E03: Κλινική Παχυσαρκία - Αλέξανδρος Κόκκινος

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Κάθος επίσης είναι και ο σημερινός που θα ανοίξει την ανακτήρια διάλεξη στο συνέδριο που διεργανώνουμε, στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Εταιρείας Θεωρίας Κλείωσης. Ο καθηγητής Κόκκινος έχει πολυετή ερευνητική και κλινική εμπειρία στην ερωμενική ρύθμιση της όρεξης, στον ενεργειακό μεταβολισμό, στην αιτιοπαθογένεια και θεραπευτική της παιχσαρκίας, καθώς και στις επλοκές του σαχαρόδιαβίτη.

01:00 και ο ίδιος, ένα ιστορικό έγγραφο θα έλεγε κανείς που επανακαθορίζει τι σημαίνει υπαχυσαρκία, πώς θα τη γνώσετε και πώς πρέπει να αντιμετωπίσετε. Κύριε Κόκκινη, καλώς ήρθατε. Καλώς σας βρήκα και είναι μεγάλη μου τιμή και χαρά που βρίσκομαι μαζί σας. Πάμε λοιπόν να ξεκινήσουμε. Κύριε Καθηγητά, στο νέο Κανσέσμους η υπαχυσαρκία πλέον ορίζεται ως χρόνια συστηματική νόσος με διατηρηχή της λειτουργίας των οργάνων και όχι απλώς με βάση το βάρος ή το διεκτημάζον σώματος.

01:25 Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι ακριβώς σημαίνει κλινική παχυσαρκία και πώς αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε την παχυσαρκία στην κλινική πράξη. Ναι, ο διαχωρισμός σε προκλινική και κλινική παχυσαρκία κατά βάση είναι μια διαστρωμάτωση του βαθμού του κινδύνου ή της βλάβης, την οποία έχει υποστεί ένα άτομο λόγω της παχυσαρκίας και μόνο.

01:45 Άρα κλινική παχυσαρκία, σε αντίθεση με την προκλινική παχυσαρκία, σημαίνει ότι λόγω της παχυσαρκίας, και μόνο επαναλαμβάνω, έχουμε πλέον προσβολή οργάνων και ιστών στόχων και πλέον η έπιξη για αντιμετώπιση γίνεται πολύ μεγαλύτερη. Το Κονσέντς τονίζει ότι ο δείκτης μαζοσώματος είναι μόνο ένα εργαλείο screening, όχι διάγνωσης. Απαιτούνται άμεσες μετρήσεις λήπους ή πρόσθετα ανθρωπομετρικά κριτήρια.

02:15 Ποια είναι λοιπόν τα νέα διαγνωστικά βήματα για να μιλήσουμε για κλινική παχυσαρκία και πώς μπορεί ο κλινικός να τα εφαρμόσει στην καθημερινή κλινική πράξη. Το πρώτο πράγμα είναι να διαγνώσουμε την παχυσαρκία αφ' αυτής. Γιατί ακριβώς απομακρυνόμαστε από το δίκτυμα ζωσώματος. Το δίκτυμα ζωσώματος είναι ένα πολύ καλό εργαλείο επιδημιολογικό, αν θέλετε, αλλά δεν είναι τόσο καλό όταν εξατομικεύεται και αφορά ένα συγκεκριμένο άτομο όταν ασθενεί υπόχει με μπροστά μας.

02:42 Ένα άτομο πολύ γυμνασμένο μπορεί να έχει ένα υψηλό διεκτήματος σώματος χωρίς όμως να έχει παχυσαρκία. Άρα για να μπορέσουμε να διαγνώσουμε την παχυσαρκία θα πρέπει να έχουμε σαφείς ενδείξεις, μέτρα ανθρωπομετρικά, περίσσιας λιπόδοσης του. Τέτοια είναι η περίμετροση της μέσης. ίσως το καλύτερο από όλα είναι ο λόγος μέσης προς ύψος, το waist-to-height ratio το οποίο ξέρουμε ότι για όλες τις φυλές όταν υπεριμένει το 0,5 ή έστω το 0,53 υποσημαίνει σημαντικό καρδιομεταβολικό κίνδυνο και γι' αυτό το λόγο, για τη διάγνωση της παχυσαρκίας θέλουμε πέραν του δίκτου μάζας σώματος ένα έξτρα, ένα επιπλέον ανθρωπομετρικό δίκτυ ή τουλάχιστον δύο ανθρωποπεντρικούς διαιτητές πλην του δίκτου μάζα σώματος για να διαγνώσουμε την παχυσαρκία.

03:30 Ακόμα καλύτερα, αν υπάρχει δυνατότητα που δεν υπάρχει παντού και γι' αυτό το λόγο χρήσαμε αυτά τα μέτρα για να μπορούν ακριβώς οι ορισμοί αυτοί να εφαρμόζονται παντού στην πρωτοβάθμια περιθέλεψη παγκοσμίως, θα ήταν να μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας το σωματικό λίπος, όπως αυτό γίνεται περίπτω με την DEXA ή ακόμα με την βιοηλεκτρική εμπέδηση ή βέβαια με τις gold standard μεθόδους που είναι πολύ δύσκολοι να εφαρμοστούν όπως είναι η μαγνητική τομογραφία και η αξιονική τομογραφία.

03:57 Οπότε περνάμε λοιπόν στις κλινικές υπαξιακές όπως περιγράφεται στο consensus κάποιες λοιπόν οργανικές δυσλειτουργίες όπως είναι η υπνική άπνοια, αναπτυσσική δυσλειτουργία, καρδιακή ανεπάρκεια, αλβομινορία και άλλες. Ποιες από αυτές θεωρείτε όμως ότι υποδιγγνώσκονται σήμερα και ποια σημεία θα πρέπει να αναζητούμε περισσότερο από αυτά.

04:17 Νομίζω ότι οι περισσότερες από αυτές υποδιγγνώσκονται. Τείνουμε να ζυγίζουμε ένα άτομο, τείνουμε να μετρούμε, ελπίζω, την περίμετρο της μέσης, τείνουμε καμία φορά να βλέπουμε αν έχουμε το κατάλληλο μηχάνημα της θέσης του σώματος, αλλά πολύ συχνά τείνουμε να μην εξετάζουμε τον ασθενή μας. Και αν εξετάσουμε τον ασθενή μας, μόνο και μόνο με την κλινική εξέταση, αλλά και με τον παρακλινικό εργαστηριακό έλεγχο, μπορούμε να διαπιστώσουμε πολλές επιπλοκές της παχυσαρκίας, οι οποίες αποτελούν και κριτήρια για την κλινική παχυσαρκία.

04:44 Φερειπή είναι να ψηλαφίσουμε το ύπαρτο. Οι περισσότεροι ασθενείς με παχυσαρκία θα έχουν λιπόδιδη ηθήση και κάποιοι από αυτούς θα έχουν και στεατοϊπατήτηδα. αν δούμε τον λόγο αλβουμίνης προς καρατίνι είναι ούρων που πρέπει πάντα να τον κάνουμε μπορεί να δούμε αρχόμενη μικρο ή μακρο λευκόματινουρία αν δούμε οι δήματα στα κάτω άκρα αυτό μπορεί να σημαίνει διαστολική δυσλειτουργία άρα καρδιακή ανεπάρκεια με διετηρημένο κλάσμα εξωθήσεως συχνά λοιπόν υποδιογειγνώσουμε αυτές τις καταστάσεις και δεν παραπέμπουμε επαρκώς τους ασθενείς μας στο να κάνουν τις περαιτέρω παρακλινικές εξετάσεις, οι οποίες θα διαγνώσουν αυτές τις καταστάσεις, θα θέσουν τη διάγνωση της κλινικής παχυσαρκίας και έτσι θα πρέπει να μας κάνουν ακόμα πιο επιθετικούς στη θεραπεία.

05:32 Ένα άλλο καινοτόμος στοιχείο στο κονσέσους είναι ο διαχωρισμός της προκλινικής παχυσαρκίας σε κλινική παχυσαρκία. Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για κίνδυνο, ενώ στη δεύτερη για εγκαταστημένη νόσο. Πώς θεωρείτε ότι πηρεάζει αυτός ο διαχωρισμός στην επιλογή της θεραπείας, το timing, καθώς επίσης και την ένταση των παρεμβάσεων και πώς αλλάζει μάλιστα και τον τρόπο που συζητούμε εμείς με τους ασθενείς.

05:54 Ναι, εδώ υπάρχει μια παρανόηση. Η προκλινική υπαχυσαρκία έχει δεχθεί αρκετή κριτική, γιατί πολλοί πιστεύουν ότι δεν την θεωρούμε ως μια κατάσταση επικίνδυνη. Είναι σαφέστατα μια επικίνδυνη κατάσταση. ένα άτομο το οποίο έχει προκλινική υπαχυσαρκία. Η διαφορά που έχει με ένα άτομο που έχει κλινική υπαχυσαρκία είναι ότι ακόμα, και τονίζω τη λέξη ακόμα, δεν έχει εγκατεστημένη βλάβη οργάνων ή ιστών στόχων.

06:21 Αυτό είναι μια φωτογραφία της στιγμής. Τα άτομα αυτά, στη συντριπτική τους πλειονότητα, θα προοδεύσουν η εισαλειφθή κλινική υπαχυσαρκία. Αυτό που γίνεται, αυτή η διαστρομάτωση που γίνεται σε προκλινική και κλινική παχυσαρκία, που έχουμε πλέον εγκαταστημένη βλάβη, η διαστρομμάτωση αυτή έχει το νόημα της έπιξης για πιο επιθετική θεραπεία.

06:40 Δεν σημαίνει όμως ότι ένα άτομο το οποίο έχει προκλινική παχυσαρκία δεν θα πρέπει να το θεραπεύσουμε, δεν θα πρέπει να ασχοληθούμε ή απλώς να το παρακολουθούμε. Άτομα με προκλινική παχυσαρκία και ιδιαίτερα όταν έχουν πολύ μεγάλη συσσόρευση λίπους, είναι οπωσδήποτε υποψήφια για θεραπευτικές παρέμβασεις, οι οποίες δεν είναι κατά ανάγκη μόνο η γυναικοδητική παρέμβαση, αλλά ακόμα και η φαρμακευτική και η βαρετρική χειρουργική.

07:03 Η διαφορά είναι στο επίγον της επιθετικής προσέγγισης. Στο κονσέσους χαρακτηρίζεται το στήμα του αυξημένου σωματικού βάρους ως ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της υπαχιστακίας. Πολλοί ασθενείς καθυστερούν να ζητήσουν βοήθεια, ενώ συχνά έχουν βιώσει προκατάληψη ακόμα και από εμάς τους γιατρούς, το σύστημα υγείας.

07:23 Ποιος θεωρείται ότι είναι ο πραγματικός κλινικός αντίκτυπος του και πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε στην καθημερινή μας πράξη. Το στίγμα της παχυσαρκίας είναι πραγματικά μια μάστιγα στην αντιμετώπιση της. Ένα άτομο με παχυσαρκία έχει ένα πολύ ισχυρό γενετικό υπόβαθρο, σε πολύ μεγάλο βαθμό δεν ευθύνεται για την παχυσαρκία του, αλλά τίνουμε να το κατηγορούμε, τίνουμε να το κατηγορεί το περιβάλλον του, τίνει το ίδιο το άτομο να κατηγορεί τον εαυτό του και δυστυχώς τίνουμε και εμείς, οι γιατροί, οι επαγγελματίες υγείας, να θεωρούμε ότι είναι μια προσωπική του επιλογή το να πάσχει από παχυσαρκία.

08:00 Και πολύ συχνά, ιδιαίτερα οι γιατροί οι οποίοι δεν ασχολούνται με την παχυσαρκία, κατηγορούν το άτομο και το παραμέμβουν στο να χάσει βάρος και του λένε ότι πήγαινε να χάσει τόσα κιλά γιατί αλλιώς δεν μπορώ να σε χειρουργήσω ή πώς έχεις καταφέρει να παχύνεις έτσι. Αυτό είναι πάρα πολύ άσχημο γιατί οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο, οδηγεί στα άτομα με παχυσαρκία στην αυτοαπομόνωση, στον αυτοστιγματισμό, στην αυτομόμφη και στην καθυστέρηση, στην προσπάθεια για αναζήτηση βοήθειας.

08:30 πρέπει να αναγνωρίζουμε την παχυσαρκία ως μια χρόνια νόσο όπως είναι η αρτηριακή υπέρταση, όπως είναι ο σακαρόδης διαβήτης, όπως είναι η δύσλη πηδεμία εδώ δεν κατηγορούμε το άτομο το οποίο έχει γενετική προδιάθεση για να έχει ψηλή LDL κατηγορούμε όμως το άτομο το οποίο έχει παχυσαρκία που έχει μια ισχυρή γενετική προδιάθεση που φτάνει και το 70% για την ορατή του δυστυχώς νόσο αυτό λοιπόν θα πρέπει όλοι μας έχουμε ενδογενείς προκαταλήψεις Οτιδήποτε μας φαίνεται ξένο στο μάτι Σε έναν άνθρωπο διαφορετικού χρώματος Σε έναν άνθρωπο διαφορετικού θρησκεύματος Σε έναν άνθρωπο μεγαλύτερου μεγέθους Πρέπει όμως αυτές τις ενδογενείς προκαταλήψεις Να μπορούμε και ιδιαίτερα ως επαγγελματίες υγείας Να μπορούμε να τις ξεπερνάμε Και να αντιμετωπίζουμε Να αναγνωρίζουμε την νόσο Παρότι είναι ορατή Και ιδιαίτερα εφόσον είναι ορατή και αυτή η αναγνώριση της νόσου να μην μας κάνει να κρίνουμε το άτομο το οποίο πάσχει, αλλά αντιθέτως να μας φέρνει την εγρήγορση να του προσφέρουμε βοήθεια.

09:33 Και η τελευταία μας ερώτηση. Στην εποχή λοιπόν αυτή που ζούμε με τις πολλές επιλογές πλέον που έχουμε, έχουμε επιλογές διατροφικές, φαρμακευτικές και χειρουργικές παρεμβάσεων, έτσι ώστε να μειώσουμε το σημαντικό βάρος σε αυτά τα άτομα. Στο consensus ζητάτε σε αφώς μελλοντική έρευνα, βέβαια, ποια είναι τα κριτήρια αυτά ύφεσης για παράδομα της παιχνισταρικής.

09:54 Τις στόχους θα πρέπει να βάζουμε στα άτομα αυτά, εφόσον επιλέξουν μια θεραπεία, αν αυτή είναι κατάλληλη για αυτούς, και στη συνέχεια πώς θα τους παρακολουθούμε και ποιο θα είναι το όριο πάνω από το οποίο θα δώσουμε ένα δεύτερο φάρμακο ή μια άλλη παρέμβαση. Πώς βλέπετε λοιπόν την επόμενη δεκαετία στο κομμάτι αυτό, στη θεραπεία της παχυσαρκίας.

10:13 Αυτά είναι δύο κομμάτια. Το πρώτο απ' όλα, ο στόχος μας πρέπει να είναι να βελτιώσουμε την υγεία ενός ατόμου. Δεν πρέπει να είναι μέτρο η απώλεια βάρους. Δεν πρέπει να μετρούμε την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας με βάση τα κοιλά. Ένα άτομο το οποίο έχει κλινική παχυσαρκία έχει μία πάθηση η οποία είτε του έχει προξενήσει βλάβες, είτε δυσχεραίνει την καθημερινότητά του και συχνά έρχεται γιατί ακριβώς αντιμετωπίζει αυτή την κατάσταση.

10:40 Άρα ο πρώτος μας στόχος είναι να βελτιώσουμε τις εκδηλώσεις της γνώσης. Να βελτιωθεί η φερυπίνη ή η παντική στέατωση. Να βελτιωθεί η μικρολευκοματινουρία. Να μπορέσει ένας άνθρωπος ο οποίος δεν μπορούσε να δέσει τα κορδόνια του να τα δέσει. να μπορεί να βγει βόλτα με τα παιδιά του, τα εγγόνια του ή το σκύλο του και να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής του.

10:59 Αυτό λοιπόν είναι η θεραπεία της νόσου και όχι απλώς ένα νούμερο το οποίο αφορά τα πόσα κιλά έχει χάσει. Τώρα όσον αφορά το μέλλον, το μέλλον πραγματικά προδιογράφεται λαμπρό. Έχουμε ήδη στα χέρια μας εκπληκτικά φάρμακα. Άρα η βαρετρική χειρουργική εξακολουθεί μακροπρόθεσμα να είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος για την αντιμετώπιση της σοβαρής παχυσαρκίας, η οποία επιφέρει και μετρήσιμα, πάρα πολύ σαφώς μετρήσιμα αποτελέσματος όσον αφορά την οσυρότητα και τη θυμητότητα, αλλά τα νεότερα φάρμακα είναι πραγματικά εκπληκτικά και ευτυχώς ζούμε μια σιωπηλή επανάσταση, αν θέλετε.

11:36 Μια επανάσταση η οποία επιταχύνεται και επιταχύνεται με νέους παράγοντες, οι οποίοι αυτή τη στιγμή μελετώνται και αναμένουν να κυκλοφορήσουν στην αγορά και στο μέλλον με κάποια εμπόδια, κυρίως το κόστος, μπορεί να δούμε πραγματικά εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Μία εικόνα την οποία μέχρι τα προηγούμενα 7-8 χρόνια δεν τη φανταζόμασταν.

11:58 Είναι πραγματικά μια εποχή που θα μπορούσα σχεδόν να την παραλυλίσω με την έναρξη της θεραπείας με στατίνες για τη δυσλυπηδεμία. Είναι πραγματικά τόσο σημαντική η εποχή και ελπίζουμε ότι ο κόσμος και ιδιαίτερα η ιατρική κοινότητα θα αγκαλιάσει αυτές τις νέες θεραπείες, δεν θα τις στιγματίσει, δεν θα τις δαιμονοποιήσει, ακριβώς γιατί πραγματικά αλλάζουν το τοπίο στη θεραπεία της Παχυσαρχίας.

12:25 Κύριε Καθηγητά, ήταν πραγματική χαρά να σας έχουμε σήμερα μαζί μας και τη μεγάλη τιμή στα Θηροβόης. Το νέο consensus το οποίο διεξέχει στο Λάνσσετ αλλάζει πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και διχειριζόμαστε την πρέξη αρχεία. Όπως είπατε πολύ σωστά, όχι ως αριθμό και κοιλά, αλλά ως χρόνια νόσο με συγκεκριμένες επιπλοκές και εκδηλώσεις και συγκεκριμένα θεωρητικά κριτήρια.

12:45 Ευχαριστούμε θεραπεία για τη συμβολή σας αλλά και για το έργο σας στο πεδίο αυτό όλα αυτά τα χρόνια και τη συμβολή σας σε αυτό το νέο consensus. Εγώ σας ευχαριστώ πάρα πολύ και είναι πραγματικά μεγάλη χαρά και τιμή να βρίσκουμε εδώ Και φυσικά ευχαριστούμε όλους εσάς που μας ακούσατε Μείνετε συντονισμένοι για τα επόμενα επεισόδια του Atherovoice το επίσημο podcast της Ελληνικής Εταιρείας Αθήρως Κλήρωσης