Δεν φταίει ο τουρισμός, αλλά η απουσία σχεδιασμού

Ιούλιος 01, 2026 00:21:45 Επεισόδιο 57

Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Ο κ. Νίκος Μπελαβίλας καθηγητής Πολεοδομίας και ιστορίας της Πόλης στο ΕΜΠ, εξηγεί ότι η χώρα εξελίχθηκε σταδιακά, από τη δεκαετία του 1960 μέχρι σήμερα, σε έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου και τονίζει ότι, το πρόβλημα δεν είναι ο τουρισμός καθαυτός, αλλά η απουσία σχεδιασμού και ελέγχου όταν η ανάπτυξη ξεπερνά τις αντοχές των τοπικών κοινωνιών και των υποδομών.

Σε τελική ανάλυση, οι διακοπές 10 με 15 μέρες το χρόνο είναι μια κατάκτηση για τον εργαζόμενο στην εποχή μας και δεν θα πρέπει να τις δαιμονοποιούμαι.

Η αύξηση του αριθμού των επισκεπτών σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας, επηρεάζει τη στέγαση, τις μεταφορές, τις αξίες γης και τη χρήση του δημόσιου χώρου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Αθήνα, όπου η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η τουριστική ανάπτυξη του κέντρου συνδέονται με την αύξηση των ενοικίων και τη δυσκολία εύρεσης κατοικίας για τους μόνιμους κατοίκους. Παράλληλα, εξετάζονται ζητήματα όπως η κρουαζιέρα και η επιβάρυνση που προκαλεί στις μεταφορές και στις αστικές υποδομές.

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

Ακούτε τα podcast του CNN Greece. τα τελευταία χρόνια, ως απειλή για την καθημερινότητα των κατοίκων τους, τις υποδομές τους, τους φυσικούς πόρους και το αστικό περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα μιλάμε για υπερτουρισμό, ειδικότερα σε κάποιες περιοχές. Με 30 εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο, ποιες προκλήσεις αναδύονται για τη χώρα μας, πόσο έτοιμες είναι κάποιες περιοχές να υποστηρίξουν μεγάλους αριθμούς επισκεπτών.

Έχουμε τελικά στην Ελλάδα πρόβλημα υπερτουρισμού. Για όλα αυτά θα συζητήσουμε με τους καλεσμένους μας στη νέα σειρά podcast του CNN Greece με τίτλο Ακούγοντας τον υπερτουρισμό. Κοντά μας σήμερα έχουμε τον κύριο Νίκο Μπελαβίλα, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, διευθυντή του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου, γνωστό από τις πολλές κατά καιρούς παρεμβάσεις του για τα πολεοδεμικά ζητήματα, τις συγκοινωνίες και γενικότερα τη ζωή μας στην πόλη και όχι μόνο.

Κύριε Μπελευλά, να σας ευχαριστήσω που είστε μαζί μας σήμερα. Και εγώ ευχαριστώ πολύ και το συναντήκαμε και εσάς προσωπικά. Μιλάμε για τον υπερτουρισμό. Έχω διαβάσει κατά καιρούς κάποιες παρεμβάσεις σας. Πρόσφατα σας άκουσα και στο ραδιόφωνο να μιλάτε για τον υπερτουρισμό. έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που πλέον αναφερόμαστε στο θέμα του τουρισμού, όχι όλοι έτσι να το ξεκαθαρίσω αυτό, ως πρόβλημα ή τουλάχιστον ως ένα γρίφο πολύ δύσκολο να λυθεί.

Καταρχάς υπάρχει πρόβλημα υπερτουρισμού στη χώρα και αν ναι πώς φτάσαμε εκεί. Η Ελλάδα είναι ένας από τους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς διεθνώς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε μεσογειακό επίπεδο που ξεκίνησε να ανεβαίνει στην παγκόσμια αγορά από τη δεκαετία του 1960. Χοντρικά αυτό συμβαίνει. Έχουμε ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1960 με λίγες χιλιάδες τουρίστες και σήμερα βρισκόμαστε στα μεγέθη των 30 εκατομμυρίων ή πιθανόν και μεγαλύτερα σε λίγο καιρό.

Τα μεγέθη αυτά δεν είναι τρομακτικά για τα συνηθισμένα δεδομένα των ευρωπαϊκών μεσογειακών πόλεων ή χωρών. Δηλαδή τα μεγέθη που δέχεται η Γαλλία ή τα μεγέθη που δέχεται η Ιταλία ή τα μεγέθη που δέχεται το Παρίσι ή Ρώμη για να μιλάμε για αναλογές σχετικά με την Αθήνα ή Κωνσταντινούπολη τουριστών είναι επίσης πάρα πολύ μεγάλα μεγέθη τέτοιας κλίμακας.

Το πρόβλημα με τον τουρισμό είναι ότι είναι ένας οικονομικός κλάδος ο οποίος δημιουργεί συνθήκες εμπλοκής μεγάλης στην πόλη. έχεις χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι περιφέρονται μέσα στις πόλεις δημιουργεί συνθήκες εμπλοκής στην οικονομία της στέγης την οικονομία της αρθρεκτονικής των κτηρίων γιατί επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις αξίες γης λόγω των ξεμοχίων της κατοικίας ή της παρατεριστικής κατοικίας δημιουργεί συνθήκες μεταφορές ο φόρτος που υφίσταται το Βενιζέλος ή το λιμάνι του Πειραιά ή τα τοπικά λιμάνια αλλά αυτό όπως και άλλη κλάδη του εμπόριου ή βιομηχανία ή κλάδη μικρότητας της οικονομίας αν ελεγχθεί μπορεί να αποδώσει και να συνεισφέρει σε μια εθνική οικονομία κρατώντας μια ισορροπία και μια αρμονία σχέση με την κοινωνία, την οικονομία και τις πόλεις μας αν δεν ελεγχθεί, αν δεν τηθασευτεί, μπορεί να ξεφύγει όπως οποιοςδήποτε άλλος κλάδος και να δημιουργήσει στρεβλώσεις και μεγάλα προβλήματα.

Έτσι λοιπόν έχουμε πόλεις οι οποίες δεν επηρεάζονται καθόλου από αυτό το φαινόμενο ή επηρεάζονται πάρα πολύ λίγο και όχι αρνητικά. Η Σπάρτη για παράδειγμα. Λέω ένα... η Καλαμάτα για παράδειγμα. Και έχουμε άλλες πόλεις ή άλλους τόπους οι οποίες στενάζουν κάτω από το φαινόμενο του τουρισμού. ή Σαντορίνη ή Μύκονος. Αυτό δείχνει μια ανισορροπία.

Αυτό δείχνει έναν ανορθολογισμό της αγοράς. Δείχνει μια κατάρρευση του μύθρου ότι η αγορά αυτορυθμίζεται. Η αγορά τί είναι να καταβροχθήσει το καλό προϊόν, κατά τη γνώμη μου, το οποίο είναι το ειστερικό κέντρο της Αθήνας και να μην ασχοληθεί, για παράδειγμα, με το Περιστέρι ή με τις δυτικές συνοικίες του Πειραιά, την να καταβροχθήσει το ηλιοβασίλεμα της Σαντορίνης οδηγώντας εκατομμύρια τουρίστες επάνω στο νησί και απαιτώντας την κατανάλωση του τοπίου των κτηρίων των οικισμών και αφήνοντας στην άκρη μικρότερα νησιά τα οποία δεν έχουν ενδιαφέρον και όταν καταβροχθήσει ή όταν καταστρέψει αυτό το κορυφαίο προϊόν Στη συνέχεια μπορεί να επιτεθεί με τους όρους αυτούς με κανιβαλιστικό τρόπο σε ένα επόμενο νησί.

Το είδαμε στην κλιμάκωση της παροναξίας Μικόνου Σαντορίνης Ήου. Κυριολεκτό και με ακρίβεια περιγράφω νησιά που διακολουθούν έναν κύκλο τέτοιο τουριστικό. Επομένως, και τώρα βλέπουμε να δέχεται επίθεση η Μήλος, αν μιλάμε για τις κυκλάδες. Επομένως, νομίζω ότι το χρήσιμο του τουρισμού είναι η παρέμβαση της αυτοδίκησης και του κράτους για να ισορροπήσει και για να μην αποβεί εις βάρος των τοπικών κοινωνιών Υπάρχει άλλο ένα ζήτημα που νομίζω ότι πρέπει να το προσέξουμε Όπως η βιομηχανία είναι ένας χρήσιμος κλάδος της οικονομίας Ένας χρήσιμος, μια χρήσιμη λειτουργία της κοινωνίας, των κοινωνιών Να μην ξέρω αν είναι καπιταλιστική, σοσιαλιστική, οικολογική ή όχι τέτοια. Όμως τη χρειαζόμαστε.

Τη χρειαζόμαστε για να έχουμε εργαλεία. Τη χρειαζόμαστε για να έχουμε προϊόντα. Και μπορεί να εξελιχθεί σε κόλαση. Για τη βιομηχανία μιλάω. Και το έχουμε ζήσει στην Αθήνα, στον Πειραιά. Αντίστοιχα ο τουρισμός είναι μια κατάκτηση των εργαζομένων του 20ου αιώνα. Των εκατομμυρίων ανθρώπων οι οποίοι κερδίσανε με τρομερούς αγώνες το δικαίωμα να κάνουν διακοπές.

Διότι το 19ο αιώνα το δικαίωμα για τις διακοπές το είχε μόνο η σύσση της Αυστρίας, η Βασιλής και η Παμπλουτή. Δεν το είχε ο απλός κόσμος, δεν το είχαν οι εργαζόμενοι. Όταν λοιπόν καθιερώνεται η αργία του Αυγούστου, η αργία με μισθό 13ο ή όλες αυτές οι συνθήκες που έδωσαν δυνατότητα σε εκατομμύρια Ευρωπαίους, κυρίως και Αμερικάνους να μπορούν να μείνουν, να φύγουν εκτός των πόλεων τους για λίγες, δεκαπέντε, είκοσι μέρες, κέρδισε να χτίζεται μια δεράστια οικονομία επάνω σε αυτό.

Δεν πρέπει να καταστρέψουμε αυτό το δικαίωμα που έχετε εσείς και εγώ να πάμε στο Παρίς και να δούμε το Λούγρο, να πάμε σε ένα όμορφο τοπίο των Βαλκανίων και να μείνουμε για λίγες μέρες. Αυτό που πρέπει να κάνουμε, να βρούμε τρόπο ώστε να μην καταστραφεί και το τοπίο των Βαλκανίων ή το λουγροή να μην καταστραφεί η κοινωνία την οποία εμείς επισκεπτάμαστε.

Ας μιλήσουμε λίγο επειδή έχει γίνει πολλής λόγος το τελευταίο διάστημα για την Αθήνα, για το κέντρο της Αθήνας. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση η οποία είναι να το πω έτσι πολύ πιεστική για την πρωτεύουσα. Όσον αφορά την αλλαγή του αστικού περιβάλλοντος, την καθημερινότητα των πολιτών, το πώς αλλάζει η οικονομία, το αν τελικά οδηγούμαστε προς μία μητροπολοποίηση, να το πω έτσι, για να αναφερθώ και σε κάποιες απόψεις, οι οποίες θεωρούν ότι το μέλλον των μεγάλων πόλεων είναι να γίνουν κάτι σαν κλειστές κοινωνίες, σαν κράτη-ενκράτη, να το πω έτσι.

Παρατηρούμε δηλαδή και στην Ελλάδα, ειδικότερα στα μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, να δημιουργείται μια τάση αλλαγής και μια τάση να δημιουργείται μια κλειστή κοινωνία. Ποια είναι η άποψη σας γι' αυτό? Το πρώτο είναι ότι η Αθήνα είναι μητρόπολη εδώ και 20-30 χρόνια. Είναι δηλαδή μια μεγάλη πόλη της Μεσογείου.

Είναι μια μεγάλη πόλη της Νοδέας Ευρώπης. Αυτό δεν είναι ούτε κακό ούτε καλό. Αυτό είναι. Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α Α στις πολύ πλούσιες συνοικίες Αθήνας, στην Εκάλη και στη Βουλιαγμένη.

Στην Εκάλη και στη Βουλιαγμένη έχουμε μια ακριβοπληρωμένη, αμυγή περιοχή κατοικίας, στην οποία δεν επιτρέπεται να μπει καμία οχλούσα χρήση. Αντίθετα, στις γειτονιές του κέντρου έχουμε μια έξωση των κατοίκων, προκειμένου να μπει η λειτουργία του τουρισμού, είτε με τη μορφή του Airbnb, είτε με τη μορφή του ξενοδοχείου, με τη μορφή οποιοσδήποτε άλλης επιχείρησης καθώς χαλπάζουν οι αξίες γης.

Το πρόβλημα λοιπόν του τι κάνουμε σε σχέση με τη Μητρόπολη είναι το πώς σχεδιάζουμε να λειτουργεί αυτή η Μητρόπολη. Το να πούμε δεν είναι Μητρόπολης είναι νομίζω ανόητο. Η Αθήνα δέχεται τεράστια μεγέθη, παίζει ρόλο κρίσιμο στη μεγάλη γεωγραφία των μεταφορών στη Μεσογείου, παίζει ρόλο κρίσιμο στις σχέσεις με το υπόλοιπο ελληνικό κράτος δεν μπορεί να γίνει κράτος εν κράτη.

Δεν είναι αυτό το ζήτημα. Και νομίζω ότι αυτό είναι μια υπερβολική διατύπωση για τη Μητροπόληση. Η Μητροπόληση είναι η καρδιά του συγκροτήματος. Η καρδιά του συστήματος. Και γύρω-γύρω έχουν δωρηφόρους. Το ζήτημα είναι κατά πόσο οι δωρηφόροι αυτοί θα είναι αρκετά ισχυροί και δεν θα είναι υποτελείς αστικές συνθήκες στο κεντρικό μοντέλ.

Στην περίπτωση της χώρας μας νομίζω ότι έχουμε σημαντικές πόλεις της περιφερειας, οι οποίες στέκουν καλά στα πόδια τους σε σχέση με την Αθήνα. Μιλάω για την Καραμάτα, μιλάω για τη Λάρισσα, μιλάω για το Γόλο, μιλάω για τα Γιάννενα, μιλάω για το Ιράκλειο της Κρήτης. Μιλάω για τις μεγάλες, τις 5-6 μεγάλες πόλεις που... Προφανώς και φεύγει και η Θεσσαλονίκη.

Επομένως, αυτό που πρέπει να δούμε πάλι είναι οι σχέσεις των πραγμάτων. Και ποιος ρυθμίζει αυτές τις σχέσεις των πραγμάτων ώστε να μην είναι σχέσεις συγκρούσεων ή σχέσεις υποταγής ή πίεσης. Το άλλο στοιχείο που είναι πάρα πολύ σημαντικό είναι πώς ελέγχουμε αυτή την έκρηξη των προβλημάτων του τουρισμού εδώ μέσα στο κέντρο της Αθήνας.

Διαπιστώνουμε ότι ναι, όντως υπάρχει πίεση. Ναι, γονατίζουν τα συστήματα μεταφορών. Ναι, αναπτύσσεται μια οικονομία του καφέ η οποία κινδυνεύει να καταλάβει τα πάντα. Μιλάω για τους δρόμους της κεντρικής Αθήνας. Ναι, το Airbnb δημιουργεί προβλήματα στις ζώνες κατοικίας και στις αξίες της γης. Πώς κάνουμε κουμάντος αυτό.

Η Βαρκελόνη δίνει σημάδια. Λέω το παράδειγμα που ξέρουμε. Στο Παρίσι συζητάνε πολύ σοβαρά για το τι θα κάνουμε όλα αυτά τα πράγματα. Η Βενετία έβαλε φράγμα, έβαλε όριο στους επισκέπτες τους ημερήσιους. Είναι ανάγκη να σκεφτούμε τέτοιου τύπου παρεμβάσεις. Θα σας πω ένα άλλο παράδειγμα το οποίο μας ταλαιπωρεί πάρα πολύ στην πόλη μου, στον Πειραιά.

Η κρουαζιέρα είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να το βγάλουμε εκτός τουρισμού. Η κρουαζιέρα είναι καλός ή κακός κομμάτι του τουριστικού ρεύματος. Και η κρουαζιέρα πια δεν είναι είδος πολυτελείας όπως ήταν δεκαετία το 70, σχεδόν λαϊκός τουρισμός. Είναι κάτι που είναι εφικτό, είναι προσβάσιμο για έναν συνταξιούχο Έλληνα ή Ευρωπαίο.

Ένα ζευγάρισι του αξιούχου. Έχουμε λοιπόν στον πειραιά νούμερα τα οποία τίνουν στα δύο εκατομμύρια επισκέπτες πουραζιέρας. Έχει πετύχει το Homeport, το οποίο σημαίνει ότι αφήνει χρήματα στην πόλη αυτή η υπόθεση. Για όσους δεν ξέρουν, το Homeport σημαίνει ότι ο τουρίστας έρχεται να μπει από εδώ στο πλοίο και από εδώ θα φύγει από το πλοίο επομένως θα μείνει ένα βράδυ σε ένα ξενοδοχείο της πόλης ίσως, θα φάει σε ένα εστιατόριο ή θα αφήσει κάτι παραπάνω από τα 5-10 ευρώ που αφήνει ένας περαστικός τουρίστας ή τα καθόλου. Θα αφήσει 60 ευρώ 80 ευρώ, 100 ευρώ.

Όμως όλο αυτό δημιουργεί μια αφόρητη κυκλοφοριακή πίεση δημιουργεί μια συνθήκη πάρα πολύ κακή σε σχέση με τα πούλμαν που τους παίρνουν τους ανθρώπους αυτούς και τους πηγαίνουν μαζικά στην Ακρόπολη. Εκατοντάδες πούλμαν που διασχίζουν την πόλη. Και πολύ σοβαρά λέμε και βάζουμε όρους, και το να λέω λέμε και βάζουμε όρους, ενώ οι συλλογικότητες της πόλης, οι επιστήμονες της πόλης, οι μελετητές της πόλης, ότι πρέπει να δούμε πώς θα βάλουμε ωράριο στα πούλμαν.

Πώς δεν θα διαλύουν το εκπληκτικό. πώς πιθανόν θα ζητήσουμε κόστος για αυτό, για αυτή τη λειτουργία. Δηλαδή αν θες να κατέβεις να πας στην Ακρόπολη, ο τουρίστας, όχι ο Έλληνας, τότε θα πρέπει να αφήσεις ένα ανταποδοτικό τέλος στην πόλη για αυτόν τον λόγο. Γιατί ταλαιπωρείς, χαλάς την άσφατο, προκαλείς ρήπαρση και ούτω καθεξής.

Αυτά είναι εργαλεία με τα οποία θέλουμε να κάνουμε κομμάτω και βέβαια υπόθεσης πολιτικής γης που είναι ίσως το πιο σοβαρό πρόβλημα αυτή τη στιγμή το ότι οι άνθρωποι στενάζουν από τρομακτικά ενίκεια ή δεν μπορούν να βρουν να κατοικήσουν καθώς χιλιάδες ακίνητα βρίσκονται στην πιάτσα έτοιμα να αποδοθούν ως Airbnb ή αναμένοντας και άλλη άξιση των τιμών.

Το Airbnb δεν είναι το βασικό πρόβλημα θα σας έλεγα. Είναι μάλλον μια ψηφίδα σε όλο αυτό το παζλ που συγκροτεί αυτό που λέμε στεγαστική κρίση. Όχι, διαφωνείτε. Όχι, διαφωνώ γιατί τελικά αυτή τη στιγμή το Airbnb εξελίσσεται ισότιμα με τις ξενοδοχειακές κλίνες. Τα νούμερα που έχουμε στη χώρα των κλινών σε Airbnb με τις κλίνες του ξενοδοχείου είναι σχεδόν 50-50%.

Αυτά είναι τα νούμερα τα τελευταία του Ινστιτούτου των τουριστικών επιχειρήσεων. Αυτό θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το καθεστώς των ενοικιαζόμενων δωματίων της προηγούμενης εποχής, του rent rooms δηλαδή, των νησιών κυρίως. Αυτό στα νησιά μπορεί να έχει νόημα, αν και εκεί βλέπουμε τη στρέβλωση, καθώς ένας γιατρός ή ένας δάσκορος δεν μπορεί να βρει να μείνει στην Σαντορίνη ή στην Ιώ, όπως ξέρουμε.

Και στην πόλη δημιουργεί συνθήκες δέσμευσης μικρών διαμερισμάτων ή μεγάλων διαμερισμάτων για τον τουρισμό. αυτά προφανώς και είναι δυνατόν να ξαναγίνουν κατοικίες γιατί είναι κατοικίες στην πραγματικότητα δεν είναι το συγκρότημα του ξενοδοχείου το οποίο είναι μόνο λειτουργικό και δεν μπορεί να γίνει κατοικία και νομίζω ότι πρέπει να υπάρξει μια πολύ συστηματική προσπάθεια για να ξεκαθαρίσει το τοπίο του Airbnb τουλάχιστον στις μεγάλες πόλεις που έχουμε την κρίση της θέης είτε με φορολογικούς τρόπους είτε με έλεγχο των αδειών σήμερα στην Πλάκα υπάρχει μια μάχη μέσα στο Συμβούλιο της Κυκρατίας μια εκδίκαση η οποία δεν έχει τελειώσει ακόμα για το αν θα χαρακτηριστεί τουρισμός ή όχι διότι αν χαρακτηριστεί το Airbnb ξενοδοχειακή λειτουργία τυπικά απαγορεύεται να μπει στην πλάκα. Αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα καλό όπλο για να συζητήσουμε ζώνες Airbnb free να τις πω έτσι, η οποία σημαίνει ότι σε αυτές τις ζώνες θα έχουμε χαμηλότερες τιμές γης. Δεν θα έχουμε τον καλπασμό

που έχουμε στις περιοχές που κυριαρχεί, στις κεντρικές κύριες περιοχές. Έχετε πει να τηθασεύσουμε αυτό το θέμα του υπερτουρισμού, αλλά το ζήτημα είναι αν αυτό μπορεί να γίνει χωρίς πόνο από την άλλη. Και όταν λέω πόνο αναφέρουμε σε οικονομικό πόνο. Και από την άλλη συζητάμε πολλές φορές για αυτό που λέω με ποιοτικό τουρισμό.

Και ο ποιοτικός τουρισμός στο μυαλό των περισσοτέρων σημαίνει τουρισμός με υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, για υψηλότερα εισοδήματα, ίσως λιγότερος τουρισμός, αλλά πιο ακριβώς. Τελικά, ο Έλληνας πού βρίσκεται μέσα σε αυτό. Ο Έλληνας που το εισόδημα του είναι το τελευταίο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τι θα κάνει. Δεν θα κάνει διακόπτες πια στη χώρα του.

Δηλαδή, είναι κάτι που το βλέπουμε ήδη να συμβαίνει αυτό. Η θέση των πολιτών, των ελλήνων πολιτών, κατά τη γνώμη σας, μέσα σε αυτό το σύστημα, το οικονομικό τουριστικό σύστημα που χτίσαμε τελικά, ποια είναι και ποια θα είναι. Η παραμονή σε ένα νησί, σε ένα μικρό οικισμό, με έναν ήπιο τρόπο, χωρίς όχημα, μένοντας σε ένα μεσαίας κατηγορίας δωμάτιο, τρώοντας σε ένα ταβερνάκι και κάνοντας το μπάνιο σου και ταξιδεύοντας με το κράβι της γραμμής και μετά με τα κοινόνια σε ένα άλλο νησί, ένας υπηος τουρισμός τον οποίο μπορεί να κάνει και ένας φοιτητής.

Αυτό τον τουρισμό τον κάναμε και στα Νιάτα Αμπισ. Δεν είναι ένας τουρισμός για Απ Αμπλουτος. Όταν λέμε υπηος τουρισμός δεν εννοούμε μία βίλα πολυτελείας στην οποία αντί να ζουν 50 άνθρωποι ζουν 5. Αυτός είναι άλλο τύπο τουρισμός. Αυτός είναι ολιγαρχικός τουρισμός. Αυτός είναι ο τουρισμός τον οποίο ετοιμάζουμε για το ελληνικό, για παράδειγμα.

ένας πάμπλουτος πληθυσμός, ο οποίος θα ζήσει σε συνθήκες ολιγαρχίας, μέσα σε προστατευμένες περιοχές, οι οποίες έχουν καταστρέψει εξαιρετικά φυσικά περιβάλλοντα. Αυτό είναι άλλο πράγμα, αυτό δεν είναι ποιοτικός τουρισμός. Αυτό είναι τουρισμός, ο οποίος θυμίζει την Σύση της Βιέννης, που έλεγα την αυτοκράτερα της Βιέννης και το αχύλιο της Κέρκυρας του 19ου αιώνα.

Δεν έχει καμία σχέση με αυτό το πρόβλημα. Ποιοτικός τουρισμός είναι ο τουρισμός των νέων παιδιών που πηγαίνουν και περπατάνε στις διαδρομές τα άγραφα, είναι ο τουρισμός των ανθρώπων οι οποίοι πηγαίνουν και δουλεύουν και νέοι φοιτητές μας συμπλέβουν, συμμετέχουν στην κατασκευή των μονοπατιών ή στην παρατήρηση των πουλιών στις πρέσβες.

ποιοτικός τουρισμός είναι αυτοί οι άνθρωποι που πηγαίνουν με πολύ ήρεμο τρόπο και δεν παραβιάζουν την καθημερινότητα και τη ζωή των ανθρώπων στα νησιά του Αιγαίου και ζουν εμάς με αυτούς γι' αυτό μιλάω και είναι όλο και περισσότερο αναζητήσιμος από πολύ μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού όποια δεν ταξιδεύω με οργανωμένο γκρουπ δεν ταξιδεύω αρνούμε να μπω σε προαζερόπλαιο μου φέρνει αηδία ιδέα τον συνυπάρξεως σε μια πόλη πλωτή με 5.000 ανθρώπους και να κάνουμε πρωί μεσημέρι βράδυ το ίδιο πράγμα θα ταξιδέψω θα πάμε κάπου, θα αναζητήσουμε ένα χωριό θα πάμε να βρούμε ένα νημείο, θα πάμε να δούμε ένα μουσείο θα βρούμε ένα που αντέχει στα εισόδηματά μας δωμάτιο για να μείνουμε ή Airbnb ή ξενοδοχείο ή κάτι άλλο εκεί είναι το ζήτημα του ποιοτικού εκεί είναι το ζήτημα του να ξεκαθαρίσει η ύρα από το στάρι να ξεκαθαρίσει αυτή η μαζική παραγωγή δωματίων και καταλήμματων που υπήρξε τους τελευταίους μήνες ή χρόνια λόγω της επιθυμητής κερδοσκοπίας μεγάλων κομματιών του πληθυσμού

και βέβαια και της εμπλοκής εταιρεών που δώσανε τα κίνητα τους για αυτόν τον σκοπό ελπίζοντας γρήγορο κέρδος. Και αυτό νομίζω ότι μπορεί να προκαλέσει ισορροπίες. Έχουμε περιοχές της Ευρώπης και τις ξέρετε οι οποίες μια χαρά συνυπάρχουν με τον τουρισμό χωρίς να παραβιάζεται η καθημερινότητα και χωρίς να διαλύονται οι τοπικές κοινωνίες.

Είναι περιοχές που βάλαν σε τάξη αυτούς τους όγκους της προσέλευσης των ανθρώπων, βάλαν σε τάξη της χρυσής γης, βάλαν σε τάξη ζητήματα που έχουν σχέση με την οικονομία. Μπορώ να σκεφτώ εκατοντάδες μικρές πολιτείες εγκλέζικες ή γαλλικές ή ιταλικές ή ισπανικές οι οποίες είναι ισορροπημένες σε σχέση με τον τουρισμό τους. Μπορώ να σκεφτώ επίσης και να θυμηθώ δεκάδες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ή νησιά Μαγιόρκα, Λέωνα Παράδο που έχουν διαλυθεί από τον τουρισμό. Χειροκριτικά διαλυθεί από τον τουρισμό. Μόνος έχουμε και τα δύο μοντέλα. Το ζήτημα είναι ποιο θα ακολουθήσουμε.

Η σημερινή κατάσταση δυστυχώς τίνει στο κακό μοντέλο, το κακό Ισπανικό όπως λέγεται μοντέλο της εποχής Δικατορίας Φράγκου. Πάρτε τις παραλίες Και χτίστε τα πάντα. Προσελκύστε Όσο περισσότερο κόνο μπορείτε. Χωρίς κανέναν άλλο Κύριε Μπελαβίλα σας ευχαριστώ πολύ Για αυτή τη συζήτηση. Ελπίζω και εγώ Να επικρατήσει το άλλο μοντέλο Και όχι το κακό Ισπανικό μοντέλο Βέβαια το πρόβλημα εδώ είναι ότι Η κερδοσκοπία και το γρήγορο κέρδος είναι, πώς να το πω, είναι αξία στην εποχή μας και οι περισσότεροι τίνουν προς αυτό.

Είναι έτσι. Δυστυχώς είναι έτσι. Ελπίζω να αλλάξει αυτό με κάποιο τρόπο. Για να προσπάθεις να αλλάξεις με κάποιο τρόπο. Ευχαριστώ και εγώ πολύ για τη συνέντευξη. Ανακαλύψτε περισσότερα podcast στο cnn.gr