#96: Ο άνθρωπος είναι προορισμένος να ζήσει και σε άλλους πλανήτες. Με τον Παύλο Καστανά a.k.a Astronio

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 τα τελευταία χρόνια έχουμε αποκτήσει όλο και περισσότερες γνώσεις για το σύμπαν που μας περιβάλλει και για το πόσο τελικά μικροί και ενωμένοι θα πρέπει να είμαστε απέναντι στο σύμπαν το οποίο μας αγκαλιάζει. Παύλο, καλώς ήρθες. Καλώς σε βρήκα. Μεγάλη μου χαρά που είμαι εδώ. Θέλω να ξεκινήσουμε την κουβέντα. Καταρχάς, λέγοντας ότι έχεις κυκλοφορήσει το δεύτερό σου βιβλίο.

01:22 Ο τίτλος είναι για μια νέα φιλοσοφία, ο άνθρωπος μέσα από τα μάτια της αστροφυσικής και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα. Είναι αυτό εδώ το βιβλίο, μέσα από το οποίο για μια ακόμα φορά μας μιλάς για αυτό το αντικείμενο που σε εμπνέει πάρα πολύ και σε γεμίζει, της αστροφυσικής, το οποίο ξεκίνησε από νωρίς να είναι στα ενδιαφέροντά σου.

01:42 Ξεκίνησε από όταν ήμουν παιδάκι. Έχω και μια ιστορία μέσα στο βιβλίο που το εξηγώ. ήταν ένα βιβλίο που πέσε στα χέρια μου. Ήμουν περίπου 10 χρονών και ήταν η περίοδος που εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν social media και δεν υπήρχαν και πάρα πολλά πράγματα να δεις στην τηλεόραση. Οπότε όταν βαριόσουν ως παιδί έπαιρνες κάνα βιβλιαράκι από τη βιβλιοθήκη και άρχιζες να το ξεφιλίζεις.

02:06 Είχε πέσει λοιπόν στα χέρια μου αυτό το βιβλιαράκι που λεγόταν το διάστημα. Ένα δώρο από τους γονείς μου ήταν. Και πώς να σου το πω. Ήταν σαν να ήμουν τόσο καιρό κάπου κρυμμένος σε μια σπηλιά και ξαφνικά να βγαίνα έξω όταν κατάλαβα τι υπήρχε γύρω μας Ο κόσμος από τόσος που ήταν η γη μας ξαφνικά έγινε κάτι ατέλειωτο, κάτι πελώριο Και επειδή από μικρό παιδάκι είχα πολύ φαντασία, αυτό με ενθουσίασε Ότι δεν υπήρχε πλέον όριο για τη φαντασία, όταν βγαίνεις στο διάστημα πλέον όλα είναι πιθανά όπως καταλαβαίνεις οπότε ενώ προηγουμένως με ενδιαφέρει πάρα πολύ φύση και τα ζώα και βιολογία, από τη στιγμή που διάβασα αυτό το βιβλίο είπα αυτό είναι για μένα Από 10 χρονών δηλαδή αποφάσισες Αυτό ξέρεις είναι φοβερό γιατί έχουμε σταματήσει να δίνουμε τόσο μεγάλη σημασία στα βιβλία αλλά και εγώ το πιστεύω ότι ένα βιβλίο μπορεί πραγματικά να σου ανοίξει ορίζοντες εντελώς καινούριους και μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις πράγματα που δεν ήξερες καν ότι μπορεί να είναι κομμάτι του ενδιαφέροντός σου.

03:09 Και έχεις πολύ δίκιο σε αυτό που λες, ότι το κομμάτι της βαρεμάρας που σήμερα δεν το έχουμε είναι τρομερά δημιουργικό και τρομερά βοηθητικό στα παιδιά. Και στα παιδιά και τελμώ να πω και σε εμάς, τους μεγαλύτερους. Ναι. Αισθάνομαι ότι, καλά, θα το έχεις παρατηρήσει και στον εαυτό σου και όλοι στον εαυτό μας, ότι εάν βρεθούμε για λίγη ώρα σε ηρεμία και ησυχία, αμέσως θα βγάλουμε το κινητό μας και αρχίζουμε να σκρολάρουμε.

03:33 Το θεωρώ καταστροφικό αυτό που κάνουμε στον εαυτό μας. Χρειαζόμαστε αυτό το χρόνο για να ακούμε την εσωτερική μας φωνή, αυτή την ηρεμία και το έχουμε στερήσει εμείς οι ίδιοι από τους εαυτούς μας. Επόσο μάλλον στην παιδική ηλικία το θεωρώ ακόμα πιο κρίσιμο το να αφήνουμε τα παιδιά να βαρεθούν. Αυτό που λέγαμε, το θυμάζε και εσύ, που βαριόμαστε να σου πω με τους γονείς μας βαριέμαι, βαριέμαι, βαριέμαι πόσο ωφέλιμο ήταν τελικά αυτό γιατί έβαζε το μυαλό μας να κινητοποιηθεί να αρχίσει να αναζητά νέα πράγματα ερεθίσματα, κάτι δημιουργικό να κάνεις. Τα παιδιά εξακολουθούν να έχουν φαντασία και πάντα θα έχουν επειδή είσαι και εκπαιδευτικός έχεις μια παραπάνω άποψη για το θέμα πού αρχίζουν τα παιδιά πιστεύεις και χάνουν αυτή την εγγεγραμμένη μέσα τους ικανότητα και γίνεται πολύ σοβαρό το πράγμα της ζωής.

04:22 Δηλαδή πότε ξεκινά και αλλοιώνεται αυτή η φυσική μας ικανότητα που είναι τόσο μα τόσο χρήσιμη. Και η περιέργεια εννοείς για τον κόσμο. Και η περιέργεια για τον κόσμο γύρω σου γιατί πράγματι ένα παιδί με το αφήσεις θα σου κάνει χιλιάδες ερωτήσεις και σε κάτι που θα βρει μπροστά του το πιο απλό το μολυβάκι την κούπα θα φτιάξει έναν ολόκληρο κόσμο.

04:39 Έτσι είναι. Νομίζω όταν αρχίζει και γίνεται υποχρεωτική η γνώση Σιγά σιγά είναι σαν να κόβουμε κομματάκια από τα φτερά των παιδιών Ψαλιδίζουμε Ψαλιδίζουμε, ναι Υπάρχουν βέβαια και εξαιρετικοί δάσκαλοι Οι οποίοι καταφέρνουν να το κρατήσουν αυτό Υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι δυστυχώς συνεισφέρουν στο ψαλίδισμα που είπαμε Νομίζω τα χρόνια του λυκείου είναι σίγουρα καταστροφικά αν πάμε πιο πίσω κάπου πρώτη-δευτέρα γυμνασίου μάλλον αρχίζει και χάνεται αυτό. Στο δημοτικό νομίζω το κρατάμε αν μιλήσουμε παιδάκια δημοτικού θα δεις ότι ακόμα έχουν αυτή τη μεγάλη σπίθα της περίεργειας και έχουν και την αίσθηση ότι όλα είναι πιθανά στη ζωή τους. Ότι εγώ μπορώ να γίνω το οτιδήποτε. Αστροναύτης για να βάλω σιγά σιγά το θέμα.

05:27 Αστροναύτης το οποίο πλέον δεν είναι τόσο μακρινό. Σωστά. Το λες επειδή ανακοινώθηκε ο πρώτος Έλληνας αστρονάς Σωστά, θα το πούμε πιο αναλυτικά αυτό μετά Αλλά να μοιάσουμε και λέμε τώρα για αυτό το πράγμα Οκτώ, έξι, πέντε, τα μισά παιδάκια από τα δέκα που θα ρωτήσεις Θα σου πούνε ούτε να μεγαλώσω, θέλω να πας στο διάστημα Δηλαδή, για να το συνδέσω με αυτό που έλεγα πριν Αυτή η ανάγκη για εξερεύνηση Για να πας στο άγνωστο, με βάρκα την ελπίδα υπάρχει σε όλους μας και δεν θα στο πούνε μόνο αγοράκια.

05:58 Και κοριτσάκια θα σου πούνε θέλουν να γίνουν αστρονάτες. Και τι να μην στο πούνε και τα κοριτσάκια. Θέλω να πω γιατί πολλές φορές έχουμε στο μυαλό μας ότι στερεοτυπικά ότι τα αγόρια θέλουν να κάνουν κάτι τέτοιο. Προφανώς και τερισχεία, αλλά θέλω να σου πω ότι υπάρχει αυτό. Ευτυχώς έχει αλλάξει πλέον τα τελευταία χρόνια.

06:13 Και από ό,τι ακούω και τα ποσοστά στα τμήματα φυσικών επιστημών έχουν αλλάξει. Είναι πλέον αρκετά μοιρασμένα. Γιατί θέλουν τα παιδιά να πάνε στο διάστημα. Γιατί θέλουν να πάνε στο διάστημα. Νομίζω γιατί έχουν έμφυτη αυτή την αναζήτηση που νομίζω είναι έμφυτη στο είδος μας. Δεν είναι των παιδιών μόνο. Είναι στο είδος μας το να ψάχνουμε να ανακαλύπτουμε νέες περιοχές.

06:34 Έχεις παρατηρήσει ότι εμείς οι Homo sapiens δεν είμαστε ποτέ ευχαριστημένοι. Ποτέ. Ποτέ. αν μπορεί να μου πεις εσύ ότι το όνειρο της ζωής σου είναι να καταφέρεις αυτό μόλις το καταφέρεις θα το απολαύσεις για μια δομαδούλα μετά θα αρχίσει πάλι ο γέφαλός σου να δουλεύει και να θέλει κάτι παραπάνω νομίζω είναι μέρος της εξελικτικής μας πορείας αν καταφέραμε να επιβιώσουμε ως είδος και κατά κάποιο τρόπο να επιβληθούμε και στα υπόλοιπα είναι επειδή ο γέφαλός μας ποτέ δεν ηρεμούσε αυτό λοιπόν προφανώς το έχουν και τα παιδάκια απλώς στα παιδιά είναι αφιλτράριστο.

07:04 Δηλαδή το παιδί θα σκεφτεί άμα είναι ρεαλιστικό το να πάω στο διάστημα. Θα σου πει πού είναι το πιο μακρινό μέρος που μπορώ να πάω, το πιο παράξενο μέρος, το μεγαλύτερο, το πιο περιπετειώδες ταξίδι, αυτό. Εκεί θέλω να πάω λοιπόν. Ναι, σωστά. Αυτό που κάνεις καταπληκτικά και που έχει τόσο μεγάλη επίχυση είναι ότι πραγματικά βάζεις στο μυαλό όλων ακόμα και αυτών που δεν έχουν κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις φυσικές επιστήμες, πόσο μάλλον για την αστροφυσική, μας βάζεις όμως την διάθεση για να μάθουμε πού βρισκόμαστε μέσα σε αυτό το χώρο που λέγεται σύμπαν.

07:37 Και τι ακριβώς κάνουμε εδώ. Είναι και ένα ερώτημα που πάντα έθετε ο άνθρωπος στον εαυτό του, αλλά μέσα στον τρόπο ζωής που ζούμε σήμερα είναι ακόμα πιο δύσκολο να μπει. Σε πολλούς, Παύλο, μοιάζει τρομερή πολυτέλεια το να ασχοληθούν με το τι γίνεται στον Άρη ή στον Πλούτονα ή σε κάποιο άλλο γαλαξία. Οπότε θα ήθελα ξεκινώντας να μας πεις γιατί η γνώση του διαστήματος έχει νόημα για τον καθέναν από εμάς.

08:04 Ό,τι δουλειά κι αν κάνουμε, από όπου κι αν είμαστε. Θα στο πάω λίγο ανάποδα. Είπες είναι πολυτέλεια να ασχοληθούμε με την αστροφυσική. Αστροφυσική. Απ' την άλλη μεριά δεν είναι φοβερή σπατάλη να χαραμίσουμε τη ζωή μας χωρίς να αναρωτηθούμε πού βρισκόμαστε έστω και μια φορά. Δηλαδή ήρθαμε τυχαία σε αυτόν τον κόσμο, τα έφερε έτσι η βιολογική και χημική λοταρία αν θες αυτού του σύμπαντος ώστε να υπάρξουμε.

08:29 Μου φαίνεται τέτοια σπατάλη το να περάσει αυτή η ζωή χωρίς να αναρωτηθείς ε πού βρέθηκα εγώ βρε αδερφέ. Είμαι εδώ πέρα τώρα, λεπιδρώ μαζί σου, πιάνω τα αντικείμενα, πιάνω την ύλη, παρατηρώ τα άστρα το βράδυ. Ε, τι είναι όλο αυτό το πράγμα το οποίο ζω. Εμένα μου φαίνεται αδιανόητο το να κλειστώ στο καβούκι μου, σε αυτό το καβούκι της καθημερινής ρουτίνας, της καθημερινότητας και να λέω το μόνο που έχει σημασία να πληρώσω τους λογαριασμούς μου, να κάνω τη δουλειά μου και μετά να πάω να κοιμηθώ το βράδυ.

08:56 Και έτσι τελικά στο τέλος τι θα μείνει. όλη η ζωή φεύγει τι αυτό είμαστε τελικά είμαστε μηχανές οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ζουν και τελικά να πεθαίνουν κάποια στιγμή δεν θα αναρωτηθούμε ποιοι είμαστε δεν θα χρησιμοποιήσουμε αυτό το φοβερό εγκέφαλο που έχουμε για να βρούμε τα βήματά μας μέσα σε αυτό το σύμπαν αφού έχουμε αυτή την ικανότητα και επίσης επειδή είπες τώρα που μπορεί να σου χρησιμεύσει αυτό το πράγμα εγώ νομίζω ανατρέπει εντελώς τον τρόπο ζωής μας σήμερα στο πολιτισμό μας και γι' αυτό λέγεται και για μια νέα φιλοσοφία το νέο βιβλίο δεν είναι ένα μανιφέστο ότι θα σου πω τώρα ένα, δύο, τρία να η νέα φιλοσοφία είναι ότι με βάση τις γνώσεις που έχουμε πλέον τις επιστημονικές γνώσεις είναι αναγκαίο να φτιάξουμε μια νέα φιλοσοφία γιατί αισθάνομαι ότι ζούμε ακόμα σαν τα πάντα να είναι αυτός ο μικρόκοσμος μέσα στον οποίο ζούμε Ήπες για τους λογαριασμούς που πληρώνουμε και τις υποχρεώσεις κτλ.

09:50 Και άκουγα τον Elon Musk σε μια συνέντευξή του που έλεγε κάτι αντίστοιχο με σένα. Ότι δηλαδή τον ρώτησαν πώς αποφάσισε να ασχοληθεί με το διάστημα και με την διαστημική τεχνολογία. Και είπε ότι... Μιλήσε και αυτός για κάποια βιβλία που είχε διαβάσει μικρό στα οποία τον ενέπνευσαν, που είχαν θέμα το διάστημα επιστημονικής φαντασίας.

10:09 Και είπε ότι δεν μπορώ να δεχτώ ότι ο άνθρωπος παρά τα προβλήματα που πάντα θα υπάρχουν στη γη δεν μπορεί να κοιτάξει παραπέρα και να κάνει όνειρα για κάτι παραπάνω και υποστηρίζει ότι μπορεί στο μέλλον ο άνθρωπος να είναι ένα είδος που δεν θα ζει μόνο σε ένα πλανητικό σύστημα θα ήθελα σε παρακαλώ να μας εξηγήσεις επειδή τώρα σε εμάς που δεν ασχολούμαστε με αυτό το πράγμα μας φαίνεται κάπως εξωγήινο θα τολμήσω να πω για να ταιριάζει με το θέμα έτσι Παύλο, αυτή η θεωρία που λέει ότι κάποια στιγμή θα μπορέσουμε ίσως να ζήσουμε και σε κάποιο άλλο πλανήτη Έχει επιστημονική βάση ή είναι φαντασία που θέλει ίσως χιλιάδες χρόνια για να γίνει πραγματικότητα Τα χιλιάδες χρόνια που λες νομίζουν πάρα πολλά Από την άλλη μεριά δεν είναι και μια δεκαετία μακριά όπως ακουγόταν κάποτε Θα πάμε στον Άριο που να είναι για να ζήσουμε Θα το βάζα αρκετά πιο μακριά θα μπορούσαν να είναι σε μερικές δεκαετίες ή μερικούς αιώνες.

11:13 Προφανώς θα πρέπει να δούμε πώς θα πάει η τεχνολογία, αν θα μπορεί να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των ανθρώπων που θα ζήσουν εκεί. Όμως θέλω να σου πω για ποιο λόγο πρέπει να γίνει αυτό. Πιστεύεις ότι πρέπει να γίνει. Κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει. Προφανώς θα πρέπει η προτεραιότητά μας αν αυτός ο πλανήτης, να τον προστατεύσουμε όσο μπορούμε.

11:30 αλλά νομίζω είναι νομοτέλεια να φύγουμε από αυτόν τον πλανήτη κάποια στιγμή. Σοβαρά το πιστεύεις αυτό, ε. Τουλάχιστον ένα μέρος της ανθρωπότητας θα πρέπει να φύγει. Για ποιο λόγο. Λοιπόν είναι πολλοί λόγοι για τους οποίους που να το κάνουμε αυτό. Καταρχάς, η ζωή στη γη έχει μοιρομηνία λήξης. Δεν θα είναι αυτός ο πλανήτης τίτσος όπως το ξέρουμε για πάντα.

11:48 Έχουμε μπροστά μας περίπου 500 εκατομμύρια χρόνια με ένα δις. Είναι πάρα πολλά. Τώρα και λίγο. Δεν είναι λίγο, είναι πάρα πολλά. Αλλά αυτό είναι το μέγιστο που έχουμε. Θα μπορούσε θεωρητικά να γίνει κάτι πολύ χειρότερο πολύ νωρίτερα. Ας πούμε σε 100 χρόνια θα μπορούσε να πέσει ένας μεγάλος αστεροειδής ή να τραπεί το κλίμα με έναν τρόπο που δεν θα μας επιτρέπει να ζήσουμε εδώ.

12:09 Συγγνώμη, μπορώ να βάζω παρενθέσεις λίγο σε αυτά που λες. Βέβαια, όσες θες. Συγγνώμη που σε κόβαλα, θέλω να τα καταλαβαίνω γιατί είναι όλα καινούργια αυτά που μου λες. Το να πέσει ένας αστεροειδής δεν είναι κάτι που έχει προβλεφθεί από την γήινη επιστημονική κοινότητα. Δηλαδή δεν μπορούμε να παρέχουμε μια κάποια προστασία στον πλανήτη αν σημαίνει κάτι τέτοιο.

12:27 Έχει υπάρξει μόνο μία αποστολή που λέγεται DART, η οποία αποσκοπούσε στο να μας δείξει έναν τρόπο να μηνθούμε απέναντι σε τέτοια βραχώδη σώματα. είναι ακόμα σε αρχικό επίπεδο αλλά υπάρχει ως ιδέα. Η λογική είναι ότι παίρνω ένα διαστημόπλαιο και το πετάω με πολύ μεγάλη δύναμη πάνω στο σώμα το οποίο έρχεται ώστε να του αλλάξω την πορεία.

12:45 Ωραία. Με μεγάλη ταχύτητα. Τώρα βέβαια το έχουμε δοκιμάσει σε κάτι πολύ μικρό ακόμα. Δεν το έχουμε δοκιμάσει σε έναν αστεροειδή όπως αυτόν που αφάνισε τους δεινοσάβρους που ήταν τουλάχιστον 11 χιλιόμετρα. εκεί τα πράγματα μπορεί να είναι πιο σύνθετα αλλά έχουμε μια ιδέα για το τι θα κάναμε όμως δεν έχουμε αυτό το δίχτυ προστασίας που μπορεί να φαντάζεσαι Σε έναν αντίστοιχο αστεροειδή όπως αυτός που εξαφάνιζε τους δεινοσάβρους έχουμε σήμερα τη δυνατότητα να τον αντιμετωπίσουμε Εάν τον ανακαλύψουμε πολύ έγκαιρα και αυτό είναι ένα μεγάλο ερωτηματικό τότε θα μπορούσαμε να του αλλάξουμε λίγο την πορεία ώστε τελικά να μας χάσει Όσο πιο νωρίς το βρεις τόσο πιο εύκολο να του αλλάξει την πορεία τελικά για να μην σε πετύχει.

13:23 Το οποίο νωρίς τι σημαίνει σε επίπεδο αστροφυσικής. Νωρίς μπορεί να σημαίνει μήνες, αρκετοί μήνες. Αλλά πρέπει να έχεις έτοιμο ένα σκάφος να εκτοξευθεί. Που δεν έχουμε αυτή τη στιγμή ένα σκάφος έτοιμο να εκτοξευθεί. Άρα χωρίς να θέλουμε να δημιουργήσουμε πανικό στους αγαπητούς θεατές και ακροατές δεν υπάρχει ένα έτοιμο όπλο αυτή τη στιγμή για να μας προστατεύσει σε περίπτωση που θα έρθει ένας τέτοιος αστεροειδής.

13:46 Υπάρχει η θεωρία, υπάρχει η ιδέα. Ελπίζω να μην γίνει πάρα πολύ σύντομα. Πάντως, μέσα στα επόμενα χρόνια προφανώς θα υπάρχει κάτι τέτοιο. Κάποιο έτοιμο σκάφος έτοιμο να εκτοξευθεί ένα πάσα στιγμή για αυτόν τον λόγο. Άλλη μια ερώτηση σου κάνω σε σχέση με τον αστεροειδή και τους δεινοσάβρους. Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι ο αστεροειδής αυτός εξαφάνισε τους δεινοσάβρους Είναι μια θεωρία Καταρχάς να πούμε κάτι, στην επιστήμη η λέξη θεωρία δεν σημαίνει αυτό που σημαίνει στην καθομιλουμένη Δηλαδή έχω μια θεωρία που μπορεί να ισχύει, μπορεί και να μην ισχύει Αυτό στην επιστήμη το λέμε υπόθεση Όταν λέμε επιστημονική θεωρία είναι κάτι το οποίο έχει φανεί ότι λειτουργεί Ας πούμε η θεωρία του Νεύτωνα, η θεωρία της σχετικότητας.

14:29 Έχεις δίκιο. Στην πράξη, έτσι. Οπότε ρωτάς αν είναι υπόθεση. Είναι πολύ πιο κοντά στην επιστημονική θεωρία παρά στην υπόθεση. Είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι εκεί έγινε μια μεγάλη καταστροφή. Αυτό που δεν είμαστε βέβαιοι είναι το ακριβές μέγεθος αυτού του σώματος. Ξέρουμε ότι πρέπει να ήταν τουλάχιστον 11 χιλιόμετρα για να φέρει αυτή την καταστροφή.

14:48 και μάλλον υπήρξε και μια τέλεια καταιγίδα. Δηλαδή έπεσε σε μια περιοχή που μάλλον υπήρχαν υδρογονάνθρακες και επομένως η αιθάλη η οποία σηκώθηκε κάλυψε τελικά όλη την ατμόσφαιρα και δεν μπορούσε να περάσει το ηλιακό φως κτλ. Και έγινε μια καταστροφή της τροφικής αλυσίδας. Δηλαδή δεν έγινε ένα μπαμ και ξαφνικά πέθαναν οι δεινόσαυροι.

15:09 Αυτό έγινε σταδιακά όταν πέθαναν τα φυτά, τα οποία έτρωγαν οι φυτοφάγοι οι δεινόσαυροι και μετά πέθαναν και οι σαρκοφάγοι οι δεινόσαυροι και ούτω καθεξής. Βέβαια αυτό τελικά εμάς μας ωφέλισε εμάς που είμαστε εδώ τώρα διότι χάρη σε αυτή την καταστροφή υπήρξαν τα θηλαστικά ή μάλλον αναδύθηκαν. Μέχρι τότε τα θηλαστικά είδαν κάτι μικρά σαν ποντικάκια τα οποία κρύβονταν για να μην τα φάνε οι δεινόσαυροι.

15:33 Πάντως έχει δημιουργήσει μια που κράτησε και πάρα πολύ καιρό μια αλείωση όλου του οικοσυστήματος Άλλαξε όλη η πορεία της ζωής στη Γη μετά από αυτή την καταστροφή και είχαν γίνει και άλλες καταστροφές πολύ πριν και αυτό μας φέρνει σε αυτό που σου λέγαμε προηγουμένως η ιστορία της Γης είναι γεμάτη καταστροφές το 99% των ειδών που έχουν υπάρξει έχουν καταστραφεί, δεν έχουν εξελιχθεί έχουν καταστραφεί, έχουν αφανιστεί πλήρως οπότε δεν υπάρχει καμιά εγγύηση ότι εμείς θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε σε αυτόν τον πλανήτη. Με άλλα λόγια να το θέσω ως εξής τώρα για να τσιγκλίσω λίγο και τους ακροατές εάν σεβόμαστε πάρα πολύ τον πλανήτη και σταματήσουμε να εξλίσουμε τεχνολογία μας, πες ότι σταματάμε και αποφασίζουμε να ζήσουμε φυσιολατρικά εντελώς θα αφανιστούμε σίγουρα είναι βέβαιο ότι θα αφανιστούμε, με κάποιο τρόπο η γη θα μας αφανίσει Ο μόνος τρόπος να μην αφανιστούμε είναι να εξελίξουμε την τεχνολογία μας ώστε να μπορούμε να αποφυλακτούμε από τους κινδύνους

16:30 και από όλους αυτούς τους τρόπους που η Γη προσπαθεί να μας αφανίσει Είτε εξωγενείς, όπως είναι οι αστεροειδείς που πήγαν προηγουμένως είτε είναι ηλιακές καταιγίδες και κλάμψεις είτε είναι ηφαίστεια, είτε είναι σεισμοί Οτιδήποτε μπορεί να αλλάξει αυτό το πλανήτη Πάντως οι ιστορικές γεωλογικές καταγραφές δείχνουν ότι γίνει εξαιρετική στο να φανίζει τα είδη τα οποία κατοικούν εδώ.

16:53 Δημιουργεί καινούρια είδη και μετά τα φανίζει. Μάλιστα. Ας ξαναγυρίσουμε λοιπόν, κλείνουμε τη μεγάλη παρένθεση, για να συνεχίσουμε την επιχειρηματολογία. Γιατί πρέπει να προσπαθήσουμε να μείνουμε και σε άλλους πλανήτες. Λοιπόν, ένας λόγος λοιπόν είναι καθαρά για να υπάρχει ένα backup της ανθρωπότητας σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά το οποίο δεν το έχουμε καν προβλέψει.

17:13 Γιατί δεν είμαστε παντογνώστες. Μπορεί να υπάρχει και ένας κίνδυνος το οποίο δεν το γνωρίζουμε καν. Άρα κρίμα δεν θα ήταν όλος αυτός ο αγώνας που έκανε ο Homo Sapiens 300.000 χρόνια. τόσοι άνθρωποι που έζησαν και πέθαναν και αγωνίστηκαν για να εξελιχθούμε και να εξελίξουμε τη γνώση μας να αφανιστούν όλα αυτά λόγω μιας ατυχίας.

17:33 Κρίμα δεν θα ήταν. Καλό θα ήταν λοιπόν να υπάρχει κάπου ένα backup. Το άλλο το οποίο πιστεύω είναι ότι αυτό που μας έδειξε η αστροφυσική είναι ότι γνωρίζοντας τι υπάρχει εκεί έξω καταλάβαμε καλύτερα το ποιοι είμαστε εμείς, το τι είναι η γη, γιατί είναι σημαντική η γη. Να για παράδειγμα όταν καταλάβαμε πόσο μεγάλες είναι οι αποστάσεις, οι διαστρικές Και κοιτάμε γύρω μας και δεν βλέπουμε πουθενά ζωή Ελέμε ρε παιδί μου αυτό το οποίο ζούμε εμείς Το να έχουμε νοημοσύνη και να κατανοούμε το σύμπαν και να κουβεντιάζουμε με το σύμπαν Μπορεί να είναι κάτι αρκετά σπάνιο Όχι η ζωή αυτή καθεαυτή, αλλά η νοημοσύνη Δεν έχουμε κάποια άλλη ένδειξη ότι υπάρχει αλλού νοημοσύνη παρόλο που στατιστικά θα έπρεπε να υπάρχουν πολλές τέτοιες ενδείξεις.

18:19 Άρα, δεν είναι ευθύνη μας να διατηρήσουμε αυτή τη σπίθα που έτυχε να ανάψει σε αυτή τη γωνιά του γαλαξία. Κάπως έτσι εγώ το σκέφτομαι. Ξέρω ότι ο κόσμος που μας ακούει τώρα θα λέει η ανθρωπότητα είναι χάλια. Πόλεμοι, δυστυχία, συγκρούσεις κτλ. Απ' την άλλη μεριά είμαστε το μόνο είδος από τα δισεκατομμύρια που υπήρξαν που έχει αυτή την ικανότητα να ερμηνεύει το σύμπαν, να το κατανοεί, να γνωρίζει τους φυσικούς νόμους, να βλέπει έξω από το σύστημα.

18:44 Μπορούμε και βλέπουμε έξω από τη γη και λέμε είμαστε εμείς, η γη είναι. Και μιλάμε εμείς για τους εαυτούς μας. Κανένα άλλο ζώο δεν μπορεί να το κάνει αυτό το πράγμα. Άρα, σε αυτή την περίπτωση, η σημεριότητα στους ώμους μας δεν πέφτει μόνο η ευθύνη της διατήρησης της ζωής στη γη, αλλά η ευθύνη της διατήρησης νοημοσύνης μπορεί να είναι ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο και φιλοσοφικά να το πάρεις δηλαδή έχουμε μια πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη.

19:08 Νομίζω αυτή η λόγη σύντοτη τεχνολογικά θα μας βοηθήσει πάρα πολύ και επιστημονικά θα εξελιχθούμε αναγκαστικά πάρα πολύ αν πάμε να ζήσουμε αλλού και αυτομάτως θα κάνουμε πάρα πολύ μεγάλα άλματα που μπορεί να βελτιώσουν τη ζωή και στη γη τελικά με αυτόν τον τρόπο. Στην παρέα μας φυσικά είναι τα WellBe Workouts μέσα από την εφαρμογή που έχουμε σχεδιάσει για εσάς, μέσα από το WellBe App, το οποίο μπορείτε να κατεβάσετε και από Android και από iOS και σας δίνει την δυνατότητα να έχετε στο κινητό σας, στον υπολογιστή σας, όποτε το επιθυμείτε, όπου κι αν βρίσκεστε, πρόσβαση σε εκατοντάδες προγράμματα κίνησης, σε διαλογισμούς, αλλά και σε breathworks ή αλλιώς ασκήσεις αναπνοής.

19:48 Ειδικά τώρα που είναι καλοκαίρι και που ταξιδεύουμε, είναι πραγματικά η ιδανική επιλογή για να μπορείτε να κάνετε το πρόγραμμα γυμναστικής σας από τις διακοπές σας, από το ταξίδι σας και να νιώσετε πολύ καλύτερα. Μπαίνετε μέσα από το app, διαλέγετε το πρόγραμμα που θέλετε ανάμεσα σε πολλές κατηγορίες διαφορετικές γυμναστικής και ξεκινάτε.

20:07 Τα προγράμματα έχουν διάρκεια 20 με 30 λεπτά έτσι ώστε να είναι πραγματικά εύκολο να τα ολοκληρώσετε και μέσα από το www.wellbe.gr κάνετε την εγγραφή σας και δοκιμάζετε 7 ημέρες εντελώς δωρεάν. δεν θέλω να το γιώσω σε καμία περίπτωση έτσι αλλά νομίζω ότι εκφράζω την απορία ενός μέσου ανθρώπου. Φυσικά. Δεν υπάρχει κάποιος πλανήτης αυτή τη στιγμή από αυτούς που ξέρουμε που να έχει τις συνθήκες εκείνες που θα μπορούσαν να συντηρήσουν την δική μας ζωή.

20:40 Σωστά. Άρα λοιπόν ο Μάσκ ή η επιστημονική κοινότητα ή όποιος τέλος πάντων ασχολείται σοβαρά με αυτό το αντικείμενο πώς φαντάζεται ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει εφικτό. θα προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια ατμόσφαιρα σε έναν πλανήτη ο οποίος δεν έχει πιθανώς. Αυτό που λες πάει πολύ πολύ αργότερα. Αυτό που λέει είναι το terraforming το περίφημο.

21:02 Terraforming, δημιουργείς δηλαδή μια νέα τέρα, μια νέα γη. Αυτό έρχεται πολύ πολύ αργότερα. Στα πρώτα βήματα είτε μιλάμε για σελήνη είτε για άρη θα είναι να φτιάξεις βάσεις κλειστές μπορεί να είναι υπομορφή θόλων μπορεί να είναι υπό υγιές κατοικίες στις οποίες αυτές θα έχεις δημιουργήσει κατάλληλες συνθήκες για να υπάρξει ζωή.

21:22 Θα είναι κάτι πολύ μικρό δηλαδή, δεν θα είναι καθόλου ευχάριστο με την έννοια να φτιάξουμε ένα παράδεισο. Πολύ πολύ αργότερα, εάν η τεχνολογία προοδεύσει, θα μπορούμε ενδεχομένως να επηρεάσουμε ακόμα και την ατμόσφαιρα, όχι της Ελλήνης, που είναι δύσκολη περίπτωση, στον Άρη θα ήταν λίγο πιο εύκολο. Ο Άρης προς το παρόν θεωρεί το πιο κατάλληλος σε εισαγωγικά πλανήτης για κάτι τέτοιο.

21:42 Για terraforming. Όχι για terraforming, για να δημιουργηθεί αυτό το πλαίσιο, το κλειστό μέσα στο οποίο... Το πιο εύκολο είναι η Σελήνη. Γιατί η Σελήνη είναι τρεις μέρες μακριά, όταν ο Άρης είναι έξι μήνες τουλάχιστον μακριά και οτιδήποτε πάει στραβά δεν μπορείς να στείλεις βοήθεια. χώρια που πρέπει να φτιάξεις για στιμόπλαια τα οποία να μπορούν να συντηρήσουν ζωή για όλο αυτό το ταξίδι και να τους έχεις δώσει και όλα όσα χρειάζονται για να επιβιώσουν στον Άρη δεν είναι εύκολη υπόθεση θα είναι φοβερό εγχείρημα θα είναι τρομακτικό εγχείρημα γιατί καμιά φορά το λέμε και λέμε ναι μωρέ θα πάμε στον Άρη εδώ δίπλα, καταρχάς δεν είναι εδώ δίπλα, είναι πάρα πολύ μακριά Ποιος λέει εδώ δίπλα για τον Άρη Διάφοροι, τύπου Elon Musk και αυτός τώρα έχει εστιάσει στη Σελήνη και εκείνος, γιατί και η NASA έχει εστιάσει στη Σελήνη.

22:32 Δεν ξέρω αν το έχεις μάθει αυτό, ότι πλέον γίνονται τεράστια βήματα για δημιουργία βάσης στη Σελήνη. Δεν το ήξερα. Έκανε πολύ σημαντικές ανακοινώσεις η NASA. Βγήκε ο διοικητής, ο Jared Isaacman, και είπε ότι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θέλουμε να έχουμε αρχίσει να βάζουμε τα θεμέλια για τη βάση στη Σελήνη. και να πάει ο άνθρωπος μέχρι το 2028 ξανά στη Σελήνη.

22:56 Για ποιο λόγο γίνεται αυτό τώρα. Διότι οι Κινέζοι έθεσαν στόχο το 2030 για τη Σελήνη. Άρα έχουμε έναν καινούργιο διαστημικό ανταγωνισμό σαν αυτό που είχαμε στο ψυχρό πόλεμο ο οποίος είναι πάρα πολύ έντονος. Δηλαδή έχουν μπει ένα τεράστιο οικοσύστημα εταιρεών αυτή τη στιγμή στην Αμερική που δουλεύουν εντατικά και ετοιμάζονται όλα τα αναγκαία βήματα.

23:18 Τα Ισελινάκατος, τα Διαστημόπλια, τα πάντα όσα χρειαζόμαστε για να πάμε τελικά στη Σελήνη. Με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά θέλουμε να πάμε για να μείνουμε. Δεν απλά για να βάλουν μια σημαία και να είναι περήφανοι οι Αμερικανοί ότι κέρδισαν μια μάχη. Πόσο καιρό υπολογίζεις ότι μπορεί να μείνει ο αστροναύτης που θα πάει εκεί.

23:36 Εξαρτάται τι υποδομές θα φτιάξεις. τώρα η λογική είναι ότι μέσα στα επόμενα 5 με 7 χρόνια θα πρέπει να έχουν βάλει τις κατάλληλες υποδομές ώστε να μπορεί κάποιος να μείνει τουλάχιστον για λίγες μέρες ή εβδομάδες. Κοίτα, το να μείνει κάποιος στο διάστημα για μέρες ή εβδομάδες ή μήνες το έχουμε ήδη καταφέρει με το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

23:56 Οι άνθρωποι εκεί πέρα κάποιοι έχουν μείνει ακόμα για ένα χρόνο. Το θέμα ποιο είναι όμως ότι ο Διεθνή Διαστημικό Σταθμός είναι σε απόσταση 400 χιλιόμετρων από την επιφάνεια της Γης. Αυτό είναι όντως εδώ δίπλα. Το λέμε διαστημικό σταθμό, αλλά είναι πάρα πολύ κοντά. Να ξέρεις, διάστημα θεωρείται από τα 100 χιλιόμετρα και πάνω.

24:13 Άρα 400 χιλιόμετρα είμαστε διάστημα, αλλά εντελώς κολλητά στη Γη. Είναι τελείως άλλο πράγμα στην επιφάνεια της Ελλήνης, όπου οτιδήποτε πάει στραβά θα είναι πολύ δύσκολο να βοηθήσεις. σίγουρα όμως πολύ πιο εύκολα από ό,τι στον Άρη που λέγαμε πριγουμένως. Αλλά είναι αποφασισμένοι οι Αμερικάνοι. Δηλαδή έχουν αντίστα σχέδια τα οποία έχουν δώσει τη δημοσιότητα για φορτηγάκια μέσα στα οποία θα μπορούν να ζουν οι αστροναύτες και να κινούνται πολύ αργά, για ντρόνς που θα βρίσκουν κατάλληλες περιοχές με νερό, για συστήματα ηλεκτροδότησης και ενέργειας.

24:47 Δηλαδή υπάρχουν σχέδια πλέον πολύ συγκεκριμένα για το τι πρέπει να ακολουθηθεί. Όποιος στάσει πρώτος αποκτά και το έδαφος. Δηλαδή αν πάνε οι Αμερικάνοι και που είναι παιδιά ήρθα. Γίνεται αυτόματα Αμερικάνικο έδαφος ή αντίστοιχα η Κινά ή η Ρωσία. Κανονικά όχι. Υποτίθεται ότι υπάρχει στο διάστημα δεν ανήκει σε κανένα και μπορείς να το δεσμεύσεις μόνο για επιστημονικούς σκοπούς.

25:08 να πεις δηλαδή αυτή είναι η επιστημονική μου βάση και τη χρησιμοποιώ για να κάνω πειράματα. Αυτό ισχύει τώρα, αλλά όπως ξέρουμε τους κανόνες τους γράφουν οι ισχυροί. Άρα δεν θα με εκπλήξει αν κάποια στιγμή δούμε την Κίνα ή τις ΗΠΑ να λένε ότι αυτή εδώ η περιοχή είναι δική μας. Θα σου πω ότι είναι επιστημονικό, αλλά μπορεί ενδεχομένως να υπάρχουν και άλλα συμφέροντα μέσα.

25:30 Θα κόβουν οι κόπεδες, έλεγε ο Παύλος. Αυτό καταλαβαίνω. Υπήρχαν κάποτε κάτι τέτοιες κάτι hoaxes τέτοια που μπορούσαν να αγοράσουν ας πούμε περιοχή στη Σελήνη αυτά είναι αειδίες φυσικά Κοίταξε το διάστημα ανοίγει πραγματικά επειδή ακριβώς έχει μέσα και πάρα πολύ φαντασία πέρα από το ότι έχει επιστημονικότητα φυσικά ανοίγει το μυαλό των ανθρώπων με μια πολύ ιδιαίτερη πως να το πω τώρα με ευγένεια με έναν ειδικό τρόπο δηλαδή σου δίνει την ευκαιρία να πεις τις μεγαλύτερες τρέλες χωρίς να μπορεί εύκολα κάποιος να σου πει ότι αυτό που λες δεν ισχύει.

26:08 Προσπαθείτε οι επιστήμονες, αλλά υπάρχει πάντα χώρος για να πεις και κάτι καινούριο. Να σου πω κάτι, η πραγματικότητα πάντως από μόνη της είναι τρελή. Είναι μια τρέλα αυτό το πράγμα το οποίο ζούμε. Είμαστε πάνω σε ένα πλανήτη που κινείται τόσο γρήγορα γύρω από τον ήλιο και ο ήλιος γυρίζει γύρω από το γαλαξιακό κέντρο και υπάρχουν άλλα 200 δισεκατομμύρια πλανητικά συστήματα στο γαλαξία μόνο.

26:27 Και μετά είδαμε ότι υπάρχουν άλλα 2-3 εκατομμύρια γαλαξίες σε ένα σύμπαν που διαστέλλεται. Ε, λες τι είμαι εγώ εδώ πέρα και τι κάνω. Δηλαδή αυτή η πραγματικότητα από μόνη της είναι πολύ παράξενη. Είναι δύσκολο να το διαχειριστείς. Είναι δύσκολο. Λοιπόν έχεις και ολόκληρο κεφάλαιο στο βιβλίο σου με τον τίτλο «Η ασύλλητη ρυθμή του σύμπαντος»

26:45 όπου εκεί πραγματικά διαβάζοντας όλα αυτά τα μεγέθη, απονέσουμε και μετά νομίζω, πάντα το λέω με το δικό μου πρίσμα, ότι απλά βλέπεις αριθμούς, δεν μπορείς να καταλάβεις τι είναι αυτό, δεν γίνεται να το καταλάβεις. Δεν μπορούμε να τους αισθανθούμε, γι' αυτό κάνω μια προσπάθεια στο βιβλίο να δώσω κάποια παραδειγματάκια.

27:00 λέμε ας πούμε ότι τα άστρα είναι όσο οι κόκκιοι της άμμους όλες τις παραλίες της γης και διάφορα τέτοια προσπαθούμε κι εμείς γιατί νομίζω ότι εμείς τα καταλαβαίνουμε δηλαδή αν σου πω ότι υπάρχουν 2-3 εκατομμύρια γαλαξίες εγώ μπορώ να στεναθώ το νούμερο 2-3 εκατομμύρια μες στην καρδιά μου τι σημαίνει αυτό το πράγμα απλά αν έλεγα 2 δισεκατομμύρια θα σου έκανε διαφορά αντί για 3 εκατομμύρια δεν θα μας έκανε διαφορά Όχι, όχι.

27:24 Φτάνει μέχρι ένα σημείο η ικανότητα. Φτάνει μέχρι ένα σημείο, ναι. Και ακόμα και το εκατομμύριο νομίζω ότι σχολευόμαστε να το καταλάβουμε σαν έννοια. Αλλά αυτό το οποίο τουλάχιστον μας έδειξε η αστροφυσική είναι ότι όποτε νομίζαμε ότι κατήχαμε μια σπουδαία θέση μέσα στο σύμπαν έρχονταν και μας έδινε μια σφαλιάρα, ένα φοβερό μάθημα ταπεινότητας.

27:42 Πράγματι. και μας έλεγε όχι, είσαι πολύ πολύ μικρότερος από αυτό που νομίζεις. Κάπου ακούω τον Μπράγιον Κόξ που έλεγε σε μια συνέντευξή του ότι πιστεύω ότι όλοι οι πολιτικοί πρέπει να μπουν σε ένα διαστημόπλαιο και να βγουν εκτός των σύνορων της γης. Γιατί έλεγε ότι αυτό που συμβαίνει με τους αστροναύτες είναι ότι πάντα όταν βλέπουν τη γη από απόσταση ψάχνουν να βρούν τη γενέτειρά τους, τη χώρα τους, την ήπειρό τους αρχικά.

28:09 Στην αρχή τουλάχιστα. Στην αρχή και μετά τη δεύτερη, τρίτη, τέταρτη φορά που θα κοιτάξουν την γη βλέπουν μόνο ένα σύνολο. Το οποίο έχεις προσπαθήσει και εσύ, όχι έχεις προσπαθήσει, το κάνεις μέσα από το βιβλίο σου. Όταν διαβάζεις για όλα αυτά τα φοβερά και τρομερά νούμερα, αυτό που να μένει να είναι μία γλυκύτητα απέναντι στην ανθρωπότητα.

28:31 Μια ενότητα απέναντι σε αυτό που είμαστε όλοι κουκκιδούλες μέσα σε ένα απέραντο χάος. Αυτό είναι το ζητούμενο για μένα και αυτό μας προσφέρει η αστροφυσική μας. Δίνει ένα όραμα μιας ενωμένης ανθρωπότητας, το οποίο το χρειαζόμαστε πάρα πολύ. Και όχι μόνο το χρειαζόμαστε, να το πω λίγο διαφορετικά. Θεωρώ ότι είναι ανόητο το πόσο είμαστε χωρισμένοι ακόμα σήμερα ως ανθρωπότητα.

28:52 Με τη γνώση αυτή που έχουμε, όταν καταλάβαμε πόσο μικροσκοπική είναι η Γη, ποιοι είναι οι κίνδυνοι που υπάρχουν απ' έξω, τι είναι αυτός ο πλανήτης μέσα στο σύμπαν, Μου φαίνεται αδιανόητο ότι ακόμα καθόμαστε και συγκρούμαστε μεταξύ μας και βλέπεις ας πούμε το αμερικανικό budget 1-3 εκατομμύριο δολάρια σε στρατιωτικά και μόνο 25 δις ας πούμε είναι για διαστημική και εξερεύνηση.

29:15 δείχνει αυτό ότι λειτουργούμε ακόμα είναι ο λόγος που λέω για μια φιλοσοφία λειτουργούμε ακόμα με μια φιλοσοφία ενός homo sapiens πρωτόγονου που ακόμα προσπαθεί να επιβληθεί στον διπλανό γιατί φοβάσαι εμείς σε σκοτώσει πρώτος ο διπλανός άρα θες εσύ να επιβληθείς να τον πατήσεις στο σβέρκο πριν σε πατήσει αυτός και λέω καλά δεν έχουμε καταλάβει τίποτα τα τελευταία εκατό χρόνια με όλα αυτά που αποκαλύφθηκαν είμαστε ένα είδος το οποίο εξελίχθηκε μετά από τόσες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια εκατομμύρια και δισεκατομμύρια όταν μιλάμε για εξελιχτική πορεία και φτάσαμε σε αυτό το σημείο να καταλαβαίνουμε το σύμπαν και ακόμα ασχολιόμαστε με το ποιος θα επιβληθεί σε ποιον.

29:54 Και όχι μόνο αυτό ότι εσύ έχεις άλλο χρώμα από μένα άρα δεν είσαι σαν εμένα, εσύ έχεις άλλη θρησκεία δηλαδή ταμπέλες που έχουν εφορεθεί στους ανθρώπους Και μετά βγαίνεις από τη γη και απομακρύνεσαι και βλέπεις ότι ακόμα και ο ήλιος είναι ούτε μια κουκιδίτσα, είναι μια σκόνη, τίποτα, μέσα στο χάος. Και όλες αυτές οι διαφορές σου φαίνονται πραγματικά τόσο ανούσιες και ανόητες.

30:15 Είναι μαθήματα ποινότητας, πράγματι, οι αστροφυσικοί. Ξέρεις τι μου για κάνει τρομερή εντύπωση Αυτό που λες ότι βλέπεις τα πράγματα Αλλά λίγο από μια απόσταση και λες Πόσο μεγάλες διαφορές υπάρχουν και στον ίδιο τον πλανήτη Έβλεπα πρόσφατα Κάποια πλάνα που τράβηξαν Ανθρωπολόγοι Στον Αμαζόνιο Από κάποιες φυλές του Αμαζονίου Γιατί δεν ξέρω αν το γνωρίζει ο πολλής κόσμος Ακόμα και σήμερα το 2026 Υπάρχουν φυλές στον Αμαζονίου οι οποίες δεν έχουν έρθει σε επαφή με τον πολιτισμό, έτσι όπως εμείς τον εννοούμε τον πολιτισμό.

30:46 Ζούνε μέσα στα δάση, με πρωτόγονα εργαλεία. Πολλοί από αυτούς δεν ξέρουν καν και να ψαρεύουν, παρότι ζουν κοντά σε ποτάμια. Ζούνε στα δέντρα, μετακινούνται, δεν έχουν σταθερή βάση. Ζούνε δηλαδή όπως ζούσε ο άνθρωπος πριν από χιλιάδες χρόνια. Το 2026 αυτό. και βγήκανε πρόσφατα πλάνε, υπάρχουν στο YouTube, μπορεί να τα δει ο κόσμος, που βγαίνουν από το δάσος του Αμαζονίου και συναντάνε τους ανθρωπολόγους και προσπαθούν ο καθένας με τη γλώσσα του και με νοήματα να συνεννοηθούν, έχουν αυτοί τα δόρια για να τους επιτεθούν αν χρειαστεί.

31:20 Δηλαδή κάτι πολύ πρωτόγωνο. Ταυτόχρονα λοιπόν, ενώ συμβαίνει αυτό, ο άνθρωπος ετοιμάζεται να φτιάξει βάση στη σελήνη. Υπάρχει δηλαδή μέσα σε αυτό το μικρό πλανήτη πάνω στον οποίο κατοικούμε Σε σχέση με το χάος του σύμπαντος Υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές Διαφορές, ναι Βέβαια, αν το δεις σε γεωλογικά, σε γεωλογικές κλίμακες Όλα αυτά πρακτικά είναι μια στιγμή Δηλαδή η στιγμή που οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν δώρατα ή δεν ξέρω τι άλλο Και η στιγμή που φτάνουμε στη Σελήνη Είναι ένα πολύ πολύ μικρό χρονικό διάστημα στην ιστορία της γης Ο Homo sapiens είπαμε είναι 100 με 300 χιλιάδες χρόνια ή γίνεται 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

32:05 Άρα ο άνθρωπος πολύ γρήγορα όντως έφτασε στη Σελήνη και αυτό δείχνει και την εκπληκτική ικανότητα που έχει. Δηλαδή η εξελικτική πορεία των ειδών οδήγησε σε έναν εγκέφαλο, προφανώς ο οποίος ήταν φτιαγμένος για να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες συνθήκες μέσα στη φύση, αλλά τελικά σαν συνέπεια αυτού του εγκεφάλου ήταν τελικά αυτή η φοβερή περιέργεια η οποία οδήγησε στην επιστημονική μέθοδο που μας επιτρέπει να φτάνουμε στην επιφάνεια της Ελλήνης.

32:35 Γιατί στο λέω αυτό τώρα. Διότι θα περίμενε κανείς ότι από τη στιγμή που είδαμε αυτό το μεγάλο μπα και τη διαφορά που κάναμε σε σχέση με τα υπόλοιπα είδη θα έπρεπε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα να έχει στραφεί γύρω από αυτό. Σωστά. Γύρω από την επιστημονική μέθοδο και να πούμε, ρε παιδί μου, τι κάναμε εμείς. Και ξαφνικά από άγρια όντα βρεθήκαμε με ένα αυτοκινητάκι πάνω στη σελήνη, όπως ήταν το 1972 οι αστροναύτες, ας πούμε.

32:58 Κι όμως συνεχίζουμε πάλι να κάνουμε ότι δεν τρέχει τίποτα. Είναι αυτό που σου λέγει προηγουμένως. Είναι σαν να ζούμε, σαν να μην τα έχουμε μάθει όλα αυτά, σαν να μην τα έχουμε κατανοήσει όλα αυτά. Και αυτό με ανησυχεί, μείνα πάρα πολύ. Να σου πω γιατί είμαι ανησυχή Διότι η τεχνολογία κάνει τεράστια βήματα Έχουμε φτάσει σε σημεία να κάνουμε θαύματα Βλέπεις τεχνητή νοημοσύνη, πυρηνική ενέργεια Απίστευτες τεχνολογίες Και παρόλα αυτά όμως διατηρούμε έναν τρόπο σκέψης Που αντιστοιχεί σε μια εποχή πριν από 100-200.000 χρόνια Αυτό είναι συνταγή ευτοκαταστροφής Αν το αφήσουμε έτσι ανεξέλεγκτο Το να είμαστε τόσο ισχυροί αλλά ταυτόχρονα μας λείπει η σοφία τόσο πολύ.

33:34 Αυτό ίσως έχει να κάνει με το γεγονός ότι πρέπει εκπαιδευτικά να ενισχύθουν όλοι οι άνθρωποι. Δηλαδή να μην υπάρχει μία μικρή μάζα ανθρώπων που προχωράει, τρέχει με ταχύτητα φωτός επιστημονικά και η μεγάλη μάζα των ανθρώπων να μην έχει βασικές γνώσεις. Εκεί δημιουργείται το μεγάλο κενό. Συμφωνώ απόλυτα και εκεί έρχεται η κλέκυψη της επιστήμης.

33:51 Ακριβώς. Δεν πιστεύω τόσο ευρώ ότι είναι τόσο αναγκαία. Συμφωνώ, συμφωνώ απόλυτα. Λοιπόν, να σε πάω στο αγαπημένο μου κεφάλαιο από το βιβλίο. Είναι πραγματικά υπέροχο βιβλίο και είναι ένα βιβλίο που δεν χρειάζεται να έχετε καμία γνώση αστροφυσικής για να το διαβάσετε. Σας το λέω εγώ που δεν έχω καμία γνώση αλλά το βρήκα τρομερά ενδιαφέρον.

34:08 Και νομίζω ότι αυτός είναι και ο σκοπός, έτσι, να το διαβάσουμε εμείς. Η αστροφυσική τα ξέρουν αυτά. Λοιπόν, πάμε στο κεφάλαιο 10. Ανορθολογισμός στον 21ο αιώνα. Αφού την ξεκίνησα με την κουβέντα, πάμε να την ανοίξουμε. Έχεις μιλήσει αρκετά για την αστρολογία. Δεν ξέρω αν θέλεις να πούμε και κάτι παραπάνω σε σχέση με αυτό.

34:26 Δεν θέλω να σε κουράζω με ίδιες συζητήσεις. Συνδέεται πάρα πολύ με αυτό που σου λέω προηγουμένως. Ότι συνεχίζουμε να λειτουργούμε με πρωτόγονους τρόπους. Στην αστρολογία, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουμε ακόμα τους πλανήτες και τους αστέρες σαν να είναι μαγικές οντότητες, οι οποίες σου κάνουν κάποια μαγική επιρροή και επηρεάζουν το χαρακτήρα, τη μοίρα σου κτλ.

34:44 Είναι στην ουσία η αρχαία θρησκεία των λαών της Μεσοποταμίας, οι οποίοι θεοποιούσαν τον ουρανό. Κι όμως συνεχίζουμε σήμερα, ανοίγεις την τηλεόραση, η οποία τηλεόραση είναι ένα επίτευγμα καταπληκτικό, το οποίο χρειάστηκε πόσες επιστήμες για να υπάρξει και ακούς ότι ο μαγικός αυτός βράχος θα επηρεάσει τη ζωή σου με αυτό και με εκείνο τον τρόπο.

35:06 Δεν είναι φοβερή αντίφαση αυτού του πράγμα. Ναι, και όταν είσαι ένα α ζώδιο ταιριάζεις με ένα β ζώδιο. Ναι, και κάποιοι άνθρωποι κιόλας αποφασίζουν με ποιους θα τα φτιάξουν και όχι με βάση του ζωδίου. Δηλαδή είναι τρέλα αυτό το πράγμα. Και πότε θα γεννήσουν θέλω να σου πω. Είναι ακόμα πιο τρελά αυτό το πράγμα. Το έχω ακούσει και αυτό.

35:22 Δηλαδή γυναίκες που κανονίζουν την ημέρα γένας με βάση τα αστέρια. Εσύ τι ενδιαφέρεις. Μου λέγεις για τη φυλή στον Αμαζόνιο. Αυτό το πράγμα είναι. Η φυλή στον Αμαζόνιο που ακόμα βλέπει τα άστρα και δεν καταλαβαίνει τι είναι. Και λέει μου επηρεάζουν τη ζωή με μαγικό τρόπο. Που ξέρουμε πλέον πάρα πολύ καλά τι είναι. Άρα λοιπόν θεωρείς ότι είναι κάτι παλιακό που μας έχει μείνει σαν δυστημονία αυτό το κομμάτι της αστρολογίας Εκκομμουσία 100% Όχι δεν το θεωρώ εγώ Είναι γνωστό ότι είναι κάτι παλιακό που μας έχει μείνει Είναι από μια εποχή που νομίζαμε ότι γίνεται στο κέντρο του σύμπαντος και ότι δεχόμαστε επιρροές από θεούς που είναι στον ουρανό Απευθείας έρχεται από εκεί Αυτό δεν είναι μια υπόθεση που κάνω Ξέρουμε ακριβώς την ιστορία της αστρολογίας και έρχεται από εκεί.

36:03 Έχουν γίνει πειράματα για να δούνε αν ισχύουν τα αστρολογικά αυτά φαινόμενα. Έχουν γίνει. Και μάτρεψε το αποτέλεσμα. Από το βλέμμα σου μπορώ να το καταλάβω το αποτέλεσμα. Έχουν γίνει, υπάρχουν τουλάχιστον δύο-τρεις σοβαρές μελέτες με πολλοί κόσμο που εξέτασαν πρώτον αν οι πλανήτες μας επηρεάζουν και αν μας επηρεάζουν οι αστερισμοί ή τα ζώδια, αν το ζώδιο σχετίζεται με τον χαρακτήρα.

36:28 Καμία σχέση. Είναι εντελώς στοιχαίο. Δεν έχει καμία σχέση το πώς είναι εκείνη την ώρα για στερισμή. Θα έλεγε κάποιος ότι βρε παιδί μου τώρα με την αστρολογία εντάξει αυτά τα πράγματα δεν χρειάζεται καν να τα συζητάμε όπως και άλλες θεωρίες συνομωσίας. Εσύ όμως, και εγώ συμφωνώ με τη δική σου οπτική θεωρήσω ότι είναι σωστό να συζητιούνται πολύ ανοιχτά αυτά και να απαντώνται παρά το ότι είσαι ένας αστροφισκός που θα μπορούσε να πει έλα τώρα που θα ασχοληθώ με την αστρολογία. Θέλω να μου πεις γιατί το κάνεις και γιατί είναι σημαντικό να μην αφήνουμε εκκρεμότητες. Αυτό είναι κάτι που ισχύει πολύ και στο wellness, στο πιο ιατρικό κομμάτι με το οποίο ασχολούμαστε πολύ εμείς και που θεωρώ ότι είναι πρόβλημα. Δηλαδή όταν σοβαροί επιστήμονες αφήνουν αναπάντητα αθώα σε εισαγωγικά ερωτήματα ή αθώες θεωρίες αυτές μπορούν να γίνουν τεράστιες και μετά να υπάρχει μια χιονοστιβάδα.

37:17 Δεν είναι τόσο αθώα, διότι σου δημιουργεί έναν τρόπο σκέψης ο οποίος εύκολα σε οδηγεί σε οτιδήποτε το παράλογο και το υπερφυσικό με την έννοια της δυσυδαιμονίας. Να το πάρω λίγο αλλιώς. Τι είναι αυτό που έγινε πριν τέσσερις αιώνες και άλλαξε την ιστορία της ανθρωπότητας και έχουμε σήμερα κάμερες, υπολογιστές, αυτή την τεχνολογία που βλέπουμε γύρω μας και ανθρώπους που ετοιμάζονται να πάνε σε Ελλήνη, ήταν ότι καταλάβαμε ότι μπορούμε να εξηγήσουμε το σύμπαν.

37:45 Ήταν ο Γαλιλαίος, ήταν ο Κοπέρνικος, ήταν ο Κέπλερ, ο Νεύτωνας, όλοι αυτοί μας δείξαν ότι είναι εξηγήσιμο το σύμπαν. Άρα, το να επιστρέψουμε σε μία κατάσταση ουράνιων, ακατανόητων, μαγικών, θεϊκών δυνάμεων και είσαι έρμεο αυτών των δυνάμεων. Ενώ αυτό που μας απελευθέρωσε, και αν θες συνδέεται ακόμα και με την πολιτική, είναι ότι είδαμε ότι μπορούμε με τη λογική να εξηγήσουμε τον κόσμο μας.

38:18 Και αυτό απελευθέρωσε και το άτομο, γι' αυτό όλος συνδέεται με την πολιτική. Ο άνθρωπος για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του θεωρούσε ότι είναι ένα δύναμον, το οποίο είναι στο έλεος του βασιλιά, του Θεού, του άρχοντα, οποιουδήποτε. Όταν ο κάθε άνθρωπος άρχισε πια να έχει την ικανότητα να κατανοεί το σύμπαν, να αποκτά εκπαίδευση και να κατανοεί το σύμπαν, εκεί νομίζω ήρθε η ελευθερία, με την κυριολεκτική έννοια του όρου.

38:42 Πλέον μπορώ να ορίσω εγώ τη μοίρα μου βάσει της πραγματικής κατάστασης. Βλέπω πλέον τον κόσμο με καθαρά μάτια, όχι με παραμορφωτικούς φωτικούς φακούς όπως έβλεπα παλιότερα. Γι' αυτό λοιπόν θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό να καθαρίζουμε το τοπίο από όλες αυτές τις αντιλήψεις οι οποίες προφανώς αγαπητοί Νάντια υπάρχουν διότι μας κάνουν να αισθανόμαστε καλύτερα.

39:03 Δεν νομίζω ότι κάποιος πιστεύει στην αστρολογία διότι κατέληξε εκεί μετά από επιστημονική έρευνα. Ποια επιστημονική έρευνα, αφού δεν υπάρχει τέτοια επιστημονική έρευνα. Είναι το τι θέλω να αισθάνομαι, το τι με κάνει να αισθάνομαι όμορφα. Οπότε πρέπει να μπορούμε να κοιτάξουμε στον καθρέφτη και να πούμε με απόλυτη ειλικρίνεια με ενδιαφέρει τι πραγματικά ισχύει σε αυτόν τον κόσμο ή με ενδιαφέρει να κάνω τον εαυτό μου να αισθάνεται καλά γιατί αν θέλω απλώς να αισθάνομαι καλά, ας πάρουμε και ναρκωτικά ας πούμε και αλκοόλ, ρε παιδί μου πρέπει πολύ τρόπο να αισθανθείς καλά. Ας πούμε θέλω να σου πω θες να χαραμίσεις ολόκληρη τη ζωή σου πιστεύοντας κάτι απλά επειδή σε κάνει να αισθάνεσαι πιο όμορφα ή θες να ζήσεις αυτό το σύμπαν όπως πραγματικά είναι.

39:43 Νομίζω, Παύλο, αν με επιτρέπεις, ότι είναι μια αίσθηση ελέγχου που αποκτάς τα πράγματα και σε πράγματα στο οποίο πραγματικά δεν έχεις καθόλου έλεγχο αν τα δεις από απόσταση. Το να θεωρείς ότι αν τα άστρα είναι έτσι θα υπάρξει αυτό το αποτέλεσμα σου δίνει ένα μεγάλο έλεγχο σε ένα σύμπαν το οποίο είναι αχανές. Σου δίνει μια ψευδέστηση ελέγχου.

40:01 Ψευδέστηση σαφώς εντός εις τα. Διότι προφανώς έχεις ακόμα λιγότερο έλεγχο γιατί σε ελέγχει ο κάθε αστρολόγος, ο κάθε άνθρωπος θα σου πει κάνε αυτό για αυτό το λόγο. Σωστά. Άρα έχεις παραδώσει τον έλεγχο στην πραγματικότητα έχοντας αυτή την ψευδέστηση του ελέγχου. Πολύ σωστά. Πάντως, επειδή έχει πάρα πολλές διαστάσεις αυτό το θέμα και τρομερό ενδιαφέρον ένας ψυχαναλυτής θα σου έλεγε ότι η ανθρώπινη κοινωνία περνάει από διάφορες φάσεις την έχω κάνει αυτή την κουβέντα με τον κύριο Σαββόπουλο που είναι ένας διαγεγεμένος ψυχίατρος ο οποίος έλεγε ότι η ανθρωπότητα περνάει από φάσεις ανάγκης για ασφάλεια και ανάγκης για ελευθερία οπότε υπάρχουν κάποιες δεκαετίες στις οποίες ο άνθρωπος ανέπτυξε τη σκέψη του, απέκτησε μεγαλύτερη ελευθερία, όλα αυτά που συζητάμε τόση ώρα.

40:47 Και μετά από την πολλή ελευθερία που άρχισε να αποκτά στο μυαλό, άρχισε η κοινωνία να έχει ανάγκη να νιώσει ασφάλεια και να κλειστεί περισσότερο μέσα στο καβούκι της και εκεί αρχίζουν και κουμπώνουν διάφοροι πολιτικοί οι οποίοι σου προσφέρουν και σου προτάσουν το κομμάτι της ασφάλειας έναντι της ελευθερίας και εσύ προτιμάς λόγω του φόβου που σε διακατέχει, του ανθρώπινου φόβου, να πας στην ασφάλεια παρότι αυτή η ασφάλεια μπορεί να σε δεσμεύει πάρα πολύ ως προς τα δικαιώματά σου.

41:13 Το λέω αυτό για να το συνδέσουμε λίγο με όλα αυτά που ζούμε, Παύλο, και που βλέπουμε πολιτικά να συμβαίνουν στην Αμερική αλλά και παγκοσμίως. Λέω την Αμερική γιατί είναι η νούμερο ένα δύναμη στον κόσμο. Θέλω να μου σχολιάσει το γεγονός ότι η κυβέρνηση αυτή τη στιγμή της Αμερικής, που είναι και η μεγαλύτερη διαστημική δύναμη και όχι μόνο και πολεμική δύναμη και πολιτική δύναμη, οι άνθρωποι που βρίσκονται μπροστά πιστεύουν στην ουφολογία, πιστεύουν σε δυσυδαιμονίες, πιστεύουν σε σατανικές δυνάμεις, σε όλα αυτά από τα οποία έχει προσπαθήσει πάρα πολύ ο άνθρωπος να απαλλαγεί.

41:53 Αυτό είναι και μια γρήγορη απάντηση στο τι μας πειράζουν οι αστρολογίες και όλα οι δυσυδαιμονίες και όλα αυτά. κάποια στιγμή οι άνθρωποι που πιστεύουν σε αυτό βγάζουν πλανητάρχη. Οπότε πλέον δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος που έχει μια απόψη. Είναι ένας άνθρωπος που διαμορφώνει ένα εκπαιδευτικό σύστημα, μια πολιτική παγκόσμια.

42:10 Το λες γιατί ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, φαντάζομαι το είδες, ότι ο J.D. Vance είπε ότι τα UAPs, όπως τα λένε τώρα, τα UFO δηλαδή, το ξέραμε παλιότερα, ότι δεν είναι εξωγήινοι, αλλά ότι είναι δαίμονες. και αυτός το λέει ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών που θα περίμενες να έχει ένα στοιχειώδιο ορθολογισμό Εντάξει, μένα με τρομάζει πάρα πολύ το βρίσκω τεράστιο πισωγύρισμα δεν ξέρω επειδή είπες προηγουμένως ότι μπορεί να είμαστε σε μια εποχή που ζητούμε την ασφάλεια μας δημιουργείται ασφάλεια δηλαδή αυτό το, μια τέτοια αντίληψη των πραγμάτων είναι πιο ασφαλής τελικά ψυχολογικά ότι υπάρχουν δαιμονικές δυνάμεις οι οποίες μας επισκέπτονται ή το να κυβερνά ένας άνθρωπος ο οποίος κάθε μέρα αλλάζει γνώμη και μας λέει τελείως διαφορετικά πράγματα όπως είναι ο Τραμπ που έχει κάνει νομίζω όλο το πολιτικό σύστημα να ανησυχήσει.

43:04 Δεν εκφράζω αυτή τη στιγμή πολιτική άποψη. Βλέπω έναν άνθρωπο απλώς που εκφράζει συνέχεια διαφορετικές απόψεις και έχει κάνει και πολύ μεγάλες περικοπές στην επιστήμη πρέπει να σου πω. οπότε ούτως ή άλλως είναι προβληματική αυτή η περίπτωση. Να σου πω όμως κάτι, επειδή τώρα έχω πιαστεί από την ασφάλεια που είπες, που σου είπε και ο ψυχίατρος, και νομίζω εδώ πάλι πρέπει να πούμε κάτι κρίσιμο.

43:26 Επιστροφή στην ασφάλεια. Τι είναι πιο ασφαλές? Να θεωρείς ότι σε επηρεάζουν με κάποιο τρόπο τα ουράνια σώματα ή υπερφυσικές δυνάμεις σε φροντίζουν ή να καταλάβεις τι υπάρχει εκεί έξω, ώστε να φτιάξεις ένα πρόγραμμα για να σε προστατεύσει από αστεροειδής. Ποιο τελικά από τα δύο μας παρέχει πραγματική ασφάλεια. Δηλαδή πάλι ψευδέστηση ασφάλειας είναι.

43:47 Καταλαβαίνω ότι θέλουμε μια αγκαλιά, μια πατρική ή μητρική αγκαλιά αλλά κάποια στιγμή δεν πρέπει να οριμάσουμε και να σταματήσουμε να χώνουμε το κεφάλι μας μες στην άμμο και να δούμε ποιοι πραγματικά είναι οι κίνδυνοι και να πούμε όσο και να το φοβάμε αυτό, φοβάμε αυτό εκείνο και το άλλο. Πάμε να δουλέψουμε επιστημονικά για να το λύσουμε.

44:06 Αντί να λέμε ό,τι μπορεί να φανταστεί ο νους μας. Πάλι γυρνάμε στο κομμάτι της εκπαίδευσης πάντως. Μόνο με εκπαίδευση επιτυγχάνεται αυτό. Δεν επιτυγχάνεται με άλλο τρόπο. Τουλάχιστον που να μας περνάει από το μυαλό. Γιατί το κοινό έχει νεύρα με τους επιστήμονες. Πού οφείλεται αυτή η κατάσταση. Στο είπα και πριν, Παύλο, είναι γενικευμένο το πρόβλημα.

44:29 Δεν έχει να κάνει μόνο με το σύμπαν. Εμείς εδώ στο Wellness το βλέπουμε πάρα πολύ και με τους γιατρούς, δηλαδή με θέματα σωματικής υγείας και ψυχικής υγείας. Πιστεύω ότι έγινε μια μεγάλη έκρηξη εν μέσω COVID, όπου άρχισε όλος αυτός ο πόλεμος με τα εμβόλια, πόσο κακά είναι, πόσο κακό μας κάνουν, και από το εμβόλιο του COVID ξαφνικά η συζήτηση πήγε σε όλα τα εμβόλια.

44:52 και βγήκε μετά ο Kennedy ο οποίος είναι υπεύθυνος για την υγεία στην Αμερική φαντάζομαι το έχεις παρακολουθήσει και έχει γενικευτεί, είναι ακριβώς αυτό που αναφέραμε πριν σε σχέση με το ότι να μπορεί να ξεκινάς από την αστρολογία και ξαφνικά βγαίνει ο αντιπρόεδρος της Αμερικής και λέει μπούρδες, μπορεί να ξεκινάς από μια συγκεκριμένη ασθένεια που προέκυψε και ξαφνικά όλες οι ασθένειες είναι αποτέλεσμα ιατρικών πειραμάτων μέσα σε εργαστήρια που είναι βαθιά κρυμμένα στη γη και που οι επιστήμονες σωθούν να...

45:20 Δεν έχει τελειωμό αυτή η ιστορία. Έτσι βάζω τελίτσες γιατί η θεωρία δεν σταματάει ποτέ. Γιατί το κοινό έχει νεύρα με τους επιστήμονες? Θα σου πω γιατί έχει νεύρα με τους επιστήμονες. Έχουμε μεγάλη δυσκολία στην κατανόηση της επιστημονικής μεθόδου και φταίει πάλι το εκπαιδευτικό σύστημα γι' αυτό. Δεν υπάρχει ούτε μία τάξη στο σχολείο που να διδασκόμαστε επιστημονική μέθοδο.

45:42 Δεν με ενδιαφέρει να διδαχθούν αστρονομία ή φυσική ή συγκεκριμένες επιστήμες. Θα μου αρκούσε να διδαχθούν τα παιδιά επιστημονική μέθοδο. Γιατί το λέω. Τι έγινε στην περίοδο του COVID το οποίο έκανε τον κόσμο να χάσει την εμπιστοσύνη του. Έβγαιναν την πρώτη εβδομάδα οι εκπρόσωποι της επιστήμης, του παγκοσμίου οργανισμού υγείας για παράδειγμα, και έλεγαν ότι η βέλτιστη πρακτική είναι αυτή.

46:07 Να μην φοράτε μάσκες, ας πούμε. Ή να φοράτε μάσκες, δεν θυμάμαι τώρα ποια σειρά ακριβώς. Μπορεί να βγαίναν μετά από ένα μήνα και να έλεγαν όχι, τελικά η βέλτιστη πρακτική είναι αυτή. Εάν γνωρίζεις την επιστημονική μέθοδο, καταλαβαίνεις ακριβώς γιατί έχει ακολουθηθεί αυτή η πορεία. Προφανώς ήρθαν περισσότερα δεδομένα και διαμόρφωσαν εκ νέου τα συμπεράσματα.

46:27 Η βέλτιστη λύση είναι πάντα να ακολουθήσεις αυτό που θα σου προτείνει ο επιστήμονας. Γιατί αλλιώς κάνεις αυτό που λέμε second guess. Απλώς μαντεύεις μόνος ότι ισχύει. Το πιο ασφαλές είναι πάντα να ακολουθείς τον επιστήμονα. Αλλά ο επιστήμονας πρέπει να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα. Όμως, τώρα, ο μέσος πολίτης ο οποίος δεν γνωρίζει αυτή την διαδικασία, που ακολουθείται σου λέει τους βλέπει ως αυθεντίες, και αυτό είναι λάθος ο επιστήμονας δεν είναι αυθεντία, είναι ειδικός αλλά δεν είναι αυθεντία σου λέει, την μια μέρα μας έλεγες αυτό την άλλη μέρα μας είπες το άλλο την τρίτη μέρα μας είπες ότι αυτό το εμφόλιο είναι καλό και την τέταρτη μέρα μας είπες ότι τελικά εκείνο είναι καλύτερο Τι ισχύει, η απάντηση είναι ότι μόλις είδες με τα ίδια σου τα μάτια τη μάχη ανάμεσα στη γνώση και την άγνοια.

47:11 Αυτό που κάνει η επιστήμη. Είδες τον πόλεμο, τον είδες να συμβαίνει και να εξελίσσεται. Αντί λοιπόν να γίνει αυτό κατανοητό και θα έπρεπε να γίνει κατανοητό πάλι μέσω της επικοινωνίας της επιστήμης που εκεί νομίζω ότι χάθηκε η μάχη στην περίοδο εκείνη την κρίσιμη αντί να γίνει αυτό κατανοητό άρχισε μία μεγάλη κόντρα για το μας είχατε πει αυτά, όχι μας είχατε πει τα άλλα και τα λοιπά, άρα τελικά οι επιστήμονες μας λένε ψέματα, άρα τελικά οι επιστήμονες υπηρετούν ένα σύστημα συγκεκριμένο που τους τα υπαγορεύουν και κάθε φορά ότι τους υπαγορεύσουν αυτά μας λένε και μετά αυτό ξεχύλωσε όπως ξέρεις πάρα πολύ καλά και έγινε ότι σιγά μωρέ γιατί είναι οι επιστήμονες κάποιοι τύποι που απλά παπαγαλίζουν ότι τους είπαν στο πανεπιστήμιο και έφτασε σε τέτοιο χαμηλός καλοπάτι εννοιό του επιστήμονα που πλέον το βλέπεις ειρωνικά στα social media. Άμωρε οι επιστήμονες.

48:01 Σαν να λέμε τίποτα. Οι μπακάλιδες. Και για πολλοί διακεκριμένους ανθρώπους. Και πολλοί διακεκριμένους που φάει τη ζωή τους πάνω στην έρευνα. Να έχει αφηρώσει ο άλλος όλες τα χρόνια και να τον ξεπετάς σαν να είναι ο πανάσχετος. Είναι συγκλονιστικό να συμβαίνει αυτό σήμερα. Είναι πονιστικό, αλλά πρέπει και η πολιτεία να αναλάβει τις ευθύνες της.

48:22 Και στο λέω αυτό γιατί. Όταν βγαίνει η πολιτεία και σου λέει και τώρα παιδιά ήρθε η ώρα να ακούσουμε τους επιστήμονες, αλλά έχεις φτιάξει ένα εκπαιδευτικό σύστημα στο οποίο η επίκληση στην παράδοση και την αυθεντία έχουν το ίδιο βάρος με την επιστημονική μέθοδο, αν όχι περισσότερο. Δηλαδή ο Νεύτωνας είναι σπουδαίος γιατί.

48:44 Επειδή το είπε ο Νεύτωνας. Κάσε ρε παιδί μου, ο Νεύθωνας δεν είναι σπουδαίος επειδή σου είπε τους τρεις νόμους Δεν ξύπνησε μια μέρα ως διααποκαλύψεως και σου είπε αυτή είναι η αλήθεια Με δεν κατέβηκε από κάποιο βουνό με πλάκες να σου πει πρώτος, δεύτερος, τρίτος νόμος Εφάρμοσε την επιστημονική μέδοδο Αλλά εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε ακόμα και τους επιστήμονες ως αυθεντίες και νομίζω ότι ειδικά το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα έχει την τάση να κοιτάει προς τα πίσω επειδή αντλούμε περηφάνια από το παρελθόν άρα δεν μας πολύ συμφέρει να κοιτάμε προς το μέλλον προς τις επιστήμες, τις φυσικές επιστήμες και όλα αυτά γιατί λες τώρα τι είναι η Ελλάδα ενώ τότε ήταν αυτή ο σπουδαίος πολιτισμός έχουμε μια συντηρητική δηλαδή ένα συντηρητικό τρόπο να βλέπουμε τα πράγματα οπότε αυτό μοιρία μας έχει εγκλωβίσει σε μια επίκληση στην αυθεντία διαρκή.

49:38 Όλο το εκπαιδευτικό σύστημα είναι αυτό το πράγμα. Θα πρέπει το επόμενό σου βιβλίο να είναι πάνω στην ιστορία της επιστήμης. Λέω εγώ τώρα. Ναι, η αλήθεια είναι ότι έχει πάρα πολύ ψωμί. Έχει τεράστιοι ενδιαφέρους. Γιατί υπήρξαν και περίοδοι ιστορικές... Που είναι μαύρα κουτιά για μας. Που είναι μαύρα κουτιά. Όπως για παράδειγμα τα ελληνιστικά χρόνια όπου η επιστήμη έκανε τεράστια άλματα.

50:00 Έχεις, ας πούμε, τον Αρίσταρχο που σου μίλησε για ήλιο κεντρικό σύστημα σε μια περίοδο που όλοι πιστεύανε ότι γίνεται στο κέντρο του σύμπαντος. Και συνέχιζαν να το πιστεύουν και άλλα 1500 χρόνια μετά, άλλα 1600. Είχες τον Αρχιμίδη που ήταν επιραματικός φυσικός με τη σύγχρονη έννοια του όρου. Έκανε επιράματα. Είχε βγάλει την περίφημη αρχή του Αρχιμίδη που είναι η αρχή της άνοσης, της πλευστότητας.

50:23 Έφτιαχνε φοβερά, ήταν και μηχανικός καταπληκτικός. Φοβερά αμυντικά συστήματα κατά των Ρωμαίων για να προστατεύσει τις Ιρακούσες. Είναι πράγματα που τα βλέπεις και είναι σαν επιστημονική φαντασία. Είχες τον ύπαρχο που είχε φτιάξει τον καλύτερο χάρτη του ουρανού και πολλά πολλά ακόμα. Τον υπολογιστή των αντικειθήρων, τον έχεις δει ποτέ.

50:40 Ένα μηχάνημα της εποχής με πάρα πολλά γρανάζια το οποίο μπορούσε να σου προβλέψει ακριβώς που βρίσκεται ο κάθε πλανήτης ανά πάσα στιγμή. Και λες, καλά, πώς φτιάξανε τέτοιο πράγμα, σαν υπολογιστή. Ασύλληβτα πράγματα, τα οποία δυστυχώς χάθηκε. Αυτή η γνώση χάθηκε με το πέρασμα του χρόνου. Γιατί χάθηκε, γιατί είχαμε πράγματι πάλι μία στροφή στην αυθεντία, είχαμε απόλυτες αυτοκρατορίες, είχαμε απόλυτα δόγματα ο κόσμος δηλαδή έχει να κάνει με αυτό που λες έψαχνε την ηρεμία την ασφάλεια και κλείστηκε στον εαυτό του έχασε την επαφή με την εμπειρία και τον έξω κόσμο πάλι και πλέον η αλήθεια ερχόταν από μέσα ερχόταν από τα ιερά κείμενα την πίστη χάσαμε την επαφή με το σύμπαν ξεχάσαμε πως να κουβεντιάζουμε μαζί του ενώ ξέραμε, λίγους αιώνες πριν ξέραμε και το ξεχάσαμε αυτό το πράγμα Το ξαναθυμηθήκαμε αργότερα, γι' αυτό κιόλας η εποχή λέγεται αναγέννηση.

51:39 Γιατί λέγεται αναγέννηση, ας πούμε, που οδηγεί μετά τελικά στην επιστημονική επανάσταση. Γιατί ξαναγεννήθηκε αυτό το οποίο είχαμε παλιότερα και το ξαναανακαλύψαμε. Γιατί το λέω τώρα όλο αυτό, αυτή η παρένθεση που μπορεί να μοιάζει άσχετη. Η ιστορία δεν είναι μια γραμμική πορεία πρόοδου. Έχουμε περιόδους ακμής και έχουμε και περιόδους παρακμής.

51:59 κανείς δεν μπορεί να μας εγγύηθει ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε την επιστήμη και την ελευθερία και τη γνώση που έχουμε σήμερα εάν επαναπαυθούμε και πάμε σε ό,τι θέλει η καρδιά μας τι θέλω, θέλω να πιστεύω στην αστρολογία θέλω να πιστεύω ότι υπάρχουν εξωγήιοι θέλω να πιστεύω ότι έρχονται δαίμονες και μας επισκέπτονται και οτιδήποτε άλλο ναι κάποια στιγμή σιγά σιγά θα κάνουμε στροφή προς τα πίσω και δεν θα μου κάνει έκπληξη να έρθουμε σε απολυταρχικά καθεστώτα όπως πάμε να δούμε για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

52:29 Το βλέπουμε να συμβαίνει στον κόσμο αυτό. Δεν είναι κάτι μελλοντικό. Έχει γίνει παρόν δυστυχώς και χρειάζεται τρομερή επαγρύπνιση. Βιώνουμε πράγματα στην ανθρωπότητα που είναι αδιανοητά σε κάθε επίπεδο. Επιστημονικό, κοινωνικό. Μα είναι σαν να βλέπεις κωμωδία από ένα σημείο και μετά. κάτι κωμικοτραγικό η κωμοδία πάντα περιέχει και το τραγικό στοιχείο που λες δεν μπορεί να το είπε αυτό δεν μπορεί να βγει και ένας πρόεδρος μιας χώρας και να είπε ότι μέσα σε μια μέρα θα φανεί σε έναν ολόκληρο πολιτισμό και να παραμένει στη θέση του μου φαίνεται αδιανόητο Ευθεία απειλή έτσι Δεν είναι απλώς απειλή Μπορεί να κάνεις μια απειλή για μια επίθεση Μπορεί να κάνεις μια απειλή για επίθεση στους αμάχους Στο χειροτρεύω τώρα όσο πάω και μπορείς να κάνεις μια απειλή για αφανισμό ενός ολόκληρου πολιτισμού με ιστορία χιλιάδων ετών.

53:24 Ενενήντα εκατομμυρίων ανθρώπων. Ναι και με την τεράστια αυτή ιστορία σου λέει θα αφανιστεί ο πολιτισμός τους όλος, όχι ότι θα κάνω επίθεση. Αυτό το πράγμα για μένα, αν ήμασταν μια ορθολογική κοινωνία βασισμένη στην ελευθερία και την επιστήμη, την επόμενη μέρα θα έχει εκρηθεί ακατάλληλος δεν έχει σώας τα σφαίρα ένας ο άνθρωπος αυτός που εξέφρασε αυτή την άποψη και θα πρέπει να έχει απομακρυνθεί κατευθείαν.

53:46 Δεν είναι δυνατό να παραμένει. Γι' αυτό σου λέω και γι' αυτό μιλάμε για τη νέα φιλοσοφία διότι ακόμα λειτουργούμε με όρους επικράσεις του ισχυρού. Όσο τρελός κι αν είναι αυτός ο ισχυρός αν έχω πυρηνικά εγώ θα σου πω τι θα κάνεις. Και κατά τα άλλα Είμαστε, όπως είπαμε, ένας κόκκος σκόνης μέσα σε 3 εκατομμύρια γαλαξίες. Και λες, τι κάνουμε εδώ, ρε παιδιά.

54:08 Αν κάποιος, αν υπάρχει τέλος πάντων ένα θεϊκό πλάσμα, ο Θεός, δεν ξέρω, ας το πει όποιος θέλει όπως θέλει, και παρακολουθεί αυτά που συμβαίνουν στη γη, θα γελάει και θα κλαίει μαζί. Είναι αυτό που μόλις ανέφερες. Αν το δει κάποιος από απόσταση, θα πει, αυτά τα μικρά πλασματάκια, Τι κάνουν, γιατί αλληλοεξοντώνονται χωρίς λόγο Ας τους πει κάποιος ότι δεν υπάρχει λόγος Αυτό που αναρωτιέμαι πολλές φορές είναι αν μας παρατηρούσε Για να το πάω λίγο πιο ρεαλιστικά Ένας εξωγήινος πολιτισμός που έχει προοδεύσει πιο πολύ από εμάς Και παρατηρεί τη γη και τα επιτεύγματα Αναρωτιέμαι τι θα έπιανε μεγαλύτερο βάρος Κατά τη μελέτη του ανθρώπινου πολιτισμού Τα σημεία στα οποία έχουμε πάει εκπληκτικά ότι έχουμε φτιάξει διαστημόπλια, ότι μπορούμε και ταΐζουμε περισσότερους ανθρώπους από όσους ταΐζαμε ποτέ, ότι έχουμε πυρηνική ενέργεια, ότι έχουμε εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό ή ότι ακόμα σκοτωνόμαστε μεταξύ μας.

55:04 Πραγματικά το αναρωτιέμαι τι θα μείνει. Ευτυχώς τα μηνύματα που έχουμε στείλει στο διάστημα και τα διαστημόπλια μας και όλα αυτά, επειδή φέρουνε κάποια μηνυματάκια, δείχνουν μόνο την καλή πλευρά. Το πόσο καλοί είμαστε. Όταν πούμε πόσο καλοί είμαστε, ότι είμαστε ένας ειρηνικός πολιτισμός, ότι μας ενδιαφέρει η επιστήμη. Ας πούμε οι δίσκοι των Voyager έχουν μέσα μουσική, έχουν τέχνη, έχουν εικόνες, έχουν όλα αυτά τα ωραία πράγματα.

55:27 Α, δεν έχουν γράμματα προφανώς. Δεν έχουν λέξεις. Δεν έχουν, τουλάχιστον τα συγκεκριμένα, πόσο θυμάμαι, δεν έχουν λέξεις. Όχι, είναι σαν ένας δίσκος βινιλίου με πληροφορίες, που αν καταφέρει και το διαβάσει κάποιος πολιτισμός, γλώσσες και στα αρχαία ελληνικά σε μετάφραση σε ελεύθερη απόδοση λέει χαίρετε όποιοι κι αν είστε, ερχόμαστε ειρηνικά ως φίλοι σε φίλους.

55:55 Τι ωραίο. Και πολλά άλλα ωραία χαιρετισμούς στους φίλους μας στα αστέρια λέει ο αραβικός χαιρετισμός χαιρετισμούς από τα παιδιά του πλανήτη γη λέει μια παιδική φωνή στα αγγλικά και μάλιστα το λέει αυτό ο γιος του Καρλ Σέγγαν του αστρονόμου, πολύ γνωστός αστρονόμος οπότε έχουμε στη λίδη ρομαντική μας πλευρά την προοδευτική μας πλευρά την επιστημονική πλευρά την πλευρά που αγαπάει τη φύση και τη ζωή και κρύψαμε τις σκοτεινές μας πλευρές, οπότε αυτό που εμένα με αν θες με παρηγορεί κάπως και έχω και ένα κεφάλαιο που έχει ακριβώς αυτό το τίτλο λέει στο τέλος θα μείνουν μόνο τα καλά αν δηλαδή κάποια στιγμή αυτό αφανιστούμε θα μείνει τελικά στο σύμπαν ως αποτύπωμα η καλή και η ρομαντική πλευρά της ανθρωπότητας.

56:45 Λοιπόν, είπες πριν για τους εξωγήνους αν τυχόν υπάρχουν και μας παρακολουθούν. Είναι ένα ερώτημα που είμαι σίγουρη ότι σου έχουν κάνει χιλιάδες φορές. Υπάρχει τελικά εξωγήν η ζωή ή όχι. Δεν θα σου ρωτήσω το ίδιο. Απλά θα πω ότι αν υπάρχει ή δεν υπάρχει και στις δύο περιπτώσεις είναι συγκλονιστικό να το σκέφτεσαι. Δηλαδή είτε συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε μόνοι μας Σε αυτό το χωροχρόνο που λέγεται σύμπαν Είτε ότι υπάρχουν άλλες μορφές ζωής, πολιτισμών Κάπου που δεν τις έχουμε ανακαλύψει ακόμα Και τα δύο σε κάνουν να τριχιάζεις Το έλεγε και ο Άρθουρ Κλάρκ, είναι γνωστή η ρίση του Ότι είναι εξίσου τρομακτικά και τα δύο ενδεχόμενα Εάν είμαστε μόνοι στο σύμπαν Σε δύο-τρεις εκατομμύρια γαλαξίες να είμαστε οι μόνοι που κατανοούμε το σύμπαν.

57:32 Καταρχάς νιώθεις απόλυτη μοναξιά, αφορήτη μοναξιά. Αφορήτη. Και ύστερα είναι τέτοια η ευθύνη που έχουμε νάντια σε αυτή την περίπτωση. Γιατί εμείς στην ουσία είμαστε το σύμπαν. Είμαστε η ύλη του σύμπαντος που απέκτησε την ικανότητα να καταλαβαίνει τον εαυτό της. Επομένως, έχουμε την ευθύνη να υπάρξουμε με κάθε τρόπο σε αυτή την περίπτωση.

57:54 Και πραγματικά εκεί αισθάνεσαι απόγνωση βλέποντας την κατάσταση Αν είμαστε οι μόνοι νοημοσύνης στο σύμπαν Και αυτό είναι το καλύτερο πράγμα που έβγαλε το σύμπαν Και βλέπεις αυτή την κατάσταση Λες πω που είναι δύσκολα τα πράγματα Πάντως είμαστε κομμάτια των αστεριών έτσι στην πραγματικότητα Είμαστε αστερόσκονοι πράγματι Εντελώς Μπορείς να μας το εξηγήσεις λίγο αυτό Το λες πολύ ωραία αλλά θέλω να μας το εξηγήσεις Κοίτα, όταν δημιουργήθηκε το σύμπαν, όταν έγινε αυτό που λέμε μεγάλη έκρηξη από μια πάρα πολύ πυκνή περιοχή, ας σε σιγά σιγά να διαστέλλεται, υπήρχε μόνο υδρογόνο, άντε και ήλιο.

58:28 Αυτά τα δύο πολύ ελαφριά αέρια, τα οποία δεν μπορείς να φτιάξεις και πολλά πράγματα με αυτά, εμπάνω στην περιπτώση. Ε, πώς βρέθηκαν λοιπόν όλα τα άλλα που έχουμε τώρα μέσα στο σώμα μας, εδώ στο μικρόφωνο, στο τραπέζι, στα κοκαλά μας, στα μάτια μας. έπρεπε να γεννηθούν τα πρώτα άστρα μέσα από αυτό το υδρογόνο που υπήρχε στις απαρχές του σύμπαντος και σιγά σιγά μέσα στο εσωτερικό, στον πυρήνα των άστρων, σε αυτά τα πυρηνικά εργοστάσια, τα πανίσχυρα, το υδρογόνο μεταστοιχιώθηκε, ενώθηκε και έφτιαξε πιο σύνθετα και πιο σύνθετα υλικά.

59:03 Και ύστερα σε κάποια μεγάλα άστρα έγιναν πολύ μεγάλες εκρήξεις που έφτιαξαν ακόμα πιο σύνθετα υλικά. οπότε λοιπόν τα υλικά που υπάρχουν τώρα μέσα στο σώμα σου κάποια στιγμή ήταν μέσα στο εσωτερικό ενός αστέρα ο οποίος όταν πέθανε απλώς τα εκτόξευσε στο περιβάλλον άρα είμαστε πράγματι παιδιά των άστρων δηλαδή θα μπορούσα να πάρω τώρα ένα κομματάκι από το σώμα σου και αν είχα υπερδυνάμεις να σου πω αυτό προήλθε από έναν αστέρα που εξεράγει πριν από 7 δισεκατομμύρια χρόνια σε εκείνη την περιοχή και να σου δείχνα και μια ωραία φωτογραφία του όπως ήταν τότε για παράδειγμα, και αν σου έλεγα, να, ο πατέρας σου και η μάνα σου, εδώ είναι, είναι αυτός ο αστέρας.

59:43 Είναι συγκλονιστικό. Είναι συγκλονιστικό. Ξέρεις γιατί είναι συγκλονιστικό. Θυμίζω ότι είπαμε πριν, ότι βλέπαμε τον άνθρωπο ως ένα παθητικό όν, που δέχεται ουράνιες επιρροές. Το σύμπαν ήταν κάτι πολύ μακριά και έξω από εμάς. Τελικά το σύμπαν είναι μέσα μας. Τα άστρα που τα βλέπουμε ως κάτι απόκοσμο, είναι μέσα μας. Είμαστε κομματάκια άστρων.

01:00:01 Και είμαστε και κομματάκια των ανθρώπων που έφυγαν με την έννοια ότι όλοι αυτοί οι διαχωρισμοί που κάνουν τους ανθρώπους να σκοτώνονται και να μαλώνουν είναι αστεί, σε πολλά εισαγωγικά το βάζω έτσι να παρεξηγηθώ, γιατί φέρουμε τους ανθρώπους αυτούς και εμείς θα είμαστε κομμάτια των επόμενων. Φέρουμε τους προγόνους μας εννοείς.

01:00:19 Όλους όμως τους προγόνους. Όλους, όλους, ναι. Όχι μόνο τον μπαμπά μας και την μπαμπά μας. Ναι, ναι, είναι αλήθεια. Όλους όσους υπήρξαν στον πλανήτη. Είναι γεγονός, είναι γεγονός. Είμαστε απλώς μια πολύ μεγάλη οικογένεια των πρώτων ανθρώπων. Πλέον είναι πάρα πολλά τα παιδιά, είναι 8 δισεκατομμύρια, αλλά είμαστε μια πολύ μεγάλη οικογένεια.

01:00:37 Λοιπόν, πάμε στον πρώτο Έλληνα που θα φτάσει στον διαστημικό σταθμό. Σωστά. Πες μας τα νέα. Διαβάζω ότι είναι ο κύριος Ανδριανός Γολέμης. Ανδριανός Γολέμης, πράγματι. Είναι πολύ σημαντικά νέα αυτά για την Ελλάδα. Είναι πολύ σημαντικά νέα και είναι σημαντικά με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Καταρχάς, η Ελλάδα αποφάσισε να κάνει μια μεγάλη στροφή προς τη διαστημική, η οποία είναι σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.

01:01:05 Δηλαδή δεν είναι μία μιμονωμένη απόφαση της Ελλάδας. Υπάρχει μια γενική στρατηγική προς το διάστημα. Για πολλούς λόγους. Καταρχάς, βγαίνοντας στο διάστημα, μπορούμε να ελέγξουμε καλύτερα τι συμβαίνει στη γη. Μπορείς να φτιάξεις δορυφόρους οι οποίοι να σε βοηθάνε είτε με πυρκαγιές, να βλέπεις έγκαιρα πυρκαγιές, να βελτιώνεις τις καλλιέργειες, να βοηθάς τη γεωργία, να αντιμετωπίσεις πλημμύρες.

01:01:35 Άρα, ξέρεις ότι ο Elon Musk έχει φτιάξει το Starlink, ενδεχομένως να το έχεις ακούσει, που είναι αυτό το παγκόσμιο ίντερνετ. Θέλει και η Ευρώπη να το κάνει αυτό το πράγμα, θέλει και η Blue Origin, ο Jeff Bezos να το κάνει πάλι, Αμερικανός, ώστε όλοι οι άνθρωποι να μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ, για παράδειγμα, όπου και αν βρίσκονται.

01:01:52 Αυτό κάποια στιγμή θα γίνει. Όλοι μας θα έχουμε πανεύκολη πρόσβαση όπου και αν βρισκόμαστε. και είναι μια τεχνολογία που σε λίγα χρόνια θα είναι δεδομένη αλλά για να φτάσεις εκεί πρέπει πρώτα να εξελιχθεί η διαστημική. Σου φέρω τώρα ένα παράδειγμα που μπορεί να φαίνεται και πολυτέλεια. Το να βρίσκεις έγκαιρα τις πυρκαγιές δεν είναι καθόλου πολυτέλεια ειδικά στη χώρα μας το χρειαζόμαστε πάρα πολύ.

01:02:08 Συγγνώμη τώρα για αυτό που λες γιατί είναι σημαντικό. Όταν λες έγκαιρα πόσο έγκαιρα μπορείς μέσω του δορυφόρου που έχεις να βρεις μια πυρκαγιά. Σε πραγματικό χρόνο. Σε πραγματικό χρόνο γιατί έχουν θερμικές κάμερες. Από τις πρώτες φλόγες. Όταν ανεβεί θερμοκρασία σε μια περιοχή, τώρα δεν ξέρω σε ποια έκταση πρέπει να είναι, αλλά σε μια μικρή σχετικά έκταση, μπορεί μια θερμική κάμερα να σου καταγράψει ένα σήμα εκεί για να πεις, όπα εδώ πέρα υπάρχει κάτι.

01:02:32 Εδώ η θερμοκρασία έχει ανέβει επικίνδυνα. Τι συμβαίνει. και να στείλει σε πυροσβεστική κατευθείαν και να πάει να ελέγξει τι συμβαίνει. Και με drones γίνεται αυτό πλέον. Έχουμε drones με αλγορίθμους που πάρα πολύ εύκολα βρίσκουν που ξεσπάει μια πυρκαγιά. Μάλιστα στην εκδήλωση αυτή είχα την τύχη να γνωρίσω πάρα πολλούς ανθρώπους και αισθάνευα και μια περηφάνεια πρέπει να σου πω που γνώρισα όλο αυτό το διαστημικό οικοσύστημα της Ελλάδας.

01:02:58 Έχουμε πάρα πολλές εταιρείες στην Ελλάδα που ασχολούνται με το διάστημα και με τις νέες τεχνολογίες, και δεν το ξέρει ο κόσμος. Όχι, δεν το ξέρουμε. Και μιλούσαμε έναν και με τον άλλον, και μου έλεγαν, εμείς έχουμε φτιάξει αυτόν τον αλλογόριθμο, εμείς έχουμε φτιάξει αυτόν τον ραντάρ, εμείς έχουμε φτιάξει αυτή την κάμερα, εμείς αυτόν τον δορυφόρο, και βλέπεις ανθρώπους, πάρα πολλοί παραγωγικούς, σε αυτό που κάνουν, Και μιλούσα λοιπόν με κάποιους και μου λέγανε ότι τα drones ήδη φέτος, τώρα που είμαστε στις αρχές του καλοκαιριού, έχουν καταφέρει να ανιχνεύσουν πάρα πάρα πολλές αιστείες, οι οποίες δεν τις μάθαμε εμείς ποτέ, γιατί στείλαν μήνυμα στην πυροσβεστική και πήγε έγκαιρα και έκανε τη δουλειά που έπρεπε να κάνει.

01:03:32 Μπορεί να είναι και αποθετικό για τους εμπειριστές αυτό. Ναι, γιατί θα μπορείς να φωτογραφείς ακόμα και εμπειριστές, πάρα πολύ σωστά. και οι δορυφόροι μπορεί να μοιάζουν ότι είναι κάτι πολύ μακριά αλλά θα έχουν εκπληκτική ανάλυση δηλαδή που θα μπορούν να βλέπουν σε απόσταση 5 μέτρων άρα μια πυρκαγιά που πάνε να εξαπλωθεί την πιάνεις ας πούμε μόλις ξεφύγει λίγο Πάμε πάλι στον πρώτο αστροναύτη Γιατί στο λέω αυτό λοιπόν γιατί αυτή η εκδήλωση στην οποία είχα την τιμή να με καλέσουν να την παρουσιάσω ήταν μια εκδήλωση με διπλό χαρακτήρα Το ένα ήταν ότι η Ελλάδα κάνει στροφή στη διαστημική και επενδύει πάρα πολλά εκατομμύρια ευρώ στις νέες τεχνολογίες.

01:04:08 Και το άλλο ήταν ότι παρουσιάστηκε ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης, μάλιστα ήταν μαζί μας και ο Γενικός Διευθυντής της Ίζα, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Είναι ο Αδριανός Γολέμης. Ο Πρωθυπουργός είπε ότι έχει δεσμευτεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια να τον δούμε στο διάστημα. Εγώ τον ήξερα τον Αδριανό Από παλιότερα, από άλλες εκδηλώσεις διαστημικές Είναι πανάξιος, το ερώτηκε να σου πω Είναι γιατρός, είναι γιατρός αστροναυτών μάλιστα Αυτό ήθελα να σε ρωτήσω Πώς ξεκινάει κάποιος να γίνει αστροναύτης Είναι μια πάρα πολύ μεγάλη ιστορία Το πώς ξεκινάει κάποιος να γίνει αστροναύτης Δεν υπάρχει σχόλη αστροναυτών με την έννοια Δηλώνω στο μηχανογραφικό και πάω και το σπουδάζω συνήθως αρχίζεις και φτιάχνεις εσύ ο ίδιος ένα βιογραφικό το οποίο να δείχνει ότι μπορείς να γίνεις αστροναύτης και προσπαθείς να μπεις μέσα στο σύστημα ή της ESA ή της NASA αν μην είσαι στην Αμερική και να επιλεγείς από πάρα πολλούς ανθρώπους που καταθέτουν αιτήσεις νομίζω ο Αδριανός είναι στο 0,1% από 22.000 αισθήσεις

01:05:11 είναι μέσα στους ελάχιστους ανθρώπους από 22.500 Γιατί διάλεξαν τον συγκεκριμένο άνθρωπο Τι χαρακτηριστικά έχει που τον ξεχωρίζουν Αν δεις το βιογραφικό του Έχει κάνει εκπληκτικά πράγματα Έχει μείνει σε απομόνωση για ένα χρόνο Με ακραίες συνθήκες Έχει κάνει πάρα πολλά Στη γη Αν είχε πάει στο διάστημα θα ήταν ήδη αστροναυτής Προφανώς Και έχει τεράστια εμπειρία Και με αστροναύτες και ως γιατρός αστροναυτών Έχει μπει μέσα σε αυτή την οικογένεια και έχει ένα πάρα πολύ εντυπωσιακό βιογραφικό εμπάσεις περιπτώσει.

01:05:48 Από εκεί και πέρα έχει θέμα χρηματοδότησης να ξέρεις. Δηλαδή κάθε χώρα όταν θέλει να επιλεγεί ένας αστροναύτης από αυτή τη χώρα πρέπει να χρηματοδοτήσει. Είναι σαν να γίνεις εχορηγός αυτού του αστροναύτη το οποίο μετά επιστρέφει βέβαια σε σένα δηλαδή σου επιτρέπεται να κάνεις εσύ πλέον ως Ελλάδα πειράματα να παρουσιάσεις τη χώρα σου με διαφόρους τρόπους.

01:06:08 Αλλά τον υποστηρίζει η κυβέρνηση. Η ελληνική πολιτεία αποφάσισε να τον υποστηρίξει. Μάλιστα, ωραία. Αυτό είναι πολύ θετικό. Είναι πολύ θετικό, γιατί τώρα έρχεται το άλλο κομμάτι. Το ένα λοιπόν είναι το επιστημονικό, όλα αυτά που σου είπα προηγουμένως, και το άλλο είναι για μένα αυτό που πάλι πάει στην εκπαίδευση. Το ότι θα έχουμε έναν Έλληνα αστροναύτη στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που θα μπορεί να συνδεθεί και όλας μαζί μας και να μας μιλήσει, και αυτό θα προβληθεί σε όλα τα σχολεία.

01:06:32 Σκέψου τι θα κάνει αυτό στην ψυχή ενός παιδιού και πώς θα το κάνει αυτό το παιδί να κοιτάξει προς το μέλλον με ελπίδα. Πού είναι αυτό που μας λείπει. Να δει το μέλλον με ένα όραμα θετικό. Ότι μπορώ και εγώ να γίνω αστροναύτης. Ή αν όχι αστροναύτης μπορώ να ασχοληθώ με την επιστήμη και την τεχνολογία σε αυτή τη χώρα. Δεν χρειάζεται να ξενιτευτώ.

01:06:52 Να κάνω πάλι μια πρακτική ερώτηση. Άρα λοιπόν ο Ανδριανός Γολέμης θα βρεθεί για κάποιο διάστημα στο διαστημικό σταθμό, θα κάνει έρευνα, θα συλλέξει πληροφορίες για την Ελλάδα, τις οποίες θα τις αξιοποιήσει μετά το ερευνητικό δυναμικό της χώρας. Θα ανακοινωθεί, θα γίνει προφανώς ένας διαγωνισμός όπου όποια πανεπιστήμια έχουν ερευνητικά προγράμματα που θέλουν να κάνουν κάποιο πείραμα θα δηλώσουν ενδιαφέρον και θα γίνει μια επιλογή.

01:07:19 Φαντάζομαι στο τέλος. Και θα είναι υποχρεωμένος ο Αδριανός να αξιοποιήσει αυτές τις ημέρες που θα είναι εκεί μεταξύ άλλων για να πραγματοποιήσει αυτά τα πείραματα που μπορεί να είναι οτιδήποτε. Μπορεί να είναι πειράματα φυσικής, βιολογίας, οτιδήποτε μπορείς να φανταστείς. Συναρπαστικό πάντως. Θα είναι συναρπαστικό. Δηλαδή και για τον ίδιο φαντάζομαι τώρα να είσαι και ο πρώτος Έλληνας που θα το κάνει αυτό πρέπει να είναι σπουδαίο.

01:07:37 Για όσο ξέρω για τον Αδριανό ήταν όνειρο να φτάσει εκεί. Οπότε θα είναι πολύ εύκολο. Να το ευχηθούμε καλή επιτυχία. Βέβαια. Και μακάρι να γίνουν και άλλα τέτοια βήματα. Θα γίνουνε. Δεν το συζητώ. αφού ανοίγουν οι πόρτες και δεν γίνεται και αλλιώς παύλο, έτσι δεν είναι. Δηλαδή μια χώρα πόσο πίσω μπορεί να μείνει πια σε κάτι τέτοιο.

01:07:53 Εμένα η εκτίμησή μου, Νάντια, είναι ότι οι χώρες που δεν θα επενδύσουν στη διαστημική θα μείνουν πίσω τεχνολογικά, θα είναι η ουραγή τεχνολογικά. Αναγκαστικά. Γιατί ξέρεις, στο μυαλό πολλών ακροατών ίσως να λένε και τι μας ενδιαφέρει εμάς τώρα, τι γίνεται στο διάστημα, ας πούμε. Ναι, αλλά όταν τελικά σε μία ώρα ανάγκης, χάρη στον δορυφόρο, θα μπορείς να επικοινωνήσεις άμεσα και να έρθουν να σε σώσουν, εκεί τελικά θα σε ενδιαφέρει η διαστημική.

01:08:15 Ή για παράδειγμα, όταν πας κάπου πλέον δεν βάζεις GPS. Ναι, φυσικά. Για να πας. Χωρίς δορυφόρος το GPS δεν υπάρχει, αλλά το θεωρείς δεδομένο ότι υπάρχει. Άρα, αξιοποιούμε ήδη τη διαστημική τεχνολογία, ακόμα και αν θεωρούμε ότι το διάστημα είναι κάτι πολύ μακρινό. Το ανέφερες πριν για τη τηλεόραση, αλλά θέλω να μου πεις, πόσες τεχνολογίες συγκεντρώνονται στο κινητό, στο smartphone που κρατάμε στο χέρι μας, χωρίς να το καταλαβαίνουμε.

01:08:37 Είναι όλη η επιστημονική επανάσταση που ξεκίνησε πριν από τέσσερις αιώνες και όλα όσα ακολούθησαν είναι μέσα στο smartphone. Αυτό έχω και ένα σχετικό πλαίσιο μέσα στο βιβλίο. Ναι, το έχεις και στο βιβλίο. Από εκεί μου την πήρα την ερώτηση, γιατί δεν το έχασες να το πεις κι εγώ, όπως καταλαβαίνεις. Έχεις ηλεκτρομαγνητισμό προφανώς, αφού έχεις ηλεκτρικά κυκλώματα και μαγνητισμό, αφού έχεις πηξίδα.

01:08:58 Έχεις θεωρία της σχετικότητας, επειδή γίνεται η επικοινωνία με τους δορυφόρους και ο χρόνος κυλάει διαφορετικά στους δορυφόρους, επειδή πάνε πιο γρήγορα λένε και πιο... Τώρα πρέπει να σου πηγήσω θεωρία της σχετικότητας βέβαια. Όχι, άστο, άστο. Δεν έχω φτάσει εκεί ακόμα. Έχεις θεωρία της σχετικότητας λοιπόν του Αϊνστάιν.

01:09:14 Έχεις κυβαντική μηχανική επειδή μελετάς την κίνηση των σωματιδίων μέσα στους επεξεργαστές, στους σημειαγωγούς. Έχεις επιστήμη υλικών προφανώς που είναι μια επιστήμη η οποία βρίσκεται αποδοτικότερα υλικά για να υλοποιηθεί μια τεχνολογία. Προφανώς είσαι πληροφορική. Αυτό είναι το θεωρώ δεδομένο. Έχεις οπτική, γιατί έχεις κάμερα.

01:09:36 Πάλι πας στα χρόνια του Νεύτωνα και ακόμα πιο πίσω, για να δεις τις αρχές της οπτικής. Αν λοιπόν τα βάλεις όλα αυτά, έχεις φτιάξει όλη την ιστορία των επιστήμων, η οποία πλέον είναι περικλεισμένη σε ένα μικρό κουτάκι που το λέμε smartphone. Και διαθέσιμη για πάρα πολύ κόσμο. σε πάρα πολλή κομμάτια. Και γι' αυτό μου κάνει τεράστια...

01:09:56 Πώς να το πω, νιώθω απόγνωση όταν βλέπω ανθρώπους μέσα από τα social media να πολεμούν την επιστήμη. Νιώθω απόγνωση, να'ντε, δεν μπορώ να το πω αλλιώς. Να έχεις αυτή τη συσκευή, που έχει τα κορυφαία μυαλά που εργάστηκαν για αυτή τη συσκευή και να το αξιοποιείς για να λες επιστήμονες, μπούρδες λένε ας πούμε και χρησιμοποιείς τα κορυφαία μυαλά στο τσεπάκι σου χωρίς να έχεις κουνήσει το δαχτυλάκι σου.

01:10:18 Χωρίς να έχεις κάτσει να σκεφτείς ποτέ. Και εδώ πέρα, να σου πω, με πιάνει και ένα παράπονο. Λέω, ρε παιδί μου, εσένα σου άξιζε να έχεις το μυαλό του Νεύτωνα εκεί πέρα να σε βοηθάει, ας πούμε. Σου άξιζε ο Αϊνστάιν, μας άξιζε. Δεν πρέπει κάποια στιγμή να στραφούμε με ευνομοσύνη απέναντι σε όλους τους ανθρώπους που αφιέρωσαν όλη τη ζωή τους για να έχουμε εμείς αυτά που έχουμε σήμερα και να πούμε, να ευχαριστώ, έχουμε κάποια ημέρα στα σχολεία, που να λέμε, ευχαριστώ, τους επιστήμονες, λέμε, ευχαριστώ, σε ο,τιδήποτε άλλος, με ό,τι μπορείς να φανταστείς, στους επιστήμονες, αυτούς, χάρη, στους οποίους, έχουμε τριπλασιάσει, το προσδόκιμο, ζωής, μας, το, έχουμε, τριπλασιάσει, μέσα, σε, 100, χρόνια, λέμε, να, ευχαριστώ, σε, ό,τους, αυτούς, Όχι, δεν λέμε. Λέμε σε οτιδήποτε άλλο.

01:10:57 Δεν λέμε. Δεν λέμε, δυστυχώς. Ναι. Ας το ρωτήσω και αυτό. Γιατί δεν μπορούμε να βρούμε πού τελειώνει το διάστημα? Πού τελειώνει το διάστημα. Καταρχάς δεν ξέρουμε κανέναν τι τελειώνει. Σωστά. Οπότε δεν ξέρουμε κανέναν το ερώτημα, Ευστάθη. Υπάρχει ένα πρόβλημα. Το σύμπαν κάπου ήταν πάρα πολύ μικρό. Δεν ξέρουμε αν ήταν κουκίδα, αλλά ήταν πάρα πολύ μικρό.

01:11:22 Δηλαδή όλα αυτά τα οποία βλέπεις ήταν κάποτε συμπυκνωμένα σε μια πάρα πολύ μικρή περιοχή του χωροχρόνου. Και αυτός ο χωροχρόνος άρχισε να διαστέλλεται. Και να διαστέλλεται πάρα πολύ γρήγορα. Και δεν ξέρουμε γιατί. Δεν ξέρουμε ακριβώς το γιατί, αν και υπάρχουν διάφορες υποθέσεις. Εκεί πέρα τώρα είναι η αιχμή του δόρατος της επιστήμης.

01:11:40 Εκεί γίνεται η μάχη αυτή τη στιγμή. Οι περιοχές, οι διαφορετικές, λοιπόν, του Σύμπαντος, ανάλογα με το πόσο μακριά ήταν η μία από την άλλη, είχαν μια ταχύτητα απομάκρυνσης. Και υπάρχουν και περιοχές, οι οποίες απομακρύνθηκαν, μεταξύ τους, με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός. Πολύ, πολύ, μεγαλύτερη, του φωτός, μάλιστα. Και, σήμερα, που μιλάμε, υπάρχουν περιοχές, του Σύμπαντος, που, μπο, απομακρύνονται, από εμάς, με πολύ πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα του φωτός.

01:12:02 Γιατί δεν είναι τα αντικείμενα αυτά που ταξιδεύουν, είναι το ίδιο το ύφασμα του χωροχρόνου. Σκέψτε το δηλαδή σαν μια λαστιχένια επιφάνεια που είναι πάνω οι γαλαξίες και την τραβάς. Και την τραβάς με πάρα πολύ μεγάλη δύναμη. Και έτσι οι γαλαξίες απομακρύνονται μεταξύ τους όχι επειδή περπατάνε, κινούνται, αλλά επειδή η επιφάνεια αυτή μεγαλώνει.

01:12:19 Σαν κυλιόμενες σκάλες που φεύγουν όμως προς όλες τις κατευθύνσεις Κάπως έτσι Υπάρχει λοιπόν ένα όριο στο πόσο μακριά μπορούμε να δούμε Γιατί υπάρχουν περιοχές του σύμπαντος Από τις οποίες το φως δεν έχει προφτάσει να έρθει στα μάτια μας Δηλαδή ακόμα και η ταχύτητα του φωτός Ήτανε μικρή για να προφτάσει να έρθει σε εμάς Άρα δεν έχουμε ιδέα τι γίνεται από εκεί και πέρα Είναι σαν ένα σύνορο, ένας κύκλος, μια σφαίρα γύρω από εμάς που λέγεται παρατηρήσιμο σύμπαν, πέρα από την οποία δεν μπορούμε καν όχι να παρατηρήσουμε.

01:12:52 Δεν έρχεται καμία πληροφορία από εκεί. Δεν έχει προφτάσει να έρθει πληροφορία από εκεί. Μάλιστα. Αυτό λοιπόν είναι ένα σύνορο το οποίο λέγεται παρατηρήσιμο σύμπαν. Έχει μια διάμετρο 93 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Δηλαδή το φως θα ήθελε 93 δισεκατομμύρια χρόνια να πάει από μια άκρη στην άλλη. και δεν έχουμε ιδέα πόσο μεγάλο είναι το πραγματικό σύμπαν.

01:13:14 Πόσο μάλλον να έχει και κάποιο πεπερασμένο μέγεθος ή κάποιο όριο. Καλά, σύνορο δεν έχει με την έννοια του εδώ τελείωσε το σύμπαν, τώρα πέφτω. Του φράχτη. Ναι, έχει με ένα φράχτη, τώρα πέφτω στο κενό ας πούμε, δεν έχει κάτι άλλο. Πιο πολύ με σφαίρα θα μοιάζει, όπως δεν έχει όριο η γη. Όσο και να περπατάς πάνω στη γη, θα επιστρέψεις στο ίδιο σημείο τελικά, με αυτή την εννοία. Αλλά δεν έχουμε ιδέα πόσο μεγάλο είναι.

01:13:38 Μπορεί να είναι όσο το παρατηρήσουμε σύμπαν συμπτοματικά και να τελειώνει ακριβώς εκεί, μέχρι εκεί που μπορούμε να δούμε ή μπορεί να είναι τάξης μεγέθους μεγαλύτερο και τελικά ακόμα και το παρατηρήσουμε σύμπαν να είναι μια κουκίδα όπως είναι η γη, μέσα σε ένα πολύ πολύ μεγαλύτερο σύμπαν. Το ενδιαφέρον τώρα ξέρεις ποιο είναι.

01:13:57 Ότι εάν το σύμπαν είναι αρκετά μεγάλο και τονίζω τη λέξη αρκετά, κάτι νούμερα αδιανόητα, δύναμη ψωμένη σε δύναμη, ψωμένη σε δύναμη, κάτι ατέλειο τα νούμερα, γίνεται βέβαιο το ότι εγώ και εσύ είμαστε πάλι κάπου και κάνουμε αυτή την κουβέντα ακριβώς όπως την κάνουμε. Παράλληλο σύμπαν εννοείς. Ναι, αλλά δεν είναι παράλληλο με την έννοια του ένα ξεχωριστό σύμπαν.

01:14:22 Στο ίδιο το δικό μας σύμπαν, άμα είναι πάρα πολύ μεγάλο, κάποια στιγμή, κάπου, κάπως, κάποτε, η ύλη έχει οργανωθεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ώστε να κάνουμε εμείς την ίδια ακριβώς συζήτηση με την ίδια ωραία παρέα εδώ που κάνουμε. Τι λες Παύλο. Είναι θέμα καθαρά αριθμών. Άρα συγγνώμη, αυτό... Πώς να το πω τώρα σωστά, δεν θέλω να χρησιμοποιήσω λάθος λέξεις.

01:14:48 Άρα είναι μαθηματικά βέβαιο ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει λόγω των τεράστιων μεγεθών. Εάν το σύμπαν είναι άπειρο, δεν δηλώνει ποτέ. ή εάν το σύμπαν είναι αρκετά μεγάλο και το αρκετά σου λέω το τονίζω γιατί είναι ένα νούμερο αδιανόητα μεγάλο, εάν όμως είναι τόσο αδιανόητα μεγάλο, τότε είναι βέβαιο ότι εμείς θα είμαστε πάλι εδώ και θα κάνουμε αυτή τη συζήτηση σε κάποια άλλη περιοχή του σύμπαντος.

01:15:10 Είναι βέβαιο ότι γίνεται αυτό το πράγμα. Γιατί? Διότι η ύλη έχει πεπερασμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί να συνδεθεί. Να στο θέσω ως εξής ότι ας πάρουμε τα υποατομικά σωματίδια. Μπορεί να τα συνθέσεις, να κάνεις διάφορους συνδυασμούς και να σου βγει ας πούμε το υδρογόνο. Ή να σου βγει το ήλιο. Ή να σου βγει κάτι άλλο εν πάση περίπτωση.

01:15:34 Αλλά είναι συγκεκριμένα αυτά που μπορείς να πάρεις. Όσα ανακατέματα και να κάνεις, στο τέλος υπάρχει ένα συγκεκριμένο αριθμό σωματιδίων, ειδών σωματιδίων που μπορείς να πάρεις. είναι σαν να σου πω ότι αυτό που λέω και στο βιβλίο είναι ότι σαν να έχεις κυβάκια τριών χρωμάτων ας πούμε πες πράσινο, κίτρινο μπλε για παράδειγμα μπορεί να τα βάλεις σε συνδυασμούς αλλά κάποιες μη τελειώνουν οι συνδυασμοί θα κάνεις τόσους συνδυασμούς δεν μπορείς να κάνεις παραπάνω από ένα σημείο λοιπόν και μετά όσες προσπάθεις και να κάνεις θα σου εμφανίστηκε ένας συνδυασμός που έχει ξανά εμφανιστεί αντίστοιχα λοιπόν και στο σύμπαν ο αριθμός των μορφών που μπορεί να δημιουργήσει.

01:16:16 Κάποια στιγμή λοιπόν θα δημιουργήσει ξανά τα ίδια σωματίδια, τις ίδιες συνθήκες. Εμάς εδώ να τα λέμε πάρα πολύ ωραία. Μάλιστα. Θέλει χρόνο το μυαλό να τα φομιώσει όλα αυτά. Αλλά είναι τρομερά ενδιαφέροντα. Εγώ θα έλεγα ότι η επιστήμη μας απελευθερώνει. Αυτό θα κρατούσε. Η επιστήμη μας απελευθερώνει και μας δείχνει το πόσο αναγκαίο είναι να ενωθούμε ως ανθρωπότητα.

01:16:41 Και μας δίνει μια ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Για ένα όραμα για το μέλλον. Θα κλείσουμε αυτή την ερώτηση. Πιστεύεις στην τύχη. Τι εννοώ. Υπάρχουν άνθρωποι που σου λένε ότι εγώ δεν πιστεύω στην τύχη. Όλα τα δημιουργώ μόνος μου. Αλλά ταυτόχρονα κάνοντας αυτές τις σκέψεις για το πού βρισκόμαστε, ποιοι είμαστε, τι κάνουμε μέσα σε αυτό το χάος.

01:17:00 Μόνο η πιθανότητα του να υπάρξεις υπάρξεις σε έναν πλανήτη που σηκώνει τη ζωή και οι πιθανότητες από όλα τα σπερματοζωάρια του μπαμπά σου και τα οάρια της μαμάς σου να προέκυψες εσύ μέσα σε αυτό το σύνολο, δηλαδή η τύχη κατά την ταπεινή μου άποψη είναι πάρα πολύ βασικό στοιχείο. Είναι θαύματο ότι είμαστε εδώ. Δεν το συνειδητοποιούμε όμως.

01:17:22 Δεν το συνειδητοποιούμε και αυτό πάλι η επιστήμη μας το έδειξε, αυτό το όμορφο πράγμα ότι έχουμε αυτό το σπάνιο προνόμιο να είμαστε εδώ, κόντρα σε όλες τις πιθανότητες. Είμαστε αυτοί οι ελάχιστοι τυχεροί που θα μπορούσαν να υπάρξουν και τελικά υπήρξαν. Γιατί είναι πολλαπλάσοι οι άνθρωποι που θα μπορούσαν να είναι εδώ στη θέση μας.

01:17:40 Αλλά δεν είναι. Θέλω να σε ευχαριστήσω πάρα πολύ για αυτή την κουβέντα. Θα δείξω για άλλη μια φορά το βιβλίο σου. Για μια νέα φιλοσοφία, ο άνθρωπος μέσα από τα μάτια για τις αστροφυσικείς, κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες... από τις εκδόσεις Διόπτρα. Είναι το δεύτερο βιβλίο του Παύλου Καστανά. Φυσικά θα τον βρείτε τον Παύλο στο Αστρόνιο.

01:17:57 Δεν χρειάζεται να σας το πω εγώ. Στο κανάλι του στο YouTube. Είναι εξαιρετικό. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την αστροφυσική... ή για την επιστήμη θα πω γενικά, Παύλο... το κανάλι σου είναι ένας υπέροχος προορισμός. όσο τα λες τόσο κατανοητά, τόσο σύνθετα πράγματα, μας βοηθάς να τα καταλάβουμε. Ακόμα κι αν, όπως είπα και στην αρχή, δεν έχουμε σχέση με την αστροφυσική, αλλά είναι σημαντικό να ξέρουμε τι γίνεται γύρω μας, δίπλα μας, πώς προχωράει η επιστήμη.

01:18:24 Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Πέρασα πάρα πολύ ωραία. Χαίρομαι. Και ελπίζω να το χάρηκαν και οι ακροατές μας. Σε ευχαριστώ.