Οδός Μητροπολίτου Γενναδίου: Από τη Σιωπή του Κιλλίβαντα στη Ζωντάνια της Πόλης

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Καλημέρα φίλες και φίλοι μου. Ας φανταστούμε την εξής σκηνή. Βρισκόμαστε στη Θεσσαλονίκη τον Μάρτιο του 1951. Οι δρόμοι του κέντρου είναι ασφιχτικά γεμάτοι από ένα εντελώς σιωπηλό πλήθος. Μια πραγματικά βαριά ατμόσφαιρα. Και από ανάμεσά τους περνάει ένας στρατιωτικός κηλίβαντας. Πάνω του όμως δεν υπάρχει κάποιο φέρετρο.

00:27 Όχι, δεν υπάρχει φέρετρο. Υπάρχει ένας περίτεχνος επισκοπικός θρόνος και πάνω στον θρόνο κάθεται ένας νεκρός. Φοράει πλήρη ολόχρυσσα αρχιερετικά άμφια, κρατάει το σκύπτρο του και το πρόσωπο του είναι βασικά εντελώς ακάλυπτο, στραμμένο προς το πίμνιό του που το αποχαιρετά. Είναι μια εικόνα βαθιά μακάβρια θα έλεγε κανείς, αλλά ταυτόχρονα και απόλυτα επιβλητική.

00:52 Μοιάζει δηλαδή με σκηνή που δραπέτευσε από κάποιο ας πούμε σκοτεινό βυζαντινό έπος, αλλά συνέβη πραγματικά στον 20ο αιώνα. Και είναι μια από εκείνες τις στιγμές, εκείνες τις ιστορικές στιγμές που οπτικοποιούν το βάρος μιας ολόκληρης εποχής. Λοιπόν, ο νεκρός επάνω στον θρόνο δεν ήταν ένας απλός κληρικός. Ήταν ο Μητροπολίτης Γεννάδιος.

01:14 Ένας άνθρωπος που, αν το σκεφτούμε, είδε την πόλη να αλλάζει αυτοκρατορίες. Την είδε να καίγεται στη θέμελα, να δέχεται πρόσφυγες, να χάνει τον πληθυσμό της σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και να ανασταίνεται μέσα από τις τάχτες της. Η σημερινή μας πορεία στον χώρο και στον χρόνο μας οδηγεί σε έναν ακόμη δρόμο της πόλης. Σκοπός μου είναι σήμερα να αποκωδικοποιήσουμε και πάλι όχι μόνο τον άνθρωπο αλλά και τον δρόμο.

01:52 Την οδό Μητροπολίτη Γενναδίου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Είμαι ο Γιάννης Στεφανίδης και σας καλωσορίζω σε ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς των podcast «Ο δρόμος έχει τη δική του ιστορία». Το ταξίδι ξεκινάει. Η Μητροπολή του Γενναδίου είναι μια μικρή οδός που βασικά λειτουργεί και αυτή ως το απόλυτο αστικό παλίμσιστο. Θα μου πείτε, τα ξαναείπαμε αυτά.

02:26 Είναι ένα σημείο όπου τα Οθωμανικά λουτρά ενώνονται με την σύγχρονη γαστρονομία. Αλλά η μετάβαση από τον άνθρωπο στον δρόμο είναι κάτι που προκαλεί το ενδιαφέρον. Ως μελετητής των αρχείων είμαι πραγματικά ενθουσιασμένος και αυτό μοιάζει να είναι λογικό. Ο Γενάδιος υπήρξε ίσως ο πιο καθοριστικός διαχειριστής κρίσεων στη νεότερη ιστορία της πόλης. Είναι ένα παιδί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ο χρονισμός εδώ είναι το παν.

02:54 Ο κατακόσμων Γεώργιος Αλεξιάδης γεννήθηκε το 1868 στην Μεσόπολη της Προύσας. Φίτησε στην Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου έλαβε τον τίτλο του διδασκάλου της Ορθόδοξης Θεολογίας το 1893. Χειροτονήθηκε διάκονος και μετέβη στην Κομοτινή ως διευθυντής των σχολών και ιεροκήρυκας έως το 1897 όπου διορίστηκε υπογραμματέας της Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου μετά από πρόσκληση του τότε μεγάλου πρωτοσύγκελου Χρυσοστόμου Καλαφάτη, του μετέπειτα ιερομάρτηρα Μητροπολίτης Μύρνης Χρυσοστόμου.

03:31 Το 1902 χειροτονήθηκε αρχιμαντρίτης και το 1905 εξελέγει Μητροπολίτης Λίμνου. Στην Λίμνο συνέβαλε στην ανέγερση σχολείων και ναών. Και μετά, τον Μάιο του 1912, αναλαμβάνει την ηγεσία της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, λίγους μήνες πριν ξεσπάσει ο πρώτος Βαλκανικός πόλεμος. Μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδος. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταραίει και η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα.

04:14 Εκείνη τη στιγμή η πόλη είναι ένα εξαιρετικά εύθραυστο οικοσύστημα γεμάτο αντιμαχώμενες εθνότητες, οπότε όταν ο ελληνικός στρατός πλησιάζει τον Οκτώβριο του 1912, ο κίνδυνος ενός λουτρού αίματος είναι τεράστιος. Ο Οθωμανός διοικητής, ο Χασάντα Χσίν Πασάς, δέχεται τρομακτικές πιέσεις. Μην ξεχνάμε ότι και οι βουλγαρικές δυνάμεις προελάβουν προς την πόλη εκείνη την ώρα. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται η δράση του γενναδίου. Όχι απλώς ως ιερωμένου, αλλά πώς να το πούμε, ως διπλωμάτη. Παρεμβαίνει.

04:47 Το ερώτημα όμως είναι πώς ακριβώς λειτουργήσε αυτή η παρέμβαση. Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό. Δηλαδή, ποιοι ήταν οι μηχανισμοί πίσω από τις κλειστές πόρτες. Γιατί ένας Οθωμανός πασάς να ακούσει έναν Ορθόδοξο ιεράρχη τη στιγμή της απόλυτης στρατιωτικής κρίσης. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι οι επιρροοί του γενναδίου βασίζονταν σε ένα πολύ συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτικό κεφάλαιο.

05:10 Ήτανε γέννημα θρέμα της Μικράς Ασίας. Κατανοούσε βαθιά την Οθωμανική νοοτροπία. Είχε δηλαδή αυτό το εσωτερικό πλεονέκτημα. Ήξερε τον κώδικα τιμής και τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης. Δεν μίλουσε στον Ταξίν Πασά απλώς ως εκπρόσωπος των Ελλήνων, αλλά ως ένας θεσμικός συνομιλητής εντός του Οθωμανικού πλαισίου. επιχειρηματολογούσε πάνω στη λογική της σωτηρίας της ίδιας της πόλης και των κατοίκων της, ανεξαρτήτως θρησκείας.

05:38 Άρα λειτουργούσε ως μια γέφυρα εμπιστοσύνης, διασφαλίζοντας ότι η παράδοση της πόλης δεν θα έφερνε αντίπεινα κατά του μουσουλμανικού πληθυσμού. Ακριβώς αυτό ήταν μια στρατηγική αποκλιμάκωσης και βασικά αυτή οδήγησε στην ανέμακτη είσοδο του ελληνικού στρατού και φυσικά στην ιστορική δοξολογία χωροστατούντος του γενναδίου στον Άγιο Μηνά.

06:01 Οπότε μιλάμε για την αποσόβηση μιας ολοκληρωτικής καταστροφής. Αλλά και εδώ είναι το θέμα. Αυτή η προσαρμοστικότητά του αναδεικνύει και ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον παράδοξο λίγα χρόνια αργότερα. Για την ακρίβεια το 1919. Πάμε στην μεταπολεμική περίοδο. Γιατί μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1917 ο Μητροπολίτης ιδρύει τον Ιερατικό Σύνδεσμο.

06:34 Εκδίδει το περιοδικό Γρηγόριος Παλαμάς. Αλλά το μεγάλο του στίχημα είναι η Νεολαία και έχουμε την ίδρυση της Χάνθ. Γίνεται η κινητήριος δύναμη ο πρώτος πρόεδρος της Επιτροπής για την ίδρυση της Χάνθ. Δηλαδή του ελληνικού παραρτήματος της YMCA. Πώς γίνεται τώρα ένας βαθιά συντηρητικός παραδοσιακός ορθόδοξος επίσκοπος να προωθεί έναν θεσμό που έχει ξεκάθαρα πρωτεσταντικές ρίζες.

07:01 Αυτό το σημείο αποκαλύπτει τον απόλυτο πραγματισμό του Γενναδίου. Μετά τη φωτιά και τον πρώτο παγκοσμιοπόλεμο να έχει αφήσει χιλιάδες ορφανά, η πόλη βίωνε μια πραγματικά πρωτοφανής κοινωνική κρίση. Οι συνθήκες ήταν άθλιες και αυτό επιδεινώθηκε με την Μικρασιατική καταστροφή. Ο Γενάδιος λοιπόν αντιλήφθηκε ότι μια αυστηρή δογματική περιχαράκωση δεν θα έσωζε αυτά τα παιδιά από τους δρόμους και την ανέχεια.

07:27 Η YMCA διέθετε την τεχνογνωσία που του έλειπε. Δηλαδή διέθετε οργάνωση, αθλητισμό, εκπαίδευση. Ήταν μια έτοιμη κοινωνική δομή. Παραμέρισε λοιπόν τις θεολογικές διαφορές και χρησιμοποίησε το λειτουργικό μοντέλο της Δύσης μεταφυτεύοντάς το στο ορθόδοξο έδαφος απλώς επειδή αυτός ήταν ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός κοινωνικής σωτηρίας εκείνη τη στιγμή.

07:52 Ήτανε μια ριζοσπαστική κίνηση, ένα κοινωνικό δίκτυο ασφαλείας. Ωστόσο, διαβάζοντας τα αρχεία, νομίζω πως η πραγματική δοκιμασία της ηθικής του πηξίδας ήρθε απέναντι σε ένα πολύ πιο σκοτεινό κεφάλαιο. Και αναφέρομαι στην στάση του απέναντι στον εβραϊκό πληθυσμό. Και το κρίσιμο στοιχείο εδώ που συχνά ξεχνάμε είναι ότι η δράση του δεν ήταν απλώς μια αντανακλαστική αντίδραση απέναντι στους ναζί.

08:25 Υπήρχε ένα στρατηγικό υπόβαθρο από το 1931. Η παρατήρηση αυτή είναι κομβική. Μιλάμε για το πογκρόμ του Κάμπελ. Το 1931 λοιπόν εθνικιστικές οργανώσεις επιτίθενται στον εβραϊκό συνεκισμό του Κάμπελ με φωτιές και βία. Αν θυμάστε μιλήσαμε για όλα αυτά στην οδό Ιασονίδου. Η πόλη βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Εκείνη τη στιγμή ο Γενάδιος δεν βγάζει ας πούμε απλώς μια χλιαρή ανακοίνωση. Θέτει σε κίνηση τον ίδιο το μηχανισμό της εκκλησίας. Δίνει ρητή εντολή στους ιερείς όλων των ενοριών να κηρύξουν από τον Άμβωνα την ειρηνική συμβίωση και έτσι καταδικάζει τον αντισημιτισμό ξεκάθαρα.

09:06 εξηγώντας το πίμνιο του ότι το μίσος είναι θεολογικά ασύμβατο με τον χριστιανισμό. Ουσιαστικά χτίζει ένα κοινωνικό τείχος προστασίας από πολύ νωρίς. Προσπαθεί να ανοσοποιήσει το πίμνιο του και αυτό το έργο προετοιμάζει το έδαφος για την κατοχή. Μεταξύ του 1941 και 1944 όταν οι Γερμανοί επιβάλλουν το κίτρινο άστρο ο Γενάδιος πάλι ενεργοποιεί το ίδιο δίκτυο.

09:31 Ζητάει προφορικά από τους ιερείς να ξεκαθαρίσουν στους χριστιανούς ότι δεν πρέπει να δείχνουν καμία διάκριση. Το αποκορύφωμα όμως είναι το 1943. Οι εκτοπίσεις προς το Auschwitz έχουν ήδη ξεκινήσει. Οργανώνεται λοιπόν μια συνάντηση στην Μητρόπολη με τον αρχιραβίνο Κόρετς και τον κατοχικό πρωθυπουργό τον Ιωάννη Ράλλη. Εδώ λοιπόν έχουμε μια δυναμική που αποτελεί ένα σκοτεινό μάθημα πολιτικής ανικανότητας από τη μια πλευρά και ηθικού αναστήματος από την άλλη. Ο Ράλης πώς αντέδρασε. Ο Ράλης περιγράφεται από τις πηγές ως ένα ράκος, τρομοκρατημένος, απόλυτα υποταγμένος στο γερμανικό μηχανισμό, ανίκανος να αρθρώσει οποιαδήποτε αντίσταση.

10:16 Και απέναντί του, απέναντί του είχε τον Κόρετς που η κοινότητά του οδεύει προς τη σφαγή, αλλά και τον Γενάδιο ο οποίος σηκετεύει φτάνοντας στο σημείο να δακρύσει απαιτώντας από τον Ράλλη να παρέμβει στις γερμανικές αρχές. Εδώ όμως νομίζω ότι πρέπει να είμαστε σκληρά ρεαλιστές με βάση τα στοιχεία. Η μηχανή του ολοκαυτώματος δεν έκανε πίσω, καθόλου μάλιστα.

10:39 Τα τρένα δεν σταμάτησαν, η ιστορική εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης εξολοθρεύτηκε. Οπότε θέτω το σκληρό ερώτημα. Αφού οι παρεμβάσεις του δεν πέτυχαν το σκοπό τους, τι αξία είχε αυτή η συνάντηση. Μήπως ήταν απλώς μια συμβολική χειρονομία μπροστά σε μια βιομηχανία θανάτου? Θα μου πείτε, είναι ένα απολύτως λογικό ερώτημα αυτό.

11:00 Αν μετρήσουμε την επιτυχία αυστηρά με αριθμούς διασωθέντων στη Θεσσαλονίκη, η παρέμβαση αυτή απέτυχε. Ο γερμανικός μηχανισμός ήταν εδομημένος πάνω σε μια γραφειοκρατική ακρίβεια που δεν συγκινούνταν από τα δάκρυα ενός ιεράρχη. Τα νούμερα είναι αμήλικτα. Ωστόσο η ιστορική και ηθική αξία της πράξης του δεν ακυρώνεται από το αποτέλεσμα.

11:21 Ο Γενάδιος διέσωσε θα λέγαμε το ηθικό κύρος της ανθρώπινης συνείδησης. Σε ένα περιβάλλον όπου η σιωπή ή ακόμα και η συνενοχή ήταν ο κανόνας. Σε ένα περιβάλλον όπου υπήρχε και ορδοσκοπία πάνω στις περιουσίες των εκτοπισμένων, εκείνος κατέγραψε επίσημα την εναντίωσή του. Και γι' αυτό ακριβώς το λόγο το Ίδρυμα Yad Vashem τον τίμησε.

11:44 Το 1969 το Yad Vashem του Ισραήλ του απένιμε τον τίτλο του Δικαίου των Εθνών. Είναι η ύψιστη αναγνώριση. Προσπάθησε να μπλοκάρει τα γρανάζια έστω κι αν αυτά συνέχιζαν να γυρίζουν. Όλο αυτό το βάρος ξέρετε, η συσσόρευση αυτής της ιστορικής εμπειρίας μας επιστρέφει με έναν τρόπο στην εικόνα της αρχής, στην επική κηδεία του 1951, μια κηδεία που έμεινε στην ιστορία.

12:18 Φανταστείτε ότι αναζητώντας τις πηγές είδα ότι λίγο καιρό μετά μια Ισλανδική εφημερίδα, η Falcon, κυκλοφόρησε με αυτή την εικόνα του Μητροπολίτη επάνω στο Κιλίβαντα, στα πρωτοσέλιδά της. Στην Ισλανδία. Είναι μια εικόνα που δεν συνάντασαι εύκολα εκεί. Γιατί όμως. Ποιος είναι ο ακριβής συμβολικός μηχανισμός που επιβάλλει σε έναν νεκρό να κυδευτεί καθιστός σαν να παρακολουθεί τους ζωντανούς.

12:42 Βασικά η πρακτική αυτή είναι η υπέρτατη οπτικοποίηση της εξουσίας και της συνέχειας. Στην ανατολική ορθόδοξη παράδοση, ο επίσκοπος είναι ο ειστύπων και τόπον Χριστού. Δεν είναι δηλαδή απλός ένας διοικητής, είναι ο πνευματικός ταγός. Και όταν ένας ιεράρχης τεράστιου ελληνικούς πεθαίνει, έχει συμβεί και με τον Πατριάρχη Ιωακήμ τον τρίτο παλαιότερο αυτό, η ταφή στον θρόνο στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα.

13:09 Ποιο είναι αυτό το μήνυμα? ότι ο πνευματικός ηγέτης δεν εγκαταλείπει ποτέ το ποιμνιό του. Ο θάνατος παρουσιάζεται ως μια μετάβαση. Δεν κοίταται παθητικά σε ένα φέρετρο, παραμένει σε στάση εγρήγορσης, όρθιος, έστω και καθήμενος. Είναι ας πούμε ο ακίμητος φρουρός της πόλης. Μια θεολογική δήλωση ενάντια στη φθορά. Σήμερα μάλιστα, όποιος θέλει να δει τη μορφή του, υπάρχουν δύο προτομές.

13:36 μία στο επισκοπείο και μία μαρμάρινη πάνω από τον τάφο του. Δεξιά της εισόδου του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Είναι εύκολα προσβάσιμες για ποιον ενδιαφέρεται. Αυτή λοιπόν η έννοια της συνέχειας νομίζω λειτουργεί ως ο τέλειος καθρέφτης για τον ίδιο τον δρόμο που πήρε το όνομά του. Την οδό Μητροπολίτου Γενναδίου, που είναι κυριολεκτικά οι τεκτονικές πλάκες της ιστορίας της πόλης, συμπιεσμένες σε μια τόσο πολύ μικρή και σύντομη διαδρομή.

14:12 Αν κάποιος αποφασίσει να την περπατήσει σήμερα, ας πούμε με αφιτηρία τη Ρωμαϊκή Αγορά, ξεκινάει ουσιαστικά από την αρχαιότητα. Και αμέσως μόλις κατηφορήσει τη συμβολή με την Οδό Φιλίππου, συναντά το Μέγαρο Σοζόπουλου, ένα επιβλητικό κτίριο κατοικιών του 1928. Το κτίριο αυτό είναι η μηχανική της ανικοδόμησης στην πράξη.

14:33 Μετά τη Φωτιά του 1917, η πόλη έπρεπε να επανεφεύρει τον εαυτό της, αρχιτεκτονικά τουλάχιστον. Και αυτή η πολυκατοικία αντιπροσωπεύει την φιλοδοξία του Μεσοπολέμου, να δημιουργηθεί μια σύγχρονη ευρωπαϊκή μεγαλούπολη πάνω από τις τάχτες. Και λίγο πιο κάτω, στη γωνία με την οδό Ιουστινιανού, έχουμε και την λογοτεχνική ιστορία, Το νούμερο 18. Την οικία του αρχιτέκτονα Ξενοφόντα Πιμενίδη, όπου έζησε ο σπουδαίος Μανώλης Αναγνωστάκης.

15:01 Ο ποιητής που εξέφρασε το τραύμα και τα πολιτικά πάθη της μετεμφυλιακής γενιάς. Είναι συγκλονιστικό το πόσο φορτισμένο είναι κάθε τετραγωνικό. Και βέβαια δεν μπορούμε να μιλάμε για το γενάδιο και να μην εντάξουμε το κτίριο της Χάνθ, έστω κι αν βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία. το πνευματικό του παιδί ουσιαστικά και το κτίριο αυτό αποτελεί ένα απόλυτο δείγμα της ικανότητας της πόλης να ανακυκλώνει τους χώρους της.

15:34 Είναι ένα ζωντανός οργανισμός. Έχει αλλάξει τόσες χρήσεις. Από το 1952 έως το 2000 στέγαζε την Δημοτική Βιβλιοθήκη. Φιλοξένησε το πρώτο νυχτερινό γυμνάσιο. Εκεί κατασκευάστηκε το πρώτο κλειστό γήπεδο μπάσκετ στην χώρα και σήμερα στεγάζει το θέατρο Αβλέα μεταξύ άλλων. αλλά και το πιο εντυπωσιακό. Από το 2019 φιλοξενεί το κέντρο εκμάθησης Helios.

15:57 Είναι ένας κόμβος που στοχεύει στην υποστήριξη της ένταξης υπηκόων τρίτων χωρών, αναγνωρισμένων προσφύγων και δικαιώχων διεθνούς ή προσωρινής προστασίας στην ελληνική κοινωνία, επιστρέφοντας κατά μία έννοια στον αρχικό πυρήνα του οράματος του γενναδίου. Την προστασία των ξεριζωμένων. Ο χώρος προσαρμόζεται διαρκώς για να απαντήσει στις εκάσοτε κοινωνικές αλλαγές.

16:26 Αλλά αν θέλουμε να μιλήσουμε για την πιο ακραία και ενδιαφέρουσα προσαρμογή, αυτή είναι στην ίδια την οδό. Πρέπει να πάμε στο νούμερο 34. Εκεί βρίσκεται το Bay Hammam, τα ιστορικά λούτρα παράδεισος. Το παλαιότερο Οθωμανικό λούτρο της πόλης, χτισμένο από τον 15ο αιώνα. μια κατασκευή μνημειώδους αρχιτεκτονικής σημασίας με περίτεχνους τρούλους, το οποίο λειτουργήσε κανονικά ως χαμάμ μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 60.

16:53 Λειτουργούσε αδιάλειπτα. Ήταν ένας χώρος ας πούμε κάθαρσης και κοινωνικοποίησης για αιώνες. Και ερχόμαστε στο σήμερα, όπου συντελείται μια τεράστια αστική μετάλλαξη. Η αυλή αυτού του χαμάμ και η ταράτσα στο ακριβώς απέναντι κτίριο έχει πλέον μετατραπεί σε ένα σύγχρονο γαστρονομικό κέντρο. Η απόλυτη μεταμόρφωση. Ένα νιου έιτς καφέ νε μπαρ με έρμπαν ατμόσφαιρα όπου το μενού αντανακλά ακριβώς αυτή την ιστορική μίξη.

17:23 Παντρεύει την αστική και την πολιτική κουζίνα. Μην ξεχάσετε να δοκιμάσετε τις Αλλεντίνες. Και ακριβώς απέναντι έχεις μπουγάτσα και αυγά για το μπραντς και μετά χουνκιάρ μπεγεντή. Χυλωμένο τραχανά, αργομαγειρεμένο χοιρινό, κιουβέ τσιγαρίδας είναι μια διαδικασία εμπορευματοποίησης του ιστορικού χώρου η οποία δημιουργεί μια έντονη σχεδόν αμήχανη συνύπαρξη αν το σκεφτεί κανείς.

17:47 Το πως ένα οθωμανικό κτίριο του 15ου αιώνα γίνεται σκηνικό για την σύγχρονη εστίαση και η κορύφωση αυτής της συνύπαρξης βρίσκεται ακριβώς από πάνω στο ολοκένουριο rooftop bar. Εκεί όπου η θέα είναι πραγματικά μοναδική. Κάθεται κανείς εκεί ψηλά, πίνει ένα σύγχρονο signature spritz cocktail και έχει ακριβώς απέναντί του, στο ύψος των ματιών του, τους φωτισμένους τρούλους του Bay Hammam.

18:11 Είναι δηλαδή σαν να πίνεις το ποτό σου μέσα στην ιστορία. Ναι, απολαμβάνεις ένα απεριτίβο βλέποντας τα απομεινάρια μιας αυτοκρατορίας σε έναν δρόμο που φέρει το όνομα του ανθρώπου που διέσωσε τη τιμή της πόλης δίπλα στο σπίτι του ποιητή της αριστεράς και όλα αυτά λίγο πιο κάτω από την ρωμαϊκή αγορά. Είναι η Λυγκιώδες. Δημιουργεί μια τρομερή τριβή ανάμεσα στην ιστορική μνήμη και την σύγχρονη διασκέδαση.

18:37 Αλλά ξέρετε, αυτή η τριβή είναι η ουσία της Θεσσαλονίκης. Ο δρόμος δεν είναι απλώς ένα στατικό μουσείο όπου οι άνθρωποι μπαίνουν με ευλάβεια και ξέρετε κάνουν ησυχία. Όχι, είναι εντελώς ζωντανός. Είναι ένας οργανισμός σε συνεχή λειτουργία. Το γεγονός ότι μπορεί κάποιος να καταναλώνει ένα κοκτέιλ δίπλα σε ένα μνημείο τόσων αιώνων, καταδεικνύει την απόλυτη επικράτηση της σύγχρονης ζωής.

19:10 Η ιστορία αφιωμιώνεται και γίνεται μέρος της αισθητικής της καθημερινότητάς μας. Ο Γενάδιος λοιπόν διέσωσε το ηθικό βάρος της πόλης. Η αρχιτεκτονική διέσωσε το φυσικό της βάρος. Και σήμερα όλα αυτά είναι ένα αδιαίρετο ζωντανό παρόν. Η οδός αποδεικνύει ότι τα στρώματα της ιστορίας δεν ανακυρώνουν το ένα το άλλο. Απλά συσσωρεύονται.

19:34 Όμως, καθώς κλείνουμε όλη αυτή την ανακύκλωση του χώρου από τις αυτοκρατορίες και τις διώξεις στα σημερινά χαλαρά μπραντς και τα γεμάτα κόσμο μπαρ, νομίζω ότι όλα αυτά αφήνουν ένα κεντρικό ερώτημα να αιωρείται. Ποιο είναι αυτό? Αν κάθε αιώνας χτίζει τόσο αμήλικτα πάνω στο προηγούμενο, μετατρέποντας τα λουτρά και τα ιερά σε αισθητικά φόντα για την απογευματινή μας έξοδο, τι ακριβώς θα χτίσουν οι επόμενες γενιές πάνω από τα δικά μας σύγχρονα rooftop bars.

20:07 Άρα για η δική μας εποχή θα αφήσει κάποιο δικό της ανεξίτηλο ιστορικό αποτύπωμα ή θα σβηστεί εντελώς από το επόμενο στρώμα αυτού του ατελείου του αστικού παλίμψης του. Νομίζω αξίζει να το σκεφτεί αυτό κανείς την επόμενη φορά που θα κοιτάξει ψηλά σε μια ταμπέλα ενός δρόμου Σας ευχαριστώ που για ακόμη μια φορά περπατήσατε μαζί μου και σε αυτόν τον δρόμο της πόλης Εάν σας άρεσε αυτό που ακούσατε εγγραφείτε και ακολουθήστε με Μέχρι το επόμενο ταξίδι στον χώρο και στον χρονό μην ξεχνάτε ότι κάθε δρόμος έχει τη δική του ιστορία Στεφανίδης, over and out