Από τη Σάμπα έως τα Βουντού: 15 πράγματα που δεν ήξερες για τις σχέσεις Λατινικής Αμερικής και Αφρικής

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Τυχαίο. Όλα ξεκίνησαν από το διατλαντικό εμπόριο σκλάβων. Αυτό που συνέβαινε ήταν ότι υπήρχε ένα τριγωνικό εμπόριο σκλάβων από την Ευρώπη στην Αφρική, όπου ευρωπαϊκά πλοία φορτωμένα με βιομηχανικά αγαθά έπλεαν προς τις δυτικές ακτές της Αφρικής και αντάλλασαν αυτά τα προϊόντα με εχμαλώτους πολέμου. Ύστερα οι σκλάβοι πήγαιναν από την Αφρική στην Αμερική, στηβάζονταν στα αμπάρια των πλοίων και πήγαιναν στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και υπήρχε και η περίπτωση των σκλάβων που πήγαιναν από την Αμερική στην Ευρώπη αφού αφότου πολλούνταν οι επιζώντες σκλάβοι στις αγορές της Αμερικής, τα ίδια πλοία φορτώνονταν με τις πρώτες ύλες που παρήγαν οι σκλάβοι ζάχαρη, καπνό, βαμβάκι, ασίμι και καφέ και επέστρεφαν στην Ευρώπη για να κλείσει ο κύκλος.

01:23 Το ταξίδι λοιπόν στον Ατλαντικό Ωκεανό διαρκούσε από τέσσερις εβδομάδες έως και τρεις μήνες. Εκεί οι σκλάβοι ζούσαν ο ένας πάνω στον άλλον και υπολογίζεται ότι περίπου το 15 με 20% των Αφρικανών πέθανε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από την Αφρική προς την Αμερική. Η Βραζιλία υπήρξε ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σκλάβων στον κόσμο. Σχεδόν 4,9 εκατομμύρια Αφρικανοί μεταφέρθηκαν εκεί, περίπου το 40% του συνολικού αριθμού, για να δουλέψουν στις φυτίες ζάχαροκάλαμου και αργότερα στις φυτίες καφέ.

01:58 Στην Καραϊβική μεταφέρθηκαν πάνω από 4 εκατομμύρια άνθρωποι και εκατοντάδες χιλιάδες έφτασαν στα λιμάνια της Κολομβίας και του Μπένος Άιρες. Όπως καταλαβαίνετε, η παρουσία των Αφρικανών σκλάβων δεν άφησε ανεπηρέαστη την κοινωνία, την ιστορία και τον πολιτισμό. Καθώς για να επιβιώσουν από το βίο εκχριστιανισμό των Ευρωπαίων, οι Αφρικανοί σκλάβοι στη Λατινική Αμερική πάντρεψαν τις θεότητές τους, τους ορίσσας, με τους καθολικούς αγίους.

02:30 Κι έτσι έφτιαξαν κάποιες δικές τους θρησκείες όπως η Σαντερία στην Κούβα και το Καντομπέ στη Βραζιλία Στην Κούβα οι απόγονοι των σκλάβων διατήρησαν την γλώσσα Γιουρούμπα ως ιερή λειτουργική γλώσσα Ακόμα και σήμερα δηλαδή στις τελετές θρησκείας της Σαντερία οι πιστοί ψάλλουν και μιλούν σε μια διάλευτα της Γιουρούμπα που έχει χαθεί ή έχει αλλάξει στην Αφρική Και ίσως να έχετε ακούσει και για την Καποέιρα και αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς στην Βραζιλία οι Αφρικανοί σκλάβοι δημιούργησαν την Καποέιρα Επειδή τους επαγορευόταν να εκπαιδεύονται στη μάχη ή στην αυτοάμυνα μεταμφίεσαν τις πολεμικές τους τέχνες σε έναν ακροβατικό χορό με τη συνοδεία του παραδοσιακού όργανου Μπεριμπάου ξεγελώντας έτσι τους ιδιοκτήτες των φοιτιών Ακόμα και το τάγκο έχει κάποιες αφρικανικές ρίζες Μάλιστα η ίδια η λέξη tango πιθανότατα προέρχεται από τις γλώσσες μπαντού της Αφρικής Σε αυτές τις γλώσσες θα σήμαινε κάτι σαν κλειστός χώρος ή τόπο συγκέντρωσης Ο χώρος αυτός εξελίχθηκε μέσα από το καντομπέ

03:37 Έναν ρυθμό που έφεραν μεζί τους οι Αφρικανοί σκλάβοι στο Μπενοσάιρες και το Μοντεβιδέο Και αφού σας μίλησα για την Αργεντινή μπορεί να έχετε κατά νου ότι η Αργεντινή είναι μία σχεδόν αμυγός λευκή χώρα. Παρ' όλα αυτά, στα τέλη του 18ου αιώνα, οι Αφροαργεντινοί αποτελούσαν πάνω από το 30 με 50% του πληθυσμού σε πόλεις όπως το Μπένος Άιρης και το Σαντιάγο Τελεριστέρο.

04:06 Η ξεφάνισή τους όμως δεν ήταν τυχαία. καθώς οι μαύροι σκλάβοι στέλνονταν στην πρώτη γραμμή στους πολέμους ανεξαρτησίας της Αργεντίνης και στον πόλεμο της Τριπλής Συμμαχίας, όπου οι απώλειες ήταν τεράστιες. Η επιδημία του Κίτρωνου Πυρετού του 1871 χτύπησε επίσης κυρίως τις φτωχές αφρικανικές συνοικίες και τέλος η κυβέρνηση κατά το 19ο αιώνα ενθάρρυνε μαζικά τη μετανάστευση από την Ευρώπη για να αλλοιώσει δημογραφικά τον πληθυσμό, ενώ παράλληλα σταμάτησε να καταγράφει την φυλή στις απογραφές για να σβήσει συμβολικά τους Αφροαργεντίνους.

04:43 Παρά όμως την ιστορική προσπάθεια αποσιόπησης, πρόσφατες γενετικές έρευνες έδειξαν ότι περίπου το 5-9% των σημερινών Αργεντίνων φέρει αφρικανική καταγωγή στο DNA του. Έτσι, η ιστορία τους δεν χάθηκε. Και τώρα θα μιλήσουμε για το Βουντού, καθώς το Αιτινό Βουντού είναι μια ολοκληρωμένη αλλά πολύ παρεξηγημένη θρησκεία που προέρχεται από το Βοντούν της Δυτικής Αφρικής.

05:09 Υπήρξε ο πνευματικός καταλήτης για την Αιτινή Επανάσταση του 1791, την μοναδική επιτυχημένη επανάσταση σκλάβων στην ιστορία, που οδήγησε στην ίδρυση της πρώτης ελεύθερης έγχρωμης δημοκρατίας στον κόσμο. Και τώρα θα σας μιλήσω για τους Γκαριφούνα Οι Γκαριφούνα είναι μια εθνική ομάδα που ζει στις ακτές της Ονδούρας, της Βατεμάλας και του Μπελής Προέκυψα από τη μίξη ναυαγών Αφρικανών σκλάβων με γηγενείς Ινδιάνους Καραΐβους Κατάφεραν να μην υποδολωθούν ποτέ και διατηρούν μια μοναδική γλώσσα, μια μοναδική μουσική και μια μοναδική θρησκεία που συνδυάζει στοιχεία της Δυτικής Αφρικής και του Αμαζονίου Σήμερα, πάνω από 130 εκατομμύρια άνθρωποι στη Λατινική Αμερική αυτό προσδιορίζονται ως αφροαπόγονοι Τι σημαίνει αυτό, δηλαδή ως αφρολατίνο Χώρες όπως η Βραζιλία που έχει τον μεγαλύτερο πληθυσμό έγχρωμων ανθρώπων εκτός της Αφρικής η Κολομβία και η Βενεζουέλα έχουν πλέον θεσπίσει νόμους για την προστασία και την αναγνώριση της αφρικανικής τους κληρονομιάς Όπως βλέπετε σας μιλάω πολύ συχνά για σκλάβους και αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς πολύ πριν την επίσημη κατάργηση της δουλείας, δραπέτες σκλάβοι, γνωστοί και ως σιμαρώνες,

06:27 ίδρυσαν ελεύθερες οχυρωμένες κοινότητες βαθιά μέσα στις ζούγκλες της Λατινικής Αμερικής. Αυτές οι κοινότητες έμειναν γνωστές ως Παλέγκες στην Κολομβία ή Κιλόμπο στη Βραζιλία. Το Σαν Μπαζίλιο Δε Παλέν και στην Κολομβία θεωρείται η πρώτη ελεύθερη πόλη της Αμερικής και διατηρεί μέχρι σήμερα μία δική της γλώσσα, με βάση τα Ισπανικά και τις γλώσσες μπαντού.

06:53 Και τώρα θα σας μιλήσω για την Ισημερινή Βουινέα. Η Ισημερινή Βουινέα είναι η μόνη χώρα στην Αφρική η οποία μιλάει Ισπανικά και αυτό γιατί υπήρξε Ισπανική απικία. Τα τελευταία χρόνια η σημερινή Βουινέα και άλλες αφρικανικές χώρες έχουν αναπτύξει ισχυρούς διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Λατινική Αμερική. Η σημερινή Βουινέα εντάχθηκε επίσημα στην κοινότητα των πορτογαλόφων χωρών για να έρθει πιο κοντά στη Βραζιλία, αποδεικνύοντας ότι η ιστορική σύνδεση των δύο υπήρων εξελίσσεται σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

07:28 Μάλιστα η σημερινή Ιγουινέα για ένα διάστημα υπαγόταν διοικητικά απευθείας το αντιβασίλειο του Ρίο Δελαπλάτα, δηλαδή τη σημερινή Αργεντινή, συνδέοντας διοικητικά τις δύο υπήρους. Και τώρα θα σας μιλήσω για την πόλη της Αλβαδόρ Δεμπαΐα. Η πόλης Αλβαδόρ Δεμπαΐα στη Βραζιλία θεωρείται η μεγαλύτερη πόλη ανθρώπων με αφρικανική καταγωγή εκτός της Αφρικής.

07:57 Πάνω από το 80% του πληθυσμού της έχει αφρικανικές ρίζες, διατηρώντας αναλύωτα τα έθιμα, τη γλώσσα των τελειτών και των φαγητών των προγόντους. Μάλιστα στη Βραζιλία μετά από εξεγέρσεις των 19ου αιώνα Πολλοί ελεύθεροι Αφροβραζιλιάνοι επέστρεψαν στην Αφρική Οι απόγονοι τους εκεί είναι γνωστοί ως ταμπόμ Από το πρωτογαλλικό ταμπόμ όλα καλά Και τώρα θα σας μιλήσω για τη σάμπα Καθώς σας είπα για το καπόϊρα σας είπα και για το ταγκό Αλλά και η σάμπα ο εθνικός χορός της Βραζιλίας προέρχεται απευθείας από τους θρησκευτικούς και κοινωνικούς χορούς των σκλάβων από την Αγγόλα.

08:40 Συγκεκριμένα τον χορό Σεμπά. Και τέλος για να κλείσουμε θα σας μιλήσω για τη γαστρονομία του Φεϊζωάντα. Το εθνικό φαγητό της Βραζιλίας, ένα βαρέως μαγειρεμένο φαγητό με μαύρα φασόλα και χοιρινό δημιουργήθηκε από τους σκλάβους που έπαιρναν τα υπολείμματα κρέατος που πετούσαν οι λευκοί ιδιοκτήτες τους. Αυτό ήταν λοιπόν το επεισόδιο για σήμερα Ελπίζω να σας άρεσε Ελπίζω να μάθατε κάτι Και αν σας άρεσε και μάθατε κάτι μην διστάσετε Να μας ακολουθήσετε Στο Spotify, στο Apple Podcast Ή όπου αλλού ακούτε αυτό το podcast Και εννοείτε να το στείλετε στους φίλους σας Και σε όποιον άλλον μπορεί να τον ενδιαφέρει Γεια σας και τα λέμε την επόμενη φορά