Τεχνητή Νοημοσύνη και Υβριδικές Απειλές: Ο Αόρατος Πόλεμος του 21ου Αιώνα με τον Αθανάσιο Κοσμόπουλο

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Ή unpeace στη βιβλιογραφία. Δεν είναι πόλεμος, war, δεν είναι peace, είναι unpeace. Αυτό έχουμε σήμερα. Ο σκοπός του υβριδικά επιτιθέμενου σε μια χώρα στόχου είναι να φτάσει ο πολίτης να πει δεν έχουμε στρατό, δεν έχουμε αστυνομία, οι γιατροί χρηματίζονται, η δικαιοσύνη καρκινοβατή, δεν δουλεύει τίποτα, όλοι είναι άχρηστοι, όλοι είναι οι ίδιοι, δεν υπάρχει τίποτα.

00:56 τα πάντα έχουν διαλυθεί στα κοινωνικά δίκτυα να ξέρετε υπάρχουν τρεις βασικές ανάγκες που καλύπτει ο πολίτης που μπαίνει σε αυτά η πρώτη ανάγκη του πολίτη Καλώς ήρθατε στο Neural Codes ένα podcast που προσεγγίζει την τεχνητή νοημοσύνη τις επιχειρήσεις, την έρευνα και την τεχνολογία, μέσα από την εμπειρία ανθρώπων που σχεδιάζουν, υλοποιούν και εξελίσσουν συστήματα και οργανισμούς Είμαι ο Αλέξανδρος Μίτσου, μηχανικός τεχνητής νοημοσύνης και υποψήφιος διδάκτωρας πληροφορικής.

01:24 Καλώς ήρθατε σε άλλο ένα επεισόδιο του Neural Codes. Σήμερα έχουμε μαζί μας έναν εκλεικτό καλεσμένο, τον Data Protection and Chief Privacy Officer από το Υπουργείο Ψυχιακής Δικυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και στο σημερινό επεισόδιο θα μιλήσουμε για ευρυντικές απειλές. να χαιρετήσουμε τον κύριο Θανάση Κοσμόπουλο. Ωραία σας λέω, μιλάμε στον ελληνικό ή όπως σας θέλετε.

01:46 Ασφαλώς. Τέλεια. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Θανάσης. Άρα έχουμε τον κύριο Κοσμόπουλο, ο οποίος είναι ο πλέον υπεύθυνος για να μιλήσουμε για ευρητικές απειλές και για δεδομένα και για πράιβαση. Θανάσης, θέλω να μείνουμε λίγο σε εσένα και να μιλήσουμε για την προσωπική σου διαδρομή στον χώρο της πληροφορικής. Επίσης, διαβάζω στο πλούσιο βιογραφικό σου είδα ότι ήσουν στον ελληνικό στρατό ή σε ταχματάρχη στην αποστρατεία και αυτό πιστεύω ότι έχει διαδραματίσει και έχει παίξει ρόλο στο που έχεις φτάσει αυτή τη στιγμή.

02:19 Οπότε πάμε λίγο να πεις ποιος είσαι πέρα από τους τίτλους ευθύνης. Η αλήθεια είναι ότι όταν ξεκινάς ως αξιωματικός είσαι πάντα αξιωματικός. από στρατεία, επομένως η ιδιότητα του αξιωματικού δεν αποβάλλεται πρακτικά ποτέ. Και το βλέπω και σε παλιούς αξιωματικούς υπέργυρους στρατηγούς, ναυάρχους. Είσαι πάντα αξιωματικός. Αυτό σου αφήνει κάποια θετικά και κάποια αρνητικά.

02:45 Στη δική μου περίπτωση ασχολούμαι με τα θετικά και όχι με τα αρνητικά που είναι και αυτά πολλά. Είχα την ευκαιρία μέσα από τις άνοιπλες δυνάμεις και ειδικά από το στρατιωτικό νομικό σώμα να πέσω νωρίς σε ένα υβηδικό περιβάλλον. Δηλαδή, ασχολήθηκα με την μεγάλη database των στρατευσίμων της Ελλάδος, των παιδιών που κατατάσσονται.

03:08 Οπότε, ερχόμενος σε επαφή με τη διαχείριση αυτής της μεγάλης βάσης δεδομένων, που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη μετά το τάξης στην Ελλάδα, έπρεπε να εμπλακώ και με την πληροφορική νομικώσων, αλλά πάντοτε μου άρεσαν. Ήμουν τριτοδεσμίτης με τις δέσμες κάποτε. Κλασικό, δηλαδή, φιλολογικό τομέα κατεύθυνσης. Αλλά μου άρεσαν πάντοτε τα μαθηματικά, η αλγεβρά, η φυσική χημία.

03:34 Ήμουν πολύ καλός και εκεί. Άριστος, θα έλεγα, και εκεί. Και επέλεξα για κάποιους άλλους λόγους να ακολουθήσω την φιλοσοφική, την φιλολογική, την νομική η καριέρα. Πράγμα σπάνιο, λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να κάνουν και τα δύο και να τους αρέσουν και τα δύο. Μου άρεσαν και τα δύο, απλά ο καλύτερος μου φίλος που ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερος για ένα πρόσημο συν και πλην λάθος σε κάποιες πανελλαδικές που έδινε κόπηκε και πήρε ένα απέσιο βαθμό για ένα πρόσημο. Οπότε σκέφτηκα και λέω για ένα πρόσημο θα ρισκάρω όλη μου τη μετοντική ζωή ή όχι θα πάω στο κλασικό τμήμα Και παρόλα αυτά μου βγήκε η έφεση με την έννοια ότι αμέσως ανεπλάκη στην πληροφορική του στρατού, φίτησα στη σχολή πληροφορικής της Σχολή Προγραμματιστών Ελεκτρονικών Υπολογιστών του ΓΕΘΑ, στην οποία και δίδαξα για αρκετό καιρό.

04:24 Είσαι και καθηγητής. Δίδαξα εκεί, ναι. Να πούμε ότι είναι αρκετά επαιτητική αυτή η σχολή, δεν είναι εύκολη. Εκείνη την περίοδο ήθελε να έχεις καλή γνώση του αντικειμένου που σου ανέθεταν. και σε μένα ήταν σχεδιασμός εφαρμογών και ανάλυσης συστημάτων που ήταν το αντικείμενο που το ήξερα πολύ καλά. Εκείνη την περίοδο, σήμερα που σας διακόπτω, εκείνη την περίοδο είχαν συστήματα ή τα αναπτύσσανε.

04:45 Λοιπόν, τα συστήματα που είχαμε τότε ήταν κάτι τεράστια συστήματα της Control Data, της Hewlett Packard και λέω τεράστια γιατί ένας σκληρός δίσκος 5MB ήταν σαν ένα πλυντήριο πιάτων. δίνω ακριβώς το ΜΚΑΠΑ στο Μηχανογραφικό Κέντρο του ΓΕΣ ήταν τεράστιος χώρος ένα υπόστεγο όπου υπήρχαν απλωμένοι μέσα υπολογιστές με ταινίες, με μπομπίνες οι οποίοι κάνανε όλη την δουλειά αυτή ήταν οι mainframe και οι super micro υπολογιστές τότε μεταβαίναμε σε μικρότερα μεγέθη ακόμα δεν υπήρχε Oracle ακόμα δεν υπήρχαν databases καινούργιες, όλα γινόντουσαν σε μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα δίναμε μια εκτύπωση το απόγευμα και την παίρναμε το άλλο πρωί υπήρχε θηρίδα που μας περίμενε ο οπλίτης υπηρεσίας ξενύχταγε κάποιος κάθε βράδυ για να βγαίνουν οι εκτυπώσεις και τις έβαζε στις θηρίδες των επιτελικών διευθύνσεων και τμήματων και πήγαινες εσύ το πρωί άνοιγες τη θηρίδα και έβρισκες την εκτύπωση να σε περιμένει έτοιμη Την είχες δώσει την προηγούμενη μέρα, έτσι Μια εκτύπωση μεγάλη για κάποια

05:58 Λίστα ειδικοτήτων, ας πούμε Κατανομή σοπλητών Ειδικοτήτων ή αναμονή στα κέντρα Κατά τάξους, κάποιες μεγάλες Επεξεργασίες, όλη τη νύχτα δουλεύαν Οι υπολογιστές Dot matrix εκτυπωτές τότε, έτσι Κρουστική που λέγαμε, κρουστική σακίδος Τα έχω δει σε μουσείο αυτό Εγώ πρόλαβα και τις κάρτες Τις κάρτες. Τις πρόλαβα. Το deck των καρτών το πηγαίναμε.

06:22 Έχω κρατήσει και μερικές για μουσιακό είδος. Τι κάνατε τότε όταν κάνατε ένα λάθος, κάνα λάθος. Πιστεύω μπορεί να ξέφευγε κάτι. Δεν υπήρχε το Google τότε. Δεν υπήρχε. Όταν κυρώταν κάποιος, έψαχνες να βρεις που είναι το λάθος. Έψαχνες να κάνεις debugging, να βρεις που είναι το λάθος, που είναι το πρόβλημα. Δεν ήταν εύκολη.

06:38 Οπότε μετά από εκεί συνδύασα τη νομική με την πληροφορική γιατί έπρεπε να αρχίσω να γράφω και κώδικα, να συντηρήσουμε προγράμματα, να αναπτύξουμε καινούρια και ήμουνα κοντά σε εξωματικούς που είχαν έρθει με μετεκπαίδευση από την Αμερική, μάχημους και δίπλα τους μάθαινα και εγώ γιατί συντρούσαμε τις εφαρμογές, βάζαμε νέα functions, βάζαμε νέες ρουτίνες μέσα στα προγράμματα, κάνουμε και αυτό.

07:05 γράψε ρε Θανάση μια ρουτίνα για να κάνουμε και αυτή την επιπλέον λειτουργία σιγά σιγά πάνω στη δουλειά αρχίσαμε και έφτασα να γράψω σε πέντε γλώσσες προγραμματισμού σε COBOL, σε PF COBOL σε Pascal, σε Turbo Pascal σε Dbase 3+, σε Clipper γλώσσες που χρησιμοποιούσαμε εκείνη την εποχή ακόμα δεν είχαν βγει καν τα Windows δουλεύαμε σε Unix σε Zenix, ένα παραπέδι του Unix και σε DOS αυτά ήταν τα συστήματα, όταν βγήκαν τα Windows μικρήνανε και οι όγκοι, μικρήνανε και οι χώροι μεγαλώσαν οι αποθηκευτικές δυνατότητες και οι επεξεργαστικές ισχύς μεγαλώσαν πολύ Τους σέβουμε πάρα πολύ γιατί το ότι δεν υπήρχε stack overflow να πεις θα πάω να ψάξω κάτι καλά δεν μιλάμε και για large language models να σου κάνουν aggregate την πληροφορία ότι όλοι εσείς που γράφατε από τότε κώδικα, γράφατε όντως κώδικα με την έννοια ότι καθίσανε να διαβάσετε βιβλία και manuals Πράγμα το οποίο δεν κάνει κανένας πλέον.

08:01 Το documentation που έχετε διαβάσει εσείς, πιστεύω ξέρετε πολύ καλύτερα τα τεχνικά. Γιατί είχατε όλη τη γενικότερη εικόνα. Τι κάνει ο επεξεργαστής, πώς δουλεύουν οι εντολές μέσα στο... Πώς γίνονται τα loop, το if δεν έβλεπες, πώς λειτουργεί... Μέχρι το μεταγλωτιστικάτο. Ναι, μέχρι το compiler. Και όταν υπήρχε ένα λάθος που πρέπει να το βρούμε, που κολλάει γιατί χτυπάει εκεί και δεν βγαίνει, πρέπει να το βρούμε, κάναμε debugging και οι ίδιοι χέρι-χέρι, μία-μία εντολή να δούμε πού είναι το πρόβλημα.

08:26 Ναι, αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Γι' αυτό στους φοιτητές μου λέω ότι η ειδικότητά μου είναι γυναικολόγος-μηχανολόγος. Και είναι και τα δύο. Νομικός, στην Αμερική λέγεται techno-legal expert. Υπάρχει σαν όρος. Τεκνο-legal expert, δηλαδή που είσαι και πληροφορικός επαρκώς καταρτισμένος, δεν είσαι απλά ότι αγαπάς την πληροφορική και σου αρέσει αλλά έχεις δουλέψει με credible record και από την άλλη πλευρά είσαι και νομικός με credible record γνωσιακού υποβάθρου οπότε και στις δύο περιπτώσεις αυτές ναι μπορείς να πεις ότι είναι και οι δύο ειδικότητες που με βοήθησαν οπότε όταν κάποια στιγμή στις ενόπλες δυνάμεις είδα ότι οι πράγματα που δεν με ενοχλούσαν όταν ήμουν 20-22-23-25 χρονών αρχίζουν να σε ενοχλούν στα 30-32 πράγματα τα οποία δεν έχεις υπολογίσει ίσως αυτό έχει να κάνει με τις συχνές μεταθέσεις με τις προοπτικές δημιουργίες οικογένειας με την δυσκολία του να σε ακολουθούν οι αγαπημένοι σου παντού που πρέπει να πας και στο στρατό έπρεπε να πας σε πολλά μέρη

09:34 η αβεβαιότητα του αύριο δηλαδή που είναι υπηρεσιακός κανόνας για τον μέσο αξιωματικό αυτό άρχισε να με ενοχλεί λίγο γιατί εγώ δημιουργούσα μια ακαδημαϊκή μπροστά μου σταδιοδρομία είχα ξεκινήσει δίδασκα στο Πανεπιστήμιο Γύρω στη Σάμμο που είχα βρεθεί τυχαία φεύγοντας από την Αθήνα με μετάθεση έβλεπα ότι άρχισε να μου είναι εμπόδιο πλέον η στρατιωτική καριέρα παρά asset και είπα ότι ως εδώ κάτι θα βρω να κάνω και αποφάσισα και παρετήθηκα με τον βαθμό του ταγματάρχη μόλις συμπλήρωσα τον υποχρεωτικό χρόνο παραμονής γιατί εμείς έχουμε και ένα χρονό υποχρεωτικής παραμονής, ξέρετε.

10:13 Αν φύγεις νωρίτερα πρέπει να αποζημιώσεις το δημόσιο για τα έτη φοιτήσεως. Οπότε μόλις συμπλήρωσα την υποχρεωτική διάρκεια παραμονής, παρετήθηκα και έδωσα εξετάσεις. Πέρασα στην Μονάδα Οργάνωσης Διαχείρισης του Υπουργείου Ανάπτυξης και ως νομικός για θέματα πληροφορικής και προχωρήσα εκεί και σιγά-σιγά εξελίχθηκα μέχρι εδώ.

10:38 Άρα από εκεί και σωστακά ξεκίνησε και το ενδιαφέρον σας για τα ζητήματα ασφαλείας λόγω του στρατού. Προφανώς. Και ουσιαστικά μετά πώς αρχίστηκαν να ενδιαφέρεις για την προστασία των δεδομένων. Γιατί από ό,τι καταλαβαίνεις ήταν μάλλον από τους πρώτους στη χώρα ουσιαστικά που είδατε αυτό και τα δύο. Ο πρώτος ο δεύτερος ουσιαστικά γιατί ο παλαιότερος DPO σε Υπουργείο Υπουργείο ανέλαβα λίγους μήνες αμέσως μετά την θέσπιση του όρου DPO, ίσως λίγο πριν από μένα να ήταν ο DPO του Υπουργείου Υγείας, ο Δημήτρης ο φίλος μου Γραφόπουλος, που ίσως ήταν λίγο παλιότερος από μένα κάποιους μήνες.

11:15 Είμαστε οι δύο πιο παλιοί στον χώρο που αναλάβαμε αμέσως από το 2018, το 2018 που ετέθησε ισχύει ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων. Εγώ πράγματι είχα μια ευαισθησία και από πλευράς ασφαλείας με την έννοια ότι όταν είσαι αξιωματικός και έχεις χειριστεί πληροφορίες ψηφής διαβάθμισης, γνωρίζεις τι σημαίνει εμπιστευτικό, απόρριτο, άκρος απόρριτο, ειδικού χειρισμού, περιορισμένης χρήσεως, γνωρίζεις ότι διαβαθμίζονται τα έγραφα και πληροφορίες, είσαι πιο εξοικειωμένος με την έννοια της προστασίας των δεδομένων και ειδικά των υποκειμένων των πολιτών.

11:54 οπότε εκεί με πλησίασαν ουσιαστικά δεν το κυνήγησα εγώ με πλησίασαν επειδή εγώ μιλούσα για αυτά τα θέματα σε συνέδρια σε άρθρα μου, σε δημόσιες τοποθετήσεις μου επιστημονικές και με πλησίασαν από το Υπουργείο μου κάποιοι επιτελείς του τότε Υπουργού του κύριου Παπά του Νίκου ήταν το Υπουργείο μας συναισθήθη επισήριζα ως Υπουργείο ψηφιακής πολιτικής και μου λένε χρειαζόμαστε έναν άνθρωπο να μπορεί να καταλάβει τι γίνεται εδώ και να μας κατευθύνει στο θέμα προστασίας δεδομένων.

12:24 Μπορείτε να μας βοηθήσετε. Λέω να το κοιτάξω, να σας πω. Μου λέει δεν έχει να ξέρετε ούτε οικονομικές απολαύες, καθήκοντα έχει, προσφορά στην πατρίδα είναι, θα μας βοηθούσε αν μας λέγατε ναι γιατί δεν βρίσκουμε κάποιον άλλον που να θα μπορούσε να ανταποκριθεί. έχουμε πει και σε κάποιον άλλον και αρνήθηκε να σας πούμε την αλήθεια. Λέω να σας το κοιτάξω να σας απαντήσω. Λέω το σκέφτηκα και λέω εντάξει θα βοηθήσω να το κάνουμε.

12:47 Και από τότε με βρήκε εκεί ο κύριος Πυρακάκης όταν ήρθε με την αλλαγή της κυβέρνησης και όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του και τον ήξερα και από πριν και μου λέει συνεχίζουμε βοηθήσαμε και τώρα που ήρθε ο κύριος Παπαστεργίου το ίδιο συνεχίζουμε έχει μεγαλώσει η ομάδα μας έχω και υποβοηθούς έχω και αναπληρωτή, έχω και συνεργάτες και συνεχίσαμε και δίνουμε τη σημασία που πρέπει στο νομικό και στο κομμάτι το ασφαλείας είναι δύο διαφορετικά θέματα καμιά φορά που φαίνονται να αντιτίθεται τώρα με το άλλο ναι φαίνονται γιατί ουσιαστικά έχει αλλάξει και ο τρόπος που υπάρχουν οι απειλές στη σύγχρονη εποχή και μάλιστα έχουν αρχίσει οι περισσότερες να κινούνται και στο ψηφιακό χώρο.

13:32 Οπότε εδώ μας φαίνεται σε κάτι το οποίο είστε ο πλέον ειδικός αυτή τη στιγμή, ουσιαστικά ευρηδικές απειλές. Θα σας πω γι' αυτό. Όταν ανέλαβα με τον κύριο Πιαρακάκη ως πέφτερος προστασίας των δεδομένων, είχαμε εντοπίσει το θέμα των ευρηδικών απειλών στο ψηφιακό χώρο και του λέω, κύριε Υπουργέ, πρέπει να φτιάξουμε μια ειδική δομή στο Υπουργείο μας για να παρακολουθούμε τις ευρυδικές απειλές στον χώρο τον ψηφιακό, τον κυβέρνον χώρο. Μου λέει τι είναι αυτό ακριβώς, για εξήγησα μου. Του λέω είναι αυτό, είναι εκείνο, αυτό που θα σας πω και εσάς, είναι μια μορφή επιρροής που ασκείται μέσω κυβερνοεπιθέσεων, μέσω παραπληροφόρησης, μέσω καμπανιών χειραγώγησης των πολιτών. Στην ουσία είναι η προσπάθεια να χακευτούν όχι υποδομές, όχι κρίσιμα συστήματα, αλλά τα μυαλά των ανθρώπων.

14:23 Και αυτό γίνεται μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, γίνεται με συνδυασμό κυβερνητικών και άλλων δραστηριοτήτων. Πρέπει να φτιάξουμε μια δομή, να το παρακολουθούμε. Μου λέει, μου αρέσει η ιδέα, κάντε μου μια μελέτη που να το τεκμηριώνει αυτό, για να το έχουμε στο χέρι μας. Παρακάλεσα τρεις καθηγητές Πανεπιστημίου, τον κύριο Λιαρόπουλο τότε, τον κύριο Μποζίνη και τον κύριο Κωνσταντόπουλο από τα Πανεπιστήμια Πυραιός και Μακεδονίας κάναμε μια πολύ ωραία μελέτη τεκμηριώσαμε γιατί υπάρχει η αναγκαιότητα παρακολούθησης των υβριδικών απειλών και συστήσαμε στην Ελλάδα το πρώτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ενώση το Παρατηρητήριο Ανάλυσης Υβριδικών Απειλών του οποίου έχω σημαίνει την τιμή να είμαι επιχειρησιακός συντονιστής.

15:05 Με αυτήν την ιδιότητα λοιπόν μιλώ για τις υβριδικές απειλές. Άσχετα αν τις βλέπω και στο πεδίο της προστασίας της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων. Κάτι παρόμοιο υπήρχε στο Υπουργείο Άμυνας πριν συσταθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Οι υβριδικές απειλές ως παράγον απειλών μπήκε πρόσφατα στην κουβέντα μας.

15:27 Δηλαδή το συζητούσα παλαιότερα με τον αρχηγό, τον κύριο Φλώρο, τον Κώστα, Αλέξη Πτωτιστής, ο στρατηγός και εκείνος και του λέγαμε ότι υπάρχει θέμα εκεί και είχε συστήσει ένα τμήμα σε κάποιο κλάδο του ΓΕΘΑ για να παρακολουθεί τις ειβριδικές απειλές και σήμερα που μιλάμε έχει εξελιχθεί αυτό το τμήμα και και άλλοι φορείς έχουν συστήσει αντίστοιχα τμήματα, η αστυνομία μας, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, Εμείς στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπάρχουν πυρήνες που παρακολουθούν τα κομμάτια αυτά και εμείς ως παρατηρητήριο τους μαζεύουμε όλους και συζητάμε και συντονιζόμαστε μεταξύ μας για το τι συμβαίνει.

16:10 Αυτή είναι η επόμενη ερώτηση. Αν δηλαδή συντονίζεται και ποιος είναι ο υπεύθυνος να συντονίσει. Κοιτάξτε, το παρατηρητήριο ουσιαστικά συγκεντρώνει όλους τους κρίσιμους φορείς. υποτίθεται ότι αποτελείται μόνο από 7 υπουργεία. Αυτά ήταν στην ιδρυτική του πράξη. Μόλις συσταθήκαμε όμως, χτυπήσαν την πόρτα μας, εκδηλώσαν ενδιαφέρον να πλαισιώσουν τις εργασίες μας και άλλοι φορείς που δεν τους είχαμε συμπεριλάβει στην αρχική σύσταση.

16:40 Το λιμενικό σώμα, το Υπουργείο Ναυτιλίας δηλαδή, το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, που και εκεί εκδηλώνονται υβριδικού τύπου απειλές. Ακόμα και το αγροτικής ανάπτυξης και το υγείας που και εκεί εκδηλώνονται υβριδικού τύπου απειλές. Στο αγροτική ανάπτυξη για παράδειγμα τι θα μπορούσε να ήτανε.

17:00 Η ευλογία των υγουτπροβάτων. Θα μπορούσε να είναι μια πολύ καλή υβριδική απειλή εξωγενώς κατευθυνόμενη και χρηματοδοτούμενη και εμπνευσμένη. Άρα με τον όρο ιδρυντικές απειλές μιλάμε για στρατηγικές. Μιλάμε για κινήσεις οι οποίες ουσιοποιούνται μένει στον κυβέρνο χώρο, δηλαδή εκεί εκδηλώνονται οι πληροφοριακές τους διαστάσεις, αλλά το πεδίο στο οποίο λαμβάνουν χώρα και υλοποιούνται μπορεί να είναι οι μετανάστες, οι αλλοδαποί που έρχονται στην Ελλάδα, μπορεί να είναι μια πανδημία, μπορεί να είναι μια ασθένεια ζώων, μπορεί να είναι μια κυβερνοεπιθετική δραστηριότητα σε κάποια υποδομή, μπορεί να είναι οτιδήποτε πρακτικά.

17:48 Επομένως, θα τις ορίσουμε τις ευρωεπιχειρήσεις ως ένα συνδυασμό συμβατικών και μη συμβατικών μεθόδων από κρατικούς ή και μη κρατικούς ρόντες, οι οποίοι συνήθως είναι υποστηριζόμενοι κρατικά βέβαια, με ένα συντονισμένο τρόπο, ούτως ώστε να επιτύχουν κάποιες συγκεκριμένες στοχεύσεις εναντίον της χώρας στόχου. Συνήθως αποσταθεροποίηση, πόλωση, δυσοσπαστικοποίηση ή κάποιες αν θέλετε διαλυτικές κυρίως επιρροές οι οποίες όμως επιχειρήσεις παραμένουν πάντοτε κάτω από το κατόφλι του πολέμου.

18:25 Δεν είναι κήρυξη πολέμου. Δεν είναι παράνομες. Αλλά είναι σαν να μιλάμε ότι αποσταθεροποιείται μια κοινωνία μια δημοκρατική κοινωνία χωρίς να υπάρξει στρατιωτική σύραξη. Ακριβώς. Αποσταθεροποιείται, δημιουργείται μια αναταραχή, μια αν θέλετε έλλειψη, μια τρώση της εμπιστοσύνης του πολίτη στο θεσμικό του σύστημα. Ο σκοπός του υβριδικά επιτιθέμενου σε μια χώρα στόχου είναι να φτάσει ο πολίτης να πει δεν έχουμε στρατό, δεν έχουμε αστυνομία, οι γιατροί χρηματίζονται, η δικαιοσύνη καρκινοβατή, δεν δουλεύει τίποτα, όλοι είναι άχρηστοι, όλοι είναι οι ίδιοι, δεν υπάρχει τίποτα.

19:06 τα πάντα έχουν διαλυθεί αυτός είναι ο στόχος του Ιβρυδικός επιτιθέμενου να καταρρεύσει η εμπιστοσύνη του πολίτη στο σύστημα διακυβέρνησης που έχει και δεν είναι πολιτικό ή κομματικό το θέμα αυτό είναι εθνικό ξέρετε, δεν έχει σχέση με κυβερνήσεις πρόσωπα ή πολιτικούς έχει σχέση με το θεσμικό σύστημα που λειτουργεί στη χώρα. Δηλαδή με την ένδυνα διδάξει σήμερα είναι μια κυβέρνηση, αύριο θα είναι μια άλλη πάντα όμως.

19:30 Ακριβώς. Ο θεσμός του του πρωθυπουργού, των υπουργών, της δικαιοσύνης, αυτά βάλλονται από τους εξωτερικούς δρότες. Τους ενδιαφέρουν τα πρόσωπα. Και εκεί είναι το πρόβλημα. Καμιά φορά υπάρχουν και οι χρήσιμοι ανόητοι μέσα σε αυτή την υπόθεση, οι οποίοι καβαλάνε στο κύμα μιας εξωτερικής υβριδικής επιρροής και την αξιοποιούν για εσωτερική μικροκομματική πολιτική στόχευση.

19:58 Και αυτό είναι κρίμα, γιατί αλλιώνεται έτσι η εθνική ισχύ και μετατρέπεται μια κρίση, εθνική κρίση, σε πολιτική κρίση. Η πολιτικοποίηση των κρίσεων είναι μια από τις βασικότερες υβριδικές απειλές στις μέρες μας. Ότι τα πάντα πολιτικοποιούνται, ακόμα και οι φυσικές καταστροφές, ακόμα και τα δυστυχήματα, ακόμα και μια θεομινία.

20:23 Όλα πολιτικοποιούνται. Αυτό είναι μια από τις μεγαλύτερες επικίνδυνες υβριδικού τύπου απειλές που έχουμε να διαχειριστούμε. Ότι πρέπει οι τεχνοκράτες να ασχολούνται με την επίλυση των προβλημάτων και να μην πολιτικοποιούνται οι κρίσεις, αλλά να διαχειρίζονται σύμφωνα με τις διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί. Εδώ στην Ελλάδα δεν το βλέπουμε τόσο αυτό.

20:42 Είναι πολύ δύσκολο. Ναι, δηλαδή η μέση κοινή άποψη, η μέση κοινή γνώμη, έχει αρχίσει και πιστεύετε το πρώτο που είπατε, ότι ουσιαστικά έχει καταρρεύσει το σύστημα, τα έχουμε διαλύσει όλα. Ναι, γιατί υπάρχει επιτυχής υπηρετική επιρροή που ασκείται στη χώρα μας εδώ και πολλές δεκαετίες. Ναι, αυτό παρατηρώ ότι υπάρχει μια κυβέρνηση, υπάρχει ένα κυβερνόν κόμμα εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά και στο προηγούμενο.

21:06 Δεν έχει σχέση με κόμματα. Η επιρροή αυτή είναι διαρκής. Άρα, πλέον από αυτές τις επιχειρήσεις βλέπουμε ότι το βασικότερο όπλο είναι η ίδια πληροφορία, τέτοια τα δεδομένα. Όπως είχατε πει παλαιότερα σε μια ομιλία σας υπάρχει μια φράση που δίδεται στον Colin Powell που ουσιαστικά σας είχε πει ο ίδιος ο Colin Powell σας είχε πει το μεγαλύτερο τοπίο ήταν τα ίδια τα δεδομένα.

21:33 Μου είχε πει information is power. Και πόσο μάλλον ένα από τους πρωτοπόρους οι Αμερικάνοι στο data gathering information gathering το να κάνουν aggregate όλη την πληροφορία προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει σήμερα η πληροφορία στις διεθνείς συγκρούσεις. Νομίζω ότι είναι το σημαντικότερο οπλικό σύστημα.

21:53 Γιατί υπάρχει πολλοί κόσμοι που λέει θα έρθουν οι γείτονες λαοί, θα μπουν στη χώρα και θα τους αντιμετωπίσουμε σώμα με σώμα. Αλλά νομίζω ότι πλένει ακόμα και ένας πόλεμος. Έχει επίπεδα. Το τελευταίο επίπεδο θα ήταν να υπάρξει σύραξη σώμα με σώμα σε μια σύγχρονη κοινωνία. Λέγαμε έχουμε πόλεμο Κηρύσσετε ο πόλεμος Στην 06.30 πρωινή Υπήρχε ημέρα και ώρα κήρυξης πολέμου Μετά μια περίοδο επιχειρήσεων Υπήρχε ανακοχή Και μετά υπήρχε συνθήκη ειρήνης Και ξέραμε τότε ήταν ειρηνική περίοδος Τότε ήταν η ανακοχή Τότε ήταν πολεμική περίοδος Τώρα δεν υπάρχει αυτό Υπάρχει μια περίοδος στην οποία είμαστε και εμείς σήμερα Που λέγεται μη ειρήνη Non peace ή unpeace στη βιβλιογραφία.

22:44 Δεν είναι πόλεμος, war, δεν είναι peace, είναι unpeace. Αυτό έχουμε σήμερα. Άρα μιλάμε για μια ενδιάμεση κατάσταση. Ακριβώς. Που δεχόμαστε επιθετικές ενέργειες, οι οποίες δεν είναι πολεμικές με τον στενό, αν θέλετε, ορισμό, με την στενή έννοια του όρου, αλλά σίγουρα δεχόμαστε επιθέσεις μες στις οποίες η πληροφορία παίζει τον πρωτεύοντα βαθμό, τον πρωτεύοντα ρόλο.

23:08 Η πληροφορία σήμερα είναι αυτή η οποία θα δώσει τη δυνατότητα σε όποιον την έχει πιο γρήγορα, πιο έγκυρη, πιο ακριβή, να σχεδιάσει το επόμενο βήμα του. Είτε για να αντεπιτεθεί, είτε για να αμήνθει. Όπου υπάρχει πληροφορία υπάρχει και ισχύς. Είναι αυτονόητο. Είναι σαν την ενέργεια. Η ενέργεια και η πληροφορία είναι οι δύο κρίσιμοι παράγοντες για να μπορέσεις να προχωρήσεις ένα κράτος.

23:33 Αρκετά σημαντικό αυτό. γιατί βλέπουμε για παράδειγμα ότι κάνοντας χρήση των κοινωνικών δικτύων μέσα σε αυτά τα μέσα έχουμε δει να αποσταθεροποιούνται οι κοινωνίες για παράδειγμα να αλλάζει ένα εκλογικό αποτέλεσμα και αυτό πολύ σημαντικό. Το έχουμε δει αυτό πολλές φορές. Και έχουμε δει τρίτους να έρχονται να αλλάξουν κάποιο αποτέλεσμα ή κάτι τέτοιο.

23:55 Άρα ουσιαστικά μιλάμε για το πιο ισχυρό όπλο στον 21ο αιώνα αυτή τη στιγμή. Άρα μπορεί να επηρεάσει και μια κοινωνία να την αποσταθεροποιήσει χωρίς να υπάρξει ούτε ένας πυροβολισμός. Ακριβώς, γιατί μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα επιχειρεί κάποιος εξωτερικός δρόμου να επηρεάσει, όχι τον μέσο πολίτη που έχει μια άποψη πολιτική, ιδεολογική, καταναλωτική, αν θέλετε μια βιοθεωρία για τη ζωή του κατασταλαγμένη, προσπαθεί να επηρεάσει αυτό το 12-13-14-11% που είναι μονίμως σε όλες τις κοινωνίες στο «δεν γνωρίζω, δεν απαντώ, δεν έχω αποφασίσει».

24:34 Είναι κάπου μεταξύ σφύρας και άκμονος. Σε αυτό λοιπόν το ποσοστό, το 10-12-13-14 πόσο είναι, τι επιχείρη να κάνει ο δρόνου, ο κακόβουλος δρόνου. Να του εισταλλάξει δύο βασικά συναισθήματα. οργή για το παρελθόν και φόβο για το μέλλον προσπαθεί δηλαδή με κάθε τρόπο να τον εξοργήσει να βρει τρόπους για να του ανάψει μία με ένταση μία αντίδραση, μία αντίσταση μία ανυπακοή μία μη ένταξη γενικώς μία αντίδραση οργής και φόβο για το μέλλον, για το τι έρχεται για ποιο λόγο, γιατί ο οργισμένος και ο φοβισμένος πολιτής είναι πιο εύκολα χειραγωγήσιμος Άρα μιλάμε και είναι μια μορφή χειραγώγησης.

25:22 Ακριβώς. Κατ' εξοχήν χειραγώγησης. Οπότε αυτός ο πολίτης θα πάψει να είναι αναποφάσιστος την επόμενη φορά που θα ερωτηθεί. Θα έχει φορτιστεί συναισθηματικά, με οργή και φόβο και θα οδηγηθεί σε ένα από τα δύο άκρα. Ένα από τα δύο άκρα, τα οποία τροφοδοτούνται από αυτούς τους αναποφάσιστος που έπαψαν πια να είναι στην κρίζα ζώνη.

25:44 Και αυτό έχει να κάνει και με καταναλωτικές συνήθειες, αλλά και με πολιτικές επιλογές. Και αυτό οι κακόβουλοι δρότες το γνωρίζουνε. Και προσπαθούν να κατευθύνουν και να χειραγωγήσουν αναλόγως τις κοινωνίες των χωρών που στοχοποιούν. Πολύ ενδιαφέρον αυτό. Και προσωπικά δεν ήξερε ότι υπάρχει, σαν όρος, το έχουν δώσει ονομασία, ή υπάρχουν άνθρωποι, ή ομάδες, ή φορείς, ή μπορεί να είναι και χώρες ολόκληρες, που χρησιμοποιούν τέτοιες στρατηγικές.

26:13 Βέβαια. Κατ' εξοχή. Και χρησιμοποιούν πολλά όπλα στην δυνατότητα αυτή. Για παράδειγμα προσπαθούν να βρούνε τι κοινό έχουν με τη χώρα στόχο. Τι κοινό έχουν. Για μας μεγάλη μαστροτότητα, ευαλωτότητα, είναι ότι είμαστε οι χριστιανοί ορθόδοξοι. Άρα χώρες επιθετικού χαρακτήρα που έχουν επίσης ορθόδοξο δόγμα μπορούν και εκμεταλλεύονται αυτό το κοινό χαρακτηριστικό έτσι ώστε να συσφίξουν πολιτιστικούς και θρησκευτικούς δεσμούς με αντίστοιχους φορείς της χώρας μας και να αναπτύξουν τα αφηγήματά τους.

26:51 Αυτό που έχουμε αγαπητέ μου φίλες σήμερα είναι ο πόλεμος των αφηγήματων. Αφηγήματα. Πολύ ενδιαφερουργήμαστε. Είπατε είμαστε σε μια μέση λύση αυτή τη στιγμή. Σε μια μέση κατάσταση. Όποιο σωστά. μεταξύ πολέμου και ειρήνης. Θα έλεγα ότι είμαστε σε φάση που δεχόμεθα επιθέσεις. Όχι απλά σε περίοδο που δεν δεχόμαστε. Υπάρχει πόλεμος αφηγημάτων.

27:11 Και πόσο μάλλον τώρα σιγά σιγά που έχει εξελικθεί η τεχνολογία και έχει αρχίσει να εισχωρεί η τεχνητή νομοσύνη για τα καλά πλένου στην καθημερινότητά μας και βλέπουμε ότι αρχίζουν να εξελίσσονται και αυτούς οι στρατηγικές και οι επιθέσεις και να βελτιώνονται κάθε φορά, γιατί ουσιαστικά έχεις κάποιον ο οποίος είναι πολύ καλός αναλυτής, σαν βοηθός σου και μπορεί για παράδειγμα να σου πει πώς να κινηθείς, να σου δώσει κάποιες κατευθυντήρες γραμμές.

27:36 Πώς βλέπετε τώρα την τεχνητή νομοσύνη σε σχέση με την παραπληροφόρηση ή σε σχέση για παράδειγμα με την αλλήλωση δεδομένων και στοιχείων, βλέπετε ότι αρχίζει να αλλάζει ο τρόπος που γίνονται οι βυθιτικές απειλές. Έχω τρεις παρατηρήσεις σε αυτό το σημείο. Το πρώτο έχει να κάνει με το ότι η τεχνητή νομοσύνη πράγματι είναι ένα εργαλείο το οποίο μας βοηθάει αμυντικά να αναλύσουμε πολύ γρήγορα κάποια πράγματα που θα θέλαμε πολύ χρόνο για να το κάνουμε με άλλο manual τρόπο.

28:08 Μας βοηθάει ως εργαλείο. Από την άλλη πλευρά η δεύτερη παρατήρηση είναι ότι είναι κοπλικό σύστημα. δηλαδή μπορεί να χρησιμοποιηθεί κακόβουλα η τεχνητή νοημοσύνη να παράξει πληροφορία που πολύ δύσκολα θα μπορέσεις να δεις ότι είναι ψεύτικη γιατί ανέβησε πολύ ψηλό επίπεδο η παραγωγή αυτή και μέχρι να βρεις τι γίνεται μπορεί να την έχεις πατήσει ήδη όπως την πατήσαμε προημερών που νομίζανε ότι ευλήθη μεγάλο Αμερικανικό Αεροπλαμφόρο από πυράβλους κυκλοφόρησε ένα βίντεο που έδειχνε ένα ικανικό αεροπλαμαφόρο να βάλετε αποβλήματα αέρος θαλάσσης επιφανίας και το έδειχνε να καταστρέφεται το οποίο ήταν ψεύτικο όμως δεν είχε ποτέ βληθεί το αεροπλαμαφόρο και κακώς κυκλοφόρησε αυτό για να δημιουργεί αντιπόσχευμα.

28:50 Άρα μιλάμε για ένα deepfake εκεί. Η μεγάλη μου όμως ανησυχία είναι η τρίτη μου παραδίευση ότι επειδή Ή ακριβώς κι εσείς κι εγώ κι οι συμπολίτες μας γνωρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι κάνη για όλα. Στο κομμάτι της εικόνας και του ήχου. Βλέπουν κάτι το οποίο είναι πραγματικό και λένε «Α, είναι AI αυτό». Ακριβώς να γίνεται το ανάποδο πράγμα.

29:11 Ναι. Πρόσφατα ένας Έλληνας πολιτικός εμφανίστηκε σε μία διαδήλωση να κρατάει μία φωτογραφία του Αλίχα Μενέη του Μακαρίτη. και είπαν όλοι είναι AI λέει, δεν αποκλείεται και όμως τώρα αληθινή φωτογραφία, βγήκε ο δημοσιογράφος που την τράβηξε και λέει ρε παιδιά εγώ την τράβηξα ήμουνα μπροστά λέει, εκεί στο σύνταγμα εγώ ήμουνα αντιλαμβάνεστε αυτή είναι η τρίτη μου ανησυχία, ότι το τι είναι αληθινό και το τι είναι ψεύτικο πλέον, μπαίνει σε αμφισβήτηση και σε έλεγχο και δοκιμάζεται η πίστη μας στο τι βλέπουν τα μάτια μας και το τι ακούν τα αυτιά μας.

29:46 Μπορεί να βλέπεις κάτι αληθινό, το οποίο είναι ακραίο ή ασυνήθιστο και αμέσως λες έλα μωρέ η Άγινα αποκλείεται και όμως ήταν αληθινό όμως η περίπτωση. Το βλέπεις σε πολλά βίντεο στο TikTok για παράδειγμα. Έχω TikTok, μπορώ να σκροντάρω αρκετά μες τη μέρα και βλέπω για παράδειγμα βίντεο που να είναι όντως να έχουν φτιαχτεί με τεχνητή νομοσύνη, να φαίνονται τελείως αληθιφανοί και άνθρωποι να λένε να σχολιάζουν και να λένε αν είναι αλήθεια και βλέπω κάποια βίντεο που μπορεί να είναι για παράδειγμα όντως κανονικά τραβήμα, αν είναι πραγματικά και όντως να πιστεύουν ότι είναι φτιαγμένα με τεχνητή νομοσύνη έχουμε αρχίσει και όντως αυτό είναι λίγο πρέπει να το σκεφτούμε αυτό το κομμάτι ότι έχει αρχίσει να διαβρώνεται η εμπιστοσύνη μας στο τι βλέπουμε και τι ακούμε και το αποδίδουμε αν είναι κάτι πέρα από την αναμονή μας, από το expectation που έχουμε, λέμε είναι ψεύτικο αυτό που κλίνεται, είναι AI.

30:39 Και όμως δεν είναι AI. Έχουν αρχίσει δηλαδή να διεστραβλώνονται οι απόψεις και οι κοινωνίες που δεν μπορούν να αρχίσουν να διακρίνουν την πληροφορία αν είναι φτιαγμένη, αν είναι ψεύτικη ή όχι. Ναι, ναι, ακριβώς. Και στα κοινωνικά δίκτυα το βλέπουμε αυτό. Η τεχνητή νομοσύνη λειτουργεί ενισχυτικά, ενισχύει κάποιες απόψεις, ενισχύει κάποιες κάνει viral αν θέλετε κάποιες συγκεκριμένες θέσεις οι οποίες επηρεάζουν το μέσο πολίτη που λέει ρε παιδί μου για να το λένε τόσοι κάτι ξέρουν αυτοί Ναι και είναι αρκετά εύκολο να φτιάξει κάποιος Γιατί στα κοινωνικά δίκτυα να ξέρετε υπάρχουν τρεις βασικές ανάγκες που καλύπτει ο πολίτης που μπαίνει σε αυτά Η πρώτη ανάγκη του πολίτη είναι η λεγόμενη the need to know η ανάγκη να ξέρει, έχει μια ανάγκη ο πολίτης να ξέρει να μάθει, να γνωρίζει οπότε και εκεί προσπαθούμε τώρα και το συζητάμε και με άλλους φορείς κυβερνητικούς η κυβέρνηση οφείλει να δίνει πληροφορίες άμεσα για οτιδήποτε συμβαίνει έστω και αν δεν τις έχει όλες πρέπει να πει κάτι

31:41 διότι όταν δεν τη μιλήσει η κυβέρνηση άμεσα για να πει αυτό συμβαίνει εκεί και γίνεται αυτό τότε θα βρει χώρο ο κάποιος άλλος, ο τρίτος που θα πει, σου πω εγώ, μην ακούς τώρα θα σου πω εγώ τώρα, άκουσε εμένα που ξέρω αυτό γιατί είναι η πρώτη ψυχολογική ανάγκη the need to know, η ανάγκη να μάθει μετά από αυτό η δεύτερη ανάγκη που καλύπτει στα κοινωνικά δίκτυα ο πολίτης είναι η λεγόμενη the need to feel safe η ανάγκη να νιώσει ασφαλής ότι εντάξει δεν συμβαίνει τίποτα, το ελέγχουμε εκεί μπαίνει ο συνωμοσιολόγος και αρχίζει και περνάει απόψεις, ιδέες δεν είναι έτσι, αυτό συμβαίνει ξέρω εγώ που σου λέω η ανάγκη του φλυσεύκου και το τρίτο, το οποίο το βλέπουμε να εξελίσσεται στη συνέχεια είναι η λεγόμενη the need to belong η ανάγκη του να ανήκει δηλαδή, μέσα στα δίκτυα τα κοινωνικά, δημιουργούνται ομάδες groups κάποιοι ηχητικοί θάλαμοι αντίχησης echo chambers τους λέμε όπου άτομα με τις ίδιες απόψεις για ένα θέμα μαζεύονται όλοι, ανακυκλώνουν για να τροφοδοτούν την άποψή τους,

32:52 νομίζοντας ότι είναι κυρίαρχοι, χωρίς να είναι, και αυτοί αργότερα ουσιοποιούνται στο περιβάλλον έξω, στο φυσικό κόσμο, δημιουργούνται κινήματα στο δρόμο, τα οποία αναδεικνύουν και προσωπικότητες ηγετικές. Οπότε αυτές οι τρεις ανάγκες, η ανάγκη του να αισθάνεται ασφαλής, η ανάγκη του να γνωρίζει ο πολίτης και η ανάγκη του να ανήκει κάπου, είναι οι τρεις βασικοί οδηγοί που οδηγούν κάποιον να ενημερώνεται από τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.

33:20 Στην Ελλάδα, σε ποσοστό 63% από τις πρώτες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εμείς και η Κύπρος, ενημερώνεται από τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης και όχι από τα επίσημα δημοσιογραφικά, ειδησιογραφικά, mainstream media που θα λέγαμε κάποια κανάλια, κάποιες εφημερίδες κάποια αδειόφωνα που υπογράφουν με το όνομά τους συντάκτες και γνωρίζουμε την ακρίβεια και την εγκυρότητα της ειδήσεως Ίσως μπορεί να είναι γιατί φοβούνται ότι μπορεί δεν έχουνε πιστοσύνη να σου πει ότι μπορεί να μου λες ψέματα που το ξέρω εγώ Επιστεύεσαι στα κοινωνικά δίκτυα που είναι ο κάθε άσχετος που δεν ξέρεις ποιος είναι και μιλάει Αυτό είναι ακόμα Είναι λίγο περίεργο κάποιες φορές Εκεί βλέπεις 5000 likes είχε αυτός κάτι ξέρει Κάτι ξέρει θα ανεβεί Έλα όμως που το 5000 είναι bot Και δεν είναι πραγματική λογαριασμή Αλλά είναι robots Τα οποία ανεβάζουν το virality Και το likeliness Και το likelihood Της συγκεκριμένης ανάρτησης Μα δεν είναι και πολύ δύσκολο Αν κάποιος θέλει να φτιάξουμε τώρα μια δημοσίευση

34:25 Να πάμε να αγοράσουμε Κάποια bots να μας κάνουν likes να ανεβεί το βίντεο μας παραπάνω και να φτιάξουμε όσα deepfakes θέλετε. Δηλαδή χρόνο και χρήματα αν έχουμε όσα θέλετε μπορεί να φτιάξουμε. Και μάλιστα πολλές φορές μπορεί να υπάρχουν κάποια AI generated βίντεο που είναι με τέτοιο τρόπο εφαγμένα να στο δίνουν λίγο λίγο λίγο λίγο την πληροφορία.

34:50 Να είναι πιστικό. Υπάρχουν και πράγματα, οκ, ίσως να υπάρχουν και πράγματα που μπορεί να υπογράφει κάποιος σε πόνιμα ότι παιδιά είδα αυτό να ένα βίντεο συνέβη εκείνο. Να έχει βγάλει και κάποιος άλλος από μια άλλη γωνία ένα ατίστοιχο βίντεο. Εντάξει εκεί δεν μπορούμε να το εφησυμβητήσουμε είναι μάλλον αλήθεια. Τι γίνεται όμως με κάποια βίντεο που για παράδειγμα μπορεί να είναι τόσο καλά φτιαγμένα που κάποιος το πιστέψει.

35:13 Αν φοβάται και όλας είναι ακόμη πιο εύκολο. Είναι πολύ δύσκολο. Αυτό το ερώτημα έθεσα προ ενός μήνου, ένα μήνα και κάτι, στην εξοχότατη πρόεδρο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας που επισκέφθηκε την Ελλάδα. Και είχα την ευκαιρία να συμμετέχω σε μία συνάντηση εργασίας στο μικρό διάστημα που έμεινε στην Αθήνα και τη ρώτησα, δέχτηκε τρεις ερωτήσεις, έκανα μία από αυτές.

35:40 Της λέω, κυρία πρόεδρε, θέλω να μου πείτε πώς αντιμετωπίσατε τα 700 deepfake βίντεο που κυκλοφόρησαν για το πρόσωπό σας μία εβδομάδα πριν της εκλογής στη Μολδαβία, της οποίας της νίκησε, τα οποία σας παρουσίασαν ως οικονομικά διεφθαρμένοι. Πώς το καταφέρατε, 700 deep fake videos. Μου λέει χαίρομαι που ξέρετε ότι ήταν 700, πράγματι, μου λέει, ήταν 700. Εγώ είχα την πληροφορία από δικές μας υπηρεσίες, ότι είχαν κυκλοφορήσει 700. Μου λέει, πράγματι, αυτό που με έσωσε, μου λέει, κύριε Χοσμόπουλε, ήταν ότι ήμουν γνωστή στο εκλογικό μου σώμα, με ξέρανε ποια είμαι.

36:18 Εάν επρόκειτο στη θέση μου να ήταν ένας πρωτοεμφανιζόμενος πολιτικός, θα είχε καταστραφεί. Το είχαν φάει. Χρησιμοποίησε τη λέξη obliterated. Δηλαδή θα είχε εξαφανιστεί εντελώς. Θα είχε διαλυθεί. Πολύ λογικό. Έτσι ότι αυτές οι τεχνολογίες στις δικές μας περιπτώσεις στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης, Μιλάμε ότι επηρεάζουν άμεσα την εμπιστοσύνη των πολιτών, επηρεάζουν τις αποφάσεις που θα πάρουν εν τέλει και μιλάμε ότι δεν αφορά μόνο τις εταιρείες τεχνολογίες, δηλαδή είναι ένα εθνικό ζήτημα.

36:45 Βέβαια, είναι θέμα εθνικής ισχύως. Όταν εκτρέπεται η συζήτηση από την ουσία της και ασχολούμαστε με ζητήματα που φορτίζουν συναισθηματικά το κοινό χωρίς να υπάρχει καμία βάση από εξωτερικούς κυρίως δρόντες, τότε ναι υπάρχει πρόβλημα. Γιατί δημιουργείτε εθνικό σύντημα συνοχής. Και αυτό είτε είναι η μικρή νεκρή Μαρία του Εύρου αν τη θυμάστε την περίπτωση αυτή.

37:10 Τη θυμάστε? Και έλεγχε την υποσχόληση. Μικρή νεκρή Μαρία του Εύρου. Μία ομάδα αλλοδαπών έχει απομονωθεί σε μία νησίδα στον Εύρο. Η οποία νησίδα βρίσκεται στο τουρκικό μέρος του Εύρου. Κάποιοι κύκλοι αρχίζουν να λένε ότι αυτή είναι απομονωμένη σε ελληνικό μέρος του Εύρου και άρα πρέπει η Ελλάδα να πάει να τους περισυλλέξει και να τους σώσει.

37:35 Η Οραυκή Επιτήση Αστρατού με συντεταγμένες λέει όχι, δεν είναι σε ελληνικό έδαφος, είναι σε τουρκικό. Και αν πάει ο στρατός να τους πάρει εκεί θα δημιουργηθεί επεισόδιο. Θα έχουμε μεθοριακό επεισόδιο όπως λέγεται. Λογικό. Εκεί λοιπόν αρνήθηκε η Ελλάδα να προσθέσει. Στην επόμενη ημέρα κυκλοφορεί η είδηση ότι ένα κοριτσάκι μικρό η Μαρία, ήταν και 15 Αυγουστός και το Μαρία ήταν φορτισμένο ως όνομα, το τσίμπησε σκορπιός, πέθανε και το έχει η μητέρα του μέσα στο νερό στον Εύρο για να μη σαπίσει το κορμί του και περιμένει βοήθεια.

38:09 Και αυτό συγκίνησε όλο τον κόσμο, το φάγανε αμέσως, το κατάπιανε το ψέμα αυτό και τι πρέπει να γίνει και πάντα τους δόθηκε η οδηγία να κατευθυνθούν πιο δυτικά προς την Ελλάδα κατευθύνθηκαν και μόλις μπήρασαν σε ελληνικό έδαφος, οι ελληνικές αρχές τους περισσυνέλεξαν. Δεν υπήρχε Μαρία, δεν υπήρχε Κοριτσάκη. Ήτανε εμείς επόμενοι να ρώτησαν αν όντως συνέβαινε αυτό το σκηνικό.

38:33 Καταρχήν, μεταξύ μας ο Εύρος δεν έχει και σκορπιούς ξέρετε, ο σκορπιούς θέλει ξηρό έδαφος αμμού, βράχο. Στον Εύρο είχαμε οχές που όποτε ήμασταν ενέδρα με στρατιώτες με στα καλάμια οχές κυνηγάγαμε μας πάνε φιδιά. Σκορπιούς δεν είχαμε δει ιδιαίτερως εκεί στην περιοχή που έχει νερό. Μπας περιπτώσει αυτή ήταν μια κατευθυνόμενη εξωτερικά καμπάνια υβριδικής επιρροής που ορισμένοι χρήσιμοι λήθοι και στην Ελλάδα την αγκάλιασαν και την υποστήριξαν γιατί είχαν κάποιο όφελος να δείξουν τον αγωνιστικό τους ίστρο και τι κάνει η Ελλάδα Και σε άλλες περιπτώσεις, το μελετάμε επιστημονικά αυτή τη στιγμή, να δούμε τι επιρροές υπάρχουν.

39:17 Στο δυστύχημα, το Ντεμπόλ, στο ναυάγιο της Πύλου, στο πρόσφατο ναυάγιο που έγινε το άλλο στην Μυτιλίνη. Παρακολουθούμε πώς κινούνται στο διαδίκτυο οι εξωτερικοί δρόντες και πώς διοχετεύουν απόψεις για να επηρεάσουν την εσωτερική κοινή γνώμη στη χώρα μας. Εντάξει είναι πολύ σημαντικό Είναι λεπτός και δύσκολο Και μείζων ζήτημα το συγκεκριμένο Εγώ θα πάμε λίγο στο πως οργανώνουμε τώρα την άμυνα Πάνω στον ψηφιακό χώρο Επιστημονικά Τεχνοκρατικά Με ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα Γιατί το λέω αυτό Στη Ρουμανία Προ λίγο καιρού είχαμε Προεδρικές εκλογές Οι οποίες ακυρώθηκαν Από το δικαστήριο Άρα κάποιος...

40:02 Κατατέθηκαν από τις αρμόδιες αρχές στοιχεία ότι υπήρχε απόπειρα χειραγώγησης σε υψηλό βαθμό. Κατατέθηκε ένας φάκελος στη δικαιοσύνη. Και ξέρετε η δικαιοσύνη δεν αποφασίζει με υποθέσεις, με ενδείξεις. Θέλει αποδείξεις. Φεύγερα. Κατατέθηκαν δεδομένα, στοιχεία, οι οποίες οδήγησαν μια ευρωπαϊκή χώρα να κηρύξει ακύρες προεδρικές εκλογές.

40:24 γιατί είχε τεχνικά, ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα που αποδείκνυαν την επιρροή που ασκήθηκε. Και επαναλήφθηκαν οι προδοτικές κοινές. Και δεν μιλάμε εκεί για νοθεία κάτι. Μιλάμε ξεκάθαρα... Επιρροή. Ότι τόσες χιλιάδες βίντεο στο TikTok βγήκαν από εκεί, προήλθαν από αυτούς τους λογαριασμούς οι οποίοι δημιουργήθηκαν τότε χρηματοδοτήθηκαν από εκεί και είναι δεδομένα συγκεκριμένα.

40:44 τέτοια ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία σκοπεύουμε να αποκτήσουμε και εμείς ως δυνατότητα ως χώρα από εργαλεία ειδικά τα οποία θα μας δώσουν τη δυνατότητα να αναλύουμε τέτοιες είδους κινήσεις. Τα έχουμε αυτά ή είμαστε στην περίοδο που τα αναπτύσσουμε ή τα αγοράσουμε. Κάποια in-house αναπτύσσονται, κάποια διερευνώνται για αγορά.

41:06 Ποια είναι καλά, ποια μας συμφέρουν οικονομικά, τεχνικά, πώς έχουν δοκιμαστεί. σε κάποια λέμε στες εν τέμο περίοδο δοκιμών. Νομίζομαστε σε ένα καλό δρόμο, έχει πιστεί η ηγεσία σε όλα τα υπουργεία που εμπλέκονται, ότι χρειάζεται να έχουμε τέτοια αμυντικά εργαλεία για να αναλύουμε το τι γίνεται και να μην μας πιάνουν στον ύπνο.

41:27 Οπότε μπορούμε να συνεργαστούμε και μεταξύ κάποιων κρατών, για παράδειγμα, να μοιράσουμε τη γνώση. Στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ υπάρχει συνεργασία. Ήδη υπάρχει συνεργασία Υπάρχουν μηχανισμοί ειδικοί Οποίοι υποστηρίζουν και ανταλλαγή τεχνογνωσίας Και ανταλλαγή πληροφοριών Και πολύ συχνά Μεταξύ υπηρεσιών, ειδικών υπηρεσιών Υπάρχει ανταλλαγή μεθόδων, γνώσεων Εργαλείων Και υπάρχει μια πολύ καλή συνεργασία σε αυτό το κομμάτι Ήδη και σε ανατοϊκό επίπεδο Στρατιωτικό να το πω και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

41:59 Είναι κάτι πολύ σημαντικό να συνεργαζόμαστε μεταξύ των κρατών και πόσο μάλλον δεδομένη τελάδι είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κράτος εντός του ΝΑΤΟ. Μάλιστα και βλέποντας τις πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις φαίνεται ότι ο κυβερνοχώρος και οι ψηφιακές υποδομές πρέπει να έχουν πολύ μεγάλο ρόλο. Είναι πεδίο μάχης.

42:19 Ακριβώς. Ο κυβερνοχώρος είναι το πέμπτο πεδίο. Ξηρά, θάλασσα, αέρας, διάστημα, κυβερνοχώρος. Είναι τα νέα πεδία όλα αυτά στα οποία διεξάγονται επιχείρησεις. Και ο κυβερνοχώρος είναι το βασικότερο πεδίο γιατί από εκεί κυκλοφορούν όλες οι πληροφορίες διοίκησης και ελέγχου. Και εκεί χτυπάει ο αντίπαλος παράλληλα. Αυτό είναι το ευρυδικό δόγμα.

42:45 Όπου και να χτυπήσει ξηρά θάλασσα αέρα Θα χτυπήσει και στον κυβέρνον χώρο Με κάποιο τρόπο Έτσι ώστε να δημιουργήσει πρόβλημα στη χώρα στόχο Ναι βέβαιο Και μάλιστα η χώρα στόχο Είναι ένας από τους πρώτους στόχους Πέρα από τις ψηφιακές υποδομές Οι ενεργειακές υποδομές Ε, προφανώς Γιατί Είναι το νούμερο ένα Ακριβώς Οι ενεργειακές υποδομές είναι το νούμερο ένα Και αυτή τη στιγμή οι ενεργειακές υποδομές δεν κινδυνεύουν μόνο από ένα χτύπημα αυτό που λέμε big bang event ένα καταστροφικό πλήγμα που θα εκδηλώσει κάποια στιγμή ένας αντίπαλους αλλά από την πιθανότητα να υπάρχουν ήδη και τώρα που μιλάμε πληροφοριακά εμφυτεύματα μέσα στην υποδομή την ενεργειακή των χωρών των Ευρωπαϊκών τα οποία είναι εκεί με τα χυπαρκανείς χαμπάρι και περιμένουν και κάποια στιγμή θα ενεργοποιηθούν με εξωτερική εντολή.

43:44 Κάποια χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέστη ένα μεγάλο blackout πριν από λίγους μήνες και επηρέασε και γειτονικές της χώρες και αναγκάστηκε να ξεμοντάρει, να αναλύσει κάποια ηλιακά πάνελ φωτοβολταϊκά τα οποία είχε στα οποία πάνω ανακάλυψε όταν τα ξεμοντάρισε κάποια τσιπάκια που δεν αποτυπώνονταν στα σχέδια κατασκευής.

44:10 Ήταν αδικαιολογήτως παροντά. Γιατί τι κάνουν αυτά εδώ τα τσιπάκια, γιατί δεν προβλέπονται στα σχέδια. Κάποιος έχει φύτεψει κανονικά. Έχουν φυτευτεί κατασκευής. Απ' τη χώρα προελεύσεως. Α, υπάρχει αυτό. Βέβαια. Κανείς δεν ξέρει τι κάνανε αυτά γιατί είναι αδικαιολόγητη η παρουσία τους. και κοιτάγανε τι είναι αυτά, γιατί, τι συμβαίνει ας πούμε.

44:30 Δηλαδή ανακαλύπτονται πράγματα τα οποία μπορεί να διακινδυνεύουν την ενεργειακή ασφάλεια. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι η πιο σημαντική παράμετρος γιατί από την ενέργεια ξεκινάνε όλα, τα πάντα. Οι επικοινωνίες, η υδροδότηση, οι εναέρειες κυκλοφορίες, μεταφορές, οι λογιστικές αλυσίδες, το χρηματοπιστωτικό τραπεζικό σύστημα, τα πάντα βασίζονται στην ενέργεια.

44:55 είναι το νούμερο ένα κομμάτι αυτή τη στιγμή Πολύ λογικά γιατί κάποιος αν έχει ένα στόχο κατευθείαν τις ενεργειακές υποδομές όπως και το τραπεζικό σύστημα να καταρρεύσουμε Δεν χρειάζεται να χτυπήσεις με F-16 ή με βαλιστικούς πυράβλους ένα ελληνικό νησί αρκεί να κοπεί το ρεύμα τα κινητά και τα POS για τέσσερις μέρες να μην δουλεύει τίποτα Τελειώσαμε Δεν υπάρχει ρεύμα δεν υπάρχουν κινητά και δεν υπάρχουν POS ή ATM να δουλεύουν να βγάζουν και να παίρνουν λεφτά.

45:30 Για τρεις-τέσσερις μέρες φαντάστε τι θα γίνει. Και μάλιστα αυτά μπορεί να γίνουν και μια τεχνητή κρίση. Βεβαίως. Ο κάποιος. Φυσικά. Για ιδιονόφελος. Γι' αυτό μιλάμε για την ανάπτυξη ανθεκτικότητος. Αυτός είναι ο κρίσιμος όρος πλέον. Δεν μιλάμε για κυβερνοασφάλεια τόσο πολύ. Είναι πολύ σημαντική και είναι πρωταρχική σημασίας.

45:49 αλλά έρχεται στο προσκήνιο η έννοια της κυβερνοανθεκτικότητος λίγο περισσότερο. Δηλαδή με δεδομένο ότι θα τη φάμε που θα τη φάμε αν μου επιτρέπετε τον όρο κάποια στιγμή διότι είναι πάρα πολλές οι απειλές επιτυχάνουμε να αποκρούσουμε το 99,9% όλων αλλά υπάρχει ένα 0,1% που κάποια στιγμή θα περάσει. Όταν λοιπόν θα τη φάμε να μην πέσουμε νοκάουτ κάτω αλλά έστω και ζαλισμένοι να είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε στην επιχειρησιακή μας συνέχεια.

46:19 Είμαστε σε ετοιμότητα. Βεβαίως. Αναπτύσσονται μέτρα κυβέρνησης και κυβέρνησης ανθεκτικότητας, τα οποία τα παρακολουθεί η Εθνική Αρχή Κύβερνα Ασφαλείας. Μία από τις αποστολές της είναι αυτή. Αλλά πρέπει να σας εξομολογηθώ και να σημειώσω για τους ακροατές μας και για εσάς ότι το 97% των κρισίμων συστημάτων ανήκουν στον ιδιωτικό τομέα, όχι στο δημόσιο.

46:44 Αυτό έχει πολύ μεγάλη διαφορά, γιατί δεν το ξέρουν πολλοί. Οι τράπεζες, οι μεταφορές, οι επικοινωνίες, η ενεργεία, είναι ιδιωτική φορής, δεν είναι κρατική φορής. Άρα πρέπει να τους βοηθήσουμε να συνεργαστούμε μαζί τους, ώστε αφενός να αναπτύξουν τα συστήματα ασφάλειάς τους στο επίπεδο που πρέπει και ανθεκτικότητας προσθέτω και από την άλλη πλευρά να τους έχουμε να μας εμπιστεύονται, να μην μας φοβούνται ότι θα τους ρίξουμε ποινές γιατί αυτή είναι η αποστολή του κράτους να επιβάλλει ποινές κυρώσεις όταν υπάρχουν αποκλήσεις από τα προβλεπόμενα. Να μας λένε ξέρεις έχω αυτό το πρόβλημα. Να μας το λένε.

47:23 Να μην μας βλέπουν σαν αντιπάλους. Σαν ελεγκτές. Πώς δίνετε κίνητρα έτσι ώστε να έρθουν. Σε όλη την Ευρώπη υπάρχει αυτό το πρόβλημα. Το public-private partnership. Η συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Στο κομμάτι των κρίσιμων υποδομών νομίζω ότι υπάρχει καλός δρόμος. Δηλαδή μπορεί ορισμένη συγκεκριμένη χώρη να είναι λίγο πιο δύσπιστη, λίγο πιο επιφυλακτική στο να ανοίξουν τελείως τα χαρτιά τους.

47:52 Αλλά οι κρίσιμες υποδομές, οι μεταφορές, τα αεροδρόμια, η ενέργεια, αέρια, πετρέλαια, ρεύματα, επικοινωνίες νομίζω ότι είναι καλό το κλίμα σίγουρα χρειάζεται να εμπεδωθεί αυτή η εμπιστοσύνη ώστε να αναπτυχθεί μια καλή συνεργασία για ποιον λόγο, για να επιτύχουμε την εθνική ανθεκτικότητα που είναι το ζητούμενο για τη χώρα διότι 97% όλων αυτών των υποδομών είναι στα χέρια του ιδιωτικού τομέα το οποίο είναι αδιανόητο άμα το σκεφτεί κάποιος 97% δηλαδή το κράτος έχει το authority, την εξουσία, έχει τις διαδικασίες, έχει την νομική υποχρέωση και αρμοδιότητα να κάνει κάποια πράγματα αλλά η λειτουργία των συστημάτων είναι στα χέρια ιδιωτών που πρέπει να τους βοηθήσουμε να αντέξουν μια κοινωνική κρίση, μια επιθετική δραστηριότητα.

48:50 Και να τους δοθούν τα κίνητρα για να υπάρξει σωστή επικοινωνία και καθοδήγηση. Βέβαια. Το κράτος είναι ο αρμόδιος για να τους καθοδηγήσει στους ανθρώπους. Ακριβώς. Οπότε πέντεμε και σε ένα πιο σημαντικό ζήτημα. Τελικά, τι είναι πιο σημαντικό, η στρατιωτική ισχύς ή ο έλεγχος της πληροφορίας. Είναι λίγο δικό που μαχαίρευτε η ερώτηση.

49:12 Σίγουρα η στρατιωτική ισχύς είναι το πρώτο. Είναι το βασικότερο. Να υπάρχει η ισχύς, αλλά η ισχύς εκφράζεται και θα έρθω και στο θέμα της πληροφορίας. Η ισχύς εδώ εκφράζεται με δύο συνισταμένες. Στρατιωτική ισχύς σημαίνει αφενός με να έχεις το ability, την ικανότητα, να μπορέσεις να λειτουργήσεις όπως επιβάλλεται και αυτό σημαίνει να έχεις τον εξοπλισμό, το προσωπικό, τα μέσα, να έχεις καινούρια οπλικά συστήματα, συστήματα, να έχεις προσωπικό εκπαιδευμένο με υψηλό ηθικό αλλά η ισχύ συστρατιωτική εκτός από το ability πολλαπλασιάζεται με έναν άλλο παράγοντα που λέγεται will την θέληση να το χρησιμοποιήσεις και αυτός ο παράγοντης θέλησης πρέπει να επιδεικνύεται με κάθε αφορμή και με κάθε ευκαιρία ότι έχω τα απλικά συστήματα και είμαι έτοιμος να τα χρησιμοποιήσω και δεν διστάζω, δεν έχω κάνει δεύτερη σκέψη και θα το κάνω αμέσως άμα χρειαστεί.

50:22 Μη σε ρίτε ότι τα δείχνουμε αυτή τη θέληση κάθε φορά. Στο κομμάτι του ability τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει πολύ καλά βήματα. Δεν υπάρχει καμία αφιβολία. Έχουμε το καλύτερο πλοίο στον κόσμο από πλευράς πολεμικού ναυτικού. Έχουμε πολύ καλά αεροπλάνα και τις καλύτερες αεροπορίες στον κόσμο. Έχουμε τα περισσότερα τεθωρακισμένα ως χώρα που έχουν πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί και όπου χρειάζεται.

51:23 Μου έλεγε ένας Ισραηλινός φίλος, πρώην εξωματικός και εκείνος, ότι την θέληση πρέπει να τη δείξεις σε τρεις περιπτώσεις. Θα έρθω στην ασφάλεια που ρωτήσατε της πληροφορίας. Η πρώτη περίπτωση την θέλεις πρέπει να τη δείξεις όταν απειλείται η ειδαφική σου εκεραιότητα. Εδώ συζητάμε. Εκεί δεν έχεις... Πρέπει να τη δείξεις την θέληση, να χρησιμοποιήσεις την ικανότητα, τα οπλικά συστημάτα.

51:48 Η δεύτερη περίπτωση είναι όταν φύγεται η τιμή των όπλων. Όταν προσβάλλεται με κάποιον τρόπο η τιμή των όπλων. Και η τρίτη περίπτωση είναι όταν υπάρχει μια εξαιρετική ευκαιρία όπου στη δεδομένη στιγμή τόπο και χρονό έχεις την ευκαιρία να καταφέρεις ένα τρομακτικό χτύπημα στον αντίπαλο. Εκεί πρέπει να δείξεις και τη θέληση λοιπόν.

52:10 Γιατί είναι όλες οι παράμετροι υπέρ σου. υπό αυτές τις τρεις προϋποθέσεις μία από αυτές τις τρεις έχεις και τη θέληση και την ισχύ και εκδηλώνεις αμέσως την δυνατότητα να επέμβεις έρχομαι στην ασφάλεια της πληροφορίας είναι πολύ σημαντική αναλύεται σε διάφορα συγκεκριμένα τμήματα έχει να κάνει και με την πρόσκτηση της πληροφορίας δηλαδή πρέπει να έχουμε τον τρόπο να συλλέγουμε να αναλύουμε, να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες άρα χρειαζόμαστε μηχανισμούς συλλογής και ανάλυσης για να έχουμε αυτό που λέμε situational awareness, μια επίγνωση του χώρου μας.

52:48 Αυτό απαιτεί για να έχουμε μια ασφάλεια πληροφορίας πολύ καλά αυτιά μάτια στον κυβερνοχώρο και αλλού ώστε να γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Και να έχουμε τις πηγές μας και τους τρόπους να εκμεταλλευόμαστε ανοιχτές και κλειστές πηγές. Από την άλλη πλευρά πρέπει να έχουμε τον τρόπο ώστε να εξασφαλίζουμε τα δικά μας κρίσιμα πληροφοριακά στοιχεία, τα διάφορα στοιχεία που θεωρούμε ότι είναι πολύτιμα, να μην περιέρχονται στα χέρια εις τη γνώση εξωτερικών παραγόντων.

53:23 Και αυτό σημαίνει αντικατασκοπία. Σημαίνει ότι πρέπει να προφυλάσσουμε τα πληροφοριακά μας αισθήματα από κακόβουλες παρισδύσεις που μπαίνουν αθόρυβα, μαζεύουν και φεύγουν αθόρυβα όπως μπήκανε, που είναι η πιο επικίνδυνη μορφή κυβερνοεπίθεσης σήμερα η κυβερνοεπιθετική δραστηριότητα δεν είναι μόνο το μπαίνω διαλύω κάτι και φεύγω είναι μπαίνω μέσα κάθομαι μαζεύω φεύγω και δεν με πήρε κανείς καγκαρί αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σήμερα στον κυβερνοχώρο εκεί λοιπόν πρέπει να αναπτύσσουμε τις άμυνες έτσι ώστε να μπορούμε να προφυλάξουμε τα δικά μας ο κανόνας είναι απλοϊκός στα αγγλικά good data stay in bad data stay out δηλαδή να μην επιτρέψουμε να μπουν άλλοι γενικώς να μας πειράξουν και να μην επιτρέψουμε δικά μας δεδομένα να βγουν έξω που δεν θα έπρεπε και επίσης να έχουμε μια επίγνωση της όλης κατάστασης γύρω μας τι συμβαίνει τι συλλέγουμε όποιος δεν έχει τέτοια πληροφοριακή υποδομή και τέτοια συγκεκριμένη θέση δεν θα μπορεί εύκολα να επιβιώσει στο επόμενο διάστημα των 15-20 έτων.

54:39 Και σε κάποια επόμενη επίθεση. Σημασία έχει... Η επίθεση σας είπα δεν είναι κάτι συγκεκριμένο. Εκδηλώνεται διαρκώς, με διάφορους τρόπους. Ήπια. Είναι όπως ανεβαίνει ο πυρετός. Δεν είναι ξαφνικά ότι μπαμ σε μια στιγμή γίνεται 39 και 3. Ανεβαίνει σιγά σιγά. Έτσι γίνεται και η επίθεση. Ανεβαίνει σιγά σιγά. και μόλις την πάρεις χαμπάρι και πιζαλίζομαι είναι αργά.

55:03 Έχεις ήρει 39 και δεν έχεις καταλάβει πώς έφτασες εκεί. Έτσι γίνονται και οι επιθέσεις σήμερα. Και στο σήμερα δηλαδή είναι πολύ ενδιαφέρον γιατί βλέπουμε δύο πολέμους αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη. Ένα στην Ουγρανία, ένα στη Μέση Ανατολή. Και βλέπουμε πώς για παράδειγμα ευρυντικές απειλές και αντίστοιχα αντίστοιχου τύπου στρατηγικές.

55:21 Για παράδειγμα μια επίθεση που έγινε στο Ιράν που έπεσε το σήμα σε όλα τα κινητά παράλληλα Βέβαια Και μπλοκαρίστηκε και το διαδίκτυο όλο Ναι αυτό έχει πολύ ενδιαφέρον γιατί είναι από τις πρώτες φορές που το βλέπουμε και το βλέπουμε σε πραγματικό χρόνο Το Ιράν έγκλεισε το διαδίκτυο έπεσε στο 4% της δυναμικότητας το throughput έπεσε στο 4% με απόφαση προφανώς κεντρική και έτσι δεν μπορούσαν να συνονιθούν μεταξύ τους διάφοροι κομμάτι. Δεν μπορούσαν να συνδεθούν στο κομμάτι και κοντρόλ και οι ίδιοι.

55:56 Βλέπουμε δηλαδή πράγματα τα οποία συζητάμε να συμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο ή για παράδειγμα κάποιος μπορεί να ανοίξει το τίποτα και να βλέπει live τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ναι, βέβαια. Που μπορεί να κάνει live εκείνη την ώρα live streaming ένα στρατιώτης. Ναι. Βλέπουμε πράγματα τα οποία μη στα συζητάμε αλλά συμβαίνουν όντως είναι δίπλα μας, είναι πολύ κοντά μας.

56:16 Η ουσία είναι ότι αυτή τη στιγμή εμπλέκονται 16 χώρες περίπου στην πολεμική αντιπαράθεση του Ιράν με την Αμερική και το Ισραήλ. 16 χώρες περίπου και αυξάνονται σιγά σιγά. Και το ερώτημα είναι να οδηγούμαστε σε έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο σε διάσταση χρόνου. Διαβάζω σαρκή τα άθρα, είναι πολλοί που το υποστηρίζουν αυτό. Εγώ είμαι επιφυλακτικός.

56:39 δεν μπορώ να πω ναι, αλλά δεν μπορώ να πω και όχι. Αναρωτιέμαι και εγώ απλά. Γιατί αρχίζει και αυξάνεται αυτός ο αριθμός, ο βαθμός εμπλοκής. Άκουσα έναν Άγγλο αξιωματούχο που είπε ότι αυτός ο πόλεμος, για την ακρίβεια I quote, όπως το είπε, it's going to last for months, if not for years. Δηλαδή, end of quotation. Δηλαδή, αυτός ο πόλεμος πρόκειται να κρατήσει μήνες, αν όχι χρόνια.

57:06 και όταν το ακούω αυτό από έναν Άγγλο αξιωματούχο προβληματίζομαι γιατί οι Άγγλοι είναι πολύ προσεκτικοί στις διατυπώσεις τους και σίγουρα αυτό σημαίνει ότι θα εμπλακούν και άλλοι παράγοντες μέσα εκεί και άλλες χώρες και δεν ξέρω με τι έκταση και με τι μέσα Άρα βλέπουμε ότι περιαζόμαστε άμεσα δηλαδή οι κοινωνικές και οι δημοκρατικές κοινωνίες βασικά οι δημοκρατικές κοινωνίες περιάζονται άμεσα από αυτού του είδους τις εξελίξεις.

57:34 Δηλαδή είναι ένα πολύ βασικό πράγμα. Για παράδειγμα αυτό που λέγαμε τώρα στον πόλεμο ότι πέσανε έπεσε το διαδίκτυο. Πρέπει να δούμε ποιος μπορεί να ελέγχει αυτά τα δεδομένα, αυτές τις πηγές ή πού βρίσκεται αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και στην προστασία της ιδιωτικότητας σε σχέση με τους πολίτες. Και το στο τι γίνεται.

57:54 Βεβαίως. Στο τι γίνεται. διότι το τι γίνεται στο μέτωπο αυτή τη στιγμή το ξέρουν μόνο αυτοί που είναι εκεί και τους έρχεται το βλήμα στο κεφάλι. Εμείς μαθαίνουμε ότι γράφεται ή ότι αναμεταδίδεται και τότε αρχίζουμε και ψάχνουμε ποιος το λέει και πώς το τεκμηριώνει και τι στοιχεία έχουμε για αυτό που λέει. Σημασία έχει τι γράφεται, τι μεταδίδεται και αυτή είναι η έννοια της μετααλήθειας, του post-truth.

58:21 Δεν έχει σημασία το τι συμβαίνει κάπου, αλλά το τι μεταδίδεται ότι συνέβη. Άρα είναι η εμπιστοσύνη το πιο ευάλωτο σημείο σε μια δημοκρατική χώρα. Αυτό πιστεύω και το σχηματικά το λέω ως εξής. Η δημοκρατία μας είναι μια σφαιρά, έχει δύο εμισφέρια. Το ένα εμισφέριο είναι οι θεσμοί, το κράτος, δηλαδή η υγεία, η δικαιοσύνη, η παιδεία, ο στρατός, η αστυνομία.

58:45 Και το άλλο εμισφέριο είμαστε εμείς οι πολίτες. τι είναι αυτό που κρατάει τη σφαίρα αυτή ενωμένη στα δύο μισφαίρια και τη σχήματοπινού σε σφαίρα είναι μια συγκολητική ουσία που κρατάει αυτά τα δύο ενωμένα και αυτό είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το θεσμικό σύστημα αν αυτή η ουσία η συγκολητική πάψη διαλυθεί τότε καταραίει και η σφαίρα της δημοκρατίας και αυτή την εμπιστοσύνη χτυπάνε οι κακοβουλίδροντες κυρίως καθεστώτα μη δημοκρατικά, αυταρχικά, τα οποία έχουν άλλο μόντους, ο Περάντη, στα οποία η έννοια της δημοκρατίας και οι αρχές και αξίες που προσβεύουμε εμείς στις δυτικές δημοκρατικές χώρες για αυτούς είναι αδιάφορες ως ανεφοσίας.

59:27 Αυταρχικές χώρες που κινούνται με άλλο αξιακό σύστημα και λειτουργούν και με άλλες ταχύτητες από μια δημοκρατική χώρα. η δημοκρατία δεν είναι πάντοτε το ίδιο γρήγορη στις αντιδράσεις της όσο τα αυταρχικά καθεστώτα δυστυχώς βέβαια και για να υπάρχει και μια ισορροπία σε αυτή την ασφάλεια καλό θα ήταν πιστεύω να έχουμε θέση να έχουμε θεσπίσει για κάποιους κανόνες ότι για παράδειγμα να υπάρχει και μια ελευθερία των πολιτών δεν μπορούμε να τα ελέγχουμε όλα βέβαια προφανώς ο σεβασμός της προσωπικότητας των πολιτών είναι το πιο κρίσιμο θέμα, το πιο σημαντικό και όχι μόνο των πολιτών αλλά και των λειτουργών της δημοσιογραφίας σε μια δημοκρατική ευρωπαϊκή χώρα πρέπει να προστατεύσουμε τους δημοσιογράφους από το να πέφτουν θύματα χειραγώγησης και προπαγάντας και οι ίδιοι αλλά προσέξτε τώρα ποιο είναι το τρικ εάν επιχειρήσει οποιαδήποτε ευρωπαϊκή κυβέρνηση να ενημερώσει και να κατευθύνει τους δημοσιογράφους στο τι ακριβώς ισχύει με την χειραγώγηση και με την παραπληροφόρηση

01:00:39 μπορεί να θεωρηθεί απόπειρα της κυβέρνησης να χειραγωγήσει τους δημοσιογράφους. Του λέσουν αυτό θα το διληφθεί κάποιος που θα το ακούσει εξωτερικά. Ακριβώς. Ενώ δεν είναι έτσι. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια ευρωπαϊκή αυτή τη στιγμή προσπάθεια, ευαισθητοποίησης όλου του δημοσιογραφικού κοινού ώστε να μην πέφτουν θύματα χειραγωγήσης, να μην πέφτουν θύματα παραπληροφόρησης και να καντιλαμβάνονται πότε υπάρχει ξένη προπαγανδιστική κίνηση από κάποιες χώρες.

01:01:08 Αυτό είναι πολύ ευαίσθητο κομμάτι γιατί από τη μια πλευρά σεβόμαστε όλες οι ευρωπαϊκές χώρες την ελευθερία έκφρασης, της γνώμης, της δημοσιογραφικής λειτουργίας. Από την άλλη πλευρά όμως όπως μου λέγε και η πρόεδρος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας μου είπε ότι τα συνταγματικά δικαιώματα κύριε Κοσμόπουλε ισχύουν για τους πολίτες όχι για τα bots άρα πρέπει να βρούμε ίσως έναν τρόπο να δούμε πότε κάποιο κάποια γνώμη έχει εκφέρει έχει προέλθει μάλλον καλύτερα από κάποιο bot χωρίς να δηλαδή να βάλουμε στο παιχνίδι την εκείνη τη λεπτή γραμμή που αφορά τη φήμωση του ελεύθερου λόγου Ω βέβαια, προς Θεού. Αυτό δεν αρμόζει σε μια δημοκρατία.

01:01:55 Και γι' αυτό η δική μου σκέψη επιστημονικά είναι ότι η αυτορύθμιση, δηλαδή η ίδια η δημοσιογραφική κοινότητα μόνη της μπορεί να αυτορυθμιστεί και να καλέσει κάποιους ακαδημαϊκούς, κάποιους πανεπιστημιακούς, κάποιους τεχνοκράτες να τους ενημερώσουν με δική τους πρωτοβουλία και με δική τους μέρημνα ώστε να μην θεωρηθεί ότι επιχειρείται να γίνει μια χειραγώγηση.

01:02:22 Πρόσφατα γίνε ένα συνέδριο στην Ελλάδα που λεγόταν στην Αθήνα «Αλήθεια» όπου κλήθηκαν δημοσιογράφοι για να αντιμετωπίσουν να συζητήσουν τα θέματα χειραγώγησης, παραπληροφόρησης. Εγώ δυστυχώς έλειπα στο εξωτερικό σε επίδηση Αγία Αποστολή και δεν μπόρεσα να είμαι εκεί εκείνες τις μέρες που έγινε σε ένα ξενοδοχείο κεντρικό στη Συγκρού.

01:02:48 θεωρήθηκε ως απόπειρα. Ενώ δεν είναι καμία σχέση, είναι ευρωπαϊκή προοπτική αυτή, τη λέμε χρόνια, τη συζητάμε, ότι πρέπει κάτι να γίνει. Με την ΕΣΥΕΑ είχαμε κάνει συζητήσεις γι' αυτό, θυμάμαι. Και εμείς δεν κάναμε κάτι σαν Υπουργείο, δεν μας επεφτεκεί ο λόγος γιατί δεν έχουμε εμείς την νομοθετική πρωτοβουλία για θέματα επικοινωνίας και ενημέρωσης.

01:03:09 Το αρμόδιο Υπουργείο ανέλαβε να κάνει αυτό πολύ σωστά προς αυτήν την κατεύθυνση και υπήρξαν ορισμένοι που παρεξήγησαν αυτή την κίνηση, ότι της ενημέρωσης, της ευαισθητοποίησης του δημοσιογράφου απέναντι στο φαινόμενο της παραπληροφόρησης και της κυκλοφορίας κακούβουλησης, χειραγώγησης από ξένες γλώσσες. Δεν υπάρχει και ενημέρωση και εκπαίδευση, ούτως ώστε να μπορεί κάποιος να κρίνει τελικά τι είναι.

01:03:31 Και η άλλη όψη του νομίσματος είναι η ενημέρωση των πολιτών, των παιδιών ειδικά. Με έναν ομολογό μου από την Ολλανδία, προμηνών, σε μια ομιλία που είχα στο Βουκουρέστι στη Ρωμανία, μου έλεγε ότι εμείς βάζουμε μαθήματα παραπληροφόρησης και κυβερνοασφάλεια στα παιδιά από ηλικία 8 ετών. Του λέω πόσο. Μου λέει 8 ετών. Έχουμε βάλει στο σχολείο μάθημα, μου λέει, για θέμα παραπληροφόρησης.

01:03:55 Του λέω 8 ετών πώς γιατί όλα τα παιδιά μου λέει έχουν κινητό και πάντη μου λέει τι νομίζεις πού βρίσκεσαι. Και εδώ έχουνε. Ξέρουν καλύτερα από σένα μου λέει να σκρολάρουν για να δούνε μέσα να σερφάρουν μου λέει. Οπότε το συζήτησα με αρμόδιους εδώ αντίστοιχα και μου είπανε κάποιοι ότι ναι θα βάλουμε και εμείς τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση κάποια μαθήματα για την κυβερνοασφάλεια και την παραπληροφόρηση ώστε να ευαισθητοποιήσουμε και τον πολίτη καταναλωτή, χρήστη, που ο πολίτης είναι και πομπός είδησης, γιατί κάνει repost, κάνει forward, κάνει και εκείνος αναμετάδωση, δεν είναι μόνο δέκτης και καταναλωτής, είναι και αναμεταδότης είδησης.

01:04:35 Εν πάση περιπτώσει είπαμε ότι πρέπει και ο πολίτης να ευαισθητοποιηθεί, οπότε μπαίνουν κάποια ειδικά μαθήματα στα σχολεία για να αυξηθεί ο εγγραμματισμός του μέσου πολίτη απέναντι στα φαινόμενα αυτά. Θεωρείτε ότι είμαστε έτοιμοι ως κοινωνία, ούτως ώστε να αναδεχτούμε τέτοιου είδους παρεμβάσεις που αφορούν τις τεχνολογικές εξελίξεις και μάλιστα πράγματα τα οποία αφορούν όλο αυτό το κομμάτι.

01:05:02 Είμαστε, πιστεύετε, έτοιμοι ως κοινωνία ή χρειαζόμαστε δουλειά. Κοιτάξτε, για να πεις αν είμαστε έτοιμοι, πρέπει να απαντήσεις με συγκεκριμένους δείκτες που λένε ότι είναι έτοιμη αυτή η κοινωνία. Τέτοιοι δείκτες δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή που να μας πούν πότε είναι έτοιμη μια κοινωνία Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει Και πρέπει να γίνει γρήγορα Διότι η κοινωνική ανθεκτικότητα είναι κάτι που μελετάμε αυτή τη στιγμή Στο Παρατηρητήριο Ευρωειδικών Απειλών Είναι η σημαντικότερη παράμετρος της εθνικής ισχύρως Και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες βρίσκεται υπό απειλή η κοινωνική ανθεκτικότητα Το social resilience είναι κομμάτι πολύ σημαντικό.

01:05:40 Πρέπει λοιπόν να λάβουμε μέτρα, να ενισχύσουμε την κοινωνική ανθεκτικότητα, την εμπιστοσύνη του πολίτη στο κράτος δικαίου, στο θεσμικό του σύστημα και είναι κάτι που θα το κάνουμε όσο πιο ρίωρα γίνεται, ώστε στον κυβέρνοχώρο να μπορούμε να ξέρουμε ότι δεν απειλείται αυτή η κοινωνική ανθεκτικότητα. Υπάρχει, πιστεύετε, μια απειλή η οποία έχει υποτιμηθεί σήμερα, της έχουμε δώσει την πρέπουσα σημασία.

01:06:02 Ναι, η Ευρωπαϊκή Ένωση απεφάσισε και έβγαλε κάποιες πρωτοβουλίες όπως είναι το Digital Services Act, η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, όπου προβλέπονται μέτρα, αυστηρότατα μέτρα στην περίπτωση που έχουμε κακόβουλο περιεχόμενο από κάποιους λογαριασμούς. έχουμε υποτιμήσει την αξία του ανθρώπινου μυαλού και της ανθρώπινης καρδιάς.

01:06:33 Θεωρούμε κρίσιμη υποδομή μόνο την ΔΕΗ, τα ΕΛΠ, το Ελευθερίος Βενιζέλος, τις τηλεφωνικές εταιρείες, τις τράπεζες. Η μεγαλύτερη κρίσιμη υποδομή όμως είναι το μυαλό και η καρδιά του ανθρώπου, του πολίτη, όπου κινδυνεύει από το mind hack από το να επηρεαστεί χωρίς να το καταλάβει καν η δική του η άποψη, η πεποίθηση, η τοποθέτησή του απέναντι στην πραγματικότητα αυτό το κίνδυνο δεν τον είχαμε επισημάνει στο βαθμό που έπρεπε από πολύ παλιά χρόνια και όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση όχι μόνο εμείς, το είδαμε με τα κίτρινα γυλαίκα στη Γαλλία το είδαμε με το αγροτικό κίνημα στην Ολλανδία και στη Γερμανία, πώς κινήθηκε εκεί.

01:07:23 Γενικά, σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου βλέπετε έντονες κινηματικές και συγκρουσιακές καταστάσεις με αφορμή ντομέστικης, όπως λέγονται, τιμή των λοιπασμάτων στην Γερμανία, τιμή της ενέργειας στην Ολλανδία, κάποια ζητήματα εσωτερικά στη Γαλλία. Στο 90% των περιπτώσεων, η υποδάβληση γίνεται από εξωτερικούς παράγοντες, από εξωτερικούς δρόντες.

01:07:48 Υποδάβληση, παρακίνηση, λάδι στη φωτιά, να το πω με απλά λόγια. Οπότε το μυαλό και την καρδιά των ανθρώπων τα έχουμε υποτιμήσει ως παράγοντες εθνικής ισχύως και εθνικής συνοχής. Και είναι αυτό μία από τις μεγάλες προκλήσεις. Πώς θα φανταστείτε τον κόσμο της ασφάλειας στα επόμενα χρόνια, με βάση όλα αυτά που έχουμε πει έως τώρα.

01:08:09 Πιστεύω ότι οι απειλές θα εξελίσσονται διαρκώς Θα εξελίσσονται και οι άμυνες όμως Οι πολίτες θα έχουν να αντιμετωπίσουν Πιο εξειδικευμένες, πιο εκλεπτισμένες μορφές Απειλών γύρω τους Και σε προσωπικό επίπεδο και σε εθνικό επίπεδο Αλλά θα εξελίσσονται και τα αντίμετρα Θα εξελίσσονται και τα αντίμετρα Θα πρέπει να περιμένουμε σίγουρα μία μεγάλη ροή μεταναστευτικών κυμάτων τα επόμενα χρόνια από τις περιοχές της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής και αυτό λόγω της μείωσης του καλλιεργήσιμου εδάφους και της μείωσης του πόσιμου ύδατος στις περιοχές αυτές αναμένεται να υπάρξει ένα μαζικό κύμα κλιματικών προσφύγων όπως λέγονται όχι πολεμικοί πρόσφυγες άρα αυτή θα είναι μια μεγάλη πρόκληση ασφαλείας για τις ευρωπαϊκές φορές τα επόμενα χρόνια σίγουρα οι τεχνολογικές προκλήσεις θα είναι πάρα πολύ υψηλές η κβαντική υπολογιστική ενδεχομένως να έχει προχωρήσει σε βαθμό που τα παραδοσιακά συστήματα κρυπτογράφησης να είναι άχρηστα τότε και γι' αυτό χρηματοδοτούμε με τόσα χρήματα σήμερα την λεγόμενη post-quantum κρυπτογραφία

01:09:46 την μετακβαδική κρυπτογραφία ώστε να αντέξουμε μια κβαδική επίθεση και σίγουρα στην καθημερινότητά μας το τι είναι αλήθεια και το τι είναι ψέμα θα είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις ασφαλείας. Πιστεύω ότι ίσως εκεί τα AI συστήματα θα μπορούν να κάνουν detect αν κάτι είναι fake ή όχι. Θα χρειάζεται να επιβεβαιώνουμε και να επαληθεύουμε 100 φορές κάτι για να είμαστε σίγουροι ότι συμβαίνει Το human in the loop ίσως δεν φύγει από τα επόμενα χρόνια ποτέ από τη μέση Δεν υπάρχει περίπτωση να φύγει και εξάλλου η ανθρώπινη παρέμβαση πάντοτε απαιτείται όχι μόνο στη σκανδάλη ενός οπλικού συστήματος αλλά και γενικότερα στην αξιολόγηση και στην τελική απόφαση ναι ή όχι σε οποιαδήποτε φάση συστημική Το τελικό ναι ή το όχι πρέπει να το παίρνει η ανθρώπινο χέρι και όχι αυτοματοποιημένο σύστημα Η τεχνητή νοημοσύνη σίγουρα θα προχωρήσει σε βαθμό που θα μας απαλλάξει από πολλές δυσκολίες.

01:10:48 Αλλά δεν θα απειλήσει νομίζω ιδιαίτερα την ασφαλειά μας. Ίσως απειλήσει κάποιους κακόπιστους, κάποιους κακόβλους. Αυτούς ναι ίσως. Θα τους απειλήσει ενδεχομένως γιατί θα μαντεύει τις κινήσεις τους πριν τις εκδηλώσουν. Αυτό είναι και πολύ ενδιαφέρον. Αυτό το patern recognition analysis που μπορεί να κάνεις σε κάποιον. Ναι, οδηγεί στο λεγόμενο crime prevention policy.

01:11:13 Δηλαδή και από crime prevention πηγαίνουμε στο crime prediction, που είναι το επόμενο στάδιο, ότι δεν χρειάζεται, το μαντεύεις και του λες ελαδό και το τσιμπάς από πριν. Έχει τα ρίσκα του και αυτό από πλευράς. Είδαμε ένα περιστατικό πρόσφατα, σας είπα, face recognition αλγόριτμος, έκανε λάθος, αναγνώρισε κάποια ύποπτη και τη βάλαν φυλακή.

01:11:37 και μου έκαναν σοβαρή εντύπωση μα καλά δεν πήγαν να διασταυρώσουν ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος πώς τον βάζεις φυλακή έτσι από το πουθενά είναι τα προβλήματα που μπορεί να γίνουν δυστυχώς αυτά είναι τα προβλήματα οι προκλήσεις που πρέπει να επιλύθουν νομίζω ότι πηγαίνουμε σε έναν κόσμο που θα έχουμε περισσότερες απειλές αλλά θα έχουμε και περισσότερα αντίμετρα πια και έτσι πριν κλείσουμε μια αξία που πιστεύετε ότι πρέπει να προστατεύσουμε και να μην χαθεί στο πέραστο των τεχνολογικών εξελίξεων.

01:12:07 Νομίζω ότι αυτό που πρέπει να κρατήσουμε και που το βλέπω συζητώντας με ομόλογους μου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Άτο, για μας εδώ ειδικά, είναι η έννοια της ελληνικής μας προέλευσης, την έννοια του ελληνισμού και ότι αυτή εμπεριέχει και συνεπάγεται τις αρχές και τις αξίες του ελληνικού ιδεόδους. είναι αυτές που αναγνωρίζονται παγκοσμίως, οι οποίες μας χαρακτηρίζουν ως Έλληνες πολίτες και μας συνοδεύουν παντού.

01:12:37 Δηλαδή, ακόμα και σε επίσημες τεχνοκρατικές συνόδους, όπου στα διαλύματα μας πηγαίνουν σε κάποια τοπικά μουσεία για να επισκεφθούμε, να δούμε τις τοπικές ιστορικές ενδιαφέρουσες περιοχές, πολλές φορές έχει τύχει και είμαι και εγώ παρόν και σε δύο-τρεις περιπτώσεις λέω στην ξεναγώ αυτός ήταν Έλληνας, ναι μου λέει σωστά σε επόμενη πρωτεύουσα σε άλλη πόλη λέω αυτό το άγαρμα έχει έρθει από την Ελλάδα μου λέει ναι η ξεναγώ οπότε τώρα βρισκόμενος κάπου στο Βουκουρέστι σε ένα μουσείο χωρίς να πω τίποτα οι συνάδελφοι μου λένε κάτι ελληνικό σίγουρα θα υπάρχει εδώ μέσα δεν υπάρχει περίπτωση κάποιος Έλληνας κάποιος θα έχει κάνει κάτι και πράγματι ένας Βυζαντινός είχε ιδρύσει εκείνο το μουσείο ως κάστρο παλιό για να μένει και λέω είναι Βυζαντινός και προέρχεται από την Κωνσταντινούπολη που ήταν τότε κτλ.

01:13:36 Θέλω να πω λοιπόν ότι το ελληνικό ιδεώδες τα ελληνικά χαρακτηριστικά που έχουμε όλες αυτές οι αρετές που χαρακτηρίζουν τον ελληνισμό διαχρονικά είναι αυτά που πρέπει να κρατήσουμε και στο σύμφωνο τεχνικό περιβάλλον και ως αξίες να μας καθορίζουν στο μέλλον μας. Βαδίζουμε με παραδοσιακές αρχές, αλλά εμφορούμενοι από μοντέρνες αντιλήψεις.

01:14:01 Αυτό νομίζω είναι το σημαντικότερο που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας. Τις παραδοσιακές μας αξίες και αρχές και τις μοντέρνες αντιλήψεις. Η εκλεκτική συναρμογή αυτών των δύο θα μας δώσουν και το πλεονέκτημα το κρίσιμο που χρειαζόμαστε για να επιβιώσουμε στην εποχή που έρχεται. Κύριε Θανάση, ευχαριστώ πάρα πολύ που ήρθατε σήμερα σε άλλο ένα επεισόδιο του Neural Coach.

01:14:22 Πιστεύω ότι οι συζήτησεις που έχουμε κάνει σχετικά με την εθνική ασφάλεια και τις συμβριδικές απειλές είναι κάτι το οποίο εντάσσεται στο περιεχόμενο αυτού του podcast που αφορά τεχνολογία, έρευνα και τις επιχειρήσεις. Πιστεύω ότι οι ακροατές μας θα τους φανεί αρκετά ενδιαφέρον και αυτό το κομμάτι ίσως να μην το είχαν σκεφτεί.

01:14:44 Οπότε ρίξτε μια ματιά στο επεισόδιο, δείτε το και θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να αφήσετε σχετικά σχόλια. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ και τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο. Σας ευχαριστώ και εγώ για την πρόσκληση. Ήταν άλλο ένα επεισόδιο του Neural Coach. Αν σας άρεσε η συζήτηση, κάντε ένα like και μοιραστείτε το επεισόδιο με ανθρώπους που τους ενδιαφέρει η τεχνολογία πίσω από τις αποφάσεις.

01:15:05 Τα λέμε στο επόμενο.