E06: Lp(a) Awareness Day - Α. Τσελέπης, Β. Κώτσης, Χ. Μηλιώνης

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 και η Family Heart Foundation. Η RPLA αποτελεί ένα σημαντικό, αλλά συχνά υποκτιμημένο παράγοντα καρδιεύου κινδύνου. Εκτιμάται ότι περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους στον παγκοσμίους, αλλά και στην Ελλάδα, έχει αυξημένη επίπεδα, χωρίς απαραίτητα να το γνωρίζει. Οπότε σήμερα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε τρία βασικά ερωτήματα.

00:47 Τι είναι η RPLA και γιατί είναι διαφορετική από τις υπόλοιπες νεκροπρωτεΐνες, πόσο συχνή είναι και ποιον κίνδυνο προκαλεί και τέλος πόσο καξιολογούμε τα επίπεδά της και διαχειριζόμαστε τους ασθενείς με αυξημένα επίπεδα. Για να συζητήσουμε αυτά τα σημαντικά θέματα έχουμε τη χαρά και την τιμή να φιλοξενούμε τρεις εξαιρετικούς επιστήμονες τον ίναντι Πρόεδρο και το επόμενο Διοικητικό Συμβουλίο της Ελληνικής Εταιρείας Αυθυροσκλήρωσης οπότε μαζί μας είναι με τη σειρά όπως θα κάνουμε τη συνέντευξη ο καθηγητής Αλέξανδρος Τσελέπης, ομότιμος καθηγητής κλινικής βιοχημίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τον κύριο Βασίλειο Κότση, που είναι καθηγητής παθολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστημίου της Αισαλονίκης και μαζί μας είναι ο καθηγητής Χαράλαμπος Μιλιώνης, παθολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

01:32 Σας καλωσορίζω όλους θερμά και σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την παρουσία σας και τη συμβολή σας στη σημερινή μας συζήτηση. Αγαπητέ κύριε Ψελέπη, ξεκινάμε μαζί σας με τα βασικά. Οπότε τι ακριβώς είναι η Λιμπροτείνη Άνθα Μικρό και ποια είναι η δομή της. Καταρχήν να πω ότι είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά για μένα να συμμετέχω σε αυτό το podcast που συντονίζεται εσείς και η Ερμπάρκα και είναι και χαρά μου επίσης που συγκρίσκομαι με τον καθηγητή τον κύριο Κότση και τον καθηγητή τον κύριο Μιλιώνη σε αυτό το podcast που ελπίζω ότι θα είναι χρήσιμο για όσους το παρακολουθήσουν.

02:11 Να ξεκινήσουμε με την Ελπιλίτ. Τι είναι η Ελπιλίτ? Είναι μία λιποπρωτεΐνη, δηλαδή ένα σωματίδιο που κυκλοφορεί στο αίμα και αποτελείται από λιπίδια και πρωτεΐνες. Έχει την εξής ιδιομορφία, ενώ οι άλλες λιποπρωτεΐνες, αναφερέσουμε τα χειλομικρά δηλαδή VLDL, LDL και HDL ονομάζονται με βάση τη συμπεριφορά τους σε υπερφυγοκέντρηση πυκνοτήτων δηλαδή λέμε HDL high density LDL low density κτλ. Η L-πιλιτ λέει βρέθηκε από ένα σκανδιναβό το Καρμπέρκ ο οποίος ήταν γενετιστής και ο οποίος την βρήκε μαζί με την LDL ήταν στο ίδιο κλάσμα δηλαδή περίπου παρόμοια πυκνότητα Και αυτό το οποίο διαπίστωσαν μετά είναι ότι αυτή η λιποπρωτεΐνη διαφοροποιείται από την LDL γιατί έχει πάνω της μία επιπλέον πρωτεΐνη, την L-P-L-A, η οποία έχει το χαρακτηριστικό ότι αποτελείται από κυκλικούς δακτυλίους, από δακτυλίους κυκλικές δομές, οι οποίοι σταθεροποιούνται με τρεις δισουλφιδικούς δεσμούς ο κάθε ένας δακτήλιος από αυτούς οι οποίοι γίνονται μεταξύ κυστεϊνών που υπάρχουν αυτά τα μινοξέ.

03:36 Τώρα αυτή η απολυποπρωτεΐνη Λιτ Λέι έχει το χαρακτηριστικό ότι αποτελείται από αυτά τα κρίνγκλιστα τα κρίνγκλιστα ονόμασε ο Καρμπέρκ που την ανακάλυψε και την βρήκε και είπαμε γιατί μοιάζουν με ένα σκανδιναντικό γλυκό, κρίνγκλ, και μετά διαπιστώθηκε αναλύοντας τη δομή της από λιποπρωτεΐνης Λιτλέη, βρέθηκε ότι αποτελείται από δομές κρίνγκλ 4, που υπάρχει ένας υπότυπος κρίνγκλ 4-1, μετά κρίνγκλ 4-3 έως 10 από ένας υπότυπος, αλλά το κρίνγκλ 2, 4 υπότυπος 2, παρουσιάζει πολυμορφισμό.

04:19 Και έτσι εμφανίζονται διαφορετικά μεγέθη σε αυτό το κρίνγκλ, το κρίνγκλ 4 υπότυπος 2, μεταξύ των διαφόρων ανθρώπων, μεταξύ μας δηλαδή, έχουν διαφορές ως προς το μέγεθος. Και αυτό δίνει γέννηση και σε αυτό που λέμε ισομορφές της ελπιμιτλέη, δηλαδή μεγάλο μήκος της απολυμπορτείνης λιτλέη, Μεγάλη ισογροφή, μικρό μήκος, μικρή ισομορφή.

04:48 Τώρα, ένα χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι εκεί που είναι το κρίνγκλ 5, εκεί εμφανίζεται και μία αλληλουχία αμυνοξέων που μοιάζουν με το πλασμινογόνο. Με τη διαφορά ότι δεν μπορούν να γίνουν πλασμίνοι, δηλαδή να μπορούν να προκαλέσουν διάλυση του ηνόδους, δηλαδή να κάνουν την υνοδόληση. Αυτό είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό.

05:16 Λοιπόν, αυτά χοντρικά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της λιποπρωτεΐνης ΛιΠΛΕΙ. Δεν ξέρω αν θέλετε να με ρωτήσετε κάτι που πιθανώς το έργο ξεχάσει. Όχι, ήσουν καταπιστικός. Οπότε περνάμε στο επόμενο ερώτημά μου. Γνωρίζουμε ότι τα επίπεδα της Ελπιλεπιλέη διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ανθρώπων. οπότε το ερώτημά μου είναι πώς καθορίζονται τα επίπεδα της ποιος είναι ο ρόλος της οικονομικής προδιάθεσης ή από κάποιον άλλο παράγοντα και πώς επηρεάζονται από τον τρόπο ζωής ή τα φάρμακα τα οποία μπορεί να λαμβάνει κάποιος Κοιτάξτε, ξέρουμε ότι περίπου το 70 με 90% των επιπέδων της Lp-Litlay καθορίζονται γενετικά δηλαδή η Lp-Litlay κωδικοποιείται επειδή έχει αυτή την απολυποπρωτείνη Lp-Litlay από ένα γονίδιο που είναι το LPA και έτσι λοιπόν τα επίπεδα της καθορίζονται γενετικά.

06:12 Άρα από τη στιγμή που γεννιέται ένα παιδάκι θα έχει ένα αλφα επίπεδο, αλπίλητ λέει, αυτά ελάχιστα θα μεταβληθούν κατά τη διάρκεια της ζωής. Υπάρχουν παράγοντες οι οποίοι, μη γενετικοί παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να επηρεάσουν, αλλά αυτό είναι ελάχιστες επιβράσεις, δηλαδή την επηρεάζουν περίπου κατά 20%, όπως και ο τρόπος ζωής επίσης μπορεί να την επηρεάσει κατά 20%.

06:41 Το πολύ, τρόποι διατροφής και τα λοιπά, η γυμναστική και όλα αυτά, αλλά έχουμε ελάχιστες επιδράσεις. Άρα αυτό που κρατάμε είναι ότι τα επίπεδα της καθορίζονται βασικά γενετικά, δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της ζωής, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις, δηλαδή παραδείγμα τους χάρη αν κάνω μία αγκιοπλαστική, μπορεί στους επόμενους δύο με τρεις μήνες να έχω μία μικρή μεταγωγή, αλλά από εκεί και πέρα τα επίπεδα δεν μεταβάλλονται, γιατί όπως θα ακούστηκε παρακάτω, για να μπορούμε να έχουμε μία σημαντική επίδραση στα επίπεδα της Ελπιδίκης, χρειαζόμαστε ειδικές θεραπείες για τις οποίες θα αναφερθούν οι άλλοι συνάδελφοι.

07:32 Αυτή είναι η απάντησή μου σε αυτό. Δεν ξέρω αν ξέχασα κάτι να σας πω ή αν δεν κάλυψα κάποιο από αυτό το οποίο με ρωτήσατε. Όχι, είσαστε σαφείς. Καθορίζεται κατά το πλήστον γενετικός. Είναι σταθερά τα επίπεδά της και μεταβάλλονται ελάχιστα από τα διαθέσιμα φάρμακα ή από τον τρόπο ζωής που μπορεί κάποιος να ακολουθεί. Ναι, κύριε Μπάρκ, απλώς να σας πω παραδείγματα.

07:59 στον υποθυριοειδισμό μπορεί να έχουμε μία μικρή αύξηση ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης στις γυναίκες. Αυτό είναι ή μετά από μία αγκιοπλασκή, είπαμε, μπορεί να αυξηθεί λίγο κατά 20%. Αυτές είναι μικρές μεταγωγές. Να κρατήσουμε αυτό. Γερετικά καθορίζονται τα έτοιμα. Εξαιρετικά. Η επόμενη ερώτησή μου είναι, πρώτον, έχει κάποια φυσιολογική λειτουργία η RPT-Lay και από την άλλη πλευρά όταν αυτή είναι πολύ αυξημένη τότε ποια διαφορά της με άλλες αθυρογόνες υποπρωτείνης όπως είναι η LDL.

08:35 Ναι, κύριε Μπάρκα, έχουν περιγραφεί διάφορες θεωρίες για το ποιος είναι ο φυσιολογικός γιατί η φύση αποφάσισε να βάλει αυτή την υποπρωτείνη μέσα μας. Ποιος είναι ο φυσιολογικός της ρόλος. Και έχουν περιγραφεί, υπάρχουν διάφορες θεωρίες, παραδείγματος χάρη ότι βοηθάει πολύ στην επούλωση των πληγών. Δηλαδή επειδή έχει αυτό το πλασμίνο και like domain στο κρίνγκλι 5, συνδεδεμένο στο κρίνγκλι 5, αυτό έρχεται και παρεμβαίνει, συνδέεται με το ενώδες, σταθεροποιεί εκεί που έχει γίνει η πληγή, σταθεροποιεί εκεί και το μικρό θρομβάκο που έχει γίνει, που είναι χρήσιμος για να μην χάσουμε αίμα και να βοηθηθεί η επούλωση της πληγής.

09:19 Εκεί πέρα λοιπόν, σταθεροποιεί αυτό, επίσης με μηχανισμούς που δεν έχουν και πλήρως επεξηγηθεί, βοηθάει στο πολλαπλασιασμό το γιταρικό, στο σημείο εκεί που έχει δημιουργηθεί το τραύμα, έτσι λοιπόν βοηθάει σημαντικά στην επούλωση πληγών, τραυμάτων και σας περιέγραψα κάποιους από αυτούς τους μηχανισμούς που επίσης βρίσκονται ακόμα υπό διερεύνηση.

09:51 Και να σας πω γιατί. Γιατί υπάρχει το εξής ερωτηματικό. Εάν ας πούμε εγώ έχω 5 μιλιγκράμμπ Ερντιέλ και κάποιος άλλος έχει 20 που και αυτά θεωρούνται κάπως φυσιολογικά επίπεδα διαφοροποιούμε μεταξύ της ικανότητας να γίνει η επούλωση μιας κλησικής δικιάς μου σε σχέση με το άτομο που έχει 20, δεν έχουν παρατηρηθεί τέτοιες διαφορές.

10:21 Άρα λοιπόν και αυτό είναι υποερωτηματικό. Ένα δεύτερο πράγμα το οποίο ξέρουμε είναι ότι η Alpilite μεταφέρει τα οξυδωμένα φωσφολυπίδια μέσα στο αίμα μας. Τα οξυδωμένα φωσφολυπίδια δημιουργούνται όταν πολυακόρεστα φωσφολυπίδια που έχουν στη δύο θέσεις, πολυακόρυξης λιπαριαλισίδα βρεθούν κάτω από συνθήκες οξυδοτικού στρες, αυτά λοιπόν προτιμούν να συνδεθούν πάνω στην ελπιλίτλεη.

10:50 Έτσι λοιπόν, περιφερόμενη η ελπιλίτλεη μέσα στο αίμα μας, στους διάφορους ιστούς, συνδέει εκλεκτικά αυτά τα προφλεγμονώδη φωσφολυπίδια, τα μαζεύει δηλαδή από το σώμα μας, τα συγκεντρώνει πάνω της και έτσι απαλλάσσει διάφορα σημεία του σώματός μας από αυτά τα προφλεγμονώδη οξυδομένα φωσφολυπίδια τα οποία έτσι αποτοξικοποιεί κάπως το σώμα μας από αυτά τα οξυδομένα φωσφολυπίδια.

11:22 Είναι μία από τις δράσεις φυσιολογικές της L-Pilliplay. Ένα τρίτο σημαντικό είναι ότι βοηθάει στην ανάπλαση του αγκιακού τείχωμα. Δηλαδή, περνάει μέσα από το ενδοθήριο, μπαίνει στο αγκιακό τείχωμα και εκεί συνδέεται με πρωτογλυκάνες, υνοδονεκτίνη και τα λοιπά μέσα στο αγκιακό τείχωμα. Και εκεί με μηχανισμούς που ακόμα είναι υποδιερέννηση διεγείρει τον πολλασιασμό των λίων μυκοκυτάρων τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στο να σταθεροποιηθεί το αγκιακό τείχωμα και να αναπλαστεί.

11:59 Βέβαια όταν είναι σε πολύ μεγάλη συγκέντρωση τότε η LP-Li-Clay θα κάνει το αντίθετο αποτέλεσμα, θα δράσει δηλαδή προαθυρογόν. Και τώρα κάτι άλλο το οποίο βρίχεται επίσης υπό διερεύνηση και υπάρχουν αντικροόμενες απόψεις, εάν παίζει κάποιο ρόλο αντικαρκυνικό. Δηλαδή να σταματάει την ανάπτυξη των νεοπλασμάτων. Φαίνεται ότι η αναστέριτη αγγεωγένεση που είναι υπεύθυνη, είναι σημαντική για να αναπτυχθεί ένας καρκίνος και επίσης σταματάει τη μετάσταση και επίσης ο ρόλος αυτός είναι διαμέσου αυτής της αλληλουχίας που μοιάζει με το πλασμινογόνο, διότι σταματάει τη γέννηση της πλασμίνης, που η πλασμίνη έχει ένα ρόλο να διαλύει τους ιστούς και να προκαλεί έτσι την δυνατότητα καρκινικών κυτάρων να προχωρούν και να προαπλασιάζονται μέσα στο περιβάλλον.

13:04 Αυτές λοιπόν είναι τέσσερες από τις ιδιότητες της LP-Lit-Lay. Χρειάζεται να απαντηθούν και να διερευνηθούν επιπλέον. Πώς προς τον παθολογικό της ρόλο, δηλαδή ότι όπως η LDL οξυδώνεται και τα λοιπά και προκαλεί ανάπτυξη αθυρωματικής πλάκας, αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, το οποίο θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας και επίσης επειδή μεταφέρει τα οξυδομένα φωσφολπίδια, όταν πια βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, τα οξυδομένα αυτά φωσφολπίδια επιτείνουν την αθυρογένεση στο αρτηριακό τείχωμα και την ανάπτυξη αθυρωματικής πλάκτης.

13:44 Ευχαριστώ πολύ. Εμείς ευχαριστούμε, αγαπητέ κύριε Τσελέπη, για αυτή τη σαφή και κατατοπιστική εισαγωγή που μας κάνατε στη βιολογία της Apple of the Lake. και ας περάσουμε τώρα από την βασική επιστήμη στην κλινική της σημασία. Αγαπητέ κύριε Κότση, θα θέλαμε να ξεκινήσουμε από την επιδημιολογία. Οπότε το αρχικό μου ερώτημα είναι πόσο συχνή είναι η αυξημένη επιδηλώση στο γενικό πληθυσμό και αυτό σημαίνει πόσα άτομα περιέχονται παγκοσμίως αλλά και πολύ περισσότερο εδώ στην Ελλάδα.

14:16 Έχουμε κάποια τεχνική στοιχεία. Καλημέρα κύριε Μπάρκα. Εγώ έχω τη μεγάλη χαρά να είμαι κοντά σας σήμερα από το podcast της Ελληνικής Εταιρείας Υφυροσκλήρωσης. Η Ελληνική Εταιρεία Υφυροσκλήρωσης βρίσκεται πάλι στο πρωτοπόρο αγών εναντίον της πρόληψης των καρδιαγιακών συμβαμάτων και η LP-Litlay είναι ένα κόνσεπ που τα τελευταία χρόνια υπάρχει στην καθημερινότητα των ανθρώπων και για αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό να ενημερωνόμαστε και να ενημερώνουμε για τα καινούργια δεδομένα που υπάρχουν Είναι πάρα πολύ συχνή πάθηση. Είναι μια πάθηση που αφορά ένα στους τέσσερις, ένα στους πέντε ανθρώπους παγκοσμίως.

14:54 Με τον τρόπο αυτό, στην Ελλάδα περιμένουμε περίπου ένα με δύο εκατομμύρια ανθρώπους να είναι άνθρωποι που έχουν αυξημένη LP-Li-Klay, δηλαδή άνθρωποι που έχουν πάνω από 125 νανομόλανα αναλήτρω LP-Li-Klay στο αίμα τους. Ουσιαστικά, δηλαδή, μιλάμε για μια πάθηση που μπορεί να αφορά το διπλανό μας. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό για να το ξέρουμε στους ανθρώπους που έχουν μεγάλη προδιάθεση για καρδιαγιακά νοσήματα.

15:28 Οπότε, κρατάω ότι είναι μια πολύ συχνή κληρονομόνη πάθηση. Αν ήμασταν σήμερα πέντε σε αυτό το πάνελ, ένας θα είχε αυξημένη επιλήτη λέει. Οπότε, γιατί πρέπει να μας ανησυχεί αυτή η αυξημένη επιλήτη λέει. Είπε ο κ. Τσελέπης ότι είναι αθυρογόνος, ότι αυξάνει τον κίνδυνο κάποιος να αφανίσει κάποιο καρδιακό επεισόδιο. Συγκεκριμένα όμως, ποιες καρδιακές παθήσεις συσχετίζεται η αυξημένη λιπλή τη λέει και ποια είναι η σχέση της με τα διαφορετικά καρδιακά επεισόδια ή άλλες νόσους ενδεχομένως.

15:56 Ξέρουμε πολύ σίγουρα ότι συσχετίζεται με την αθυρομάτωση στον οργανισμό μας Και αυτή η αθυρωμάτωση μπορεί να αφορά την καρδιά, δηλαδή να κάνει βαλβητικές πατήσεις στην καρδιά, να κάνει στεφανία νόσο στην καρδιά, να προκαλεί επίσης αγκιακά, κεφαλικά επεισόδια ή περιφερική αρτηριακή νόσος. Αυτό που δεν ξέρουμε 100% σίγουρα αν φτάνει από μόνη της ή πρέπει να συνδυάζεται και με άλλες λιποπρωτεΐνες, το πιο λογικό είναι ότι συνδυάζεται με την LDL ή και με άλλους παράγοντες καρδιακού κινδύνου.

16:25 Τι γίνεται λοιπόν σε αυτές τις περιπτώσεις, ένας άνθρωπος ο οποίος έχει αυξημένο καρδιαγιακό κίνδυνο, ένα κίνδυνο που εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως είναι η υπέρταση, όπως είναι ο σαφαρότης διαβήτης, όπως είναι η ξημένη LDL, όπως είναι το κάπνισμα, ένας τέτοιος άνθρωπος που θα έχει ταυτόχρονα αυξημένη LPLA, τότε η πιθανότητα να παρουσιάσει ένα στεφανιαίο επεισόδιο ή ένα αγκιακό γεφαλικό επεισόδιο είναι ακόμα μεγαλύτερη.

16:51 Θεωρούμε δηλαδή ότι ουσιαστικά πολλαπλασιάζει τον καρδιαγιακό κίνδυνο στους αρρώστους που έχουν αυξημένο καρδιαγιακό κίνδυνο. Και όπως είπαμε είναι κάτι που μέχρι τώρα δεν μπορεί να γίνει κάτι παραπάνω από αυτό που γνωρίζουμε. Δηλαδή είναι η γενετική προδιάθεση του κάθε ατόμου που καθορίζει το επίπεδο της LP-Litlay στον οργανισμό μας.

17:14 Άρα δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα μέχρι στιγμής έτσι ώστε να βελτιώσουμε την LP-LIT-LAY μας και ελπίσουμε στην επιστήμη στο μέλλον που θα μας δώσει καινούργια φάρμακα που θα ακούσουμε στη συνέχεια. Τελικά όμως ποιος πρέπει να τη μετράει σύμφωνα με ό,τι έχουμε πει την LP-LIT-LAY. Ποιοι και πότε. Για παράδειγμα υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες ασθενών που προτείνουν συγκεκριμένα. Τι λένε οι καταστηντήρες οδηγίες.

17:38 Οι καθηγητήρες οδηγίες λένε ότι ένας άνθρωπος μία φορά στη ζωή του καλό είναι να μετρήσει την LP-Litlay. Αυτός είναι ένας γενετικός δείκτης, ένας δείκτης που μας δείχνει αν έχουμε προδιάθεση να παρουσιάσουμε καρδιαγιακό σύμβαμα. Αυτό είναι σίγουρο, δηλαδή ότι ένας άνθρωπος ο οποίος έχει αυξημένη LP-LIT-LAY έχει πολύ αυξημένο καρδιακιακό κύμνο, γι' αυτό καλό είναι να τη μετράμε τουλάχιστον μια φορά στη ζωή μας.

18:03 Δεν είναι ανάγκη να τη μετράμε πολλαπλές φορές, γιατί όπως είπε και ο κύριος Σελέπης, η γενετική προδιάθεση είναι κυρίως που καθορίζει το αν έχουμε αυξημένη LP-LIT-LAY ή όχι. Οι παράγοντες, οι επιγενετικοί, αυτοί που κάθονται πάνω στην προδιάθεσή μας, την κληρονομική από το DNA μας, από την κληρονομικότητά μας, είναι πάρα πολύ μικροί, άρα ουσιαστικά έστω και μία φορά αρκεί για να ξέρουμε τον καρδιαγιακό μας κίνδυνο.

18:32 Σε ειδικές περιπτώσεις, σε ασθενείς που έχουν παραδείγματος χάρη εμφάνιση στην οικογένεια πολύ νωρίς στη ζωή αγκιακών εγκεφαλικών επεισοδίων, εμφάνιση πολύ νωρίς στη ζωή στεφανιών επεισοδίων ή βαλβηδικών παθήσεων, θα ήταν καλό να μετρηθεί η LP-Litlay ανεξάρτητα από όταν πάμε στο γενικό πληθυσμό. Σε αυτούς τους πληθυσμούς πιστεύω ότι σίγουρα θα βελτιώσει την πρόγνωσή τους ως προς την εμφάνιση καρδιακού κινδύνου στο μέλλον.

19:05 Αγαπητέ κύριε Κώτση, σας ευχαριστούμε πολύ. Είναι σαφές λοιπόν ότι η LP-Litlay αποτελεί ένα συχνό, σημαντικό, αλλά συχνά υποκτημημένο παράγοντα καρδιακού κινδύνου. Ας δούμε τώρα πώς αυτή η γνώση μεταφράζεται στην καθημερινή κλινική πράξη και το πώς μπορούμε να δεχειριστούμε άτομα με αυξημένη επιλήτη, λέει. Σας καλωσορίζω θερμά και ευχαριστώ ιδιαίτερα για την παρουσία και τη συμβολή σας στη σημερινή μας συζήτηση.

19:27 Και εγώ σας ευχαριστώ κύριε Μπάρκα. Είναι πολύ σημαντικό να συμμετέχουμε σε αυτές τις συζητήσεις και σε αυτή την ωραία θεματολογία που πραγματικά η Ελληνική Εταιρεία Αθυροσπύρωσης φαίνεται ότι καθιερώνει για την ενημέρωση τόσο του ιατρικού κόσμου όσο και του κοινού που ενδιαφέρεται. Αγαπητέ κύριε Μιλιώνη, όταν βρούμε έναν ασθενή με αυξημένη λιππιλίτη λέει, το πρώτο ερώτημα είναι πώς αξιολογούμε τον κίνδυνο αυτού του ασθενή ή αυτού του ατόμου που έχει αυξημένα επίπεδα.

19:57 Το βασικό είναι να μην αξιολογούμε ποτέ την αυξημένη λιποπρωτεΐνη, δηλαδή απομονωμένη. Και να εντάσσουμε πάντα μέσα στη συνολική καρδιαγιακή εικόνα του ασθενούς. Δηλαδή πρώτα βλέπουμε αν υπάρχει ήδη εγκατεστημένη καρδιαγιακή νόσος, αν υπάρχει σαχαρόδη διαβήτης, χρόνια νευρική νόσος ή οικογενής υπερχολυστερολεμία, γιατί αυτές οι καταστάσεις από μόνες τους καθορίζουν υψηλό ή πολύ υψηλό κίνδυνο.

20:24 Αν μιλάμε για πρωτογενή τώρα πρόληψη, τότε συνεκτιμούμε την LPA μαζί με τους κλασικούς παράγονες κινδύνου, όπως είναι η μυκήρα, η αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, η αίρτη έλκωλη στερόλη, ο διαβήτης, η νευρική λειτουργία με τις παραμέτρους της και βέβαια το οικογενειακό ιστορικό πρόημης καρδιακής νόσου. Άρα, η αυξημένη LPA λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας ενισχυτής του κινδύνου.

20:51 Μας δείχνει δηλαδή ότι ο ασθενής μπορεί να έχει μεγαλύτερο συνολικό καρδιαγιακό κίνδυνο από αυτό που φαίνεται με μια πρώτη συμβατική εκτίμηση. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στους ασθενείς που κατακτηρίζονται ως ενδιάμεσου κίνδυνο, όπου μπορεί να αλλάξει τη στάση μας ως προς την ένταση της τρολητικής ή της παρέμβασης της οποία θα κάνουμε εμείς.

21:16 Στην πράξη όμως όταν η έρπινη τλέη είναι αυξημένη, συνήθως οδηγούμαστε σε πιο εντατικό έλεγχο των λεγόμενων τροποποιήσιμων παραγών των κίνδυνων και ιδιαίτερα της LDL-κοριστερόλης και σε ορισμένες περιπτώσεις σε πιο προσεκτική εκτίμηση ή αναζήτηση υποκλινικής αφιεροσκλήρωσης. Οπότε αν έπρεπε να το πω πάλι με μία φράση, η L-Pillet-Lay δεν αντικαθιστά την κλασική εκτίμηση του κινδύνου, την κάνει πιο ακριβή και ίσως και πιο ουσιαστική.

21:48 Ακόμη και αν δεν έχουμε ακόμη ευρέως διαθέσιμη ειδική θεραπεία για τη μείωση της L-Pillet-Lay, πώς πρέπει να δεχειριζόμαστε αυτούς τους ασθενείς σήμερα στην κληκή πράξη. Έχετε δίκιο σήμερα, ακόμη και αν δεν έχουμε ευρέως διαθέσιμη μια ειδική θεραπεία που να στοχεύει άμεσα την LP-Litlay, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να μένουμε αδρανείς.

22:07 Το αντίθετο. Η αυξημένη λιποκροτείνη Litlay είναι ένα καμπανάκι ότι ο ασθενής μας μπορεί να έχει μεγαλύτερο καρδιαγιακό κίνδυνο από αυτό που φαίνεται με μια συμβατική εκτίμηση. Και άρα πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί και πιο δραστήριοι στην πρόληψη. Στην κλινική πράξη, το πρώτο που κάνουμε είναι η σωστή διαστρωμάτωση του κινδύνου.

22:31 Βλέπουμε δηλαδή, όπως είπαμε, αν ο ασθενής μας έχει καρδιαγιακή νόσο, διαβήτη νευρική νόσο, υπέρπολη στερολεμία, σοβαρό οικογενειακό ιστορικό και αν ναι, μιλάμε ήδη για έναν ασθενή που χρειάζεται ανταδική αντιμετώπιση. Το δεύτερο, ίσως πιο σημαντικό, είναι η επιθετική αντιμετώπιση όλων των υπόλοιπων τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου.

22:56 Δηλαδή, αλλαγή του τρόπου ζωής, πρέπει δηλαδή να συστήνουμε και να διατηρούμε το σωστό μας βάρος και να προχωρούμε σε τακτικά προγράμματα άσκησης, διακοπή του καπνίσματος, αν αυτό είναι δυνατό να εξασφαλίζουμε έναν ήρεμο και αρκετά ξεκούραστο ύπνο και βέβαια να ελέγχουμε τις παραμέτρους που αφορούν την αρπηριακή πίεση, το γλυχαιμικό έλεγχο, τη ρύθμιση της LDL χολυστερόνες.

23:23 Με απλά λόγια, αφού δεν μπορούμε ακόμη να μειώσουμε ειδικά την RPL, ας μειώσουμε όσο μπορούμε περισσότερο το συνολικό αθυροστηρωτικό φωτίο και το συνολικό κίνδυνο. Και πάλι ένα μήνυμα, η αυξημένη RPL δεν είναι μια απλή εργαστηριακή εξέταση, είναι ένα σήμα κινδύνου, το οποίο πρέπει να μας κινητοποιεί έτσι ώστε να περάσουμε σε μια εποχή συνολικής ρύθμισης των παραγών των κινδύνων πριν από την εμφάνιση των ειδικών θεραπείων.

23:54 Οπότε περνώντας προς το μέλλον και μάλιστα σύντομο μέλλον, ποιες νέες θεραπείες βρίσκονται σε ανάπτυξη για τη μείωση της Ερπινίτη Λέι και τι μπορούμε να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια. Τώρα πραγματικά πρέπει να πούμε ότι υπάρχει λόγος αισιοδοξίας, γιατί για πρώτη φορά δεν μιλάμε απλά για μια καλύτερη κατανόηση της Επιρκλή, αλλά και για θεραπείες που τη στοχεύουν ειδικά και μπορεί να τη μειώσουν σε πολύ εντυπωσιακά επίπεδα.

24:20 Οι πιο προχωρημένες τώρα προσυγγίσεις είναι αυτές που αφορούν θεραπείες που βασίζονται στο RNA, δηλαδή τα αντινοηματικά, όπως λέγονται, πεπίδια και τα μικρά τα εμβαλώμενα RNA μόρια και βέβαια άλλου είδους θεραπείες που είναι μικρά μόρια, τα οποία πραγματικά στοχεύουν και αυτά στη μείωση της σύνθεσης της RPD-Clay εκτός από την παραγωγή της από το γονείδιό της.

24:47 Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι μιλάμε πια για μειώσεις με τις ειδικές θεραπείες που μπορεί να υπερβαίνουν και το 95% όπως φαίνεται στις μελέτες των οποίων τα αποτελέσματα είναι διαθέσιμα. Το ερώτημα όμως πλέον που τίθεται είναι ότι αν εμείς κατορθώσουμε πραγματικά να μηδενίσουμε τα επίπεδα της LPT-Lay στον οφρό, αυτό θα οδηγήσει και σε λιγότερα εφράγματα, σε λιγότερα γεφαλικά, σε λιγότερους καρδιαγιακούς θανάτους.

25:17 Έτσι λοιπόν αναμένουμε τα αποτελέσματα μελετών, για εδώ να σημειώσουμε τη μελέτη RP-Litlay Horizon με το Pelakasen ή να σημειώσουμε τη μελέτη Ocean-Litlay Outcomes με το Vaziran, άλλες μελέτες που ακολουθούν με άλλα μόρια, τα οποία θα μας δώσουν πραγματικά σημαντικά στοιχεία κατά πόσο μειώνονται οι καρδιαγιακές εκβάσεις.

25:42 Το μέλλον λοιπόν πραγματικά χαρακτηρίζεται αισιόδοξο και ρεαλιστικά μπορούμε να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια μια μεγάλη αλλαγή. Αν τα αποτελέσματα αυτά μας δείξουν ότι η μείωση της LPT μεταφράζεται και σε λιγότερα καρδιαγιακά συμπάντα, πιθανότατα θα περάσουμε από την εποχή που απλά αναγνωρίζουμε τον κίνδυνο, στην εποχή που μπορούμε να το μειώσουμε δραστικά παρεμβαίνοντας σε έναν ακόμη στόχο των λιπιδίων.

26:13 Οπότε πριν κλείσουμε θα ήθελα να σας ζητήσω έναν σύντομο επίλογο. Ποιο είναι το ένα μήνυμα που θα θέλατε να δώσετε στο κοινό και στους επαγγελματίες υγείας που ασχολούνται με την κοινωνική πρόληψη στη σημερινή ημέρα ευαισθητοποίησης για την RPL? Νομίζω ότι το μήνυμά μας πρέπει να είναι απλό. Η RPL είναι ένας σημαντικός κληρονομικός παράγοντας καρδιακού κινδύνου, συχνά με μια διάγνωστος.

26:42 Με μία μονομέτρηση, τουλάχιστον μια φορά στη ζωή, μπορούμε να εντοπίσουμε έγκαιρα άτομα τα οποία είναι υψηλού κινδύνου και να παρέμβουμε πιο σωστά και πιο αποτελεσματικά. Θεωρώ ότι η ενημέρωση και η έγκαιρη διάγνωση πραγματικά μπορούν να σώσουν ζωές. Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους εκκληκτούς μας καλεσμένους σήμερα, τον καθηγητή κύριο Αλέξανδρο Τσελέπη, τον κύριο Βασίλη Κότση και τον κύριο Χαράδο Μπουμπιλιώνη για την εξαιρετική αυτή συζήτηση και τις πολύτιμες πληροφορίες που μας δώσανε κατά αυτή η ιδιαίτερη ευχάριστη συζήτηση.

27:20 Ευχαριστώ θερμά για την τιμητική αυτή πρόσκληση και χαρά μου που συμπήρξαμε και νομίζω ότι θα προκύπτει μια αρκετά χρήσιμη συζήτηση για αυτούς που θα παρακολουθήσουν αυτό το podcast. Ήθελα να τονίσω και να διαφιονίσω κάτι. Εκτός από το ρόλο της LP-LIT λέει και στη στένωση ασβεστοποιών, στένωσης αρρωτικής βαλβίδας, που τώρα πια ξέρουμε αρκετούς μηχανισμούς με τους οποίους αυτή προκαλείται, υπάρχει βιβλιογραφία που αναφέρει ότι προκαλεί και στένωση της μητροειδούς βαλβίδας άρα μπορεί να αποτελεί και ένα παράγοντο κιντήνου γενικά για τη στένωση βαλβίδων και όχι μόνο της αορτικής.

28:04 Αλλά ας περιμένουμε γιατί προχωράει η γνώση, εξελίσσεται και να το συζητήσουμε με το καλό σε μια επόμενη επιστημονική συνάντηση που θα έχουμε. Η συζήτηση ήταν, πιστεύω, διεξοδική. Ήταν διευκρινιστική ως προς το ρόλο της LPG, λέει, ως παράγοντα καρδιαγιακού κινδύνου. Η πρόληψη σώζει και πρέπει να ξέρουμε ότι προλαμβάνοντας την νόσηση είναι σημαντικότερο παρά να τη θεραπεύουμε.

28:39 Σας ευχαριστώ πολύ, εκ μέρους της Ελληνικής Εταιρείας Υθυροσκλήρωσης. Σας ευχαριστούμε πολύ. Και εγώ με τη σειρά μου να σας ευχαριστήσω όλους σας και με αφορμή λοιπόν της σημερινής μέρας ευαισθητοποίησης για την Επιλυτηλέη τα βασικά μηνύματα είναι απλά και είναι τα εξής Πρώτον, μετρήστε την Επιλυτηλέη τουλάχιστον μία φορά στη ζωή σας και δεύτερον, η γνώση αυτού του γεννητικά καθοριζόμενου παράγοντα κίνδυνου μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην καλύτερη πρόληψη μελλοντικών καρδιακών επεισοδίων.

29:06 Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ που ακούσατε το σημερινό επεισόδιο του Athero Voice Podcast. Μείνετε συντονισμένοι για τα επόμενα επεισόδια όπου συνεχίζουμε να συζητάμε τις σημαντικότερες εξελίξεις στην πρόληψη της αφιεροσφύρωσης και της καρδιακής νόσου.