«Το πιο δύσκολο πράγμα σήμερα είναι να αντέξεις τον άλλον»

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Κάθε φορά που υπάρχει το επόμενο μεγάλο κύμα σε τεχνολογικό μετασχηματισμό δηλαδή μόλις μια τεχνολογία ξεφεύγει από τον κλειστού κύκλο έρευνας είτε επιστημόνων, ιπτεριών, είτε εθνικής άμυνας και αρχίνεται κτήμα των πολλών εκεί αρχίζει πάντα η ίδια συζήτηση. Θυμάμαι ειλικρινά μερικά χρόνια πριν αν θα μας κάνει η Google ανόητους.

00:31 Arthur to Cars, το Atlantic. Ανησυχούμε για τους πόλους. Αυτό είναι ένα πρόβλημα, λοιπόν, θα το πω, δημοκρατίας. Γιατί η ενσυναίσθηση είναι η λέξη της εποχής μας? Πώς μπορείς να γίνεις δημιουργικός ή και να συνεπάρχεις με άλλους σε μια περίοδο που όλα υπνούν τον ατομισμό? Και ποιες δεξιότητες είναι απαραίτητες στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης?

00:57 Σήμερα έχουμε τη χαρά και την τιμή να φιλοξενούμε την κυρία Μπέτι Τσακαρέστου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντίου Πανεπιστημίου. Μία από τις πλέον δραστήριες προσωπικότητες στον χώρο της επικοινωνίας, της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Γεια σας, είμαι ο Γέννης Πανταζόπουλος και ακούτε ένα επεισόδιο της σειράς podcast «Ακούτε την Επιστήμη».

01:21 Ενώ μην χάνετε κανένα επεισόδιο μπορείτε να μας ακολουθείτε στο Spotify, στα Apple Podcast ή στο κανάλι της Λάιφο στο YouTube. Είναι τα podcast της Λάιφο. 20 χρόνια τώρα στη Λάιφο μοιραζόμαστε ιστορίες που αξίζει να ακουστούν. Το podcast που ακολουθεί είναι μια χορηγία της Metlen. Με την κυρία Τσακαρέστου θα συζητήσουμε για το πώς αλλάζει η επικοινωνία στην εποχή της τέχνης νοημοσύνης, πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αξιόπιστη πληροφορία από την παραπληροφόρηση, ποιες δεξιότητες θα χρειάζονται οι επαγγελματίες το αύριο και ποιος είναι ο ρόλος των πανεπιστημίων στην καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία ενός βιώσιμου ψηφιακού μέλλοντος.

02:21 Κυρία Τσακαρέστου, ευχαριστούμε πάρα πολύ που είστε σήμερα εδώ μαζί μας στο στούντιο της LIFO. Κύριε Παντασόπουλο, χαίρομαι. Και για μένα είναι πολύ μεγάλη η χαρά και έχω και πολύ ενδιαφέρον και μια μεγάλη περιέργεια για τη συζήτησή μας. Είναι και για μένα μεγάλη πραγματικά η χαρά. και θέλω να μας εξηγήσετε γιατί λέμε καμιά φορά για την επιστήμη της επικοινωνίας.

02:41 Αν σας ζητούσα να μας εξηγήσετε με μία-δύο φράσεις τι είναι αυτή, τι θα μας λέγατε. Παρά την επικοινωνία, όπως τη δουλεύω τα τελευταία 30 χρόνια, σαν την εφαρμοσμένη επιστήμη από την μία πλευρά, προσπαθεί να μελετήσει και να καταλάβει τις ανθρώπινες συμπεριφορές της κοινωνίας, τις μεγάλες τάσεις και ανατροπές και πάνω σε αυτές να χτίσει πραγματικά καμπάνιες όπου συνδέουν τους ανθρώπους αλλά και λύνουν μεγάλες προκλήσεις.

03:13 Αυτό σημαίνει ότι η επιστήμη της επικοινωνίας έχει πίσω τις πολλές άλλες επιστήμες. Έχει την κοινωνιολογία, έχει την ψυχολογία, έχει την συμπεριφορική επιστήμη, έχει πλέον τους αλγόριθμους και την τεχνολογία, έχει την οικονομία. Είναι λοιπόν μια επιστήμη που μέσα της για να συγκροτηθεί η ίδια ως πεδίο προϋποθέτει ότι μπορούμε να αντλήσουμε από πολλές άλλες επιστήμιες, θα έβοζε ακόμα και τις διθυμίσεις.

03:44 Ζούμε σε μια εποχή υπερπληροφόρησης. Πώς μπορεί ένας πολίτης σήμερα να ξεχωρίσει την αξιόπιστη πληροφορία από την παραπληροφόρηση, τι θα μας λέγατε. Αυτό που με απασχολεί πιο πολύ είναι ότι οι περισσότεροι πολίτες ή όλο και περισσότεροι αναζητούν όχι απαραίτητα την αλήθεια αλλά αναζητούν ιδέες και πληροφορίες που ταιριάζουν στις δικές τους έτοιμες σκέψεις και ιδέες. Δηλαδή υπάρχει μια προσωπική προκατάληψη. Άρα όλες οι συμβουλές τις οποίες δίνουμε κάνετε fact-checking, κάνετε έρευνα δική σας, συμβουλευτείτε αξιόπιστες πηγές, αξιόπιστεους ανθρώπους. Όλα αυτά είναι υπό την αίρεση ότι οι ίδιοι άνθρωποι έχουμε επίγνωση των δικόμενων προκαταλήψεων.

04:34 Η πρόκληση λοιπόν είναι, αν είμαστε διατεθειμένοι, να θέσουμε πραγματικά ερωτήματα για να ελέγξουμε την πηγή της αλήθειας, της πληροφορίας την οποία δεχόμαστε. Έχετε ασχοληθεί επίσης με τη διαφήμιση, τις δημόσιες σχέσεις και το μπραντινγκ. Δηλαδή έχουμε μπει στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Πώς άλλαξαν αυτά? Την τεχνητή νημοσύνη είμαστε πάρα πολλά χρόνια, ήδη σαν καθημερινοί χρήστες, από τότε που έχουμε τα έκρησπνα κινητά στα χέρια μας για τις εφαρμογές.

05:08 Αυτό όμως που συμβαίνει τώρα είναι ένα επόμενο πίπεδο εκδημοκρατισμού, θα το ονομάσω, των αλγορίθμων της τεχνητής νημοσύνης μέσα σε πολλαπλές εφαρμογές. Ο κλάδος της διαφήμισης των δημοσίων σχέσεων των ψηφιακών μέσων έχει κάνει δύο ειδών αποκρίσεις. να αντιμετωπίσουν την εθνική μορσίνη σαν καινούρια εργαλεία και δυνατότητες και να τα αξιοποιήσουν στην επικοινωνία, στις καμπάνιες, στα ψηφιακά προϊόντα, στις ψηφιακές εφαρμογές.

05:40 Και υπάρχει ένα άλλο πιο ενδιαφέρον επίπεδο, η συνειδητοποίηση ότι η τέχνη της μορσίνης δεν είναι εργαλεία, αλλά είναι καινούρια αρχιτεκτονική, ψηφιακή, που αλλάζει και μετασχηματίζει όχι την επικοινωνία ειδικά αλλά το σύνολο της οργανωμένης κοινωνίας και σκέψης. Άρα είναι μια περίοδος πειραματισμού, γνώσης, μάθησης, εξοικείωσης και εξέλιξης.

06:05 Πιστεύετε ότι η καινοτομία διδάσκεται ή είναι θέμα προσωπικότητας? Η καινοτομία είναι ένα περιβάλλον που δημιουργούμε για να μπορούμε να την βάλουμε στο κέντρο. Δηλαδή ένα κομμάτι αφορά μια νοοτροπία στα αγγλικά mindset και ταυτόχρονως η δημιουργία των συνθήκων εκείνων που επιτρέπει σε όλη την αλυσίδα των οργανισμών, των φορέων από τα πανεπιστήμια μέχρι τις καινούριες startup ή τις μεγάλες εταιρείες ή τον δημόσιο τομέα ή τα μέσα ή την κοινωνία των πολιτών να πειραματιστούν σε καινούριες ενδυνάμιλες προκλήσεις.

06:46 Η καινοτομία λοιπόν είναι η μεγάλη πρόκληση να βρούμε καινούριες απαντήσεις σε καινούρια ερωτήματα. Άρα λοιπόν, τι είναι αυτό το οποίο διδάσκεται. Διδάσκεται όχι μόνο εργαλεία και μεθοδολογίες που υπάρχουν ή θεωρητικά σχήματα που υπάρχουν. Διδάσκεται ταυτοχρόνως πώς μπορώ σαν πολίτης, σαν επαγγελματία, σαν ερευνητής, να διαμορφώσω ένα πλαίσιο που επιτρέπει στους υπόλοιπους να πειραματιστούν.

07:16 Το λέω αυτό γιατί επειδή έχετε ασχοληθεί πολύ με αυτό το κομμάτι, τι είναι αυτό που σας έχει εντυπωσιάσει περισσότερο στους ανθρώπους που επιχειρούν σήμερα. Μια τολμηρή σκέψη για ένα καλύτερο μέλλον. Η επιχειρηματικότητα, αυτό που σε αρπάζει και εμένα σε αυτή, είναι ότι είναι family με ένα φιλοσοφικό μυαλό. Έχει την ερώτηση, έχει το πείραμα.

07:45 Έχει την αντίληψη ότι πώς μπορεί να είναι διαφορετικός ο κόσμος, πώς μπορεί να είναι διαφορετική η καθημερινή ζωή, πώς μπορεί να είναι διαφορετικός ο πλανήτης, πώς μπορεί να είναι διαφορετικές οι σχέσεις, η υγεία, το κλίμα, η άμυνα, οι διεθνείς σχέσεις. Από μικρότερα, η υγεία. Από μικρότερα προβλήματα έως πιο πολύπλοκα.

08:04 Αυτό πρεποθέτει λοιπόν γνώση και πρεποθέτει από πίσω ότι στις ομάδες που επιχειρούν υπάρχουν σίγουρα άνθρωποι και οι οποίες είτε αξιοποιούν ερευνητικά αποτελέσματα άλλων ομάδων είτε οι ίδιες είναι στην αιχμή. Είναι λοιπόν στην καρδιά της γνώσης. Τώρα δεν μπορώ να μην σας ρωτήσω ακούγοντας να λέτε αυτά. Λέμε για τολμηρές ιδέες, τολμηρές σκέψεις.

08:33 Θα ήθελα να μας πείτε μία τολμηρή ιδέα σήμερα, της εποχής μας. Τι μπορεί να είναι τολμηρή ιδέα, σκέψη σήμερα. Ένα κομμάτι που με συνερπάζει και το οποίο δεν το έχουμε επιλύσει είναι το κομμάτι του πώς χτίζω συνεργασίες, πώς τις ενδυναμώνω και τις καθιστώ διώσιμες. Αυτό είναι κάτι θεμελιώδες για να απαντήσουμε σε ένα άλλο ερώτημα.

08:58 Πώς μετατρέπω μια συνθήκη χαμηλής εμπιστοσύνης σε κοινωνίες όπως είναι η ελληνική. Πώς χτίζω δηλαδή και διατηρώ και έχω ανθεκτικότητα να χρησιμοποιήσω λέξεις. Ναι, η ψυχική ανθεκτικότητα που πες πολύ της εποχής. Όχι μόνο ψυχική. Γενικά όμως η ανθεκτικότητα είναι... Όχι μόνο ψυχική ανθεκτικότητα, μια ανθεκτικότητα να αντέξω τη συνύπαρξη.

09:21 να αντέξω να μοιραστώ ιδέες να αντέξω δύσκολο σε μια εποχή τελείως να εμπιστευτώ ξανά τον εαυτό τους ανθρώπους τους θεσμούς, τους οργανισμούς τις διαδικασίες που έχουμε γιατί για να λειτουργήσουν αυτά πρέπει να εμπιστευτώ τις διαδικασίες τους κανόνες αυτά λοιπόν στη βάση ακόμα και της καινοτόμου επιχειρηματικότητας αν κάτι μπορεί να ανατρέψει οποιοδήποτε εγχείρημα είναι να καταρρέξει το πλέγμα της εμπιστοσύνης και της ικανότητας να συνεχίσουμε να συνεργάζουμε ακόμα και αν έχω κρίσεις, προβλήματα, αντιπαραθέσεις ή τομές.

10:02 Αυτό είναι που καθιστά, θα έλεγα, ένα σύγχρονο και σταθερό πρόβλημα γιατί το κομμάτι της εμπιστοσύνης, το TRUST, το μετράμε κάθε χρόνο όλοι. Πανεπιστήμια, ιδιωτικοί οργανισμοί όπως είναι το Enderman Report, το TRUST Report και διαπιστώνουμε ότι στο κομμάτι της χαμηλής εμπιστοσύνης εισέρχονται όλο και περισσότερα τίμα της οργανωμένης κοινωνίας.

10:26 Πριν από δύο χρόνια, στο επίκεντρο της χαμηλής εμπιστοσύνης, η ίδια η επιστήμη. Διδάσκεται εδώ και πολλά χρόνια νέους ανθρώπους. Θέλω πολύ να σας ακούσω να μας πείτε ποιες δεξιότητες θεωρείτε απαραίτητες σήμερα και ειδικά για έναν επαγγελματία που μας ακούει και σκέφτεται το 2030, για παράδειγμα. δηλαδή από σήμερα μέχρι την επόμενη πενταετία ποιες δεξιότητες εσείς θα ξεχωρίζατε θα ξεκινήσω ότι πρώτα ξεχωρίζω εκτός από τις δεξιότητες την αναγεννησιακή αντίληψη γύρω από τη γνώση δηλαδή η πολύ αυστηρή εξειδίκευση αποτρέπει τους ανθρώπους να έχουν την περιέργεια να κατανοήσουν την πολυπλοκότητα του κόσμου να συνθέσουν τα προβλήματα της προκλήσης τα οράματα τους με έναν τρόπο που βλέπουν πολλαπλές πλευρές και αυτό προϋποθέτει φυσικά και την συνεργασία αλλά και την έκθεση, την ουσιώδη και πιο βαθιά έκθεση σε διαφορετικά επιστημονικά πεδία άρα λοιπόν για να φτάσουμε στις δεξιότητες πρώτα πρέπει να έχουμε έναν τρόπο να θέσουμε ερωτήματα και να κατανοήσουμε τις εξελίξεις

11:39 στον κόσμο και από εκεί και πέρα ναι θα χρειαστεί αριστούν και δεξιότητες και της επικοινωνίας και της καλής συνεργασίας και της ενσυναίσθησης τα λεγόμενες EPS αυτές δεξιότητες κυρίως όμως πιστεύω ότι χρειάζεται η ικανότητα της κρίσης η ικανότητα να θέτει κανείς ερωτήματα, είναι στην καρδιά που είναι και πολύ επιστημονικό και φιλοσοφικό αυτό και η συνεχής εξοικείωση με νέα επιστημονικά πεδία και της τεχνολογίας δηλαδή αυτό που καταπίπτει τα πίπτη είναι οι στενοί διαχωρισμοί ανάμεσα σε ανθρωπιστικές, σπουδές, επιστήμες, τεχνολογία, οικονομικά.

12:23 Όλα αυτά είναι, θα έλεγα, εμπόδια στη σκέψη και στον τρόπο που μπορούμε να λειτουργήσουμε. Είπατε δύο λέξεις, η ανθεκτικότητα και η ενσυναίσθηση που βρίσκονται πολύ ψηλά αυτό που λέμε το λεξιλόγιο της εποχής γιατί η ενσυναίσθηση είναι τώρα τόσο σημαντική και δεν ήταν, ξέρω εγώ, πριν 20 χρόνια τι είναι αυτό που κάνει την ενσυναίσθηση βασική δεξιότητα για να επιτύχει κάποιος σήμερα Θα σας πούμε και σκέψεις γιατί δεν έχω μία απάντηση Είναι και δύσκολο να το περιγράψει κάποιος αλλά και εγώ ακούγοντας να λέτε αυτά σκεφτούμε γιατί τώρα η ενσυναίσθηση και δεν ήταν πριν Πρώτα απ' όλα μια καταπληκτική ερώτηση είναι ακριβώς αυτή η ιδέα του να θέτω τα σωστά ερωτήματα να μην μιλήσω σε μία αυτόματη λογική με τις λέξεις κλειδιά, τα hashtags που κάνουν κλικ στο μυαλό όλων μας.

13:30 Μία πρώτη σκέψη. Λέμε συχνά ότι η εποχή, εκτός από το υπερσυνδεδεμένη, είναι και κατακαιρματισμένη. Αυτό σημαίνει ενδεχομένως ότι επειδή μιλάμε πάρα πολύ με όρους κοινότητας, φιλών, tribes, αυτός είναι ένας κατακαιρματισμός. Δηλαδή, αντί να μιλάμε για κοινωνίες με πολίτες, μιλάμε με όρους κοινότητας, και φυλών. Η κλασική κοινωνιολογία θα διαχωρίζει. Και συνήθως οι κοινότητες είναι κλειστά συστήματα και φυλές.

14:02 Έχουν τις δικές τους εσωτερικές αλήθειες. Και δυσκολεύονται πάρα πολύ να δούμε το τι συμβαίνει σε ένα περιβάλλον που δεν είναι το δικό τους. Δεν είναι δικές τους οι αξίες οι προτεραιότητες και οι αλήθειες. Άρα η ιδέα της ενσυναίσθησης η γέννη της ενσυναίσθησης που έχει να κάνει από το πώς οργανώ και λειτουργεί μια ομάδα, ένας οργανισμός και μπορώ να αναγνωρίσω την ανθρώπινη ιδιότητα τις αξίες, τη θέση του άλλου ανθρώπου ταυτόχρονος μπορεί να περάσει και στο επίπεδο των κοινωνικών ομάδων, των κοινοτήτων ή των επιμέρους κοινωνικών συστάδων για να αναδείξει τη δυσκολία μας, τις συνύπαρξες.

14:50 Για ανθεκτικότητα μιλάμε πολλές φορές για συμπερίληψη και στην πραγματικότητα δεν εννοούμε τίποτα από όλα αυτά. Γιατί ποια είναι η συμπερίληψη όταν η κάθε επιμέρους ομάδα ή κοινότητα είναι σε αντιπαράθεση και σύγκρουση και μη αναγνώριση οποιασδήποτε άλλης ομάδας ή κοινότητας είναι έξω από το δικό της το πεδίο. Άρα πολλές φορές οι λέξεις που επιλέγουμε δείχνουν και που είναι και το πρόβλημα.

15:18 Την ευρωτοπία που ουσιάζει, που υπάρχει και το έλλειμμα. Εκεί βρίσκω ένα πιθανό δρόμο να διερευνήσει κανείς πώς η συνέστηση περνάει σε πολύ διαφορετικά επίπεδα. Μία άλλη μεγάλη συζήτηση είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει τους ανθρώπους. Εμένα με σοκάρει ότι αυτό το διάστημα υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να συνομιλούν ερωτικά με το chat CPT.

15:46 Μπορεί να ζητάνε ψυχολογικές συμβουλές. μπορεί να σκανάρουν και να λένε δείξε μου τι άνθρωπος είναι αυτός. Εσείς όλα αυτά πώς τα βλέπετε, τα βλέπετε ως απειλή, ως ευκαιρία. Θα μας βοηθήσουν ή δεν ξέρω υπάρχει μια συζήτηση που λέει θα μας κάνουν και πιο ανόητους. Εσείς τι πιστεύετε. Κάθε φορά που υπάρχει το επόμενο μεγάλο κύμα σε τεχνολογικό μετασχηματισμό Δηλαδή, μόλις μία τεχνολογία ξεφεύγει από τον κλειστού κύκλο έρευνας είτε επιστημόνων είτε εταιριών είτε εθνικής άμυνας, ας πούμε, και αρχίνεται κτήμα των πολλών, εκεί αρχίζει πάντα η ίδια συζήτηση.

16:35 θυμάμαι ειλικρινά μερικά χρόνια πριν πάντα μας κάνει η Google ανοή τους άρθρο του Cars, το Atlantic έπρεπε να το σχολιάσουμε πάντα η τεχνολογία όταν ήταν στα χέρια των πολλών, ανησυχούμε για τους πόλους αυτό είναι ένα πρόβλημα λοιπόν θα το πω δημοκρατίας και το ερώτημα είναι πόσο πολύ θέλουμε να πιστεύουμε ότι οι πολίτες μιας κοινωνίας μπορούν άφοβα να έχουν στα χέρια τους και οι δυνατότητές τους τις καινούργιες τεχνολογικές δυνατότητες.

17:12 Αυτό έχει παραλαμβάνεται. Τώρα λέμε συχνά ότι άλλο τα social media, άλλο το ραδιόφωνο πιο πριν, άλλο η τηλεόραση. Τώρα είμαστε τεχνητοί νοημοσύνη. Δεν έχω να σας κάνω, να σας πω τι θα συμβεί. Μπορώ να πω όμως ότι η σχέση θα είναι συμβιωτική. Και πάλι δεν νομίζω ότι ξέρουμε τι θα συμβεί. πιστεύω όμως ότι αξίζει όλοι οι πολίτες της κοινωνίας να εκπαιδευτούν να μάθουν, να γνωρίσουν να δοκιμάσουν τις δυνατότητές τους και να μπορούν να συμμετέχουν κατά το δυνατόν με γνώση και ευθύνη και με πόλη και φαντασία και δημιουργικότητα την διαμόρφωση του σήμερα και ό,τι άλλο έχει αυτή είναι η στάση μου συνολικά σε ό,τι αφορά τα θέματα της τεχνολογίας και με μια εμπιστοσύνη προς τους ανθρώπους.

18:04 Άλλα ερωτήματα είχα ετοιμάσει, αλλά άλλα ερωτήματα τώρα μου γεννιούνται. Γι' αυτό έχουμε συζήτηση. Ναι, ναι. Αλλά τώρα στέκομαι σε άλλη μία λέξη κλειδί της εποχής. Δημιουργικότητα. Πώς μπορεί να είναι δημιουργικός κάποιος σήμερα όταν καταρχάς έχει τόσα πολλά ερεθίσματα. Δηλαδή, εσείς που διδάσκετε και επικοινωνία, αναρωτιέμαι εάν δίνατε μία συμβουλή σε κάποιον επικοινωνιακά αυτό που λέμε, το πώς να είναι δημιουργικός πώς αυτό το πράγμα να το καλλιεργεί πώς μπορεί να γίνει όταν πολλά γύρω μας δεν μου αρέσει η γενίκευση αλλά πολλά πράγματα είναι σε ένα αυτό που λέμε επίπεδα, δηλαδή δεν υπάρχει βάθος είναι και αυτή μια μεγάλη συζήτηση της εποχής, είναι εφήμερα για να το πω τα εφήμερα δεν είναι πρόβλημα αυτό το οποίο είναι ένα κλειδί είναι ο καθένας μας να ξεκινάμε ένα εσωτερικό ενδιαφέρον για κάτι. Το πραγματικό ενδιαφέρον.

19:06 Αυτό είναι το βάθος. Όταν υπάρχει ένα εσωτερικό ενδιαφέρον, ένα ερώτημα ή αισθήξη σε κάτι αυτός είναι ένα κλειδί που μας επιτρέπει να εκτεθούμε σε πολύ διαφορετικά ερεθίσματα και να δημιουργήσουμε σιγά σιγά αυτήν την τέχνη της σύνθεσης των συνδυασμών. Αυτό κάνει ουσιαστικά μας επιτρέπει να γίνουμε δημιουργικοί άνθρωποι.

19:30 Αυτός βρίσκω σαν τρόμο. Δηλαδή, η σύνθαση είναι σε εμάς. Αλλά πρέπει από κάπου να εκινούμε. Όχι να απλώς είμαστε πλανόδιοι και περιφερόμενοι σε όσα συμβαίνουν γύρω μας. Αν δεν έχουμε ένα συμπνία δικής μας εγκίνησης είναι πιο δύσκολο. Εδώ, τα πανεπιστήμια τι ρόλο παίζουν? Πώς μπορούν τα πανεπιστήμια σήμερα να διαμορφώσουν τους ανθρώπους του μέλλοντος, τους νέους του μέλλοντος είναι, λέω εγώ τώρα είναι τελειωμένη υπόθεση έρχομαι συχνά στο πανεπιστήμιο και το ξέρετε αυτό και πολλές φορές το μεγάλο στίχημα είναι να κρατήσεις το ενδιαφέρον των νέων ανθρώπων πάντα γινόταν αυτό είναι τώρα, είναι επειδή έχεις το κινητό στα χέρια και λες κάτσε να ρίξω ένα γρήγορο σκρολ στο instagram μέχρι να τελειώσει αυτός που μιλάει τι γίνεται πάλι θα πω ότι το να δαιμονοποιηθεί το κινητό και η κάθε αθώνη είναι πάλι ένας εύκολος τρόπος να παραδεχτούμε πόσο δύσκολο είναι να συγκινηθούμε και να κινητοποιήσουμε τους ανθρώπους και η εκπαίδευση και η μάθηση έχει μέσα της μια κινητοποίηση

20:43 και μια συγκίνηση πρέπει να είναι συναρπαστική άρα το πως δημιουργούμε συνθήκες συναρπαστικές για τη μάθηση, για την έρευνα για την ανακάλυψη, για την δημιουργία όπου θα συνδυάσουμε όλα και την έρευνα και τη γνώση και τη δικμή και το πείραμα και πώς θα φέρουμε και μέσα στο πανεπιστήμιο κάτι που κατεξοχήν κάνω όχι μόνο το Ακαδήμια αλλά όλη την κοινωνία τους ανθρώπους και τους οργανισμούς και τους φορείς που κάνουν τη διαφορά στον τομέα τους και θα συνομιλήσουν και οι φοιτητές και οι φοιτητρίες σε αυτό δεν θα είναι κοινό θα έχουν και έχουν και μπορούν να έχουν τον δικό τους ρόλο ως συνδημιουργή.

21:26 Να έχουν ένα μέρος της ευθύνης του πώς προχωρά η ίδια διαδικασία της εκπαίδευσης, της ανάπτυξης, της εξέλιξής τους. Εκεί βρίσκω το πεδίο για να δράσει κανείς και εκεί πια λέει το πανεπιστήμιο πρέπει να είναι πραγματικά ανοιχτό βοηθές και να μπορεί να υποδέχεται όλους αλλά και να μπορεί να μετακινείται και να βρίσκεται μέσα στην κοινωνία, στους κοινωνικούς ορίς, οικονομικούς, όποιοι είναι.

22:00 Δηλαδή μιλάμε με όρους οικοσύστηματος, το πανεπιστήμιο. Και το οικοσύστημα είναι αρκετά περιβαλλοντική, οικολογική έννοια. Λέμε ότι το πανεπιστήμιο και η έρευνα είναι στο κέντρο για να τροφοδοτήσει πλέον όλους τους υπόλοιπους, αλλά είσαι μέρος όλου αυτού. Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα από τον τρόπο που σήμερα οι νέοι χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα, ποιο θα ήταν αυτό.

22:21 Πιο πολύ θα με ενδιαφέρε να κινητοποιήσω την διάθεση να πειραματιστούν και να βρούν καινούριους τρόπους και συνομιλίας και επικοινωνίας και να δημιουργήσουν με τις δυνατότητες, να μάθουν τις περισσότερες δυνατότητες που μπορεί να έχουν ή φάνω σε αυτό να χτίσουν κάτι καινούργιο. Με την απαγόρευση μπορεί σε κάποιες ελκύες να είναι απαραίτητη, αλλά στους ενήλικες δεν βοηθά.

23:01 Πείτε μου έναν άνθρωπο που σας έχει πηρεάσει πολύ στη σκέψη σας και ένα βιβλίο. Ο Δημήτρης Παταμιάνος. Δεν είναι ζωή, όμως είναι ο άνθρωπος χάρη στον οποίο συνδημιουργήσαμε Δημιουργήσαμε το Εργαστήριο Διαβεμίσκης και Δημοσίων Σχέσεων το 1993 και χάρη στον οποίο και μαζί με τον οποίο μια εκδοτική σειρά την οποία έκανε εξέλιξη και κοινωνικές επιστήμες έβαλαν στο κέντρο τους μια πολύ ενδιαφέρουσα βιβλιογραφία που είναι για συνήπωρες υποθέσεις της συνεργασίας.

23:35 Ένας κύκλος βιβλίων τα οποία ήταν σε βάθος αυτό το ζήτημα. από τα πάθη της λογικής μέχρι τη συνεξέλιξη μέχρι την επικοινωνία μέχρι το πώς διαχειριζόμαστε τους κοινούς πόρους ή πότε θέλουμε τους κοινούς πόρους αυτό ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ότι μια προσπάθεια συνδέθηκε με μια συγκεκριμένη βιβλιογραφία που ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και μια σκέψη που έμεινε περιθεωρική για πολλά χρόνια ενώ τώρα είναι στην επικαιρότητα Βιβλίο ή κάτι που διαβάσατε τελευταία και σας άρεσε πολύ και θα θέλατε να το μοιραστείτε μαζί μας.

24:13 Σαν να διαβάζω κάτι που διάβασα ως φοιτητρία. Και είναι πολύ παλιό βιβλίο. Ανθρωπολογικό και εθνογραφικό. Το δώρο του Μαρσέλ Μος. Αυτό είναι ένα βιβλίο που μου είχε από φοιτητρία εντυπωσιάσει, γιατί παρουσιάζει τις τελετουργίες που χρησιμοποιούν οι κοινωνίες πιο πρωτόγονες, αλλά ήταν και στις μέρες μας. Το πώς η αντελεγή είναι κάτι που ορίζει τη σχέση των ανθρώπων, αλλά και τη δύναμη και την εξουσία.

24:45 Αυτό ταιριάζει πάρα πολύ με αυτό που ονομάζουμε σήμερα δύναμη, επιρροή, επίδραση, κατανάλωση, επικοινωνία. Το δώρο λοιπόν μπορεί να γίνει και μία παγίδα, γιατί πρέπει να δώσεις ένα αντίθερο πίσω, σε σημείο του να καταστραφείς. Πολύ ωραία Αν μπορούσατε να προβλέψετε το πώς θα επικοινωνούμε σε 10 χρόνια τι πιστεύετε ότι θα έχει αλλάξει περισσότερο Δεν έχω απάντηση σε αυτό αλλά σκέφτομαι ότι αυτό που θα έχει ενδιαφέρον στην επικοινωνία είναι αν θα έχουμε βρει και τα εργαλεία αλλά και τις διαδικασίες να έχουμε ένα καλύτερο insight μια βαθύτερη ενόραση στην ανθρώπινη συμπεριφορά που στη συνέχεια μπορεί να συνδυαστεί και με τεχνολογικές λύσεις αλλά και με ανθρώπινες συμπεριφορές.

25:38 Αυτό θα είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να το δούμε. Θα λέμε επικοινωνία. Δεν μπορώ να μην το ρωτήσω για αυτό. Σήμερα. Σήμερα το λέω με την έννοια ότι όλοι έχουν φίλους εντός αγωγικών. Έχω τόσους followers. Έχω τόσους φίλους. Τι είναι επικοινωνία τελικά. Να μπορείς να συναντήσεις το βλέμμα του μάλλου. πώς μπορείς να το καταφέρεις αυτό μέσα από τα social media το λέω με την ίνωτη σήμερα ακόμα και ένα reaction μπορεί να είναι μια ένδειξη οποιαδήποτε φιλική, ερωτική ενδιαφέροντος αυτό είναι τάσης της επικοινωνίας αλλά αυτό συνέφερε και πριν δηλαδή όλοι επαναλαμβάνω αναζητούμε το βλέμμα του άλλου το τι θα θεωρήσουμε ότι το βλέμμα αυτό συναντιέται από μια ένδειξη πραγματική ή της φαντασίωσης που μπορεί να είναι ένα reaction σε επίπεδο ψηφιακό ή μπορεί να είναι ένα ανέβμα δεν έχει διαφορά κατά τη γνώμη μου. Αναζητούμε αυτό το βλέμμα που θα είναι ένα βλέμμα ενδιαφέροντος και αποδοχής.

26:48 Επειδή είμαστε στο podcast Άκου την Επιστήμη και μας αρέσει η γνώση, εσείς διδάσκετε τόσα χρόνια και έχετε μεταδώσει γνώση. Τι έχετε εις πράξει από τους φοιτητές σας? γνώση και ενδιαφέρον και ενθουσιασμό και το κίνητρο να σκεφτώ ερωτήματα, επιτυχίες που δεν είχα ποτέ σκεφτεί μόνη μου η διαδικασία της δασκαλίας είναι μηδέα μάθηση το πιστεύω ακράδαντα αυτό προσέρχομαι στους χώρους του πανεπιστημίου όπου αλλού βρεθούμε με μεγάλο κέφι και με μεγάλο ενδιαφέρον για το τι ενδιαφέρον θα συζητήσουμε, θα ακούσουμε ο ένας από τον άλλον το ότι ερχόμαστε το ένα μέρος από μια θέση και ένα ρόλο και ένα τίτλο καθηγητής με όλη τη διαδρομή και έρχονται νέοι άνθρωποι στον ίδιο χώρο για να μάθουν δεν σημαίνει ότι δεν έχουν καμία γνώση, δεν έχουν άλλες εμπειρίες δεν έχουν διαβάσματα, δεν έχουν δραστηριότητες άρα είναι αλήθεια ότι όσο φορές έχω έρθει στο τμήμα το δικό σας έχω φύγει εντυπωσιασμένος από όσα θα ακούσω από τα παιδιά και έχω να το λέω αυτό πραγματικά.

28:01 Θέλω να κλείσουμε με το εξής. Θέλω να μου πείτε πρώτον τι είναι αυτό που σας θυμώνει σήμερα και τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή. Είμαι ένας άνθρωπος που βουλεύω πάρα πολύ με τους κανόνες. Είναι η εντυμότητα, η μία κεραιότητα, η μη συνέπεια. Είναι συνθήκες στις οποίες δυσκολεύομαι. Είμαι μία ανθεκτική εν τέλει σε αυτά και δεν νομίζω ότι υπάρχει περίπτωση ποτέ να συμβιβαστώ με κάτι σαν αυτό.

28:30 Ποτέ όμως. Και τι θα λέγατε ότι είναι από όλα όμως το πιο σημαντικό, δηλαδή τι θα ξεχωρίζετε. Τι θα λέγατε σε έναν άνθρωπο που αγαπάτε πολύ. Να παραμένει ακέραιη και ακέραιος ό,τι και να συμβεί. Η ακαιριότητα σε όλα τα επίπεδα. Σε όλα τα επίπεδα, ναι. Σπάνια. Κοίταξε, λέμε πολύ συχνά να είσαι ο εαυτός σου Στη μορφή Την inspiration Της έμπνευσης Όμως πρέπει να υπάρχει αυτογνωσία για να είσαι ο εαυτός σου Γιατί αν δεν υπάρχει αυτογνωσία δεν έχεις εαυτό πραγματικά Και αν υπάρχει αυτογνωσία Δεν ξέρεις και ποια είναι η αξία σου Και ξέρεις ποια είναι τα αόρια Εκείνα που ποτέ Δεν θα διαβείς Ό,τι και αν είναι απέναντι Το δέλερ ή το κίνητρο Το δερό καθοριστικό Εσάς τι σας στροφοδοτεί, τι σας δίνει έμπνευση.

29:22 Να δημιουργήσω και πού για πράγματα, με πολύ ενδιαφέροντες ανθρώπους. Αυτό. Θέλω να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ για όσα πολύ ενδιαφέροντα μας είπατε. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τη χαρά να συναμολούκα. Ήταν ένα επεισόδιο της ΕΡΑΣ Podcast «Άκου την Επιστήμη» με καλεσμένη την αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου, κυρία Μπέτ Τσακαρέστου, σε μια συζήτηση για τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας και τις ευκαιρίες που γεννιούνται όταν η γνώση, η τεχνολογία και η δημιουργικότητα συναντώνται.

30:00 Ενώ μη χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακολουθείτε στο Spotify, στα Apple Podcast ή στο κανάλι της Λάιφο στο YouTube.