Παγώνοντας τον Χρόνο – Επεισόδιο 22: Θεατρική Φωτογραφία
Παγώνοντας τον ΧρόνοΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Το θέατρο είναι η τέχνη της στιγμής· μια αναπνοή που ζει στη σκηνή και χάνεται μόλις πέσει η αυλαία. Η φωτογραφία, όμως, δίνει σε αυτή τη στιγμή αιωνιότητα. Στο εικοστό δεύτερο και τελευταίο επεισόδιο της σειράς «Παγώνοντας τον Χρόνο» εξερευνούμε τη θεατρική φωτογραφία: τις εικόνες που αποτυπώνουν την ένταση μιας παράστασης, την έκφραση ενός ηθοποιού, την ατμόσφαιρα ενός σκηνικού. Από τα κλασικά πορτραίτα μεγάλων θιάσων μέχρι τις σύγχρονες δημιουργικές προσεγγίσεις, βλέπουμε πώς ο φακός συνομιλεί με τη σκηνή και μετατρέπει το εφήμερο σε μόνιμη μνήμη. Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στη μαγική συνάντηση θεάτρου και φωτογραφίας, που ολοκληρώνει το ταξίδι μας στο φως, τη μνήμη και την αιωνιότητα της εικόνας.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Είναι ένας εξειδικευμένος κλάδος της φωτογραφίας. Έχει να κάνει με την φωτογράφηση θεατρικών σκηνών είτε κατά τη διάρκεια μιας θεατρικής παράστασης ή σε μια στυμμένη θεατρική σκηνή. Είναι ένα δύσκολο και απαιτητικό είδος γιατί απαιτεί ιδιαίτερη ικανότητα από τον φωτογράφο που πρέπει να έχει κάποιες συγκεκριμένες γνώσεις.
Επιπλέον είναι ένα πολύ σημαντικό είδος καθώς αποτελεί την απόδειξη ότι έγιναν κάποιες θεατρικές παραγωγές για το μέλλον. Επίσης είναι σημαντικό και για τους ηθοποιούς που μπορούν να έχουν εικόνα για την παρουσία τους πάνω στη σκηνή. Η ανάγκη για το θέατρο και φωτογραφία δημιούργησε μία υπέρτατε συνάντηση των δύο τεχνών, την θεατρική φωτογραφία.
Το θέατρο υπάρχει επειδή υφίστανται το κοινό που το παρακολουθεί και ο τόπος όπου παραστάται. Η φωτογραφία από την άλλη γεννήθηκε επειδή υπάρχει φως. Η παγκόσμια ιστορία του θεάτρου βρίσκει τις ρίζες της στην αρχαία ελληνική ιστορία, σε αντίθεση με την φωτογραφία που η έναρξή της συμβαίνει μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα.
Το εντυπωσιακό είναι ότι η θεατρική φωτογραφία δημιουργείται ως αυτόνομο είδος φωτογράφησης στο τέλος της δεκαετίας του 1860, λίγα χρόνια μετά από την γέννηση της φωτογραφίας. Αν λοιπόν αναλογιστούμε πως καταφέρνει με την είσοδό της να πάρει τα ενία που κατήχε μέχρι τότε εξ ολοκλήρου η ζωγραφική μπορούμε να κατανοήσουμε και την ταχύτητα εξάπλωσής της στο θεατρικό σκηνικό Έτσι συναντάμε γύρω στο 1839 πολλές φωτογραφίες όχι μόνο από αιρασιτέχνες αλλά και από επαγγελματικές θεατρικές παραγωγές που περιλαμβάνουν σκηνές από θεατρικές παραστάσεις Πορτρέτα ηθοποιών καθώς και τους χώρους όπου διαδραματίζονται οι σκηνές Χρειάζεται να τονίσουμε πως πολλά από τα πορτρέτα των ηθοποιών που συνεργάζονταν με μεγάλα θέατρα δημιουργήθηκαν σε φωτογραφικά στούντιο στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.
Έτσι συναντούσαμε πολύ συχνά το φαινόμενο οι καλλιτέχνες να απευθύνονται σε εξειδικευμένους φωτογράφους θεάτρων για την προσωπική τους φωτογράφηση Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε πως λόγω της ύπαρξης χαμηλού φωτισμού στις παραστάσεις συχνά είχε χρησιμοποιηθεί κατά την λήψη λαμπτήρας μαγνησίου, δηλαδή φλάσ. Η συγκεκριμένη λήψη ονομάστηκε στιγμιαία.
Στη πραγματικότητα όμως κρατούσε κάποια δευτερόλεπτα και οι φωτογράφοι ζητούσαν από τους ηθοποιούς να μείνουν ακίνητοι, έχοντας ως αποτέλεσμα να χάνεται ένα μέρος της φυσικής έκφρασης. Βέβαια, μετά την πρόοδο της τεχνολογίας, ο χρόνος που απαιτείται για την φωτογράφηση μειώθηκε, γεγονός που βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα των φωτογραφιών.
Στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου αιώνα πολλές θεατρικές παραγωγές αναγνώρισαν την πολύτιμη συμβολή της φωτογραφίας στο χώρο του θεάτρου. Αρχικά η φωτογραφία δημιούργησε ντοκουμέντα από το έργο των σκηνοθετών που μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να καταγράφουν με τόση λεπτομέρεια Πλέον το θεατρικό έργο είχε μνήμη σε ρεαλιστική εικόνα Αρκετές φορές οι φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν ως ένας βοηθητικός καθρέφτης πριν την πρεμιέρα Με βάση αυτές μπορούσαν πλέον να αξιολογήσουν το μακιγιάζ, τα κοστούμια, την κίνηση των ηθοποιών και την έκφρασή τους Σήμερα, στον 21ο αιώνα, οι δύο τέχνες εξακολουθούν να συνυπάρχουν επί σκηνής, με τον ίδιο ζήλο για έκφραση.
Χρειάζεται να επισημάνουμε πως πρόκειται για δύο διαφορετικές τέχνες που χρησιμοποιούν με διαφορετικό τρόπο όπως καταλαβαίνουμε τα μέσα επικοινωνίας και τις τεχνικές τους Οι θεατρικές φωτογραφίες αποπνέουν σιωπή, άλλοτε δραματικότητα. Απήχουν την ευδαιμονία ή το παράλογο, τη μεταφορά δηλαδή χρονικού στιγμιότυπου, δανειζόμενου από την εφάνταστη ρεαλιστική ζωή.
Η σπουδαιότητα μιας μετάβασης από την θεατρική έκφραση σε μια εικόνα δεν έγινε μόνο στην οικαστική απόδοση, αλλά προσεγγίζεται με στόχο την ανάδειξη οποιασδήποτε μορφής κίνησης σε συνέστημα, ρυθμό, μήνυμα, προβληματισμό, λειτουργώντας έτσι αφυπνιστικά για τον θεατή. Άλλο ένα σημείο αναφοράς τόσο για την φωτογραφία όσο και για την ίδια την παράσταση είναι βέβαια ο φωτισμός Δημιουργικής σημασίας θα μπορούσαμε να πούμε Η ερμηνεία ενός ρόλου σχεδόν ζευγαρώνει με τον κατάλληλο φωτισμό Και εδώ φωτογράφος δύναται να απογειώσει τον συσχετισμό τους.
Επίσης το σενάριο έχει μια ιστορία και ένα ύφος συγκεκριμένο. Οι φωτισμοί δημιουργούνται με βάση αυτό. Συνθέτουν δηλαδή αρμονική σχέση ανάμεσα στις λέξεις και την απόδοσή τους. Οπότε το φως γίνεται ένα ακόμα συντελεστή που θα επηρεάσει την απόχρωση του έργου. Αναμφισβήτητα το παιχνίδι με το φως επί σκηνής παρουσιάζεται ως πρόκληση τόσο για τον φωτογράφο όσο και για τον ηθοποιό.
Ο φωτογράφος ενσωματώνεται με τον φακό του, γίνεται ρόλος, θεατής, κομμάτι της παράστασης και του θεάτρου. Καθώς αφουγκράζεται, εστιάζει στις ερμηνευτικές ικανότητες των ηθοποιών, έτσι ώστε κατά τη διάρκεια μιας φωτογράφησης να οθήσει την απελευθέρωσή τους. Η αλληλεπίδραση αυτή λοιπόν είναι που θα μας προσφέρει μία έντονη λήψη.
Υπάρχουν βέβαια πολλά πράγματα που πρέπει να προσέξει ένας θεατρικός φωτογράφος. Ο φωτισμός. Ξεκινάμε από τα βαθιά. Ο φωτισμός είναι συνήθως μία δίξοε συνθήκη που αντιμετωπίζει ένας θεατρικός φωτογράφος. Το φλάσσ είναι στις περισσότερες, αν όχι σε όλες τις περιπτώσεις, απαγορευμένο. Καταστρέφει την ατμόσφαιρα της θεατρικής σκηνής.
Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου η φωτογράφηση γίνεται κατά τη διάρκεια της θεατρικής πράξης, η κάθε θεατρική σκηνή είναι μοναδική Αν γίνει και δεν τραβηχτεί σωστά, δεν μπορείς να γυρίσεις το χρόνο πίσω Το πιο ασφαλές για να βγει μια αξιοπρεπής φωτογραφία είναι να φωτογραφίζουμε σε manual mode, καθώς οι αυτόματες ρυθμίσεις συχνά καταστρέφουν την ατμόσφαιρα της εικόνας.
Τα χρώματα Κίνηση Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να προσέξουμε όταν φωτογραφίζουμε θεατρικές παραστάσεις είναι ότι το αντικείμενό σας θα είναι σε κίνηση. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να ρυθμίζουμε τις κάμερές μας σε ταχύτητα η οποία παγώνει την κίνηση του ηθοποιού. Στην αποτύπωση της κίνησης είναι σημαντικό και το σταθερό χέρι Είναι το α και το ω της καλής θεατρικής φωτογραφίας να είναι όλα σαφή και όχι κουνημένα Στο θέατρο όλα έχουν υπόσταση και όλα έχουν την σημαντικότητά τους Το αποτέλεσμα εξαρτάται από την συλλογικότητα και την συνεργασία μιας δημιουργικής ομάδας ανθρώπων.
Ο φωτογράφος εισέρχεται στην υπάρχουσα ομαδικότητα και λειτουργεί συμπληρωματικά. Αυτά για το σημερινό μας θέμα τα λέμε σε ένα επόμενο podcast στο GR Discovery Μέχρι τότε, καλή συνέχεια σε όλους!
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
