«Αν κοιτούσαμε λίγο περισσότερο τα αστέρια, δεν θα ήμασταν τόσο μίζεροι»

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 και η ατυνοβολία του θα μειώνεται. Θα μείνει ένα υπόλοιπο αστέρα, αλλά θα έχει δώσει ζωή στον πλανήτη μας. Υπάρχουν καλοκαιρινές νύχτες, που αν σε κόσεις το βλέμμα ψηλά, ο ουρανός μοιάζει ξαφνικά πιο κοντά. Τα αστέρια φαίνονται καθαρότερα, ο χρόνος μοιάζει να επιβραδίνει και για λίγες στιγμές θυμόμαστε κάτι που η καθημερινότητα μας κάνει πολλές φορές να ξεχνάμε.

00:57 ότι υπάρχουμε πάνω σε ένα μικρό πλανήτη, μέσα σε ένα αχανές σύμπαν που γεννήθηκε πριν από δισεκατομμύρια χρόνια και συνεχίζει ακόμη να μας θέτει ερωτήματα. Γεια σας, είμαι ο Γιάννης Πανταζόπουλος και ακούτε ένα επεισόδιο της σειράς podcast «Άκου την επιστήμη». Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακολουθείτε στο Spotify, στα Apple Podcast ή στο κανάλι της Lifeo στο YouTube.

01:27 20 χρόνια τώρα στη Λάϊφο μοιραζόμαστε ιστορίες που αξίζει να ακουστούν. Το podcast που ακολουθεί είναι μια χορηγία της Μέτλεν. Μέτλεν. Τιαγμένη από μέταλλο, γεμάτη από ενέργεια. Μεγάλη μου χαρά κύριε Πανταζόπουλε Και ανυπομονώ για τη συζήτησή μας γιατί είναι και τα θέματα που καταπιάνεστε είναι πολύ ενδιαφέροντα Και θέλω να ξεκινήσω με την εποχή μας Το καλοκαίρι είναι η εποχή που οι περισσότεροι άνθρωποι κοιτούν προς τα πάνω, κοιτούν τον ουρανό, ειδικά το βράδυ Γιατί ένα βράδυ με καθαρό ουρανό και λίγα αστέρια μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε τόσο μικροί αλλά ταυτόχρονα τόσο ζωντανοί Τι θα μας λέγατε Θεωρώ ότι παρατηρώντας τον ουρανό με όποιο επίπεδο γνώσης έχει ο καθένας σε θέματα αστρονομίας, επιστήμης που ο καθένας έχει διαφορετικό φυσικά μας δημιουργεί ερωτήματα, απορίες τις οποίες ψάχνουμε να λύσουμε και τη λύση μπορεί να την βρούμε και μόνοι μας μπορούμε να ανατρέξουμε στους ειδικούς μας εμπνέει οπότε δεν είναι μόνο η διανοητική εγρήγορση που δημιουργεί

03:09 αλλά είναι και η ψυχική και η ψυχολογική η συναισθηματική και η καλλιτεχνική ουσιαστικά, το καλλιτεχνικό ερέθισμα που σου δίνει ο έναστρος ουρανός. Οπότε τον προσεγγίζουμε και μας προσεγγίζει από διάφορες πλευρές. Και αυτή η αλληλεπίδραση, αυτή η επικοινωνία, αυτή η διάδραση που έχουμε με την παρατήρηση πρέπει να μας κάνει και καλύτερους ανθρώπους, θεωρώ.

03:35 Θέλω να ξεκινήσουμε με το εξής. Τι θα λέγαμε στους ακροατές μας, ποιους αστερισμούς μπορούμε να δούμε τα βράδια. του καλοκαιριού. Λοιπόν, όπως είπατε το καλοκαίρι επειδή ο καιρός το ευνοεί και μπορούμε άνετα να ξαπλώνουμε σε μια παραλία, σε ένα βουνό κάτω από τα αστέρια και ο καιρός το επιτρέπει πάντα γιατί το καλοκαίρι στην Ελλάδα είναι καταπληκτικό ο ουρανός δεν είναι νεφος και πίστης περισσότερες φορές οπότε είναι λαμπερός παρατηρούμε πολλούς αστερισμούς τους οποίους και εύκολα αναγνωρίζουμε με γυμνό φθαλμό με κάποια βοήθεια αν χρειαστεί, με κάποια εφαρμογή, με κάποιο χάρτη του ουρανού.

04:10 Αλλά υπάρχουν αστερισμοί που φαίνονται όλο το χρόνο, όπως η μικρή και η μεγάλη Άρκτος και αυτές αναγνωρίζονται εύκολα, είναι κοντά στο βορρά. Η μεγάλη Άρκτος έχει 7 λαμπερά αστέρια, ένα τετράγωνο και μια ουρίτσα κάπως σαν τηγάνι, σαν χαρταετός. Δίπλα της είναι η μικρή. Οπότε ξεκινάμε από αυτούς τους απλούς αστερισμούς Και εκτός από τις Άρκτους, το καλοκαίρι μπορούμε να δούμε τον Κύκνο.

04:37 Τη λύρα που συνδέεται με τη λύρα του Απόλλωνα, το μουσικό όργανο που έχει ένα πολύ λαμπερό αστέρι, το Βέγα. Ο Κύκνος έχει ένα πολύ λαμπερό αστέρι, το Ντένεμπ. Και δίπλα είναι ο Αετός. Τα τρία λαμπερότερα αστέρι αυτών των αστερισμών φτιάχνουν ένα τρίγωνο. Το λεγόμενο θερινό τρίγωνο, το οποίο το παρατηρούμε όλο το καλοκαίρι, μέχρι να φτάσει το φθινόπωρο και να αρχίσει να δει σιγά σιγά και να ανατέλουν οι χειμερινοί αστερισμοί.

05:02 Οπότε είναι κάποια αστερισμοί που προεξάρχουν όπως είναι και ο Σκορπιός. Σαν ένα τεράστιο φίδι φαίνεται στον ουρανό. Οι δαγκάνες στο κεφάλι του, το σώμα και η ουρά του. Έχει και λαμπερά αστέρια, πολύ λαμπερά αστέρια, με τον αντάρι ένα κόκκινο γίγαντα στο σώμα του, το οποίο ξεχωρίζει από το χρώμα και τη λαμπρότητά του. δίπλα του είναι ο τοξότης και αυτός είναι εμφανής και εύκολα διακρίσιμος αστερισμός πολλοί τον παρομοιάζουν και σαν τσαγέρα όπως φαίνεται το καπάκι, το σώμα, το χεράκι της τσαγέρας οπότε αυτό είναι κάποιοι από τους αστερισμούς όπως και ο Ηρακλής, η Ανδρομέδα, ο Περσέας, ο Φιούχος που τους παρατηρούμε το καλοκαίρι οπότε θέλει υπομονή να ξεκινήσεις από κάτι πιο βασικό πιο αρχικό και μετά να επεκτείνεις τη γνώση σου και να αναγνωρίζεις πολλούς αστερισμούς.

05:53 Εσάς ποιος είναι ο αγαπημένος σας αστερισμός που όταν κοιτάτε το χαζεύετε αλλά όχι ως επιστήμονας ενώ ως άνθρωπος. Είναι χειμερινός, είναι ο αντίπαλος του Σκορπιού που βλέπουμε το καλοκαίρι, είναι ο αστερισμός του Ωρίωνα που είναι πολύ εντυπωσιακός γιατί έχει λαμπερά αστέρια και είναι μεγάλο σε έκταση και είναι εντυπωσιακή η μυθολογία των δύο αυτών αστερισμών γιατί κατά τη μυθολογία πάλεψαν ο Ρίωνας με το σκορπιό διότι ο Ρίωνας ήταν ακόλουθος της Αρτέμιδος, της θεάς του Κυνηγιού.

06:23 Ερωτεύθηκε την Άρτεμι και ο αδελφός της ο Απόλλωνας επειδή ήταν θνητός και ερωτεύθηκε τη θεά για να τον εκδικηθεί του έστειλε ένα σκορπιό και ο σκορπιός τον δαγκώνει τον Ρίωνα και πεθαίνουν και οι δύο γιατί και ο Ρίωνας θανατώνει τον σκορπιό Και ο Δίας τους καταστερίζει, τους ανεβάζει στον ουρανό σε αντίθετες θέσεις, για να μην παλέψουν ούτε καν στον ουρανό μεταξύ τους.

06:47 Γι' αυτό βλέπουμε τον Σκορπιό το καλοκαίρι, γιατί ο αντίπαλός του έχει δύσει. Τώρα δεν μπορώ να μην σας προβοκάρω λίγο, αλλά επειδή μας είπατε πολλά του ζωδιακού κύκλου, τι θα απαντούσατε όσον αφορά το κομμάτι αυτό που βλέπουμε, γιατί εντάξει είναι ένα θέμα που απασχολεί τον κόσμο. Δηλαδή επιστημονικά πώς απαντάμε σε αυτό Τα ζώδια είναι και αυτά αστερισμοί Η Διεθνής Αστρονομική Ένωση που είναι η ένωση των αστρονόμων σε όλο τον κόσμο Έχει χωρίσει τον ουρανό σε 88 αστερισμούς Δηλαδή 88 καθορισμένες περιοχές με συγκεκριμένο αριθμό αστέρων Και φτιάχνουμε χάρτες του ουρανού για να ξέρουμε Πού είναι η Μεγάλη Άρκτος, πού είναι ο Σταυρός του Νότου, πού είναι ο Περσέας που είναι ο Φιούχος για παράδειγμα.

07:32 Οπότε από όλους αυτούς τους αστερισμούς, οι 12 και την ακρίβεια 13, αν θέλετε συνεχίζουμε αυτή τη λεπτομέρεια, είναι οι συγκεκριμένοι που βρίσκονται σε μία θέση στον ουρανό από όπου παρατηρούμε τον ήλιο να περνάει κατά τη διάρκεια του έτους. Σε ένα έτος η Γη γυρνάει γύρω από τον ήλιο και καθώς εμείς βρισκόμαστε πάνω στη Γη, βλέπουμε τον ήλιο να προβάλλεται πάνω στην ουράνια σφαίρα σε συγκεκριμένους αστερισμούς πάνω στην εκκληπτική, γιατί η Γη μας κινήταισε γύρω από ένα επίπεδο γύρω από τον ήλιο, όπως και περισσότεροι πλανήτες.

08:10 Οπότε οι ζωδιακοί αστερισμοί, ζωδιακοί γιατί έχουν σχήματα και ονόματα ζώων, μυθικών, από την ελληνική μυθολογία, οι ζωδιακοί αστερισμοί είναι αστερισμοί στους οποίους βλέπω τον ήλιο να προβάλλεται στη διάρκεια του έτους και ουσιαστικά χρησιμοποιήθηκαν ως ημερολόγιο με βάση τον ήλιο. Δηλαδή αν ξέρω ότι ο ήλιος βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου ας πούμε, γνωρίζω την άνοιξη και πρέπει να σπείρω το χωράφι μου.

08:38 Γνωρίζω ότι έρχεται το καλοκαίρι αν είναι στο Λέοντα και πρέπει να θερήσω. Οπότε χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι το ζωδιακό κύκλο ως ημερολόγιο και αυτό σημαίνει τι ζώδιο είσαι. Πότε γεννήθηκες. γεννήθηκες τότε που ο ήλιος ανέδειλε στον αστερισμό των διδήμων λέω τυχαία δίδυμος είμαι τυχαία το είπα μου τελεσπάνθατα θα πούμε σε άλλη εκπομπή πλάκα κάνω οπότε είναι ένα ηλιακό ημερολόγιο και στο μηχανισμό των αντικειθήρων όταν δούμε το μηχανισμό στην εμπρόσθια όψη θα δούμε που έχει ένα ημερολόγιο ηγεπτιακό και στο εσωτερικό έχει το ζωδιακό κύκλο γιατί δίνει τη θέση του ήλιου στη διάρκεια του έτους και μέχρι εκεί για τα ζάβια μας καλύψατε εννοείται λέμε συχνά ότι είμαστε φτιαγμένοι από αστρόσκονη και εμένα πάντα μου αρέσει αυτό και θέλω να το συζητάω τι σημαίνει πραγματικά αυτό γιατί ακούγεται ποιητικό αλλά ταυτόχρονα είναι και πραγματικό τι θα λέγαμε λοιπόν ναι είναι ποιητικό όπως είπατε αλλά είναι και κυριολεκτικό διότι στο εσωτερικό των αστέρων τα οποία αστέρια αποτελούνται από αέρια

09:46 κυρίως υδρογόνο στο μεγαλύτερο ποσοστό τους και ήλιο τα οποία στο οποίο στοιχητικό των αστέρων λόγω της βαρύτητας η βαρυτική πίεση προκαλεί θερμοπυρηνικές αντιδράσεις. Το υδρογόνο μετατρέπεται σε ήλιο. Το αποτέλεσμα να εκλείονται ποσά ενέργειας, θερμότητας, ακτινοβολίας προς τα έξω και γι' αυτό λάμπουν τα αστέρια. Οπότε ανάλογα τη μάζα του αστέρα, όσο πιο μαζικό, όσο πιο μεγάλο είναι ένα αστέρι η βαρύδιτα προκαλεί μια λυσίδα θερμοπυρηνικών αντιδράσεων και ουσιαστικά δημιουργεί τα στοιχεία του περιοδικού πίνακα που γνωρίζουμε.

10:22 Οπότε, στο σώμα μας, σε όλο το σύμπαν, όπου υπάρχει ασβέστιο, σίδηρο, σκάλιο, νάτριο, όλα τα χημικά στοιχεία, πρωτογενώς, παράγονται στο εσωτερικό των αστέρων. Οπότε τα οστά μας, τα νύχια μας, τα μαλλιά μας, ό,τι αποτελεί το σώμα μας, η πρωταρχική πηγή δημιουργίας των στοιχείων είναι το εσωτερικό των αστέρων και μπλουτίζουν το σύμπαν, τα νεφελώματα, τη μεσοαστρική ύλη με υλικό το οποίο φτιάχνονται και καινούργια αστέρια και πλανήτες και ζωή στους πλανήτες, ό,τι γνωρίζουμε, η ζωή στη γη.

10:59 Οπότε αυτό ναι, είναι κυριολεξία. Εσάς προσωπικά, ποιο είναι το μεγαλύτερο μυστήριο του σύμπαντος που σας γοητεύει, δηλαδή από αυτό που όσο περισσότερο μπορείτε να το μελετάτε ή να σας απασχολεί, τόσες περισσότερες ερωτήσεις σας γίνονται. Νομίζω οι αποστάσεις στο σύμπαν, οι οποίες αποστάσεις μεταφράζονται σε χρόνο. Δηλαδή θυμάμαι από μικρή παρατηρούσα τον ουρανό και διαπίστωσα κάποια στιγμή ότι τα αστέρια που βλέπουμε δεν υπάρχουν ταυτόχρονα αυτή τη στιγμή που μιλάμε.

11:33 Τρομερό αυτό, ναι. Ναι, γιατί άλλα αστέρια απέχουν ένα κοντινό αστέρι τέσσερα ετηφωτός, 10 έτη φωτός, χίλια, εκατομμύρια έτη φωτός Οπότε όσο πιο μακριά βλέπουμε Φτιάχνοντας τηλεσκόπια, επιστημονικά όργανα Οπότε βλέπουμε μακριά στο σύμπαν Σημαίνει ότι κοιτάμε πίσω στο χρόνο Και πόσο πίσω στο χρόνο μπορούμε να δούμε Οπότε ο ουρανός είναι ένας χάρτης χρονολογικός Όχι τοπογραφικός Έτσι και μ' αρέσει να λέω καμιά φορά ότι και οι αστρονόμοι τελικά είμαστε οι αρχαιολόγοι του σύμπαντος γιατί κοιτάμε πίσω στο χρόνο.

12:09 Ισχύει. Να, που λέγατε πριν τα πεφταστέρια είναι ένα ωραίο παράδειγμα να μας εξηγήσετε. Δηλαδή όταν το μάτι το ανθρώπινο βλέπει ένα αστέρι που πέφτει νομίζω και εκεί έχει να μας πει ενδιαφέρον για τη χρονική απόσταση. Λοιπόν, τα πεφταστέρια τα βάζουμε εσείς αγωνικά αστέρια δεν είναι αστέρια που βλέπουν στους αστερισμούς δεν θα πέσει ένα αστέρι από τον Ωρίωνα.

12:36 Αυτά είναι μικρά σωματίδια, υλικό, που μπορεί να έχουν διάσταση από κόκκι, σκόνη, πετραδάκια ή και μεγαλύτερα, τα οποία ταξιδεύουν κοντά στη Γή, είναι στο ηλιακό μας σύστημα. Και είναι υπολείμματα από προσκρούσεις μετεόρων, αστεροειδών ή από ουρές κομιτών όταν μιλάμε για βροχή διατών των αστέρων. Οπότε αυτά είναι μικρά σωματίδια και καθώς πλησιάζουν, βρίσκονται στην περιοχή που η γη μας κινείται πάνω στην τροχιά της γης, η γη τα έλκει.

13:07 Λόγω της βαρύτητας που εξασκεί στα άλλα σώματα. Αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρα και με την ταχύτητα που εισέρχονται, επειδή η ατμόσφαιρα έχει μεγάλο πάχος από αέρια που φτάνουν σε 600 χιλιόμετρα και παραπάνω, αυτά καίγονται, θρηματίζονται, διαλύονται και αφήνουν στη διαδρομή αυτό το φως της σκόνης που βλέπουμε. Οπότε όταν βλέπουμε τα πεφταστέρια ουσιαστικά είναι τέτοια σωματήρια που μπαίνουν μέσα στην ατμόσφαιρα της Γης και αν είναι μεγάλα σε μέγεθος και καταλήξουν στην επιφάνεια της Γης τότε δημιουργούν κρατήρες ή νημετεωρίτες που φτάνουν στο έδαφος Δεν ξέρω πώς έχει επικρατήσει αυτό επίσης το κατά το λαϊκό πεφταστέρι έκανα μια ευχή, δεν ξέρω, υπάρχει απάντηση γι' αυτό.

13:59 Δεν υπάρχει απάντηση, αλλά είναι ίσως επειδή είναι δύσκολο να κάνεις ευχή διότι τα πεφταστέρια πέφτοντας τα βλέπεις για δευτερόλεπτα, πολύ λέω, κλάσματα του δευτερολέπτου και δεν προλαβαίνεις να κάνεις μια ευχή. Δηλαδή αν τα καταφέρεις πρέπει να είσαι πολύ γρήγορος να έχεις την ευχή έτοιμη. Αλλά αν ξέρεις και λίγη αστρονομία ξέρεις ότι έχουμε και βροχές δια τόντων.

14:21 Δηλαδή βραδιές όπως τον Αύγουστο που παρατηρούμε τους Περσίδες είναι βροχή διατώντων και οι βροχές διατώντων είναι όταν παρατηρείς τέτοια πεφταστή αέρια για πολλές νύχτες στον ουρανό. Δηλαδή από τέλος Ιουλίου μέχρι τέλος Αυγούστου βλέπουμε τους περσίδες, έχουν ένα μέγιστο 10 με 12 Αυγούστου, αλλά όταν τα βλέπουμε πολλές βραδιές, τα βλέπουμε γιατί.

14:48 Γιατί τυχαίνει η γη μας κατά τη διάρκεια του έτους, καθώς γυρνάει γύρω από τον ήλιο, η τροχιά της τέμνει την ουρά ενός σκομίτη, ο οποίος αφήνει στην ουρά του και στην τροχιά του ολόκληρη υπολείμματα από τέτοια σωματίδια. οπότε τα έλκυγη και δεν βλέπουμε μόνο ένα σποραδικά μπορεί να δούμε 60 μπορεί να δούμε 100 μέσα σε μια ώρα οπότε αν είμαστε έτοιμοι και ξέρουμε ότι βλέπουμε τώρα τη βροχή των περσίδων εκεί μπορεί να προλάβουμε να κάνουμε κάποια ευχή Τέλειο. Πείτε μας για την πανσέλινο του καλοκαιριού δηλαδή όλο αυτό επίσης που γίνεται και αφορμή για γιορτές για συναυλίες Ναι για παρατήρηση με γυμνό αθαλμό είναι ο καλύτερος τρόπος να παρατηρήσεις μία πανσέλινο.

15:35 Όχι με τηλεσκόπιο. Και το λέω γιατί όταν έχουμε πανσέλινο και είναι γεμάτη σελήνη, έχει τόση πολύ φωτεινότητα που το τηλεσκόπιο σε κουράζει. Έχετε τόση ατνοβολία στα μάτια σου που είναι κουραστικό και δεν βλέπεις το ανάγλυφο το σελήνιακό. Τους κρατήρες, τα βουνά, τις παιδιάδες, ό,τι έχει. Οπότε η πιο εντυπωσιακή στιγμή να δεις μία πανσέλινο είναι όταν ανατέλει το φεγγάρι γιατί όταν ανατέλει είναι χαμηλά στον ορίζοντα και μας δίνει την αίσθηση χωρίς να είναι πραγματικότητα ότι φαίνεται μεγαλύτερο φαίνεται και πιο κόκκινο που έχει να κάνει με την ατμόσφαιρα της γης και τα σωματίδια που απορροφούν το μπλε και αφήνουν το κόκκινο χρώμα να περάσει, είναι ατμοσφαιρικό οπότε στην ανατολή της πανσελήνου επειδή συγκρίνεις το μέγεθος της σελήνης με το τοπίο, τα βουνά τα δέντρα, το αστικό τοπίο ότι υπάρχει δίνει την αίσθηση ότι είναι μεγαλύτερη και έτσι γοητεύει και τους αστροφωτογράφους και όποιο φωτογράφο δηλαδή παρατηρεί την Πανσέλινο στην Ανατολή ή στην Δύση της είναι πιο εντυπωσιακοί

16:38 οπότε εκεί δεν χρειαζόμαστε εξοπλισμό βγαίνουμε έξω το βράδυ και παρατηρούμε την Πανσέλινο Εάν το σύμπαν είναι τόσο αχανές θέλω να μου πείτε σε λίγο πιο φιλοσοφικά τώρα γιατί οι άνθρωποι επιμένουμε τόσο πολύ να θεωρούμε τον εαυτό μας σημαντικό. Ναι. Έτσι, να δώσουμε και μια διάθεση πιο... Ναι, γιατί ίσως αγνοούμε αυτή την απέραντοσύνη του σύμπαντος, δεν την έχουμε συνειδητοποιήσει πλήρως.

17:06 Και αυτός είναι και ένας λόγος που πρέπει να ασχολούμαστε και με την επιστήμη, με όλες τις επιστήμες. Γιατί το μεγαλείο της επιστήμης ουσιαστικά αποκαλύπτει αυτό που λέτε, τη μικρότητα τη δικιά μας και την αδυναμία μας να κατανοήσουμε πλήρως το όλον και η αστρονομία επειδή είναι μια επιστήμη που ασχολείται με τις μεγάλες διαστάσεις με τον ουρανό, με τις αποστάσεις στους πλανήτες, στους γαλαξίες και όλα τα αστέρια που βλέπουμε μας οδηγεί κατανόοντας αυτές τις αποστάσεις να δούμε ότι ξέρεις και εγώ είμαι τυχερός που ζω σε ένα πλανήτη που γυρνά γύρω από ένα αστέρι σε μια τέτοια απόσταση που το αστέρι του δεν τον καίει τον πλανήτη ούτε τον αφήνει ψυχρό και ευνοεί την ανάπτυξη ζωής όπως την ξέρουμε τουλάχιστον και αυτό πρέπει να μας συνειδητοποιεί.

17:56 Οπότε για να φύγουμε από αυτή την ιδέα ότι είμαστε τόσο σπουδαίοι προσπαθούμε να επικοινωνούμε την επιστήμη όπως κάνετε και εσείς με την καταπληκτική αυτή εκπομπή όπως κάνουμε και εμείς και συνάδελφοι και στο αστεροσκοπείο και σε ερευνητικά ιδρύματα να επικοινωνούμε την αστρονομία προς το κοινό και μικρούς και μαθητές και ενήλικες για να τους δίνουμε την αφορμή για να κάνουν σκέψεις και συλλογισμούς σαν και αυτούς που κάνουμε τώρα που συζητάμε.

18:25 Τι θα λέγατε στο ενδεχόμενο αυτό που όλοι φαντάζομαι θα σας ρωτούν συνέχεια για το ενδεχόμενο ύπαρξης εξωγήινης ζωής. Τι απαντάμε σε αυτό. Απαντάμε ότι δεν είναι κάτι απίθανο. Βέβαιο δεν είναι γιατί η βεβαιότητα σημαίνει ότι το έχουμε δει, το έχουμε παρατηρήσει. Εν τούτης, οι αστρονόμοι παρατηρούν, ανοιχνεύουν και ανακαλύπτουν εξωπλανήτες.

18:49 Υπάρχουν πολλά προγράμματα παρατήρησης εξωπλανητών και έρευνα που υλοποιείται και στη χώρα μας, όπως το Πανεπιστήμιο Πατρών, για παράδειγμα, και στο αστεροσκοπείο υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται με τους εξωπλανήτες και έχουμε ανακαλύψει, νομίζω, πάνω από 5.000 εξωπλανήτες. πλανήτες που περιφέρονται γύρω από άλλα αστέρια οπότε από αυτούς τους πλανήτες μπορούμε να υπολογίσουμε ποιοι βρίσκονται σε απόσταση τέτοια από το αστέρι που να ευνοεί την ανάπτυξη της ζωής.

19:17 Ποιοι μπορεί να έχουν ατμόσφαιρα, ποιοι μπορεί να έχουν νερό. Οπότε, σιγά σιγά πλησιάζουμε προς την απάντηση αν υπάρχουν και πού μπορεί να υπάρχουν άλλα στοιχεία ζωής. Και όχι μόνο σε πλανήτες και σε νεφελώματα, αν υπάρχουν τέτοια στοιχεία. Οπότε, η πιθανότητα είναι μεγάλη. Η δυσκολία ανείχνευσης είναι ότι είναι μακριά.

19:40 Τα αστέρια είναι μακριά. Οι πλανήτες είναι αντικείμενα που δεν έχουν δικό τους φως και τους ανακαλύπτεις με έμεσους τρόπους, χρησιμοποιώντας τις μικρές εκλήψεις διαβάσεις για την ακρίβεια που προκαλούν στα αστέρια τους. Οπότε να ξέρουμε πολλούς εξοπλανήτες, ανακαλύπτουμε συνέχεια, σχεδόν κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, μα μπείτε σε site και της NASA για exoplanets, θα δούμε ότι συνεχώς ανακαλύπτονται καινούργοι.

20:06 Οπότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υπάρχουν κάποιες μορφές ζωής και μορφές που δεν γνωρίζουμε μέχρι τώρα σε άλλους κόσμους, αλλά υπάρχει αυτή η δυσκολία. Αλλά η επιστήμη σιγά σιγά προχωράει προς αυτή την κατεύθυνση και σε αυτό το σημείο, τώρα επειδή το αναφέρεται φιλοσοφικά, να αναφερθούμε στον Επίκουρο, ο οποίος φιλόσοφος 3ου αιώνα π.Χ.

20:34 ο Επίκουρος αναφέρθηκε με το φιλοσοφικό νου γιατί δεν ήταν αστρονόμος σε άλλους κόσμους και λέει εφόσον υπάρχει κόσμος όπως είναι η γη μας γιατί να μην υπάρχουν και άλλοι κόσμοι στο σύμπαν μήπως όμοιοι ίσως και ανώμοιοι με το δικό μας ιδέα που προέρχεται από το Δημόκριτο οπότε και οι φιλόσοφοι διαχρονικά σκέφτηκαν αυτό το ερώτημα αναρωτήθηκαν και αναρωτιούνται και ο καθένας από την πλευρά του προσπαθεί να βρει μια απάντηση και η επιστήμη με το δικό της τρόπο και η φιλοσοφία με το δικό της.

21:08 Επειδή δέχεστε και πολλές επισκέψεις στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και από μαθητές, σήμερα ένα παιδί που θέλει να κοιτάξει τα αστέρια και θέλει να γίνει αστροφυσικός, θέλω να μου πείτε ποια περιέργεια θα του λέγατε να μην χάσει ποτέ. Δηλαδή, τι θα του λέγατε. Να συνεχίσει να κρατάει τον ενθουσιασμό και την αγάπη του και να θέτει ερωτήματα για τον ουρανό, για το σύμπαν.

21:34 Και αυτά τα παιδιά τα οποία τα βλέπουμε κάθε μέρα ή σε πρωινές επισκέψεις και στις βραδινές, ξεχωρίζουν και φαίνονται ότι είναι άνθρωποι που θα ασχοληθούν με την επιστήμη. Αν όχι επαγγελματικά, μπορεί και αρασιτεχνικά, αλλά θα τους επηρεάσει στην πορεία τους. και το στοιχείο που έχουν και τους ξεχωρίζει είναι ο ενθουσιασμός και το ενδιαφέρον το οποίο αν δεν το χάσεις τη τη τη τη τη θεωρώ ότι δεν τον χάνουν αυτόν τον ενθουσιασμό.

22:02 Αυτό είναι που τους οδηγεί. Σε ό,τι επάγγελμα κάνει ο καθένας. Μπορεί η αγάπη του να είναι η ιστορία, να είναι η δημοσιογραφία, να είναι η ιατρική. Αλλά τους μικρούς επιστήμονες, τους επιστήμονες του μέλλοντος, τους αστρανόμους του μέλλοντος, τους λέω εγώ, τους βλέπεις μέσα από το κοινό. Γιατί έρχονται, θα ρωτήσουν, θα απαντήσουν, θα δώσουν σωστές απαντήσεις.

22:24 πιο σωστές απαντήσεις από ότι ένας ενήλικας μπορεί να δώσει και αυτό μας δίνει μεγάλη ικανοποίηση. Υπάρχει μια εικόνα που δεν θα ξεχάσετε εσείς ποτέ γενικά που να έχει σχέση με το αντικειμενό σας. Ναι. Για πείτε μας. Λοιπόν είναι η εικόνα του έναστρου ουρανού πριν πει να ήμουν έξι ετών ίσως να μην πήγαινα σχολείο ακόμα στο χωριό μας όπου η φωτορή επανησυτότητα ήταν μηδέν τώρα έχει λίγη αλλά εξακολουθείς να βλέπεις το γαλαξία πάνω από το σπίτι όπου ο πατέρας μου μου είχε αφήσει σε ένα σημείο για να πάει να κάνει μια δουλειά θα χτίζαμε εκεί ένα σπίτι και με άφησε πάνω στο λόφο μέσα στη σκοτεινιά για να πάει να ανοίξει το νερό και περιμένοντάς τον για πέντε λεπτά δεν ήταν παραπάνω μου φάνηκε μια αιωνιότητα γιατί αντικρίζω τον ουρανό φως δεν έβλεπα από πουθενά και αυτή η εικόνα νομίζω με έχει καθορίσει.

23:19 Τόσα πολλά αστέρια μου φάνηκε ότι κολυμπούσα μέσα στα αστέρια. Σωμαρό. Και όπου και να κοιτούσες αποκαλύπτονταν και άλλα ακόμα περισσότερα. Ερχόμαστε εμείς σήμερα το βράδυ. Καλοκαίρι. Έχει ωραία θερμοκρασία και είμαστε στην ταράτσα του αστεροσκοπίου. Κοιτάμε τον ουρανό, ποιο είναι το πρώτο πράγμα που μας δείχνεται και μας λέτε την ιστορία.

23:55 Λοιπόν, στο αστεροσκοπίο, στις βραδιές κοινού που κάνουμε στο θησείο και αντίστοιχα συνάδελφοι πραγματοποιούν και στην Πεντέλη, ουσιαστικά κάνουμε μια επίσκεψη αρκετά στο μουσείο, που είναι ένα ιστορικό κτίριο του 1846, το πρώτο ερευνητικό ίδρυμα στη χώρα μας, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. οπότε μπαίνουμε στο μουσείο, βλέπουμε ιστορικά όργανα, χάρτες της Ελλήνης ένα ωραίο αντίγραφο του μηχανισμού των αντικειθήρων και αφού περιηγηθούμε στο χώρο και σε ένα άλλο κτίριο που βλέπουμε ένα άλλο ιστορικό τηλεσκόπιο βγαίνουμε έξω και κάνουμε παρατήρηση του ουρανού ανάλογα τι αντικείμενα μπορούμε να δούμε πριν στις αρχές του καλοκαιριού βλέπαμε το Δία, βλέπαμε τον Κρόνο τώρα στη Δύση φαίνεται η Αφροδίτη για παράδειγμα από Σπερίτης Οπότε καταλήγουμε σε παρατήρηση του ουρανού με το τηλεσκόπιο και με γυμνομάτι.

24:46 Η περιγραφή των αστερισμών, αυτό που ξεκινήσαμε στην αρχή και περιγράφαμε ποιους αστερισμούς βλέπεις, ακόμα και από το κέντρο της Αθήνας, παρότι η φωτορήπανση είναι η μέγιστη στη χώρα μας λόγω της μεγάλης πόλης, βλέπουμε και τη μεγάλη Άρκτο, βλέπουμε και τη μικρή, ίσως το Βοώτι, κάποιους από τους ζωδιακούς αστερισμούς.

25:06 οπότε αυτό το λέμε ουρανογραφία. Δείχνουμε τους αστερισμούς όσους μπορούμε να δούμε και παρακινούμε το κοινό όταν βρεθεί σε σκοτεινό ουρανό να δει ακόμα περισσότερους. Εσάς προσωπικά τι σας έχει μάθει η αστροφυσική για την ίδια τη ζωή? Νομίζω να κάνω κάποιες φορές παραλληλισμούς. Τώρα αυτό είναι πολύ προσωπικό και έτσι το σκέφτομαι.

25:30 Δηλαδή παρατηρείς τον ουρανό, ενθουσιάζεσαι. Εγώ δεν τον έχω χάσει αυτόν τον ενθουσιασμό, ούτε συνάδελφοι άλλοι που ήθελαν να γίνουν από μικροί αστρονόμοι. Και κάνω κάποιους παραλληλισμούς, ξέρω, συμβαίνει κάτι άσχημο. Και λες εντάξει, θα περάσει. Και ο ήλιος μπορεί να έχει μια έκλειψη ηλίου και να σκοτεινιάσει ο ήλιος.

25:49 Θα διακέσει μερικά λεπτά. Μετά το φως του θα αποκαλυφθεί. Οπότε, όταν γράφει παραλληλισμοί, τους χρησιμοποιώ για να αισθάνομαι καλύτερα και σε κάποιες προσωπικές στιγμές, είτε ευχάριστες είτε δυσάρεστες. Ποια επιστημονική ανακάλυψη θα θέλατε να δείτε, να μπορέσετε να την απολαύσετε επιστημονικά? Παρατήρηση επιστημονική, θα ήθελα να είχα την τύχη να παρατηρήσω με γυμνό θαλμό μία έκρηξη supernova.

26:19 γιατί υπάρχουν αστέρες που έχουν φτάσει σε ένα στάδιο που υπάρχει πιθανότητα να εκραγούν και να γίνουν supernova και αν είναι έντονη αυτή η έκρηξη φυσικά θα είναι μακριά μας δεν επηρεάζει τη Γη είναι ένα φαινόμενο που βλέπεις με γυμνό μάτι ο Κέπλερ, ο Τιχομπράχε, μεγάλη αστρονομή, ο Υπάρχος παρατήρησαν τέτοιες εκρήξεις supernova δεν ήξεραν τι είναι τα supernova, την αστέρια που εκρήγνεται αλλά κατέγραψαν αυτά τα φαινόμενα και τα οποία ήταν ορατά με γυμνό φθαλμό δηλαδή θα είναι εντυπωσιακό να παρατηρήσεις τον ουρανό με τους αστερισμούς που ξέρεις και στον ώμο του ορίωνα που υπάρχει ένας κόκκινος γίγαντας ο Βεντελγκές να δεις να αυξάνει η λαμπρότητά του τόσο πολύ που να φαίνεται με γυμνό μάτι νομίζω αυτό θα ήταν πολύ σπουδαία παρατήρηση κάτι πολύ συγκινητικό Τι θα λέγαμε στους ακροατές μας ότι είναι οι μαύρες τρύπες.

27:16 Αστέρια. Είναι αστέρια πολύ μαζικά. Είναι μια τελική κατάσταση αστέρων γιατί καθώς τα αστέρια δημιουργούνται, εξελίσσονται και κάπου καταλήγουν, για να μην πούμε τη λέξη πεθαίνουν γιατί υπάρχει μια ανακύκλωση στο σύμπαν, είναι αστέρια μεγάλης μάζας και είναι τόσο ισχυροί βαρύτητα επειδή έχουν μεγάλη μάζα που συγκρατούν ακόμη και το φως.

27:39 Δεν το αφήνουν να φύγει, οπότε είναι σκοτεινές και είναι δύσκολο να λάβουμε πληροφορία και αυτό τα κάνει έτσι εξωτικά και μαγευτικά αντικείμενα για μελέτη. Το λέω γιατί εδώ είμαστε και για να εξηγήσουμε και πράγματα που πιθανόν για σας είναι πολύ απλά αλλά τι σημαίνει χάθηκες μέσα σε μια μαύρη τρύπα. Σημαίνει ότι αν μπορούσε κάποιος να φτάσει κοντά σε μια μαύρη τρύπα επειδή η μάζα είναι πάρα πολύ ισχυρή έλκει ότι υλικό υπάρχει γύρω του αυτό το αστέρι.

28:11 Οπότε αν είσαι πολύ κοντά δεν υπάρχει περίπτωση να ξεφύγεις, θα σε απορροφήσει, θα μπει στο εσωτερικό και δεν ξέρουμε που καταλήγει κάποιος εκεί. Και πολλές φορές συστήματα αστέρων που είναι διπλά και τα περισσότερα αστέρια είναι διπλά, δηλαδή το ένα γυρίζει γύρω από το άλλο. Αυτά που έχουν μεγαλύτερη μάζα έλκουν υλικό από το γειτονικό αστέρι, από το συνοδό και καθώς τραβάνει το υλικό το απορροφούν, μεγαλώνουν περισσότερο και τα άλλα φθήνουν.

28:41 Οπότε αν σε ένα διπλό σύστημα αστέρων έχεις μία μαύρη τρύπα θα τραβάει υλικό από το σύνοδο και εσύ αντιλαμβάνεσαι ως αστρονόμος ότι εκεί υπάρχει μελανιοπή επειδή αυτή η επιτάχυνση του υλικού γύρω από τη μελανιοπή δημιουργεί εκπομπή ακτίνων χι και οι έντονες πηγές ακτίνων χι μας υποψιάζουν ότι μήπως εκεί υπάρχει μία μαύρη τρύπα τραβάει υλικό και εκπέμπει ακτίνες χι.

29:08 τέτοια ερωτήματα και τέτοιες απαντήσεις δίνουμε και στους επισκέπτες μας, δηλαδή ο καθένας μπορεί να έχει μια απορία σαν κι αυτή κι αυτή είναι μια πολύ κοινή συνήθις απορία, κυρίως τα παιδιά που ενθουσιάζονται με τις μαύρες τρίτες οπότε πιάνουμε αφορμή από τα εκθέματα του μουσείου από την παρατήρηση που κάνουμε, από τα τηλεσκόπια και αναφερόμαστε σε διάφορα θέματα, στροφυσικής αστρονομίας, διαστημικής φυσικής, διαστημικές αποστολές.

29:36 Βλέπουμε τη σελήνη και μπορούμε να μιλάμε για τις αποστολές στο φεγγάρι, ξεκινώντας από το Απόλλωο 11 μέχρι τις πρόσφατες αποστολές Άρτεμις που θα συνεχίζονται. Οπότε μιλάμε και για σύγχρονη διαστημική φυσική. Επίσης η κλιματική κρίση μας έχει κάνει να δούμε τη γη διαφορετικά. Θεωρείτε ότι η αστρονομία μπορεί να μας κάνει να αγαπήσουμε περισσότερο τη γη και πώς μπορεί να γίνει αυτό ειδικά σε μια περίοδο κλιματικής κρίσης.

30:02 Με την εκπαίδευση, η παιδεία, τα ερωτήματα αυτά πρέπει να μας ευασυντοποιούν και να καταλαβαίνουμε ότι ο πλανήτης μας είναι τόσο ευαίσθητο σε αυτές τις μικρές αλλαγές και αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν να έχουν τόσο τραυματικά αποτελέσματα που να καταλήξουμε, δεν ξέρω σε πόσο βάθος χρόνου, να είμαστε ένας πλανήτης σαν τον Άρη.

30:24 Δηλαδή παρατηρούμε τον Άρη και βλέπουμε ότι έχει ατμόσφαιρα πάρα πάρα πολύ μικρότερη της γης, ότι το μαγνητικό του πεδίο είναι αποσπασματικό και ασθενές, που η γη μας έχει μαγνητικό πεδίο και μας προστατεύει από την ηλιακή ακτινοβολία, άρα προστατεύει και τη ζωή επάνω στη γη. οπότε μελετώντας άλλους πλανήτες που είναι ακατοίκητους τουλάχιστον τώρα παρατηρούμε μπορεί να βλέπουμε ότι αυτό ίσως να είναι και το μέλλον της γης οπότε προσέχουμε να διατηρούμε τις ισορροπίες που πρέπει στον πλανήτη μας για να μην καταλήξουμε σε δραματικές καταστάσεις και η αστρονομία μας το διδάσκει αυτό Γεννιόμαστε, ζούμε, πεθαίνουμε, αυτή είναι η ζωή μας αυτή είναι η πορεία Αυτή φαίνεται ότι είναι βέβαια τα στοιχεία που μας αποτελούν όλα παραμένουν παίρνουν άλλη μορφή όπως και ένα αστέρι δεν πεθαίνει το αστέρι, κρίνει το ένα σούπερ νόβα και το υλικό του σκορπίζεται στο διάστημα και θα χρησιμοποιηθεί πιθανώς για να δημιουργήσει ένα καινούργιο αστέρι. Α, οι παραλληλισμοί

31:31 που λέγαμε πριν. Οπότε δεν είναι ωραίο να λες πεθαίνουν τα αστέρια. Το είχαμε πει σε μια παρουσίαση και ένα παιδάκι έβαλε τα κλάματα. Θα πεθάνει ο ήλιος? Θα γίνει κόκκινος γίγαντας και μετά θα συρρυπνωθεί και θα γίνει καφενάνος και την οβολία του θα μειώνεται. Θα μείνει ένα υπόλοιμα αστέρα αλλά θα έχει δώσει ζωή στον πλανήτη μας.

31:53 Ή αν γίνει supernova αυτό που είπαμε πριν και γίνει η έκρηξη, το υλικό κάπου θα χρησιμοποιηθεί. Δεν χάνεται. Θέλω να κλείσω με το εξής. πάντα είχα έναν καθηγητή στο σχολείο που οτιδήποτε έλεγε υπήρχε μια σύγκριση με την αιωνιότητα δηλαδή έλεγε τι άξια έχει αυτό μπροστά στην αιωνιότητα και ήθελα να κλείσουμε με αυτό τι σημαίνει για εσάς που είσαι αστροφυσικός η αιωνιότητα είναι μια μεγάλη κλίμακα χρόνου και απόστασης ίσως η αιωνιότητα μπορεί να είναι μπορεί να είναι και μια ώρα και να την έχεις βιώσει σαν αιωνιότητα αν περνάς ευχάριστα, αν απολαμβάνεις κάτι.

32:33 Ανάλογα σε ποιες κλίμακες μιλάμε. Και τώρα θυμήθηκα με αυτό που είπατε αιωνιότητα τον κύριο Γραμματικάκη, τον Αείμνηστο, που ήρθαν σε κάποια παρουσίαση βιβλίων μια ιστορία που αφηγούνταν και άρχισαν να τσακώνονται κάποιοι μεταξύ τους για κάποιο θέμα και παρεμβαίνει. Και τους λέει, βρε παιδιά, γιατί αυτή η διαμάχη. Σκεφτείτε ότι το σύμπαν διαστέλλεται.

32:57 Οπότε τους άλλαξε όλη τη θεώρηση και τους πήγε σε μια άλλη μεγάλη κλίμακα Και τους αποπροσανατώλησε και σταμάτησαν να ασχολούνται με τη διένεξη που είχαν Και να μιλήσουν για το σύμπαν, για τι διαστέλλεται και πόσο μεγάλο είναι Και πόσο αιώνιο είναι Για εσάς ο χρόνος τι ρόλο παίζει στη ζωή σας Είναι ένα μυστήριο ο χρόνος Από μικρή με απασχολούσε αυτό το θέμα του χρόνου και η ζωή μας και τι συμβαίνει μετά και από μικρή καταλάβαινα ότι υπάρχει ένα όριο στην αντίληψή μας, σαν ένα άνοφράγμα που το μυαλό δεν μπορεί να το υπερβεί και να κατανοήσει τι γίνεται μετά.

33:34 Οπότε το αποδεχόμαστε και απολαμβάνουμε ό,τι καθημερινά μας προσφέρει η ζωή σε αυτόν τον πλανήτη, η επιστήμη και όλος αυτός ο πλούτος, ο συναισθηματικός και ο διανοητικός που προσφέρει. Είναι αλήθεια πάντως ότι ενώ τώρα σκέφτομαι αυτό που λέτε και είναι πολύ σημαντικό πολλές φορές οι άνθρωποι το ξεχνάμε δηλαδή είμαστε επιρρεπείς και σε μια καθημερινή μιζέρια αν βλέπαμε δηλαδή τη μεγάλη εικόνα δεν θα ήμασταν μίζεροι σε πολλά πράγματα Σωστά Εσείς τι θα λέγατε στους ανθρώπους που μας ακούν και να κλείσουμε με αυτό αν υπάρχει δηλαδή μια λύση σε αυτό Η λύση είναι να αγαπάμε την επιστήμη, να διαβάζουμε για την επιστήμη, γιατί αυτό μας κάνει πιο συνειδητούς, πιο καλλιεργημένους ανθρώπους, να έρχεστε στο αστεροσκοπείο, να τα λέμε από κοντά, να παρακολουθούν οι άνθρωποι εκπομπές επιστήμης, οι δημοσιογράφοι να προβάλλετε τέτοια θέματα, γιατί και εσείς συμβάλλετε στην καλλιέργεια του κοινού σε αυτή την κατεύθυνση.

34:40 οπότε η λύση ναι, είναι η καλλιέργεια η πνευματική, η διανοητική, η εσωτερική μας καλλιέργεια μέσω της κατανόησης και της επικοινωνίας των επιστημών αυτό μας κάνει πραγματικά καλύτερους ανθρώπους και πιο συνειδητούς πολίτες σε κάθε κατεύθυνση Κυρία Μεταλληνού θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά για αυτό το ταξίδι που μας προσφέρατε σήμερα Ευχαριστώ πάρα πολύ Ήταν ένα επεισόδιο της σειράς podcast με καλεσμένη την καταξιωμένη αστροφυσικό και υπεύθυνη επικοινωνία στις επιστήμεις στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, κυρία Φιώρη Αναστασία Μεταλλίνου.

35:22 Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακολουθείτε στο Spotify, στα Apple Podcast ή στο κανάλι της Λάιφο στο YouTube. Είναι τα podcast της Λάιφο.