Όλα όσα δεν ήξερες για το πόλεμο του νερού στη Βολιβία

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 στα τέλη του 1999 και του Απριλίου του 2000. Πάμε λοιπόν να ξεκινήσουμε. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η Βολιβία βρισκόταν υπό την πίεση διεθνών οικονομικών οργανισμών, κυρίως της Παγκοσμίας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Προκειμένου να ανανεωθούν τα δάνεια προς τη χώρα και να λάβει οικονομική βοήθεια, η βολιβιανή κυβέρνηση του πρόεδρου Ούγκο Μπάνσερ υποχρεώθηκε να εφαρμόσει ένα σκληρό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων.

01:03 Κεντρικός πυλώνας αυτού ήταν η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Η Κοτσαμπάμπα, η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Βολιβίας, αντιμετώπιζε χρόνιο πρόβλημα λειψιδρίας και το δημόσιο σύστημα αείδρευσης ήταν υποβαθμισμένο. Η Παγκόσμια Τράπεζα έθεσε ως όρο για τη χρηματοδότηση του δικτύου την πλήρη ιδιωτικοποίησή του.

01:26 Τον Σεπτέμβριο του 1999, με μια διαδικασία που χαρακτηρίστηκε από πλήρη έλλειψη διαφάνειας, δηλαδή υπήρχε μόνο ένας υποψήφιος αγοραστής, η κυβέρνηση παραχώρησε το δικαίωμα διαχείρισης του νερού της πόλης για 40 χρόνια στην κοινοπραξία Άουας του Νάρη. Αμέσως μετά, το Κόγκρέσιο της Βολυβίας ψήφισε το νόμο 2029 Ο νόμος αυτός έδινε στην Άγουα Σδελτουνάρη το αποκλειστικό μονοπόλιο όχι μόνο στο δίκτυο της πόλης αλλά και σε οποιαδήποτε πηγή νερού στην περιοχή Αυτό σήμαινε ότι η εταιρεία είχε δικαιώματα ακόμα και στα πηγάδια που είχαν σκάψει μόνοι τους οι αγρότες για να ποτίζουν τα χωράθια τους αλλά και στα κοινωτικά συστήματα συλλογής βρόχινου νερού Τον Ιανουάριο του 2000, οι κάτοικοι της Κοτσαμπάμπα έλαβαν τους πρώτους λογοριασμούς νερού με τις νέες τιμές.

02:24 Οι αυξήσεις ήταν σοκαριστικές, αγγίζοντας κατά μέσο όρο το 35% με 50%, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις διπλασιάστηκαν ή τριπλασιάστηκαν. Για μια χώρα που ο κατάτοτος μισθός τότε ήταν περίπου 100 ευρώ το μήνα Οι λογαριασμοί του νερού έφταναν να κοστίζουν 20 ευρώ ή και περισσότερο Αυτό σήμαινε ότι μια οικογένεια έπρεπε ουσιαστικά να επιλέξει ανάμεσα στο νερό και στο να έχει φαγητό Η εταιρεία δικαιολόγησε τις αυξήσεις της λέγοντας ότι έπρεπε να χρηματοδοτηθούν μελλοντικά έργα υποδομής Αλλά οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να αντέξουν αυτό το βάρος Η αντίδραση ήταν άμεση και έτσι δημιουργήθηκε μια πλατιά συμμαχία η Κορδιναδόρα de Defensa de la Gua y de la Vida, δηλαδή η Συντονιστική Επιτροπή για την Υπεράσπιση του Νερού και της Ζωής, με επικεφαλής τον εργάτη εργοστασίου Όσκαρο Λιβέρα.

03:23 Η συμμαχία αυτή ένωσε τους ανθρώπους. Και έτσι τον Ιανουάριο του 2000 μια γενική απεργία παρέλυσε την πόλη για τέσσερις μέρες. Οι διαδηλωτές απέκλεισαν τους δρόμους και η κυβέρνηση υποσχέθηκε να επανεξετάσει τις τιμές. Αλλά δεν έκανε τίποτα. Το Φεβρουάριο του 2000 η κορδιναδόρα οργάνωσε μια ειρηνική πορεία που ονομάστηκε η κατάληψη της Κοτσαμπάμπα.

03:48 Η κυβέρνηση απάντησε στέλνοντας βαριά οπλισμένη αστυνομία. Οι συγκρούσεις κράτησαν δύο μέρες με εκατοντάδες τραυματίες και εκτεταμένη χρήση δακρυγών και σφαιρών από γαουτσούκ. Τον Απρίλιο του 2000, οι διαδηλωτές κατέλαβαν την κεντρική πλατεία της πόλης. Στις 8 Απριλίου, ο πρόεδρος Μπάνσερ κήρξε τη χώρα σε κατάσταση πολιορκίας, δηλαδή την έβαλε στο στρατιωτικό νόμο.

04:12 Ο στρατός βγήκε στους δρόμους, έγιναν συλλήψεις ηγετών του κινήματος και έκριξαν ραδιοφωνική σταθμή. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων του Απριλίου, ένας 17χρονος διαδηλωτής, ο Βίκτορ Ουγγο Ντάσα, έπεσε νεκρός από σφαίρα του στρατού στο πρόσωπο. Ο θάνατός του εξόργησε ακόμα περισσότερο τον πληθυσμό, ο οποίος αρνήθηκε να υποχωρήσει παρά τη στρατιωτική καταστολή.

04:35 Και στις 9 Απριλίου του 2000, βλέποντας ότι η πόλη ήταν εντελώς ακυβέρνητη και ότι οι εργαζόμενοι της εταιρείας είχαν εγκαταλείψει την περιοχή για την ασφάλειά τους, τα στελέχη της Αγουαζελτουνάρη έφυγαν από τη Βολιβία. Στις 10 Απριλίου, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει. Ακύρωσε το συμβόλαιο με την εταιρεία, κατήργησε το νόμο 2029 και παρέδωσε τη διαχείριση του νερού ξανά στο δημόσιο, αλλά αυτή τη φορά με τη συμμετοχή εκπροσώπων των πολιτών και της κορδιναδόρα στο Διοικητικό Συμβούλιο.

05:10 Το 2001 η εταιρεία Αγουαζελτουνάρη προσέφησε σε ένα ειδικό διετητικό δικαστήριο της Παγκόσμιας Τράπεζας ζητώντας από τη Βολουβία 25 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη. Αυτό πυροδότησε μια διεθνή εκστρατεία ακτιβιστών που άσκησε τεράστια πίεση στην εταιρεία για την ανήθικη στάση της. Τελικά, τον Ιανουάριο του 2006, η εταιρεία και οι εταίροι της απέσυραν τη μείνηση έναντι του συμβολικού ποσού των δύο Βολιβιάνος, δηλαδή περίπου 30 cents.

05:43 Ο πόλεμος του νερού άλλαξε το ρου της ιστορίας για τη Βολιβία. Το κίνημα αυτό άνοιξε τον δρόμο για την άνοδο του Εύω Μοράλες, ο οποίος ήταν τότε ηγέτης των καλλιεργητών κόκας και είχε συμμετάσχει ενεργά στις διαμαρτυρίες. Το 2005, ο Μοράλες εξελέγει ο πρώτος αυτόχθωνας πρόεδρος της χώρας. Αυτό ήταν λοιπόν το επεισόδιο για σήμερα.

06:06 Ελπίζω να σας άρεσε, ελπίζω να μάθετε κάτι. Και αν σας άρεσε και μάθετε κάτι, μην διστάσετε να μας ακολουθήσετε στο Spotify, στα Apple Podcast ή όπου αλλού ακούτε αυτό το podcast. Γεια σας και τα λέμε την επόμενη φορά!