρόνια που έχουν φτιαχτεί δύο δρόμοι στην Πελοπόννησο

23:28 πόσο έχει πάρει επάνω η περιοχή εγώ στους Πελοποννήσους να είμαι ειλικρινής δεν θέλω πολλούς να πηγαίνουν εκεί γιατί θα μας το χαλάσουν μια χαρά είμαστε αλλά βλέπουμε ότι σήμερα μπορεί να φύγεις και σε δύο-δυόμιση ώρες είσαι στην Πάτρα ή στην Καλαμάτα κάτι το οποίο πριν πριν πριν χρόνια ήταν αδιανόητο μπορούμε να κάνουμε λίγο ένα ανάλυση ενός case study του Κώστα Ναυαρίνου να το κάνουμε δηλαδή σαν ανάλυση ότι ήταν ένας επιχειρηματίας που επιχειρηματές εφοπλιστής ο άνθρωπος που έβαλε τα λεφτά του σε ορτικά και είναι ένας αξεστόρι επενδυτικό πάρα πολύ χρόνο και χάλαγε και το στομάχι και εγώ έτυχε να γνωρίσω τον Αίμνη τον καπετάν Βασίλη το 1994 όταν πήγα στο ΣΕΤΕ τότε που ξεκίναγε και ο σχεδιασμός είχε αρχίσει να γίνει και ολοκληρώσει σχεδόν την αγορά απόλων οικοπαίδων και άρχισε να παίρνει σάρκα και ωστά το όραμα, πώς θα γίνει, τι θα γίνει κλπ.

24:31 Είχε όραμα, είχε λεφτά. Πολλοί από αυτούς που τον ευλογούν σήμερα και τον μνημονεύουν όμορφα και ωραία ήταν εμπόδιο τότε στις κινήσεις του. Και κουράστηκε πολύ, πάρα πολύ, μέχρι να πείσει κάποιος σε επίπεδο πολιτείας ότι ναι, αξίζει να επενδύσουμε στον τουρισμό στη Μεσσηνία, η οποία μέχρι τότε ήταν πιθανώς γνωστή μόνο για τις ελιές, το λάδι και τα σίκα.

24:59 Ήταν κάποιος της περιοχής που ξέραμε ότι έχει υπέροχες παραλίες, ωραία σημεία να πας να βαραστείς κλπ. Δεν ήταν αυτό το σημείο αναφοράς, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς που είναι σήμερα. Σίγουρα, σίγουρα. Απλώς δηλαδή προσπαθώ να καταλάβω τι έγινε εκεί. Δηλαδή πήγε αυτός ο άνθρωπος, άρχισε, αγόραζε γη εκεί κοντά και γιατί είχε ένα όραμα να κάνω αυτό το ξενοδοχείο εκεί πέρα, αυτό το τέτοιο, και αγόραζε, αγόραζε, και ύστερα πήγε στην πολιτεία για να κάνει τη συνεργασία θεωρητικά.

25:29 Που λέει, παιδιά, εντάξει, εγώ έχω αυτό το όραμα, βάζω τα λεφτά, αγοράζω τη γη, να δίνει, και απλώς, εντάξει, πρέπει και εσείς να παίξετε μπάλα, Δηλαδή να μου φέρτε, δεν ξέρω, για να υπάρχει μια συνδεσιμότητα. Και η συνδεσιμότητα και η πρόσβαση είναι να μπουν τα χρηματοδοτικά πρωτόκαλα, να δοθούν κάποιες ενισχύσεις από πλευράς κράτους για να χτιστεί όλη αυτή η ιστορία.

25:52 Εκεί θέλει στο κράτος. Νέες μορφές τουρισμού. Ξεχνάμε ότι το έχει κάνει προορισμό γκολφ. Έφτιαξε μόνο στη Μεσσηνία τέσσερα γήπεδα γκολφ. Όταν όλη η Ελλάδα είχε τέσσερα, όσοι ασχοληθήκαμε λιγάκι με τον γκολφ, που λευράς σχεδιασμού τουριστικού έτσι, δεν παίζω γκολφ, αλλά λόγω της δουλειάς πρώτης οσέτης, είχα ασχοληθεί ότι οι γκολφέρες δεν μπορούν να παίζουν κάθε μέρα στο ίδιο γήπεδο.

26:18 Φέρε μια βδομάδα να αλλάξουν τέσσερα-πέντε γήπεδα. Και το κατάλαβα γιατί γίνεται. Είναι σαφές ότι το κατάφερε, το φτιάξε. παρότι στρίγγλοποδιές, αναποδιές και δεν έχουμε νερό ναι δεν έχουμε νερό στο νότο αλλά στο βορρά της χώρας έχουμε νερό δεν μας λείπει το νερό ούτε από τη Χαλκιδική ούτε από την Κέρκυρα, ούτε από την Κεφαλονιά δεν είπε κανείς να πάρει να κυκλαδονείς, να φτιάξει γκόλπ στην Ανάφη ελαιός αλλά υπάρχουν περιοχές της χώρας που δόξα τω Θεώ ακόμα βρέχει έτσι Άρα και για να δημιουργήσεις ένα προϊόν με λίγα λόγια για να το πούμε ένα προϊόν, αυτό το τουριστικό προϊόν για γκολφ, για πιο high-end τουρίστες σε μια περιοχή που δεν δεν ήξερε κανένας τον τουρισμό.

27:06 Δεν την ήξερε κανένας. Και αυτό τι αποτέλεσμα είχε, γιατί η επιτυχία αυτού έφερε θεωρητικά και κάποια ανάπτυξη στις γύρω περιοχές. Την ίδια την περιοχή αμέσως συγκράτησε τον κόσμο ο οποίος έφευγε για τους νέους ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν δουλειές. Αναβάθμισε την ποιότητα ζωής. Εγώ είμαι από αυτούς που πάνε σχεδόν κάθε χρόνο στη περιοχή, ανεξάρτητα τώρα από το Κώστα Ναβαρίνο, έτσι, και έβλεπα πώς ήτανε παλιά η τριγύρω περιοχή, στην Πύλοπ και στα λοιπά, και πώς έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια.

27:42 Βελτιώθηκε η ποιότητα ζωής των τόπιων, γιατί θέλουν να δημιουργήσουν κάτι καλύτερο. Υπάρχει κόσμος ο οποίος δουλεύει εκεί. Υπάρχει κόσμος ο οποίος πάει εκεί για να δουλέψει γιατί δεν φτάνουν τα εγστικευμένα εργατικά χέρια. Και μαζί με αυτό τώρα άρχισαν να παίρνουν αξία και τα κρασιά. Α να φτιάξουμε και κρασιά, να δείξουμε και άλλα τοπικά προϊόντα.

28:03 Πήγε όλη η ιστορία έτσι. Όμως προσέξτε να δείτε. Μετά από τόσα χρόνια που έχει ξεκινήσει η ιστορία από το 1994 και από το 2012 νομίζω που ξεκίνησε πρώτη φορά, αυτός ο ρημάρις ο δρόμος από την Καλαμάτα, από την Πύλο μέχρι την Αρχαία Ολυμπία δεν είναι ακόμα ένας παρχιακός κακομύρης δρόμος, ο οποίος δεν ευνοεί την ιστορία που λέγεται τουριστική ανάπτυξη.

28:31 Επειδή τώρα ακόμα ακούμε να τελειώσουμε το Πατραπύργος. Ναι, αλλά έχεις ένα πράγμα που λέγεται Αρχαία Ολυμπία και είναι ένα παγκόσμιο αναγνωρίσιμο μπραντ που όλοι θέλουν να επισκεφθούν. Μία μέρα, ναι, αλλά όλοι θέλουν να πάνε εκεί. Γιατί αυτός ο άνθρωπος, ο τουρίσσας, ο οποίος θα πάει στην Καλαμάτα να θέλει δύο-δυόμιση ώρες να πάει εκεί πέρα, ενώ είναι μια απόσταση με ένα καλό δρόμο, μία ωρίτσα την είχες καλύψει.

28:58 Τόσα χρόνια το συζητάμε, το συζητάμε, το συζητάμε και ακόμα δεν το έχουμε φτιάξει. Γιατί όχι, πιστεύεις, Ψηφώ. Οι τουρίστες δεν ψηφίζουν, είναι οπότε και εύκολο να τους χαιρόνουμε παραπάνω. Προφανώς οι πολιτικοί έβαλαν άλλες προτεραιότητες, έτσι. Είτε σε άλλες περιοχές, είτε για άλλες δραστηριότητες, είτε, είτε, είτε. Εδώ, δηλαδή, σε μια... Όχι και αυτό ξανά λέω, δεν θα ήταν μόνο από το Πάτρα πύργος.

29:27 δεν θα ωφεληθούν μόνο οι τουρίστες που θα φτάνουν πηγή στον Άραξη, στο λιμάνι της Πάτρας για να πάνε προς η Λία και Ολυμπία. Κυρίως θα βοηθούν οι κάτοικοι της περιοχής. Οι περιόδες θα πηγαίνουν γρήγορα στην Πάτρα για δουλειά και οι πατρινοί γρήγορα θα πηγαίνουν στην Λία. Και με ασφάλεια. Αυτοί θα ωφεληθούν κυρίως. Δεν θα ωφεληθούν μόνο οι τουρίστες.

29:48 Γι' αυτό λέμε ότι ο σχεδιασμός όταν γίνεται Πώς προσπάθηκαμε κάνει τότε στο ΣΕΤΕ ώστε ο σχεδιασμός της να εξυπηρετήσει λίγο και τον τουρισμό. Να μην είναι, λέω, άλλος πιάνει ευθεία αυτή. Ωχ, χρουκ, πάμε εδώ πέρα. Αρχηγέ, περίμενε. Να περνάει και από κάποιο αεροδρόμιο κοντά. Να φτάνει καμιά παραλία εύκολα. Να βολεύει και λίγο την άλλη μεριά από εδώ την Πελοπόννησο.

30:22 Είχε διάφορα πραγματάκια και κάποιες βελτιώσεις γίνανε. Και έτσι πρέπει να γίνει το σχεδιασμό. Αυτό δεν είναι σχεδιασμός. Συγγνώμη και όλας. Αυτό είναι firefighting. Δηλαδή να πας μέσα να σώσεις την κατάσταση. Δεν είναι ότι σχεδιάστηκε και σας πήρανε την τουριστού. Ξέρεις το τομέα. Δηλαδή πώς το σκέφτεσαι αυτό. Πού θα περάσει ένας δρόμος.

30:47 Είναι κατεξοχήν θέμα σχεδιασμού. Ακόμα και στα ελληνικά έργα που βλέπαμε παλιά. που βγαίνανε και λέγανε θα περάσει μέσα από το χωριό, να περάσει από το δικό μου το μαγαζί, να μην περάσει απ' έξω. Πολύ σημασία που θα περάσει ένας δρόμος. Δεν είναι μόνο τα γεωμορφολογικά τα οποία υπαγορεύουν από εδώ πάει, από εδώ δεν πάει γιατί υπάρχει θέμα τεχνικό οτιδήποτε.

31:08 Είναι και το κόστος, δεν είναι το κόστος. Αν πέρα να τρυπήσει το βουνό θα το δεις μακροπρόθεσμα όμως. Γιατί έχουμε τρυπήσει βουνά τώρα για να φτιάξουμε το Αθήνα Πάτρα. Και πολύ καλά κάναμε και τα τρυπήσαμε. Μέχρι τώρα έτσι χειράγγες έχει. Αλλά πάμε γρήγορα. Και γι' αυτό πάμε. Και αυτό μας ήδη φοράζεται πηγαίναμε. Ναι, επειδή ξέρεις, ήμουνα τυχαίνει να ήμουνα σύμβουλος εγώ του, ήμουνα στην EY τότε και ήμασταν σύμβουλοι για τους αυτοκινητόδρομους τότε.

31:37 Για ποια κομμάτια θα γίνουν, ποια δε κομμάτια δεν θα γίνουν για το κράτος. Θυμάμαι κοιτούσαμε ότι δεν έχουν αποδόσεις. Δηλαδή πέναμε τις μελέτες που είχαν μειωθεί οι μελέτες κίνησης που θα γίνουν και πρέπει να δούμε πώς θα βγουν ώστε να υπάρχει απόδοση για τον εργολάβο για τον κατασκευαστή δηλαδή να βγει στο 8% και πόσο πρέπει να δώσει το κράτος δηλαδή ένα κομμάτι για να βγαίνουν οι αποδόσεις.

32:05 Γιατί εν τέλει αν είναι αν είναι concession, δηλαδή αν είναι παραχώρηση πρέπει να βγουν οι αποδόσεις δεν είναι διαφορετικά αυτό είναι από την άλλη πλευρά, αλλά ξαναπάω λίγο στο σχεδιασμό, γιατί ξέρεις, νομίζω ότι το παράδειγμα που είπαμε δεν ήταν σχεδιασμός, σχεδιασμός ιδιωτικός ήταν, μπήκε εκεί ο άνθρωπος ξέρεις με το τσαμπουκά και έστρωσε μια κατάσταση υπάρχει κάποιο παράδειγμα που υπάρχει που υπήρχε σχεδιασμός μη ιδιωτικό, όχι δηλαδή από έναν ιδιώτη που ξεκίνησε κάτι, κάτι δηλαδή που σαν επιτυχημένο παράδειγμα κρατικού οργανισμού, ξέρεις που σχεδίασε κάτι και είχε καλό αποτέλεσμα.

32:47 Από τα ελληνικά δεδομένα και χρονικά, το μόνο που έχει υπάρξει ήταν όταν φυτευτήκαν εντός εγωγικών τα ξενία. Για πες λίγο αυτό το τα ξενία. Ο άνθρωπος που το σκέφτηκε, το σκέφτηκε πολύ ωραία. λοιπόν διαλέγω χ πράιμ λοκέισιονς γιατί όλα τα ξενία ήταν σε απίστευτα ωραία σημεία όπου οπουδήποτε τα έβαλε στην Ελλάδα ήταν το καλύτερο σημείο της περιοχής με υπέροχη θέα και όλα τα συνάφη και είχες κάθε λόγο να πας εκεί αυτό ήταν το πράιμ λοκέισιον βέβαια ήταν εξαιρετικά δύσκολο τότε να προβλέψει ότι αυτά θα μπορούν να μείνουν στο μέλλον αποδοτικά θα δημιουργούν οικονομίες κλίμακας κάτι το οποίο τα περισσότερα δεν το κάνανε γιατί ήταν πολύ μικρά και δεν μπορούσαν οικονομικά να βγουν γιατί συνεχώς θέλανε και ανακαινήσεις ήταν ξεπερασμένης τεχνολογίας στα υλικά που είχαν χρησιμοποιηθεί οι ανέσεις που είχαν πλην όμως τα σημεία παρέμεναν prime location όπου και να γυρίσουμε για να τα δούμε παιζανε όχι στην Ελλάδα δεν έχουμε αυτό το πράγμα είναι σε πολύ μικρή κλίμακα

33:54 αυτός ο σχεδιασμός και για μια σειρά λόγων που τους αποδίδω σε μια γενικότερη ασθένεια που χαρακτηρίζει την ελληνική δημόσια διοίκηση, έχουμε ένα καλό μείγμα «δεν θέλω, δεν μπορώ, δεν το κάνω». Από ένα απλό παράδειγμα το οποίο τα μαζεύει όλα αυτά, όλοι λέμε τι ωραία ακτογραμμή και μεγάλη που έχουμε. Αναλογικά έχουμε τις λιγότερες μαρίνες από κάθε άλλη χώρα της Μεσογείου, αναλογικά με την ακτογραμμή μας.

34:26 και με εξαίρεση κάποιες λίγες όχι ικανοποιητικής ποιότητας Σαν τη θάλασσα που όντως λέμε έχουμε την πιο ωραία θάλασσα Ναι, την έχουμε βεβαίως Αλλά αυτό κατέληξε να το θεωρούμε εντάξει, πριν έχουμε την πιο ωραία θάλασσα λύσαμε τα προβλήματα τα άλλα Κι όμως και εδώ δεν έχουμε καταφέρει έχουν φτιαχτεί διάφορα σχέδια χωροθέτησης λιμένων, καταφυγίων μαρινών τίποτα άλλο κληρωμένο εξακολουθούμε να έχουμε κενά και να μην είμαστε leaders σε ένα πράγμα που λέγεται yachting όταν έχουμε την καλύτερη πρώτη ύλη και δεν πρέπει να δοθούν κίνητρα το κράτος τι μπορεί να κάνει εν τέλει πρέπει να οθεί στους ιδιώτες να ασχοληθούν με αυτός η εικόνα το μέγε μπορούμε και που δεν μπορούμε να φτιάξουμε μαρίνες αυτό είναι το πρώτο γιατί είναι τόσο δύσκολο Α, άμα είχα τη λύση...

35:26 Ναι, δηλαδή μιλάμε ότι όλοι λένε, α, ναι, είναι προϊόν να υπάρχει ζήτηση. Το σύστημα που κρατάει δόση αγροκόντων, κυβερνάει, δεν ξέρω εγώ τι άλλο, έχει μια καταπληκτική ικανότητα ισορροπίας μεταξύ προχειρότητας, οχαδερφισμού, λαμωγιάς, παραποντιάς, επιφανειακής προσέγγισης, λίγο μπλα μπλα. λέει εντάξει το βλέπουμε κάθε τρίτη και λίγο σε κάθε έκφραση της δημόσιας ζωής βλέπει ο ΠΚΠ τώρα το πλέον πρόσφατο γιατί να μην υποθέσει κάποιος ότι αντίστοιχα πράγματα πιθανώς να συμβαίνουν και σε άλλες εκφράσεις του δημόσιου βίου στα οποία ο επιχειρηματικός κόσμος είναι υποχρεωμένος να προσαρμοστεί έτσι έχω μιλήσει πολλούς καινοδόχους συμφωνώ είναι επιχειρηματίας είναι, δεν θα κάτσω εγώ να σώσω εγώ να σώσω τον κόσμο τι να κάνω, του το έπακο μία, του το έπακο δύο του το έπακο κάτι άλλο απλώς ξέρεις, ας δούμε λίγο εδώ πέρα, εγώ γιατί ο επιχειρηματίας π.χ. θέλει να βγάλει χρήμα, να κάνει μια επιτυχημένη επιχείρηση πιστεύω, θεωρώ τουλάχιστον ότι ένας πρωθυπουργός

36:37 ή ένας υπουργός τουρισμού και αυτός θέλει να δείξει έργο για να ξαναβγεί, δηλαδή δεν το κάνει για κάποιον ορθέλα, δείξε έργο. Άρα αυτά τα δύο πράγματα θέλουν να γίνει κάτι επιτυχημένα. Πού κολλάει στο ενδιάμεσο δηλαδή και πάει στραβά. Νομίζω ότι ο πρωταρχικός στόχος τους δεν είναι να δείξουν έργο. Είναι να έχουν ικανοποιημένους φίλους γνωστούς και ενδυνάμεψη φοβόρους.

37:05 Αυτή είναι η διάμοια η αίσθηση όλο αυτόν τον καιρό. Δεδερεύονται αυτονόητο από ένα απλό παράδειγμα πάλι, της καθημερινότητας. Δεν είναι τουριστικό, αποκουμπάει όμως και τον τουρισμό. Συμφωνούμε όλοι ότι σκοτωνόμαστε, έχουμε πολλούς θανάτους και δραματισμούς στους δρόμους. Γιατί οδηγάμε με χθισμένοι, τρέχουμε πάρα πολύ, περνάμε με κόκκινο.

37:32 Σε αυτό δεν λέει κανείς, πάω δεν συμφωνώ όχι να περνάμε με κόκκινο, δεν έχω ακούσει κανέναν να λέει όχι να περνάμε με κόκκινο. Όλοι συμφωνούμε. Πολύ ωραία. Γιατί τόσα χρόνια δεν συμφωνούμε να μπουν κάμερες παντού και να καταγράφουν αυτό που συζητήθανε τώρα, έτσι. Το οποίο μέχρι να γίνει έχει τεράστια απόσταση. Στα χρόνια της κρίσης, τότε που δούλευα στο κέντρο, Αμαλίας και Φιλελλήνων στο Φανάρι, το οποίο κάθε τρία-τέσσερα λεπτά ήταν από πράσινο, κόκκινο και ανάποδο, περνάγανε κατά μέσο όρο 8 αυτοκίνητα με κόκκινο.

38:13 Κάτσα μια μέρα για πλάκα και τα μέτρησα. Κάτσα κάνανα τέταρτο. Με κόκκινο περνάτουσε πολύ. Με κόκκινο. Γιατί έχει τέσσερις λωρίδες και είναι πολύ εύκολο να φύγουν δύο σε κάθε περίπτωση. 8 επί 7 κατοστάρικα ήταν 5600. Αυτό σημαίνει σε μία ώρα μέσα ήταν πάνω από 50.000 έσοδο. Σε μία μέρα ήταν κοντά στο μισό εκατομμύριο. Είχα καθίσει και υπολογίσει ότι αν είχαμε βάλει μια κάμερα απέναντι εκεί στην αμαλίας του Λεβάτου Ζαπίου και έβλεπα αυτό το πράγμα και κατέγραφε κάτι πάρα πολύ απλό, θα είχαμε μειώσει το έλλειμμα κατά 20-30 μονάδες μέσα σε ένα χρόνο.

38:58 Μόνο από αυτό. Μόνο από αυτό. Σύνωτι θα σφίγγανε και αυτός που την έφαγε εκεί πέρα δεν θα πέραν και κάπου άλλο με κόκκινο, άρα θα είχαμε και ένα τύχημα λιγότερο κάπου, με ένα νεκρό λιγότερο, δέκα τραυματιές λιγότερους και εξοικονόμηση στα νοσοκομεία και ελαφρά βελτίωση παραγωγικότητας από κάτω. Δεν το κάναμε γιατί κάποιοι λέγανε ότι είναι αναφέρετο δικαίωμα το προσωπικό, Αν κρατούσες κομικό δεν μπορείς να τον καταγράψεις.

39:27 Αλλά είναι κακό να περνάς με κόκκινο. Γιατί το κάναμε αυτό το αυτόνόσημα. Γιατί κάποιοι δεν θέλανε. Κάποιοι είχαν άλλες προτεραιότητες, κάποιοι άλλη ατζέντα. Αφιστεύω. Αφιστεύω. Αφιστεύω. Σύμφωνοι. Σύμφωνοι. Η τεχνολογία η υποθέτω. Ήμουν για φαγκάρι Γερμανία, είχα πάει μαζί γερμανικά και μου λέγανε εκεί, του ήλιο και γνωστή, ότι αν περάσεις με κόκκινο ή τη διαχωριστή λιγορίδα σου δρόμος, σε δύο μέρες, τρεις, σου έχει έρθει με το ταχυδρομείο, δεν είχαμε τότε κινητά, έτσι ούτε SMS, το μπιλετάκι από την εφορία με το πρόστιμο.

40:10 Ναι, μωρέ. Βλέπεις ένα φλάσς και εδώ πέρα, βλέπεις ένα φλάσς και νομίζω ότι είναι καιραυνός, αλλά είναι η κάμερα. Λοιπόν, άρα είναι φανερό ότι δεν θέλουμε να κακοκαρδίσουμε κόσμο. Ωραία, ας τον πιάσω εδώ πέρα. Πες μου, και θα τη συνεχίσω στη συζήτηση στο ίδιο τόνο, αλλά πες μου μια χώρα που θεωρείς ότι έχει πολύ καλό προϊόν, θεωρηστικό, γιατί είχε πολύ καλό σχεδιασμό.

40:40 Μια χώρα που πιστεύεις ότι αυτό το κομμάτι είναι καλύτερο. Στα κοντινά μας η Γαλλία. και στα μακρινά μας τα έβαζα τον Καναδά. Τον Καναδά τον αναφέρω συνέχεια διότι είναι μια χώρα για την οποία ο τουρισμός δεν είναι τόσο σημαντικός όσο είναι για μας. Και όμως η οργάνωση που έχουν είναι απίστευτη. Όταν λέω οργάνωση του τουρισμού είναι τέσσερα τα επίπεδα.

41:10 Πρώτον είναι η θεσμική οργάνωση. Μετά είναι η διαχείριση της ζήτησης, διαχείρισης προσφοράς και ανθρώπινος παράγοντας. Σε θεσμικό επίπεδο, οι καναδοί είναι case, να κάτσεις να διαβάζεις και να μαθαίνεις. Θυμάμαι παλιά το 1998-1999, 2.000 στον Παγκόσμιο Οργανισμό του τουρισμού, έτυχε να έχουν έρθει κάτι καναδοί να μας ανοίξουν τα μάτια.

41:36 Καταπληκτικά πράγματα, πώς είχε οργανωθεί, πώς είχε ενσωματωθεί η τουριστική δραστηριότητα οι υπόλοιπες λειτουργίες του δημόσιο τομέα. Και έβλεπες ότι απ, όλα αυτά πάνε μαζί. Λέει απ, εδώ κάνουμε εκείνο, εδώ κάνουμε αυτό, εδώ κάνουμε το άλλο. Ωραία ιστορία. Επίσης πολύ καλή η επιτυχημένη, αλλά είναι μικρή και τη λες σχετικά εύκολη, είναι η Συγκαπούρη.

42:01 Και κυρίως εκείνη η άλλη κουλτούρα. Αυτό είναι παιδιά, τελεία, δεν θα το πολύ συζητήσουμε, προχωράμε πάνω αυτό. Αλλά πάμε στη Γαλλία, που εκεί ακούγονται φωνές. ακούγονται διαφορετικές γνώμες. Είναι μια χώρα η οποία δεν εξαρτάται μόνο από το τουρισμό. Έχει προηγουμένη τεχνολογία, βαριά βιομηχανία. Δεν είναι απίστα αμάν και τι να δώσω.

42:22 Αλλά έχει και αυτό το πλεονέκτημα ότι έχει ένα εκπληκτικό πρωτογενές προϊόν. Έχει τα πάντα. Όχι σε τόσο μικρές αποστάσεις που τα έχουμε εμείς, αλλά όχι και τόσο απογορευτικές. Και έχει μια μεγάλη εσωτερική αγορά η οποία ήταν ιδιαίτερα απαιτητική με την καλή έννοια του όρου έκανα μέρος στο σπουδό μου στην Γαλλόφωνη Ελβετία και πήρα μια ιδέα στο τι συμβαίνει στη Γαλλία με αυτό το πραγματάκι απαιτητικοί πελάτες και αυτό έγινε σαν αποτέλεσμα να δημιουργήσουν προϊόντα τα οποία ήταν εξαιρετικά δηλαδή όταν αρχίσαμε να μιλάμε εμείς τα τελευταία χρόνια για πεζοπορίες, ποδήλατα και αυτά, εκεί είναι ιστορία 40-50 ετών Ξέρω δηλαδή Να πάμε με πεζοπορία Ή να κάνουμε ένα στρατηγικό σύνδεσμο Απλώς προσπαθώ να καταλάβω Εμείς δηλαδή Έχουμε δηλαδή οργανισμούς Έχουμε είπαμε που προτείνουν Έχουμε την κεντρική κυβέρνηση Τι μας Απαγορεύει Ή τι θα έπρεπε να γίνει Για να να γίνουμε περισσότερο Γαλλία ή Καναδάς δηλαδή να είχαμε περισσότερο δύναμη να είχε κάποιος φορέας έχουμε ένα σοβαρό θέμα διακυβέρνησης

43:47 το οποίο δεν το πολυφωνάζουμε κιόλας υπάρχει ένα Υπουργείο Τουρισμού σε μια κυβέρνηση που δεν είναι όλοι πεπισμένοι ότι χρειάζεται το Υπουργείο Τουρισμού σε μια χώρα μάλλον γιατί το έχουμε και με άλλες κυβερνήσεις είχαμε δεν είχαμε Εγώ λέω, όταν μια χώρα σε την Ελλάδα, αν είχε ένα υπουργικό συμβούλιο με 15 υπουργούς, οκ, δεν χρειαζόμαστε υπουργείο τουρισμού, έχουμε μόνο τις οριζόντες δραστηριότητες, υγεία, παιδεία, άμυνα κλπ.

44:16 Αλλά όταν έχεις 50 υπουργούς, ναι, δεν μπορείς να μην έχεις υπουργείο τουρισμού. Αυτός είναι ο βαθμός διοίκησης, θεσμική έκφραση, στο ανάτοδο επίπεδο, κεντρική κυβέρνηση. Μετά πας περιφέρειες. Έχεις 13 περιφέρειες όπου θεωρητικά ασχολούνται με τον τουρισμό. Λοιπόν, δυστυχώς ασχολούνται μόνο με την προβολή και όχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο.

44:42 Τουριστική πολιτική σε επίπεδο περιφερειών δεν υπάρχει. Τι θα έπρεπε να υπήρχε? Αν υπήρχε κάτι θα πρέπει να ήταν η υλοποίηση της κεντρικής πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο. Υπάρχει κεντρική πολιτική στον τουρισμό Υπάρχει Άσχετα αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε Ναι πιάνει και λέει Το αραν είναι ολοκληρωμένο Αν και αν συμφωνεί ή διαφωνεί είναι άλλη ιστορία Αλλά σου λέει εγώ υπουργός τουρισμού Θέλω να κάνω μια βιώσιμη ανάπτυξη Στον τουρισμό Αν το κάνει είναι άλλη ιστορία Θέλω να αμβλύνω την εποχικότητα Αν το κάνει επίσης είναι άλλη ιστορία Σε τι επίπεδο γίνεται η μελέτη στο επίπεδο π.χ. το κυβερνητικό γίνεται ανανομό, γίνεται αναχώρα, δηλαδή υπάρχουν guidelines Σπανίως υπάρχει μελέτη Αν ανατρέξετε Έχει επιαφέρον να πει κάποιος στο site του Υπουργείου τουρισμού και του ΕΟΤ, δεν θα βρει μελέτες τίποτα δεν θα βρει, κάτι παροχημένα πράγματα δεκαετιών πίσω ή κάτι αποσπασματικά στοιχεία που κύπτουν για ένα διάστημα λόγω κάποιου προγράμματος που η τρέχει να πρόγραμμα

45:50 Τώρα τσάκ βάλαμε κάπου να βάλει κάποια στοιχεία που είναι τραγικά. Ευτυχώς εδώ τα βασικά στοιχεία για τον τουρισμό θα τα βρει κάποιος είτε ένα τμήμα αυτόν στην Τράπεζα της Ελλάδος, μετράει τα έσοδα, είτε στην Ελληνική Στατιστική Αρχή που και αυτή για λόγους συμβατότητας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς μαζεύει κάποια στοιχεία.

46:14 Όλα αυτά τα τάκτος ερημένα εδώ και εκεί ευτυχώς τα έχει μαζέψει το Ινσέτε και μπορείς να έχεις μια ολοκληρωμένη εικόνα της ημέρους του Ισμού στην Ελλάδα ο πλευράς προσφοράς. Δεν είναι ολοκληρωμένη, κακώς το αποολοκληρωμένη, γιατί δεν καλύπτει όλες τις μορφές τουρισμού, αλλά δεν μπορεί να το κάνει. Γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία.

46:37 Αναζητούσα πρόπερση τον αριθμό των ενοικιαζομένων δωματίων και διαμερισμάτων σαν το ρίδι. Δεν υπήρχε. Δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει. Ενώ τα ξενοδοχεία υπάρχουν, απάντως ο Society of Melitirio σου λέει Περιφέρεια Νοτιογέω, Περιφερειακή Ενότητα. Τώρα δεν γίνεται να μην υπάρχουν. Τώρα η Αδέντωρα πια, τα Airbnb, τα... Μη σώμη, μη σώμη, μη σώμη, μη τα μπλέκουμε.

47:07 Εδώ και πολλά χρόνια υπήρχε θεσμοθετημένο αυτό που λέμε ε, ε, δ, δ. Επιχειρήσεις ενοικιαζωμένων δωματίων διαμερισμάτων. αδειοδοτημένων από το ΕΟΤ ή το Υπουργείο μετά. Ένα φεγγάρι για αυτά, ο σύνδεσμός τους είχε αριθμούς. Όταν έγινε και ένα μπέρδεμα με το ΓΕΜΗ, ποιος δίνει την άδεια, ποιος την κάνει, τόσο ο ΕΟΤ και το Υπουργείο σταμάτησαν να ασχολούνται με αυτό.

47:35 Και για να πάρει και άλλα στοιχεία τώρα, πρέπει να ανατρέξει το ΓΕΜΗ. Το οποίο όμως δεν φτιάχνει ένα πινακάκι που λέει τόσο έχουμε εδώ, τόσο έχουμε εκεί. Έτως ενεγράφησαν τόσες επιχειρήσεις, αποχώρησαν τόσες και βγάλτε τα μάτια σου μετά να δεις πόσα είναι. Σε τοπικό επίπεδο... Αλλά υπάρχουν τα δεδομένα, δεν υπάρχει σε ανάλυση αυτά τα δεδομένα αυτή τη στιγμή, δεν είναι προσβάσιμα αυτά τα δεδομένα.

47:59 Αλλά λίγο δε δυσκολεύει να πιστέψεις ότι ξέρεις ο ΕΟ, ότι η κυβέρνηση, ο ΣΕΤΕ, δεν έχει υπάρχει μια εταιρεία συμβούλων ή ξέρεις να πει κάνε μια μελέτη ξέρεις πενταετίας γίνονται μελέτες πέτα καιρούς γίνονται αλλά μέχρι να γίνουν είναι παροχημένες και συνήθως δεν εφαρμόζονται κάθε χρόνο και λίγο λέει να φτιάξουμε το marketing plan να έλεγες ρε παιδιά αυτό το marketing plan δέκα κατευθύνσεις είναι τα πράγματα είναι λέω ξανά λέω τουρισμός δεν έχει βαθμό δυσκολίας να στείλεις τον πύραυλο σε Ελλήνη Εκεί θες δύσκολα μαθηματικά.

48:35 Είναι πιο απλά τα πράγματα εδώ. Και κάποιες λειτουργίες του τουρισμού γίνονται πάρα πολύ απλά. Αρκεί να θες να τις κάνεις. Ο αναπτυξιακός δεν είναι εργαλείο στρατηγικής. Είναι και έχει χρησιμοποιηθεί. Εδώ τώρα έχεις να απαντήσεις το ερώτημα ο αναπτυξιακός πρέπει να ονομάζει ενισχύσεις για κάθε χωριστή διαφορετική οικονομική δραστηριότητα ή να τις βάλει μαζί.

48:59 Εδώ τώρα έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις. Κάποιοι λένε πρέπει να έχει ένα κομμάτι που θα είναι αποκλειστικά για τον τουρισμό. Έρχεται ο άλλος και του λέει όχι, θα έχει ένα κομμάτι γενικό, διότι θεωρούμε ότι η ανάπτυξη μπορεί να έρθει από σύμπραξη τομέων και δραστηριοτήτων. Έχει διαφορετικές σχολεία σκέψης και είναι θέμα η κάθε κυβέρνηση, τι ρότα θέλει να ακολουθήσει.

49:21 Δεν μπορεί κάποιος να πει ότι αυτός είναι και καλά, είναι σωστό. Προφανώς οι τουριστικοί θα ισχυριστούμε για εμάς Δεν έχει το για τον τουρισμό γιατί θα έχει Έχει το άσκημα που λέει Δεν θα έχει για την Ναυτική δραστηριότητα Τόσο καλή είμαστε ο Σίπινγκ Γιατί να μην αφηγούμε και εδώ πέρα πλοία Λογικό ακούγεται και αυτό Εδώ αρχίζουν και ξεφεύγουν τα πράγματα Αλλά μακάρι να ήταν μόνο αυτό το πρόβλημά μας Είτε το βάλεις Είτε το ονοματίσεις Είτε το έχεις γενικό Αν πεις τη λογική ότι στηρίζω την επιχείρηση και η στήριξη επιχείρησης δεν είναι μόνο να της δώσεις χρήματα εγώ αυτό το έβαζα σε δεύτερο επίπεδο αυτό είναι να τη διευκολύνεις στα υπόλοιπα τόσα χρόνια όλα τα εξωτερικά παλεύανε με άσχλη αεροδρόμια δηλαδή έπρεπε να φτάσουμε να δώσουμε τα αεροδρόμια στη Fraport γιατί δεν μπορούσαμε να τα συντηρήσουμε μόνιμα και να φτιάξουμε. Τη Σαλονίκη δηλαδή δόξα τω Θεώ κάνω το σταυρό κάθε φορά που προσγειώνουμε.

50:20 Τώρα έχουμε εξαιρετικά ρογγρόμια, το οποίο είναι κόσμημα. Προσπαθούσαμε να πείσουμε για πολλά χρόνια την πολιτεία ότι τουρισμός σαν απασχόληση σαν δραστηριότητα μάλλον είναι και εντάσσεως ανθρώπινο δυναμικού και δεν ακολουθούμε τη λογική των ωραρίων του δημοσίου. Είναι μια δραστηριότητα που προσφέρεται 7 μέρες η εβδομάδα και 24 ώρες.

50:48 και εκτός από την εποχικότητα χαρακτηρίζεται και από περιοδικότητα. Πάρα πολλές επιχειρήσεις που η χώρα μας βλέπει σαββατοκύριακο μπορεί να δουλεύουν πολύ και τις άλλες μέρες να μην έχουν τίποτα ή να σχεδόν υπολειτουργούν. Αυτή που ασχολούμαι με τα συνέδρια, προφανώς δεν μπορούν κάθε μέρα να έχουν ένα μεγάλο συνέδριο μέσα.

51:06 Θα υπάρχουν και μέρες που δεν θα έχουν τίποτα. Προφανώς υπάρχουν μέρες που πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο. αν καθυστερείς ένα αεροπλάνο και φτάσουν οι πελάτες με καθυστέρηση στο ξενοδοχείο δεν μπορούμε να πούμε, ξέρετε, πρέπει να κλείσω. Πρέπει να μείνουμε εκεί για να εξυπηρετήσουμε. Άρα πρέπει να έχουμε μια ευελιξία στο χώρο της αποσχόλησης.

51:26 Έχει επιτευχθεί σε έναν βαθμό αυτό, αλλά μας πήρε πάρα πολλά χρόνια να πείσουμε την πολιτεία. Αυτός είναι ο ρόλος του ΣΕΤΕΠ θεωρείς? Δεν είναι μόνο του ΣΕΤΕΠ. Δημιουργηστή δραστηριότητα μπορεί να επικοινωνεί τα προβλήματά της. Ο ρόλος του ΣΕΤ δεν θέλει να είναι αφιερωτός του ΣΕΤ, αυτό το εξήγησε το γιατί, έχω πηγεί 10 χρόνια, έχει δίκηση, αλλά η θεσμική έκφραση κάθε δραστηριότητας, ανάμεσα στις δουλειές που πρέπει να κάνει, να μεταφέρει και να προτείνει λύσεις στην εγκάζωση της κυβέρνησης για τα προβλήματα που αποσκονούν.

52:01 Ποιος είναι ο θεσμικός ρόλος γενικά στο καταστατικό τι είναι ο ρόλος του ΣΕΤΕ Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων ΣΕΤΕ τελειά, τα μαθαίνετε όλα όσο θέλετε να μάθετε Ο ΕΟΤ πια είναι αρμοδιότητα Πλέον έχει μόνο προβολή, τίποτα άλλο Ο ΕΟΤ είχε τα πάντα στον τουρισμό ήταν ο πρώτος δημόσιος φορέας ο οποίος επελήφθη στον τουρισμό από την αδειοδότηση των εκαταστάσεων, της άδειλη λειτουργίας, μέχρι ό,τι είχε σχέση με τον τουρισμό.

52:33 Τώρα πλέον, τα τελευταία χρόνια, αποκλειστική αρμοδιότητά του είναι η προβολή. Διαφήμιση και προβολή. Δεν έχει να κάνει ούτε με αδειοδότηση, ούτε με ελέγχους, ούτε ούτε ούτε. Έτσι, έχει να κάνει μόνο την προβολή, με το σκεπτικό ότι χρειάζεσαι ένα ευέλικτο όργανο και να μπορεί να ανταποκρίνεται σε διακοιμάσεις της ζήτησης και να προσαρμόζει την πολιτική του και τις δράσεις του πολύ ευκολότερα από ό,τι απαιτεί από άλλους οργανισμούς, το δημόσιο λογιστικό.

53:03 Υπάρχει άλλος οργανισμός στην Ελλάδα δημόσιος ή ιδιωτικός δημόσιος που ασχολείται με τον τουρισμό εκτός από αυτούς. Με τον τουρισμό γενικά πάρα πολύ ασχολούνται. Δηλαδή υπάρχει σύμβουλος να το πω έτσι, σύμβουλος του κράτους ή από κάπου δηλαδή που το κράτος ή η κυβέρνηση για τα ξενοδοχεία είναι το ξενοδιακό επιμελητήριο και εκεί εξατλείται η ιστορία όλοι όμως οι κοινωνικοί φορείς μπορούν να αποτελέσουν, είναι δυνάμεις οι οποίοι το κράτος, μη τα μείνει σε που έλεγα προηγουμένως γιατί το κράτος δεν μπορεί να ξέρει τις ανάγκες ή να προβλέπει τις ανάγκες των επιχειρήσεων οι επιχειρήσεις πρέπει να τις επικοινωνούν και από την άλλη μεριά οι επιχειρήσεις και οι φορείς πάνε λαμβάνουν υπόψη του κάποια χαρακτηριστικά της λειτουργίας του κράτους.

53:55 Δηλαδή ακούω τώρα έχουμε έλλειμμα σε υποδομές κλπ κλπ κλπ συγγνώμη δεν το ξέραμε τι είναι καινούριο ή δεν ξέρουμε ότι το κράτος αντιδρά πάντα με διαφορά φάσεις δεν νομίζω κανείς να το ξέρει αυτό το πραγματάκι Υπάρχει κάτι που θεωρείς ότι... Τι θα ήθελες να αλλάξεις στον τρόπο που σκέφτεται ο Έλληνας για τον τουρισμό. Υπάρχει κάτι συγκεκριμένο.

54:26 Αν πάρουμε το μέσο Έλληνα, τι έχει πάθει τώρα. Ο μέσος Έλληνας είναι σαν τον... Κάθε άνθρωπο ο οποίος βλέπει, επειδή έχει κλωτσήσει μια μπάλα πιτσιρικά, νομίζει ότι ξέρει ποδόσφαιρο. Και όταν βλέπει τσάμπιος Λινκ, δίνει οδηγίες στον Ατζελόντι και στον Σιντάν. Έτσι ο κάθε Ελληνάς επειδή είτε είναι από τουριστικό μέρος, είτε πάει διακοπές, θεωρεί ότι ξέρει τουρισμό.

54:48 Όχι, δεν ξέρει τουρισμό, δεν έχει ιδέα από τουρισμό. Άλλο να είσαι τουρίστας και άλλο να σχεδιάσεις την τουριστική δραστηριότητα. Καλό θα κάνει να ενημερώνεται πρώτα, να αντιλαμβάνεται τις διαστάσεις του τουριστικού φαινομένου, ποιά είναι τα προβλήματα, τι αντιμετωπίζουν οι παρέχοντες τουριστικές υπηρεσίες για να δώσουν αυτό που μπορούν και όλα τα σχετικά προτού δώσει τα φώτα του.

55:12 Άλλο να πει τη γνώμη του σαν τουρίστας, αυτή είναι χρήσιμη και καλοδεχούμενη πάντα, και άλλο να κάνει υποδείξεις για την γενικότερη οργάνωση και λειτουργία. Το τι πιστεύει ότι πρέπει να προωθήσουμε, γιατί το κάναμε έτσι, γιατί το κάναμε αλλιώς, διότι δεν γνωρίζει βασικά δεδομένα. Από την άλλη μεριά, εγώ θα ήθελα να βλέπω τον Έλληνα καταναλωτή να είναι απαιτητικός, να επιμένει στην ποιότητα και στη σχέση τιμής-ποιότητας.

55:41 Αυτό το «Ωχ, αδερφέ μου», να σέβεται το χώρο που πάει, που επισκέπτεται. Όπως γνωρίζετε, είμαστε ίσως και η πιο βρώμικη χώρα της Ευρώπης και του ΩΣΑ. Το τι σκοπίδι υπάρχει παντού είναι ασύλληπτο. Και αυτό, πρωτίστως, με φύνει γι' αυτό την έχουμε εμείς. Δεν την έχουν αυτοί που έρχονται έτσι. Αυτός που έρχεται, άμα δει σε ένα σημείο πεταμένα κυπελάκια, θα πετάξει αυτό το κυπελάκι του.

56:12 Εάν το δει καθαρό, δεν θα το πετάξει. Όπως εμείς έχουμε συμμορφωθεί στο μετρό και δεν πετάμε το μπουκαλάκι το νερό οπουδήποτε, καλό θα είναι να το κάνουμε παντού. Στην επιχειρηματία, τι σύμβουλες θα έδινε σε έναν που είναι στο κουρτουρισμό, δηλαδή επιχειρηματία, να συνεχίσει ένα μικρό ξενοδοχείο. Να συνεχίσει, γιατί αυτή τη στιγμή υπάρχει, να το υπολογίζω, στο 20-25% των Ελλήνων τουρισκών επιχειρηματίων, οι οποίοι είναι ανταγωνιστικοί σε παγκόσμιο επίπεδο, με πολύ ωραίες ιδέες, πολύ καλή εξυπηρέτηση, σεβασμός των περιβάλλων, προσέχοντους ανθρώπους.

56:47 Και γι' αυτό καταφέρνει να κρατήσει τον τουρισμό σε αυτό το υψηλό επίπεδο. Οι άλλοι προβλήματα που έχουμε. Λοιπόν, αυτοί πρέπει να συνεχίσουν και να τους αφήσουμε από τη μια ελεύθερους να σκέφτονται πώς θα το συνεχίσουν και να προσπαθήσουμε σαν κράτος να τους υποστηρίξουμε, να το κάνουν ακόμα καλύτερα. Και καλό θα είναι οι άλλοι οι οποίοι βλέπουν ευκαιρία στον τουρισμό κάτι αυτό της αρπαχτής.

57:09 Βέβαια, αυτό δεν μπορείς να το, ούτε να το απαγορέψεις κάποιος να ασχοληθεί. Ναι, ναι, δεν μπορείς. Αλλά παιδιά, με λίγο σεβασμό, έτσι, προσέχουμε λιγάκι. Υπάρχει κάποια τάση στον τουρισμό που διαφαίνεται ότι είναι αρκετά ανωδική και κάποιους επιχειρηματίες θα έπρεπε να την κοιτάξει πιο σοβαρά Δεν μπορώ να το πω αυτό με σιγουριά Το σίγουρο είναι ότι κατά καιρός ακούγεται διάφορες βλακίες και πες καλό να μην δίνουμε σημασία Α, η τάση αυτή, η τάση άλλη Εγώ λέω πάντα πρέπει να φροντίζουμε να βελτιώνουμε τη σχέση τιμής-ποιότητας Εάν το κάνουμε αυτό, οτιδήποτε προϊόν προσφέρουμε σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας εάν έχει καλή σχέση τιμής-ποιότητας η ιστορία θα πάει καλά όλα τα άλλα απέχουνε ενδιαφέρον, μπορεί να κάνουν ένα τσαφ να γίνει της μόδας αυτό να γίνει της μόδας το άλλο διάβασα μια φοβερή βλακία τώρα τελευταία τουρισμός ύπνου τάση, τουρισμός ύπνου έλεο τρεπεριάνη γιατί να πας στην Ελλάδα να κινείς τέλει να πω βράβο στον τύπο που κατάφερα να το περάσει

58:18 και κάποιοι άλλοι το πίστευσαν το marketing φοβερό πράγμα στο θέμα τιμή ποιότητας και αυτό που στο overcharging είναι καταγεγραμμένο ότι αν μια χρονιά αυξηθούν πολλοί τιμές την επόμενη τουρίστες μπορεί να μην προτιμήσουν τη χώρα Δηλαδή υπάρχει αυτό ένα κάποιο volatility χρονιά με χρονιά ή διετία με διετία. Γιατί να σου πω, από τότε που η Ελλάδα θεωρείται ένας οικονομικός προορισμός στο εξωτερικό, πια δεν θεωρείται. Θεωρείται ακριβώς. Δηλαδή όποιος πάει εδώ πέρα μου λέει ότι ήταν πιο ακριβά από ό,τι νόμιζε.

59:01 Ναι, γιατί υπήρχε αυτό το perception παλαιά ότι η Ελλάδα είναι φτηνή και επίδραξε... Όχι, όχι. Πενταετία πριν μια πέντε χρόνια νομίζω ήταν πολύ οικονομική σαν προσδημιούσε η Ελλάδα σχέση με τα ανταγωνιστικά προϊόντα δηλαδή τουλάχιστον δεν είμαι ειδικός αλλά αυτή την άποψη εγώ είχα που μετά λίγο αυξήθηκε αρκετά δηλαδή σε βαθμό που δεν ξέρω κατά πόσο είναι ανταγωνιστική εγώ δεν μένω στο κοινό, δεν μπορώ να απομονώσω την τιμή και λέω εάν αυξήθηκε η τιμή χωρίς να αυξήθηκε το επίπεδο της υπηρεσίας που προσεφέρθη είναι άσχημο, είναι κακό.

59:34 Καλά κάνει ο πελάτης και το δισμημίζει και δεν πάει. Αν βελτιώθηκε όμως και η ποιότητα του προσφερόμενου προϊόντος ορθώς αυξήθηκε η τιμή. Και εδώ είναι η πρόκληση για όλους τους κινηματίες. Μην ξεχνάμε ότι οι τουρίζες που μας επισκέπτονται δεν είναι όλοι, δεν ανήκουν όλοι στην ανώτατη εισοδηματική τάξη. Αν δούμε τις καθαραμένες των εισοδημάτων στις χώρες από τις οποίες αδελούμε τουρίστες.

01:00:01 Δεν είναι όλοι με πάνω από 100.000 ή 150.000 ευρώ οικογενειακό εισόδημα το χρόνο. Άρα, δεν μπορείς να λες ότι απευθύνουμε μόνο σε αυτούς. Τους άλλους που απευθύνες σε αυτούς που βγάζουν λιγότερα, προφανώς θα πας με άλλο προϊόν και με άλλες τιμές. Όμως, αυτές οι τιμές και το άλλο προϊόν πρέπει να είναι value for money. Εγώ που λόγω κόμπη κάποια στιγμή άρχισα να ταξιδεύω αρκετά στην Ελλάδα και μείωσα λιγάκι τα ταξίδια στο εξωτερικό και άρχισα να με καλαρέσει.

01:00:36 Όταν το ψάξω λιγάκι βρίσκω εξαιρετικές περιπτώσεις σε πολύ λογικές τιμές. Τόσο στα καταλήματα όσο και στην εστίαση. Δηλαδή υπάρχουν τίμιες προτάσεις, τίμιες επιχειρήσεις, αυθεντικές, αλλά κάτσε και ψάξε Έχεις δυνατότητα να το ψάξεις τώρα Δεν είναι δύσκολο, δεν κρυμμένω τίποτα Μπορώ να ρωτήσω Σε ένα μικρό ξενοδοχείο Υπάρχουν τρία πράγματα Που κάποιος που δεν είναι Που δεν είναι επιχειρηματίας Που έχει πολλά χρόνια Ή τώρα το ξεκίνησε Ή που θα μπορούσε να κάνει Να κάνει positioning Να κάνει καλύτερη έρευνα αγοράς Δηλαδή τι είναι δύο-τρία πράγματα ξέρεις πιο business oriented που κάποιος σύμβολος θα του έλεγε να κάνει.

01:01:33 Θα του έλεγα όπως μας το έπαιρνα και εμάς στο σχολείο που ξεκινήσετε την επιχείρηση έχει μια σελίδα, που να λες το προϊόν μου είναι αυτό, στοχεύω σε αυτούς και το τιμολογώ τόσο. Διότι δεν μπορείς να στοχεύεις σε όλους, κανείς δεν έχει προϊόν για όλους. Δεν υπάρχει κανένας που πρέπει να έχει προϊόν για όλους. Δεν μπορείς να έσβερθεις σε αυτά τα πράγματα.

01:01:57 Και δεν μπορείς να τους στοχεύσεις. Βλέπεις, κάνουμε εκείνο, εκείνο, εκείνο και εκείνο. Όταν διαβάζω περιγραφές ότι κάνουμε εκείνο, εκείνο, εκείνο, 15 διαφορετικά πράγματα, λέω μακριά. Ή να το πω πιο απλά, όταν βλέπω σε ένα κατάλογο εστιατορίου ότι έχει 150 διαφορετικά πιάτα, φεύγω μακριά. Προτιμώ να έχει 10. Τα δύο δεν θα αντάχει ρευρί και το υλικό, τα άλλα πτώθανται και όμως θα ήταν εξαιρετικά.

01:02:18 Το ίδιο ισχύει και με αυτές τις επιχείρησεις που λένε προσφέρω εκείνο, εκείνο, εκείνο και συνέδριο και αθλητισμό και σπα και διασκέδαση και παιδιά και ηλικιωμένο. Δεν γίνονται όλα μαζί παιδιά. Η εξειδίκευση έχει προχωρήσει, η αγορά αρκετά μεγάλη ώστε να πηγαίνουμε διαφορετικά. Υπάρχει ένας λόγος να τα θρημόπτουμε όλα μαζί.

01:02:39 Αλλά, επαναλαμβάνω, πάνω απ' όλα πρέπει να το βάλει η φορμάνη. Και αν δεν έχεις βάλει η φορμάνη, ό,τι και να έχεις, το πουλήσεις μια, το πουλήσεις δύο, δεν θα το συνεχίσεις. Όμως, κάπου θα χτυπήσεις, κάπου θα πονέσαι. Και μια ερώτηση, τελευταία ερώτηση που κάνω στους όλους τους καλεσμένους. Αν είχες εκατοχιλιάρικα για επένδυση αυτή τη στιγμή, που δεν θα τα έκανες στη δουλειά σου, υπάρχει κάτι που...

01:03:03 Τι θα τα έκανες? πήγαινε να αγοράζει συλλεκτικά κρασιά κρασιά για πες για πες συλλεκτικά κρασιά έχω ακούσει συλλεκτικά αμάξια ντίκες να σου πω την αλήθεια έχω ακούσει και αυτό αλλά για πες συλλεκτικά κρασιά υπάρχουν συλλεκτικά κρασιά στην Ελλάδα με την έννοια ότι είναι μια παλιά σοδειά η οποία έχει βγει σε περιερισμένο αριθμό φυαλών εδώ έχει και κλασικό ένα πρεστής μάρκετιν και παίζει επάνω. Δεν νομίζω ότι μπορεί να πουκάλι κρασί να αξίζει 10.000 ευρώ, έτσι, σαν περιεχόμενο. Έχω μια μικρή γνώση γύρω από το κρασί. Δεν μπορώ να γευτώ κάτι που πιο ρε παιδί μου λέει «Ναι, αυτό κάνει 10.000 και το εγώ να το άλλο έκανε 20 ευρώ».

01:03:56 Αλλά επειδή το κρασί έχει story δίπλα, πολύ ωραίο story, σε ταξιδεύει αλλού, Υπάρχει κόσμος διατεθειμένος να το πάρει αυτό το πραγματάκι. Αλλά κυρίως είναι η ευχαρίστηση της ενασχόλησης από το που παίρνεις τη φιάλη και την κρατάς σαν ένα νεογέννητο μωρό και την προσέχεις και τη βάζεις στο συντηρητή και αφήνεις να πάει και λίγο σκόνη πάνω και παραδείγματο πινέλο να καθαρίσεις λίγο αφανή χρονιά.

01:04:28 Έχει μια άλλη διάσταση ευχαρίστησης. Ωραία, ωραία πρόταση Υπάρχουν τέτοιες ποιότητες και ιστορίας και μπραντινγκ κρασιάς στην Ελλάδα ή μόνο εξωτερικού αυτής Υπάρχει τρομακτική πρόοδος τα τελευταία χρόνια Α, ναι Δηλαδή είναι εντυπωσιακό από μικρούς παραγωγούς με μεράκι, με γνώση Μην ξεχνάμε ότι όπως και στα ξενοδοχεία παλιά αυτοί οι οποίοι πρωτεύχθηκαν ξενοδοχεία δεν είχαν τις γνώσεις και πολλοί είναι οποίοι, είχαν το χωράφι, πειραματικά, φτιάξανε κάτι, αλλά στείλανε τα παιδιά τους όμως και σπουδάσανε, έτσι. Και γυρίσανε με γνώσεις και εμπειρίες. Και βλέπεις τώρα υπάρχει μια νέα γενιά στο κρασιά επάνω που παράγει ωραία πράγματα.

01:05:14 Η βελτίωση μας είναι... Δεν λέω ότι θα πάμε να ανταγωνιστούμε τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία ή τη Χιλή, προς Θεού, αλλά φτιάχνουμε πολλά ωραία κρασιά αυτή τη στιγμή. Χώρια που έχουμε κανένα δυο, βλέπετε το ασύρτικο της Αντορίνης, το οποίο όντως είναι world class κρασί, έτσι, να ειδεύσει τίποτα από τα καλύτερα λευκά παγκοσμία.

01:05:34 Ή το ξινόμαυρο, που είναι ένα ζώρικο κρασί, επίσης μπορεί να σταθεί με μέσ. Έχουν πολύ ωραίες ιστορίες το κρασί αυτή τη στιγμή. Και έχουμε και πολύ ωραίο δρόμο μπροστά να διανύσουμε. Πολύ ενδιαφέρουσα η πρόταση Είναι επενδυτικό προϊόν Στο εξωτερικό ξέρω τι είναι Τώρα μιλάμε σε μικρό αλλά είναι ξέρεις και κάτι είναι περισσότερο η ανασχόληση ξέρεις που όπως το είπες Εδώ μιλάει ένας φίλος μου έλειπη ιδέα μου λέει κοίταξε αν δεν καταφέρνεις να το πουλήσεις να βγάλεις κέρδος κάποια στιγμή μου λέει το κάθε στιγμή δεν είναι βάσικο σε μια μεταχή που αν πέσει η τιμή της το χασες πάλι μετά Αυτό μου λέει θα το έξοδες σε κελάρι κάτω, κάποιος θα το μιλάει μαζί στην παρέα, θα πεις παιδιά εδώ είμαστε, πάμε.

01:06:21 Αλλά βλέπω ότι υπάρχει τέτοιου ζήτηση, περίεργος πώς, γιατί όχι, γιατί έχει το story, το storytelling από πίσω. Κάτι αυτό που είπες ότι να πίνεις καλά τα καλά κρασιά, ότι κάπου, θυμάμαι κάπου διάβασα νομίζω, ότι κάποιος κρατούσε τις φιάλες από τα κρασιά που έπινε για τα καλά, γιατί τα έπινε μόνο όταν είχε καλή παρέα μαζί.

01:06:49 Βλέπε τα κρασιά και έλεγε... Θυμόταν και λέει, καλά το χρησιμοποίησα εκείνο το κρασί. Βγάζει μια τέτοια αίσθηση. Και εγώ έχω φτιάξει στο Facebook of the Album με κρασιά τις καλύτερες ετικέτες αναχρονιά που έχω δοκιμάσει. Μου λείπουν ειχονίες, γιατί θεώρησα ότι δεν ήταν στο ίδιο πίπεδο, αλλά κάποιους που θεώρησα εξεψιονέλ και έχω βάλει φωτογραφίες, έχω βάλει ένα άλμπουμ και κάνω αυτή τη δουλειά.

01:07:15 Μερικούς φίλους κατακριτών, παιδιά, εδώ είμαστε. Πολύ ωραία η πρότασή σου και θα ήθελα να σε ευχαριστήσω πάρα πολύ. Εγώ ευχαριστώ. Εγώ έμαθα όπως πάντα, πάντα κάτι μαθαίνω. Όλοι μαθαίνουμε. Απλώς μ' άρεσε, εντάξει, λίγο... Προσπάθησα να κάνω challenge, να δω τι κάνουμε να κατάλαβω λίγο το χώρο περισσότερο γιατί είναι ωραίο να λες ότι κάνω στρατηγική αλλά ήθελα να καταλάβω τι κάνεις και ξέρεις τον καπετάνιο πώς λέει το όνομά του έκανε το Κώστα Ναυαρίνο εγώ το θεωρώ ειπιχειρηματία που πρέπει να έχεις όραμα γιατί αν ήσουν από τους financial investors στις πρώτες δυσκολίες και όταν βλέπεις το risk return profile ότι αλλάζει, τα παρατάς δηλαδή ξέρεις κάνεις bail out και θα κάτσουν σχοληθούν ο καπετάνιος κοίταγε τη θάλασσα της Μεσσηνίας και τον ουρανό ήταν μια φορά ευχαριστώ πάρα πολύ να είσαι καλά Γιώργο