🎭 Η Μανόν Λεσκό του Αββά Πρεβό: Όταν ο έρωτας γίνεται καταδίκη

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς

Η «Μανόν Λεσκό» δεν αφηγείται απλώς έναν μεγάλο έρωτα. Καταγράφει την αγωνιώδη πορεία δύο ανθρώπων που ζητούν από το πάθος να τους χαρίσει τα πάντα και τελικά του παραδίδουν τα πάντα. Ο Αββάς Πρεβό οδηγεί τους ήρωές του από την πρώτη έκσταση στην κοινωνική παρανομία και από εκεί στην εξορία, στην ερήμωση και στον θάνατο. Κάθε επιστροφή τους στη ζωή γίνεται η αρχή μιας βαθύτερης πτώσης.

Ο νεαρός ιππότης ντε Γκριέ συναντά τη Μανόν ενώ εκείνη προορίζεται για το μοναστήρι. Η απόφαση να δραπετεύσουν μαζί γεννιέται σχεδόν πριν προλάβουν να γνωριστούν. Δεν ερωτεύονται μέσα στον χρόνο. Ερωτεύονται εναντίον του χρόνου. Καταφεύγουν στο Παρίσι, όπου η αρχική μέθη υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη, στη φιλοδοξία και στη διαφθορά. Η Μανόν αγαπά τον ντε Γκριέ, αλλά φοβάται τη στέρηση περισσότερο από την απιστία. Εκείνος συγχωρεί κάθε προδοσία, όχι από ψυχικό μεγαλείο, αλλά επειδή έχει μετατρέψει την αγαπημένη του σε μοναδική αιτία της ύπαρξής του.

Αυτό είναι και το σκοτεινότερο δραματουργικό επίτευγμα του Πρεβό. Ο ντε Γκριέ δεν παρουσιάζεται ως αθώο θύμα μιας μοιραίας γυναίκας. Είναι ένας νέος ευγενής που εγκαταλείπει οικογένεια, κοινωνική θέση, ηθικούς φραγμούς και θρησκευτική προοπτική. Εξαπατά, χαρτοπαίζει, συνωμοτεί και φτάνει στο έγκλημα. Αφηγούμενος ο ίδιος την ιστορία του, επιχειρεί διαρκώς να αθωωθεί μέσω του έρωτα. Όμως η εξομολόγησή του προδίδει κάτι βαθύτερο: δεν αγαπά μόνο τη Μανόν. Αγαπά τον εαυτό του όπως υπάρχει μέσα από εκείνη.

Η Μανόν παραμένει πιο αινιγματική, επειδή τη γνωρίζουμε κυρίως από τη ματιά του άνδρα που τη λατρεύει και συγχρόνως την κατηγορεί. Δεν είναι άκαρδη τυχοδιώκτρια ούτε εξιδανικευμένη αγία. Είναι μια νεαρή γυναίκα που έχει μάθει πως, σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες διαθέτουν ελάχιστη αυτονομία, η ομορφιά μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο επιβίωσης. Αναζητεί την πολυτέλεια επειδή μέσα από αυτήν αισθάνεται ασφαλής. Οι επιλογές της πληγώνουν, αλλά δεν γεννιούνται σε κοινωνικό κενό. Πίσω από την αστάθειά της διακρίνεται ο τρόμος της φτώχειας και πίσω από την ελαφρότητά της μια απελπισμένη προσκόλληση στη ζωή.

Ο Τιμπέρζ, φίλος του ντε Γκριέ, εκπροσωπεί τη φωνή της λογικής, της πίστης και της σταθερότητας. Δεν είναι όμως ένας ψυχρός ηθικολόγος. Η αφοσίωσή του αποδεικνύει ότι υπάρχει και μια αγάπη που δεν απαιτεί κατοχή. Δίπλα του, το πάθος του ντε Γκριέ απογυμνώνεται από τον ρομαντικό του μανδύα και αποκαλύπτει την εξάρτηση που κρύβει.

Η Γαλλία του 18ου αιώνα δεν αποτελεί απλό σκηνικό. Το χρήμα αγοράζει προστασία, η καταγωγή καθορίζει την αξία του ανθρώπου και η δικαιοσύνη τιμωρεί αυστηρότερα τους αδύναμους. Η Μανόν φυλακίζεται και οδηγείται στην εξορία, ενώ οι ισχυροί άνδρες που εμπορεύονται την ανάγκη της παραμένουν σχεδόν ανέγγιχτοι. Το έργο, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1731 και προκάλεσε σκάνδαλο, τόλμησε να ζητήσει συμπόνια για πρόσωπα ηθικά έκθετα, χωρίς να εξωραΐσει τις πράξεις τους.

Η πορεία προς τη Λουιζιάνα προσφέρει στους δύο εραστές μια ύστατη δυνατότητα μεταμόρφωσης. Για λίγο, η Μανόν μοιάζει έτοιμη να αγαπήσει χωρίς αντάλλαγμα και ο ντε Γκριέ χωρίς παραίσθηση. Μα η κοινωνική βία τούς ακολουθεί ακόμη και στην άλλη άκρη του κόσμου. Ο θάνατός της δεν είναι μόνο τιμωρία. Είναι η τελική αποκάλυψη μιας ζωής που δεν βρήκε χώρο για να υπάρξει έξω από την επιθυμία των άλλων.

Σήμερα η «Μανόν Λεσκό» παραμένει οδυνηρά επίκαιρη. Μιλά για σχέσεις όπου η αγάπη συγχέεται με την εξάρτηση, για ανθρώπους που φοβούνται τόσο πολύ την εγκατάλειψη ώστε αποδέχονται την ταπείνωση και για μια κοινωνία που εξακολουθεί να μετρά την ανθρώπινη αξία με το χρήμα, το φύλο και την κοινωνική δύναμη. Ο Πρεβό δεν καταδικάζει τον έρωτα. Καταδικάζει την ψευδαίσθηση ότι ο έρωτας μπορεί να αντικαταστήσει τη συνείδηση.

Η Μανόν και ο ντε Γκριέ χάνονται επειδή δεν έμαθαν να αγαπούν χωρίς να καταστρέφουν. Κι όταν το πάθος γίνεται ολόκληρη η ζωή, ο άνθρωπος δεν πεθαίνει μόνο όταν σταματά η καρδιά του. Πεθαίνει κάθε φορά που, για να μη χάσει τον άλλον, χάνει τον εαυτό του.

Ηχογράφηση: 1966 Ραδιοσκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης Aκούγονται οι ηθοποιοί: Γιάννης Κανδύλας - Αββάς Πρεβώ, Λυκούργος Καλλέργης - Μαρκήσιος, Λουίζα Ποδηματά - Ροζέτα, Γιώργος Ζαχαριάδης - Πρίγκηπας, Κώστας Καζάκος - Λεσκό, Γιώργος Νέζος - Ηγούμενος, Σπύρος Ολύμπιος - Τελάλης, Κική Ρέππα - ένα κορίτσι, Χρήστος Τσάγκας - ένας άντρας, Θεόδωρος Μορίδης - Μεγαλοκτηματίας, Λουκιανός Ροζάν - Φύλακας, Αλίκη Αλεξανδράκη - Νατάλα, Νίκος Παπαναστασίου - Συνελέ Μανόν Λεσκό η Βάσω Μανωλίδου, Ιππότης ντε Γκριέ ο Νίκος Καζής

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖