Orasitech #31 — Νίκος Αποστολίδης: Σχεδιάζοντας το οπτικό κομμάτι του κώδικα μέσω AI & η startup Evenly

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Η επόμενη συζήτησή μας είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη που παραχώρησε ο Νίκος Αποστολίδης στον δημοσιογράφο Λουκά Βελιδάκη για την Athens Voice. Ο Νίκος είναι ένας άνθρωπος που επαναπροσδιορίζει τη σχέση μας με την τεχνολογία. Είναι τυφλός, αλλά ταυτόχρονα εργάζεται ως επαγγελματίας προγραμματιστής. Τζέμα, δώσε μας μια πρώτη εικόνα για το ποιος είναι ο Νίκος Αποστολίδης και γιατί η ιστορία του μας αφορά τόσο άμεσα εδώ στο Ωρασίτεκ.

00:57 Καλώς σε βρήκα Κωνσταντίνε. Η περίπτωση του Νίκου Αποστολίδη είναι το ιδανικό παράδειγμα για το πώς η τεχνολογία όταν σχεδιάζεται σωστά γίνεται ο απόλυτος καταλήτης της συμπερίληψης. Ο Νίκος είναι σήμερα 48 ετών. Είναι παντρεμένος και πατέρας τριών παιδιών. Επαγγελματικά δραστηριοποιείται ως Web Accessibility Consultant και Developer στην Evenly, μια ελληνική startup εταιρεία τεχνολογίας που εξειδικεύεται και ασχολείται αποκλειστικά με ζητήματα προσβασιμότητας στον χώρο της αναπηρίας Παράλληλα, ο Νίκος έχει ένα πολύ πλούσιο υπόβαθρο, τόσο στις σπουδές του, όσο και στις τέχνες Το κεντρικό μήνυμα της συνέντευξής του στην Athens Voice, αυτό που μας έκανε να θέλουμε να του αφιερώσουμε το 30ο πάρικτο μας επεισόδιο, είναι η δήλωσή του ότι η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί για αυτόν ως μια άλλου είδους όραση, επιτρέποντάς του να είναι απόλυτα αυτόνομος και ανταγωνιστικός στην αγορά εργασίας.

01:51 Η διαδρομή του δείχνει έναν άνθρωπο με βαθιά πνευματική αναζήτηση. Ο Νίκος ολοκλήρωσε τις μουσικές του σπουδές στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών, αποκτώντας μια πολύ στέρεη θεωρητική και πρακτική βάση στη μουσική. Όμως δεν σταμάτησε εκεί. Η αγάπη του για την τεχνολογία και η ανάγκη του να κατανοήσει πώς δομούνται τα ψηφιακά περιβάλλοντα, τον οδήγησαν να εμβαθύνει στον προγραμματισμό και την πληροφορική.

02:36 Κατάφερε να γεφυρώσει δύο κόσμους που εκ πρώτης όψεως φαίνονται διαφορετικοί, τη μουσική και τον κώδικα, αλλά στην πραγματικότητα μοιράζονται την ίδια μαθηματική δομή και δημιουργικότητα. Αυτό το υπόβαθρο του έδωσε μια μοναδική οπτική, επιτρέποντάς του να βλέπει τον κώδικα με μια ιδιαίτερη αίσθηση ρυθμού και αρμονίας, στοιχεία απαραίτητα για να είναι ένα σύστημα λειτουργικό για τον χρήστη.

03:00 Η μουσική για τον Νίκο είναι τρόπος έκφρασης και ζωτικής σημασίας, κομμάτι της προσωπικότητάς του Η μουσική του παιδί από το Εθνικό Οδείο τον βοηθά να αναπτύσσει μια απίστευτη πειθαρχία και συγκέντρωση Όταν γράφει κώδικα, ο τρόπος που σκέφτεται μοιάζει με τη σύνθεση μιας μουσικής παρτιτούρας όπου κάθε στοιχείο πρέπει να βρίσκεται στη σωστή θέση για να παραχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.

03:34 Επιπλέον, η ενασχόλησή του με τη μουσική του επιτρέπει να διατηρεί μια εσωτερική ισορροπία, αποφορτίζοντας το μυαλό του από την ένταση της τεχνικής δουλειάς του developer. Ας έρθουμε τώρα στο κεντρικό θέμα της τεχνολογίας, σε αυτόν τον όρο. Άλλου είδους όραση. Πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη για έναν τυφλό προγραμματιστή.

03:53 Μέχρι σήμερα ξέραμε ότι η AI βοηθά κυρίως στην ανάγνωση κειμένου ή στο debugging, δηλαδή στον εντοπισμό σφαλμάτων στον κώδικα. Όμως ο Νίκος μας επισημαίνει κάτι πολύ πιο ριζοσπαστικό και εντυπωσιακό που αφορά το οπτικό κομμάτι του λογισμικού. Αυτό, Κωνσταντίνε, είναι ίσως η μεγαλύτερη ανατροπή που φέρνει η σύγχρονη AI και αξίζει να το προσέξουμε ιδιαίτερα.

04:16 Μέχρι τώρα, ένας τυφλός προγραμματιστής μπορούσε να γράψει το λειτουργικό κομμάτι του κώδικα, τον backend, χρησιμοποιώντας αναγνώστες οθόνης, αλλά το οπτικό περιβάλλον, η σχεδίαση του interface, του ήταν εντελώς απροσπέλαστη. Ήταν αδύνατο για εκείνον να σχεδιάσει χωρίς να βλέπει. Σήμερα, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, Ο Νίκος και κάθε τυφλός προγραμματιστής είναι σε θέση να σχεδιάζει και το οπτικό κομμάτι μιας εφαρμογής.

04:43 Η AI λειτουργεί πως το μαχάω στα μάτια του. Μπορεί να του περιγράψει με απόλυτη γεωμετρική ακρίβεια πού βρίσκεται και ένα παράθυρο, πώς είναι τοποθετημένα τα κουμπιά, αν τα combo boxes είναι ευθυγραμμισμένα, ακόμα και ποια χρώματα χρησιμοποιούνται και αν έχουν τη σωστή αντίθεση. Ο Νίκος μπορεί να δώσει οδηγίες στην AI, εκείνη να δημιουργήσει το οπτικό κομμάτι και μετά να του το περιγράψει το αποτέλεσμα για να κάνει διορθώσεις.

05:09 Πρόκειται για κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν εντελώς αδιανόητο και τώρα γίνεται πραγματικότητα ανοίγοντας το δρόμο για πλήρη αυτονομία στη δημιουργία λογισμικού. Αυτό είναι πραγματικά συγκλονιστικό. Καταρρύπτει κάθε προηγούμενο περιορισμό και αυτή η τεχνολογία δεν μένει θεωρητική αφού ο Νίκος την εφαρμόζει καθημερινά στην εταιρεία που εργάζεται, την Startup Evenly.

05:32 Ήθελα να μας πεις δύο λόγια για τις εφαρμογές που αναπτύσσει αυτή η εταιρεία, ποιες είναι και τι ακριβώς κάνουν για να βοηθήσουν στην προσβασιμότητα. Η Evenly κάνει σπουδαία δουλειά αναπτύσσοντας μια σειρά από εξειδικευμένες εφαρμογές που στοχεύουν στην άρση των αποκλεισμών. Η πρώτη είναι το Evenly Connect, μια πλατφόρμα προσβάσιμης επικοινωνίας για επιχειρήσεις και οργανισμούς που προσφέρει αυτόματη υποτιτλολόγηση σε πραγματικό χρόνο, ζωντανή διερμηνία στην ελληνική νοηματική γλώσσα μέσω βίντεο, αλλά και αμφίδρομη μετάφραση AI σε πάνω από 150 γλώσσες με μετατροπή κειμένου σε ομιλία.

06:15 Η δεύτερη εφαρμογή είναι το Evenly Dialogue, ένα έξυπνο εργαλείο AI που μετατρέπει στατικά έγγραφα, ιστοσελίδες και αρχεία PDF σε διαδραστικές εμπειρίες, επιτρέποντας τους χρήστες να κάνουν ερωτήσεις και να παίρνουν απαντήσεις μέσω φωνητικής πλοήγησης. Υπάρχει επίσης το Evenly Comply, μια υπηρεσία συνεχούς ελέγχου, όπου οι δικοί σαν τον Νίκο ελέγχουν αν οι ιστοσελίδες συμμορφώνονται με τα Διεθνή Πρότυπα Προσβασιμότητας WCAG 2.2 και τέλος το Evenly Events, που εξασφαλίζει προσβάσιμα συνέδρια με ζωντανούς υπότιτλους AI και διερμηνία στη νοηματική.

06:50 Όπως βλέπεις, πρόκειται γονέ για μια ολοκληρωμένη σουίτα εργαλείων που αλλάζει τα δεδομένα. Είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο να βλέπουμε ελληνικές startups να πρωτοπορούν σε αυτό το τομέα. Όμως, παρά τα άλματα της τεχνολογίας και το έργο εταιριών όπως η Evenly, ο Νίκος στη συνέντευξή του στην Athens Voice δεν κρύβει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει ένα άτομο με αναπηρία.

07:11 Αναπηρία. Ποια είναι η οπτική του για την κατάσταση στη χώρα μας. Περιγράφει την Ελλάδα ως μια χώρα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αφιλόξενη για τα άτομα με αναπηρία, χωρίς όμως ίχνος, μιζέριας ή παραπόνου. Οι υποδομές της πόλης, η κατάσταση των πεζοδρομίων και η έλλειψη προσβασιμότητας στα μέσα μεταφοράς είναι καθημερινά εμπόδια.

07:34 Το πιο ανησυχητικό όμως είναι η έλλειψη μιας συνολικής κουλτούρας συμπερίληψης. Η προσβασιμότητα συχνά αντιμετωπίζεται ως μια δευτερεύουσα νομική υποχρέωση ή ως μια πράξη φιλανθρωπίας και όχι ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Αυτό συνδέεται και με τον τρόπο που τα μήλαμοι αντιμετωπίζουν αυτά τα ζητήματα, επιμένοντας συχνά στο λεγόμενο inspiration porn, δηλαδή στην υπερβολική ηρωοποίηση της αναπηρίας.

08:01 Πώς τοποθετείτε ο Νίκος απέναντι σε αυτό? Είναι κατηγορηματικά αντίθετος. Ο Νίκος ξεκαθαρίζει ότι δεν θέλει να αντιμετωπίζεται ούτε ως θύμα, αλλά ούτε και ως ήρωας επειδή κάνει αυτονόητα πράγματα. Επειδή εργάζεται, επειδή είναι σύζυγος και πατέρας τριών παιδιών, επειδή ζει τη ζωή του. Η ηρωοποίηση μετατοπίζει την ευθύνη από το κράτος στον ίδιο τον άνθρωπο.

08:22 Αν κάποιος θεωρείται ήρωας επειδή κατάφερε απλώς να πάει στη δουλειά του, αποδεχόμαστε σιωπηρά ότι το περιβάλλον είναι εχθρικό, αντί να απαιτήσουμε να αλλάξει. Ο Νίκος διεκδικεί το δικαίωμα στην κανονικότητα και την ισοτιμία. Το μήνυμά του είναι ένα μήνυμα ενδυνάμωσης Λέει στα παιδιά να μην επιτρέψουν σε κανέναν να θέσει όρια στα όνειρά τους Με τα σημερινά δεδομένα της τεχνολογίας Η αναπηρία δεν είναι πια ένας ανυπέρβλητος τείχος που σου απαγορεύει την είσοδο στην αγορά εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

09:07 Αν ένα παιδί θέλει να σχεδιάσει παράθυρα, κουμπιά, κόμπο μπόξες και να γράψει κώδικα, η AI είναι εκεί για να γίνει τα μάτια του. Χρειάζεται σκληρή δουλειά και επιμονή, αλλά το παιχνίδι πλέον παίζεται με άλλους, πολύ πιο δίκαιους όρους. Με αυτό το εξαιρετικά δυνατό μήνυμα, κλείνουμε το σημερινό μας επεισόδιο. Η ιστορία του Νίκου Αποστολίδη και το έργο του στην Evenly μας υπενθυμίζουν ότι η όραση είναι και ζήτημα τεχνολογίας, ευκαιριών και κυρίως ανθρωπιάς.

09:34 Τζέμα, σε ευχαριστώ πολύ. Εγώ σε ευχαριστώ Κωνσταντίνε. Ραντεβού στο επόμενο επεισόδιο του Ωρας Τεκ.