Β. Βασιλειάδης: Αρχιτεκτονική, Παρθενώνας, Renzo Piano & Φονξιοναλισμός | Beyond Podcast #102

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Το 2015, ο Μπαράκ Ομπάμα, ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος της Αμερικής, πήγε σε μια εκκλησία μεθοδιστών, οι οποία απαρτιζόταν κυρίως από μαύρους, με αφορμή την δολοφονία μιας κληρικού της εκκλησίας εκείνης, η οποία είχε πληρώσει το ίσαντο τίμημα λόγω του χρώματος που είχε το δέρμα της. Ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα ήταν στο πόντιουμ και έδινε το λόγο του, έκανε μια παύση και ξεκίνησε να τραγουδάει μετά από λίγο ένα νύμνο το Amazing Grace.

00:35 Ήταν μια ιδιαίτερα έντονη σκηνή γιατί δεν είναι σύνθες ένας Αμερικανός πρόεδρος να τραγουδάει δημόσια και αλήθεια είναι ότι δεν είναι σύνθες να τραγουδάει ο οποιοσδήποτε δημόσια, δεν είναι τραγουδιστής. Και υπήρχε και ένας λόγος παραπάνω που έκανε τη στιγμή πολύ έντονη καθώς ήταν ο ίδιος Αφροαμερικανός πρόεδρος, ο πρώτος όπως είπαμε πριν και η γυναίκα η οποία είχε χάσει τη ζωή της την είχε χάσει λόγω του χρώματος που είχε το φέρμα της.

01:03 Είναι όμως ενδιαφέρον σαν συγκυρία, είναι ενδιαφέρον σαν θέμα για ένα λόγο ακόμα. Το Amazing Grace είναι ένας ύμνος, ίσως ο πιο τραγουδισμένος ύμνος χριστιανικό στων τελευταίων 200 ετών στον αγγλοσαξονικό κόσμο και κατ' ουσίαν πραγματεύεται την δυνατότητα που σου παρέχει η εκκλησία, η Ορθοδοξία, ο χρυσιανισμός στην προηγουμένη περίπτωση να μετανοείς ασχέτως των αμαρτιών που έχεις κάνει και στους πρώτους στίχους κατ' ουσίαν αυτό λέει λέει δηλαδή ότι ευχαριστεί τον Θεό ευχαριστεί τη χάρη του Θεού ο στιχουργός για το γεγονός ότι ήταν ένας ρετς ένας ταλέπορος, ένας τυποτένιος ο οποίος μπόρεσε και συγχωρέθηκε και βρήκε το δρόμο του για να είτε λοιπόν μια πορεία το ποιος ήταν ο στιχουργός αυτός και για ποιο λόγο θεωρούσε ότι είναι αυτό του ρετς, δηλαδή τυποτένιο.

02:00 Στην χουργό ήταν ένας κύριος ονόματι Τζον Νιούτον, ο οποίος μεταξύ άλλων στη ζωή του πέρασε ένα ικανό χρονικό διάστημα όντας κυβερνήτης δηλωμπορικών σκαφών, μεταφέροντας δηλαδή Αφρικανούς δούλους, σκλάβους, από την Αφρική στην Αμερική σε ένα τριμερές εμπόριο που γινόταν επί κάποιους αιώνες, με αγαθά να πηγαίνουν από την Ευρώπη στην Αμερική, τα πολλούσαν εκεί πέρα, τα ανταλλάζανε μάλλον με σκλάβους, μεταφέραν τους σκλάβους στην Καραϊβική, στη Βοστόνη και στην Αμερική γενικότερα, στη Βραζιλία και φορτώνανε αγαθά από την Αμερική, όπως ζάχαρη κλπ. και τα επιστρέφανε στην Ευρώπη.

02:40 Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν, το γεγονός ότι ήταν κυβερνήτης δημοσιοπορικού, να θυμίσω ότι μεταφέρθηκαν περίπου 12 εκατομμύρια Αφροαμερικανοί από την Αφρική στην Αμερική με το 15% περίπου να πεθαίνει κατά τέτοια του αξιδιού δηλαδή ένα νούμερο πάνω από του 1,5 εκατομμυρίου. Οι συνθήκες όπως θα περιμένει κανείς ήταν πολύ άσχημες και όσοι δεν πέθαιναν υφίσταντο πάρα πολύ κακή μεταχείριση.

03:12 Υπήρχαν στα σκάφια αυτά, άμα διαβάσει κανείς την ιστορία Υπήρχαν σειρές στις οποίες ήταν αλυσοδεμένοι οι σκλάβοι και επειδή δεν χωράγανε σε μία σειρά έμπαινε και δεύτερη και τρίτη σειρά και όπως καταλαβαίνει κανείς όλες τις ανάγκες τους, τις βιολογικές είτε κούναγε το πλοίο είτε είχαν την φυσική τους ανάγκη την έκανε ο ένας πάνω στον άλλον.

03:38 Και σε περιπτώσεις που τις ανασχετούσαν για την κατάσταση που επικρατούσαν στο πλοίο σταματούσαν να τρώνε και είχαν οι άνθρωποι οποίοι τους είχαν κατασκευάσει και τους μεταφέρανε στην Αμερική είχαν κάποιους μηχανισμούς που τους βάζανε στο σαγόνι τους τους ανήναν το σαγόνι με τροχαλεία και τους ταΐζανε με το ζόρι και είναι πολλές φορές εκείνες που ταΐζανε μάλλον ανοίγανε το σαγόνι τους τόσο πολύ που εκείνο έσπαγε και προφανώς δεν αποκαθίσα το ποτέ Είναι λοιπόν πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι το 2015, περίπου 150 χρόνια ας πούμε, μετά από τον Νιούτον, πήγαμε από μια κατάσταση 12 εκατομμυρίων σκλάβων και την συγγραφή ενός χριστιανικού ύμνου για την συγχώρεση και τη μετάνοια, στην δυνατότητα ένας Αφρομερικανός πρόεδρος, ένας Αφρομερικανός άντρας μάλλον, να εκλέγεται πρόεδρος Αμερικής και να τραγουδάει το Amazing Grace.

04:39 Ποιος κατέστησε αυτή τη μετάβαση εφικτή. Προφανώς δεν είναι ένας άνθρωπος, είναι ένα κύμα φιλοσοφικό, ηθικό. Ο χριστιανισμός έπαιξε μεγάλο ρόλο, οι χριστιανικές αξίες, δηλαδή όποτε αυτές υιοθετούνται, όχι πάντα προφανώς. αλλά ένας άνθρωπος είναι αυτός ο οποίος έβαλε τη σφραγίδα του και είναι ο Αβραάμ Λίνκον είναι ο πρόεδρος Αμερικής ο οποίος ανέλαβε την διακυβένηση της χώρας του αν θυμάμαι καλά το 1860 και επειδή ήταν γνωστός για τις απόψεις του σχετικά με τη δουλεία και την πρόθεσή του να την καταργήσει με το που ανέλαβε την διακυβένηση του τόπου του νότιες απικίες αποσχίστηκαν και επιτέθηκαν άνθρωπα με καλά σε ένα οχυρό όνομα τη Σάμπτερ.

05:32 Και με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος. Ήταν λοιπόν μια απόφαση την οποία έπρεπε να πάρει ο Λίνκον, το κατά πόσο δηλαδή θα επιμείνει, θα επιδιώξει να καταργήσει την δουλεία. Και το διακύβευμα ήταν πολύ μεγάλο. Δηλαδή, μόνο και μόνο η εκλογή του σήμαινε μια πιθανή διάλυση της Ένωσης, όπως και έγινε η προσπάθεια αυτή.

05:59 Μπορεί 150 χρόνια μετά για μας να είναι σχετικά απλή η επιλογή και σαφές τι έπρεπε να κάνει ο Λίνκον, αλλά την εποχή εκείνη δεν ήταν καθόλου σαφές γιατί το διακύβευμα ήταν τεράστιο. Το Declaration of Independence, το οποίο υπεγράφει περίπου 100 χρόνια πριν τον Λίνκον και το οποίο κατ' ουσίαν δημιουργεί τον νεοσύστο κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών μετά από το πόλεμο της ανεξαρτησίας των Βρετανών ξεκινάει με μια φράση η οποία σε ελληνική μετάφραση λέει ότι θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες θεωρούμε αυτή την αλήθεια αυταπόδεικτη ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν γεννηθεί ίσοι συνεπώς θα λέει κανείς ότι οι παρακαταθήκοι που είχαν οι επόμενοι πρόεδροι ήταν σαφείς. Όλοι οι άνθρωποι έχουν γεννηθεί ίση.

06:54 Αν όμως κάποιος προσέξει λίγο περισσότερο θα δει ότι ο κύριος που έγραψε τη διακήρυξη ανεξαρτησίας ο Τζέφερσον ήταν ο ίδιος ιδιοκτήτης σκλάβων πάρα πολλών, άνω των 600 κάθε διάρκεια της ζωής του δεν απελευθέρωσε σχεδόν κανέναν και παρόλο που δημόσια έλεγε πως ήταν εναντίον στην πραγματικότητα βιοποριζόταν από την εκμετάλλευση τους.

07:19 Συνεπώς δεν ήταν τόσο εύκολο να πάρει κανείς την απόφαση, την πολιτική απόφαση να απελευθερώσει τους δούλους. Άρα σκεφτόμαστε ότι μόνο και μόνο η εκλογή του Λίνκολ ήξερε ο ίδιος ότι θα αντιψοκινδυνεύσει την ένωση των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι το οποίο συνέβη, αποσχίστηκαν οι πολιτείες και ξεκίνησε εμφύλος πόλεμος. Ο εμφύλιος πόλεμος για ένα χρονικό διάστημα δεν πήγαινε καλά για τους Βόρειους, ειδικά με το second bull run όπως το ονομάζουν και την προέλαση του τουλή, οι πιθανότητες να κερδίσει ο Νότος ήταν πολύ αυξημένες.

08:00 ούτε τότε υπαναχώρησε ο Λίνκολ και μάλιστα έβγαλε ένα προκλαμέισον, μια διακήρυξη το Emancipation Proclamation στο οποίο ο Κοντουσιαν προσπάθησε να είπε ότι απελευθέρωνοι τους μαύρους του νότου δηλαδή των πολιτιών που είναι εναντίον του με σκοπό και να αποδυναμώσει το στρατό των νοτίων και να ενδυναμώσει το δικό τους στρατό αλλά και να δημιουργήσει ένα κεκτημένο για την απελευθέρωσή τους Πήρε λοιπόν πάρα πολλές αποφάσεις, οι οποίες εκείνη τη στιγμή ήταν πολύ δύσκολες και διακινδυνεύανε τον ίδιο τον πυρήνα των Ηνωμένων Πολιτειών.

08:38 Θα έπρεπε λοιπόν να πιστεύεις αυτό το θέμα πάρα πάρα πολύ. Αυτό το οποίο με κάνει να αναρωτιέμαι, διαβάζοντας την ιστορία τέτοιων ανδρών και την βαθιά πίστη που είχαν σε κάποιες ιδέες και το ρίσκο το προσωπικό που πήρανε και το πολιτικό αλλά και το προσωπικό. να θυμίσω ότι ο Λίνκον λίγο μετά την 13η τροπολογία με την οποία απελευθερώθηκαν όλοι οι μαύροι στην Αμερική, όλοι οι δούλοι, όλοι οι σκλάβοι στην Αμερική, δολοφονήθηκε.

09:08 Πλήρωσε δηλαδή την πολιτική του απόφαση με τη ζωή του. Και αναρωτιέμαι τι είναι αυτό το οποίο στην σημερινή εποχή, σημερινή Ελλάδα, είναι αυτό το οποίο θα μπορούσε να εμπνεύσει σε τέτοιο βαθμό τον ελληνικό λαό ή μέρος του ελληνικού λαού γιατί είναι αυτό το οποίο εμπνέει τους Έλληνες πολιτικούς να κινδυνεύσουν, να ρισκάρουν, ενδεχομένως να χάσουν τη ζωή τους για να το πετύχουν.

09:32 Και ομολογώ ότι δεν βρίσκω κάτι το οποίο να είναι τόσο θεμελιώδες, τόσο αφετηριακό για τον λαό μας, για το οποίο αξίζει να παλέψει κάποιος μέχρι θανάτου. Μπορεί αυτό να είναι καλό θέμα, δηλαδή τα βασικά, τα μεγάλα ζητήματα να έχουν λυθεί, μπορεί όμως να μην είναι καλό και να σημαίνει ότι κατ' ουσίαν έχουμε χάσει τη δυνατότητα να ονειρευόμαστε για κάτι καλύτερο.

09:59 Αν έχετε κάποια διαφορετική άποψη ή αν έχετε απάντηση στο ερώτημα το οποίο θέτω, θα χαρώ πάρα πολύ να την ακούσω. Σας ευχαριστώ πολύ. Καλή δύναμη. στο μάθημα του ελεύθερου και γραμμικού σχεδίου. Εγώ τον παρατήρησα, τον είδα από τα βίντεο τα οποία βάζει στο ίντερνετ. Μου έκανε φοβερή εντύπωση η απλότητα του λόγου του, το βάθος της γνώσης του και η μεταδοτικότητα.

11:00 Κάτι το οποίο αποτυπώνεται και από το πόσοι πολλοί παρακολουθούν τα κλπάκια τα οποία βάζει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τον ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση, για το γεγονός ότι ήρθε από το Ηράκλειο της Κρήτης και σε όποιον αρέσει οι συζήτησεις που κάναμε μπορεί να τον αναζητήσει στα δικά του social media. Καλώς ήρθατε.

11:19 Σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση. Ήταν πολύ μεγάλη χαρά και τιμή. Όχι, Γιάννη Ματθαίου, δική μου τιμή και δική μας που ήρθατε. Εγώ δεν μπαίνω στα social εδώ και πολύ καιρό. Έχει κλείσει πάνω από χρόνο πλέον. Δεν μπαίνω καθόλου. Αλλά μπαίνω μια φορά στο τόσο για να δω γιατί υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν οφείλουν να ξέρουν ότι εγώ δεν μπαίνω στα social οπότε πάμε να μου στείλουν κάποιο μήνυμα κτλ και μου πέταξε ο τείχος το feed, μου πέταξε τα μαθήματα που κάνετε στη σχολή σας και μου έκανε εντύπωση πάρα πολύ ο συνδυασμός της μακροσκοπικής άποψης των πραγμάτων με την απλότητα που τα λέτε και τη σύνδεση των ενιών αυτό είναι κάτι το οποίο είναι πολύ ωραίο οπότε και συγχαρητήρια για τον το οποίο κάνετε, είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον και με σίγουρο το χαίρονται πολύ και οι μαθητές σας.

12:10 Και φαντάζομαι ότι το ξέρετε, γι' αυτό και τα γράφετε και το βάζετε και στο Facebook, μόνο στο Facebook και το βάζετε και αλλού. Και Instagram και TikTok. Και έχει μια, επειδή μου αρέσει πολύ περιόργως παρατηρώ πράγματα, έχει έτσι ένα ενδιαφέρον να δεις κάποιες αναρτήσεις, έχουν διαφορετική συμπεριφορά στο κάθε δίκτυο ανάλογα με το κοινό.

12:36 Δηλαδή βλέπεις μια τραβάει ας πούμε στα ένα, μισό τραβάει η άλλη. Αλλά πριν από αυτό σε ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτά που είπες. Η αλήθεια είναι ότι δεν το είχαμε σκοπό, δεν το είχαμε στο πρόγραμμα, γίνε τυχαία, ξεκίνησε τυχαία και χωρίς να το καταλάβουμε έτσι υπήρξε μια πολύ γρήγορη χιονοστιβάδα, αν το πούμε έτσι, από ένα πρώτο τυχαίο βίντεο που το κάναμε για ανάγκη ας πούμε των μαθητών μας που είχαν περάσει σχολές γιατί είχαν βρεθεί μπροστά σε προβλήματα και το κάναμε για να τους βοηθήσουμε.

13:07 Και επειδή λέμε αφού το κάνουμε το κάνουμε για τους μαθητές μας να μην το κάνουμε και για τους φίλους τους, τους φοιτητές τους. Οπότε τους είπαμε δείτε το εσείς αλλά πείτε το και στους άλλους. Και την επόμενη μέρα είχαμε μια επιχειρησιμότητα που δεν... Ναι, τα social έχουν... Αν κάτι έχει ενδιαφέρον, το δίνουν σε πολλοί κόσμο.

13:25 Δεν το φανταζόμασταν. Επίσης όλα αυτά τα πράγματα, χρόνια τώρα που κάνω το δάσκαλο στο σχέδιο, όλα αυτά τα πράγματα και πολύ ακόμα περισσότερα, με κάθε ευκαιρία, τα συζητάμε τους μαθητές. Δηλαδή εκεί που κάθεται ο μαθητής, δεν μπορώ να του πω την ώρα που ξύνω το μολύβι και μου έρθει η μυρωδιά του κέντρου στη μύτη. Το δω το βίντεο αυτό.

13:49 Και αυτό δεν συμβαίνει σε όλα τα μονιβιά. Τυχαία μπορεί να βρεθεί ένα μονίβι και να το μελήσω. Και τους λέω, ας πούμε, παραλαμβανόμενα πολλές φορές, ότι το ξέρεις, ρε παιδί μου, ότι αυτός είναι κέντρο και μυρίζει για κάποιο λόγο. Τέλος πάντων, κάτι τέτοια δίνονται ευκαιρίες πολλές από τη συμπεριφορά των μαθητών, από το να κατανοήσουν εύκολα και από το να τους δημιουργηθεί, ας πούμε, η ζέση για αυτό που επιλέξαν.

14:16 γιατί αυτό που επιλέξαν δεν είναι ένα σχέδιο απλά δεν είναι ένας αριθμός στις Παναγιλίνες αλλά είναι μια σχολή που κατά τη γνώμη μου εγώ είμαι πάρα πολύ τυχερός που την επέλεξα που πέρασα μας από αυτήν και ένα αντικείμενο το οποίο θεωρώ ότι αν ένα παιδί ακόμα και δεν ασκήσει το επάγγελμα του αρχιτεκτονού η αρχιτεκτονική παραμένει μια σχολή με μια δομή τέτοια η οποία είναι έτσι όπως θα πρέπει να είναι η εκπαίδευση σήμερα Δηλαδή με εργαστήρια, με διαμάχες, με επιχειρήματα, με έκθεση ιδεών.

14:49 Δηλαδή εκθέτεις τον εαυτό σου αναγκαστικά για να μπορέσεις να υπερασπιστείς τις επιλογές σου. Και με καθηγητές οι οποίοι είναι βαθιγοί γνώστες του αντικειμένου. Και μια δομή τέτοια η οποία είναι αναλύωτη μέχρι σήμερα και είναι πολύ σημαντική. Θέλετε να πείτε λίγο, γιατί είναι πιθανό να μην ξέρουν αυτού που μας ακούνε τώρα, επειδή πολλοί το ακούνε μόνο, δεν το βλέπουν κιόλας τι κάνετε, ποια είναι η σχολή που είναι, με τι ασχολείστε Ναι, θα σας πω έτσι εννοώ λίγες εγώ είμαι αρχιτεκτονας, ξεκίνησα έτσι σαν αρχιτεκτονας τυχαία βρέθηκα για βιοπολιτικούς λόγους το 1992 σε μια τάξη ΕΠΑΛ όπου υπήρχε μια κενή θέση και έκανε άτυση, με πήρανε και πηγαίνοντας την πρώτη μέρα περιμένω εγώ να σε ένα αντικείμενο που δεν το είχα διδαχθεί δεν ήξερα πώς να το κάνω περιμένα ότι ο διευθυντής θα με πάρει θα με καθοδηγήσει, θα μου δείξει την πρώτη μέρα τη δεύτερη μέρα, θα με βάλει με έναν άλλο καθηγητή οπότε μπαίνω μέσα και τελειώ γιασί μου ο κ. Βασιλιάδης σας ασημώσανε και σας τελειώνε

15:55 με χαιρετάει τέλος πάνω, μου λέει χάρηκα πολύ έρθω σε 17 ας πούμε, δεν θυμάμαι ποια έρθω και έχω μείνει εγώ παγωτό. Έρθει ένας άλλος συνάδελφος γιατί κατάλαβε ότι ήμουν σε δυσκολία και μου λέει μην φοβάσαι τίποτα θα πάμε μαζί. Αυτό βέβαια ήταν ψέμα. Γιατί μπήκαμε στην αθήσα μέσα και εγώ περίμενα να κάνουμε μάθημα και αυτός πιασε την κουβέντα μαζί μου γιατί έπαιζε μπουζούκι γιατί ήταν αυτό. Ήταν και σχέδιαστη.

16:20 Τώρα σπάγαμε όλη την ώρα εγώ προσπαθούσα να καταλάβω τι έπρεπε να κάνω για να κάνω μάθημα. Και έβλεπα τους μαθητές Από κάτω να με κοιτάνε στα μάτια Έντρομοι γιατί είχα και ένα ψαρωτικό υφός Χωρίς να το καταλαβαίνω Δηλαδή μαθητές μετά μου είπαν Ότι με τον πήγες μέσα στην τάξη Με αυτό δεν θα τα πάμε καλά Και Τέλος πάντων Την δεύτερη ώρα αποφάσισα Αφήσουμε τον Μπουζούκι για το διάλειμμα Και ας μιλήσουμε τώρα για Και έτσι ξεκίνησε Την πρώτη στιγμή που ξεκίνησα να μιλάω στους μαθητές Συγκεφτήκα δύο πράγματα.

16:57 Το πρώτο δεν θα το πω. Θα πω το δεύτερο. Αυτή τη δουλειά θέλω να την κάνω σε όλη μου τη ζωή. Ερωτεύτηκα την διδασκαλία. Την επόμενη χρονιά αποφάσισα μαζί με έναν συναδελφό να ανοίξουμε ένα εργαστήριο, σχεδίο προετοιμασίας. Και έτσι ξεκίνησε. Παρατήθηκα από το σχολείο, όπως ήταν λογικό. Είσαι στην Κρήτη. Στην Κρήτη, στο Ηράκτο.

17:19 και έκανα και μια αξέχαση χρονιά σε ένα επάλ νυχτερινό το οποίο ήταν για εμένα μια εμπειρία φοβερή, απίστευτη εμπειρία και μετά από το 1993 Πείτε μου λίγο αυτό, δηλαδή πώς είναι τα ανεχθένια επάλ, παλεύουνε? Κοιτάξτε, είναι, να το πούμε τώρα αφού μου δίνεις την ευκαιρία από τότε, καταρχήν διάβασα τα βιβλία του επάλ τέτοια βιβλία εμείς δεν είχαμε σπάψει με Δηλαδή είδα το βιβλίο της οικοδομικής Το οποίο ήταν για μένα Σαυρός Δηλαδή διάβασα μάσα πράγματα που δεν τα έξερα Δεν τα είχαμε διδαχθεί εμείς στο Πανεπιστημό Ήταν βιβλία Του 21ου αιώνα Τη στιγμή που Προς το τέλος Όταν βγήκε το Μάτρεξ Στο βιβλίο της ιστορίας τέχνης Που δεν ήμουν εγώ τότε στο σχολείο Βγαίνει το Μάτρεξ Και την επόμενη χρονιά Το τελευταίο κεφάλαιο Του βιβλίου ιστορίας τέχνης Του ΕΠΑΛ Αυτου του υποβαθμισμένου Αναφερόταν στο Μάτρυξ Ένα χρόνο μετά που βγήκε το Μάτρυξ Υπήρχαν βιβλία λοιπόν Όπως οι οικοδομικοί Τα οποία με είχαν αφήσει άναυδο Τα Δεν θα μπούμε σε λεπτομέρειες Έκανα ένα πείραμα

18:41 Στα παιδιά του πείραμα Εμένα μου άρεσε η φωτογραφία πάρα πολύ Τότε δεν υπήρχαν ηλεκτρονικές φωτογραφικές μηχάνες, υπήρχαν οι αναλογικές. Έπεισα λοιπόν τρεις μήνες πριν τελειώσουμε το σχολείο, τον διευθυντή, ο οποίος ήταν ανοιχτό μυαλός, ευτυχός και μπράβο του, να φτιάξουμε ένα σκοτεινό θάλαμο. Ο μόνος χώρος που υπήρχε ήταν κάτω από μια σκάλα, ένα πολύ μικρός χώρο, στο οποίο ήταν ένα γάμπο δικά και της καθαρίστριας.

19:07 Του λέω αυτόν, του λέει εντάξει, πώς θα θες. Ψάχνουμε λοιπόν, βρίσκουμε, ήταν ακριβά Θέλαμε ένα εκτυπωτή, θέλαμε υγρά Θέλαμε εξοπλισμό, θέλαμε πολλά Οπότε πήγαμε σε κάποιες φωτογράφεις Λέμε πληρώσα κάτι, θα πληρώσουμε και μέσα υπόλοιπα Φτιάξαμε το σκοτεινό θάλαμο Το αποτέλεσμα ήταν ότι τα παιδιά Τα οποία Εγώ πρώτη φορά στο ΕΠΑΛ Το 1992 είδα παιδιά με σχισμάνα ρούχα Δεν ήξερα από ποιο σημείο να πάω από τη μαθήτρια δίπλα της για να μην βλέπω τα εισόρχα της ήταν σε τέτοιο χάλι και ήταν κάτι πρωτόγνωρο για μένα και λέω ξέχασε το αυτό δεν είναι εικόνα εσύ θα φαντάζεσαι το μέσα του μαθητή δηλαδή τι θέλει ρε παιδί μου για να κινητοποιηθεί αυτοί λοιπόν οι μαθητές οι οποίοι ήταν παραμελημένοι ήταν στο περιθώριο πέρα από το περιθώριο της εκπαίδευσης ερχόντουσαν τις χειριακές από το πρωί μέχρι το βράδυ να βγάλουμε φωτογραφίες και να πάνε να τις τυπώσουμε ήταν μια μαγεία για αυτούς όταν είδανε το χαρτί το λευκό να εμφανίζεται μπροστά τους η φωτογραφία που είχαν τραβήξει πριν από 10 λεπτά

20:13 ήταν μια μαγεία εκείνη τη χρονιά αρκετά παιδιά περάσαν και στη σχολή της φωτογραφίας και ήταν ένα δείγμα ότι οποιοςδήποτε χρειάζεται να το ανοίξει το παράθυρο που τον χωράει για να περάσει να πάει σε έναν άλλο κόσμο και ήταν ένα σοβαρό μάθημα για μένα και πιστεύω ότι φυσικά υπάρχουν πάρα πολλοί εκπαιδευτικοί που ανοίγουν παράθυρα στον κάθε ένα μαθητή όχι στη γενιά γιατί το κάθε παιδί έχει ιδιαιτερότητες οπότε ξεχνάμε αυτόν τον ισοπεδωτικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης που βασίζεται στο μέτριο καθηγητική και στον πολύ χαμηλά εκπαιδευόμενο μαθητή και πάμε σε μια προσωποποιημένη ας πούμε εκπαίδευση η οποία κοιτάει το μαθητή λέει τι σηκώνει αυτό το εργαλείο τι κάνει αυτό το εργαλείο μπορεί να αντέξει τα πάντα είναι σε τον πυροδήμα που μπορεί να σηκώσει 250 κιλά ή μπορεί να σηκώσει μια σακούλα με 3 κιλά ε δώσ' του τα 3 και μετά δώσ' του τα 5 και θα φτάσει στον πυροδήμα άμα τον εμπνεύσεις κάπως έτσι έτσι λοιπόν για να μην με ακριβώρω ξεκίνησα τη δημιουργία του εργαστηρίου

21:26 προετοιμασίας και από το 1998 είμαι μόνος μου μέχρι το 1998 συνεργαζόμουν με έναν συνάδελφο από το 1998 είναι πάνω μου κύριο αυτό το εργαστήριο δραστηριοποιούμε στο Ιράκλειο Κρήτης αποκλειστικά και κάνουμε αυτή τη δουλειά είμαι ταυτόχρονοι και αρχιτέκτονες αλλά το βασικό μου αντικείμενο είναι αυτό δεν μπορώ να το αποχωριστώ Είναι ωραίο. Καταλαβαίνω ότι δεν έχω διδάξει προφανώς επισταμμένα.

21:57 Έχει τύχει κάποιες φορές και στην δική μου υπηρεσία και στο Πανεπιστημίο στην Αγγλία να κάνω κάποιες πολύ λίγες. Και αντιλαμβάνομαι τη μαγεία του να... Ειδικά όσο μικρότερο είναι τα παιδιά, νομίζω τόσο καλύτερο. Για μένα, ας πούμε, το νηρό μου από μικρό ήταν να κάνω μάθημα στις ερβέλιπιδες ή στους δόκιμους. Στην επόμενη ζωή.

22:21 Ποτέ δεν είναι αργά. Αλλά πείτε μου παρακαλώ. Λέω καμιά φορά στους μαθητές μου, τους ρωτάω αν έχουν ξανακάνει, αν λένε δεν έχουν ξανακάνει. Λέω για αυτό για μένα είναι εύκολο. Το δύσκολο είναι να έχεις κάνει κάτι. Και να έρθεις με μια προϋπηρεσία, ταμπλαράζα πρέπει να είναι το χαρτί, για να μπορέσεις να γράψεις μαζί με το μαθητή το καινούργιο κεφάλαιο.

22:51 Αν έχει γραφτεί κάτι, είναι πάρα πολύ δύσκολο γιατί έφται καχύποπτος ο άλλος. Γιατί οπωσδήποτε θα πεις κάτι διαφορετικό. Αν του έχει εντυπωθεί σε κεφάλι κάτι από πριν, θα πρέπει να δώσει μάχη και αυτός και εγώ για να μπορέσουμε να το διαμορφώσουμε. Ναι, έτσι είναι. Ξεκινήσαμε τη συζήτηση πριν γράφουν οι κάμερες. και σας είπα ότι εμένα μου εμένα μου αρέσει πάρα πολύ η αρχιτεκτονική ως ως θεατής της όχι ως κάτι παραπάνω από αυτό και ένα από τις στεναχώρια που έχω από μικρός σας έλεγα την ιστορία με τη Σίκηνο είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει το οποίο είναι αποτέλεσμα βαθύτερο και να μας το εξηγήσετε δεν έχει καταφέρει να έχει κάποιο είδους μορφολογική συνέπεια και κάποια οικαστική διάσταση στον τρόπο με τον οποίο δόμησε τις πόλεις της πρωτίστως.

23:51 Και τα χωριά θα έλεγα, υπάρχουν δεκάδες χωριά τα οποία είναι πάρα πολύ άσχημα. Είναι κατ' ουσίαν ο τρόπος που έχει χτιστεί μια πόλη αλλά σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Και δεν μιλάω στην έλλειψη ποιητή ρημοτομίας ή στην έλλειψη, Αν δει κάποιος, για παράδειγμα, την κάτωψη ενός οικισμού, ότι δεν έχει τέλειους δρόμους, αυτό θα ήταν μερος της ομορφιάς το να μην έχει τέλειους δρόμους, είναι μερος της ομορφιάς το να έχει χτιστεί και ένα σπίτι στις μες του δρόμου και να πει, α, κάνεις αριστερά και δε ξένοι να το περάσεις.

24:20 Ακόμα και αυτό, θα ήταν όμορφο, αν είχε πολλά άλλα στοιχεία, το οποίο αυτή τη στιγμή δεν έχουμε. Οπότε, σκεφτόμουνα, και είπα το παράδειγμα, είπαμε το παράδειγμα πριν ότι αν έρθει ένας άνθρωπος από το Βόρειο Πόλο που έχει μεγαλώσει στους πάγους και δεν έχει δει δεν ξέρει τίποτα, δεν έχει διαβάσει ιστορία δεν έχει δει τίποτα στη ζωή του και προσγειωθεί στο Σύνταγμα και του πούμε κάνε μια βόλτα. Και ο ίδιος άνθρωπος μετά πάει και προσγειωθεί στην Πιάτσα της Πάνια ή στην Φοντάνη Τρέβη κάπου στη Ρώμη και του πούμε κάνε μια βόλτα και τον ρωτήσουμε μετά ποια πόλη είναι αρχαιότερη Γιατί έχει δημιουργηθεί αυτό το πράγμα, για ποιον λόγο.

25:02 Είναι ιστορική αναγκαιότητα. Δηλαδή τα πράγματα δεν εμφανίζονται έτσι από το πουθενά. Δεν είναι επειδή είναι το κακό μας το χάλι, ας πούμε ότι εμείς είμαστε λίγο πιο, ας πούμε, καρπαζοείς πράκτορες, να το πούμε έτσι. Αλλά υπάρχουν λόγοι σοβαροί. Σε εμάς υπάρχει ένα κενό ιστορίας, ακόμα και αν είχαμε, ας πούμε, το Βυζάντιο εδώ δίπλα μας, στη γειτονιά μας δεν είναι συνέχεια της ας το πούμε της ελληνικότητας.

25:34 Εμάς η ιστορία μας τελειώνει με το Μεγάλο Αλεξάνδρο κάπου εκεί. Και τελειώνει και συνεχίζεται με ιστορίες άλλων. Δηλαδή είναι ένα patchwork πολιτισμών το οποίο δεν έγινε ποτέ δεν το αφομοιώσαμε ποτέ απλά επιβληθήκε. Αυτές οι χώρες που δηλαδή η Ιταλία συγκεκριμένα η οποία είναι μια χώρα με μια ιστορία και ένα πολιτισμό συνεχόμενο από πριν δηλαδή δύο χιλιάδες και χρόνια έχει μια συνεχόμενη ιστορία υπάρχουν εκεί ας πούμε ομάδες πληθυσμού να το πούμε έτσι γιατί δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τάξεις μπορούμε να μιλήσουμε για αυτούς που είχαν την εξουσία και για αυτούς που δεν την είχαν και οι δυο μαζί όμως σε όλα αυτά τα χρόνια διατήρησαν μια ιστορία η οποία είναι και συνεχόμενη και έχει ταυτότητα έλεγα στο γιό μου όταν ήμασταν στην Ιταλία το πρόσφατα του έλεγα ότι η Ιταλία έχει ένα χαρακτηριστικό θα το πω απλά και μετά θα το εξηγήσω είναι τζιγκούντες από το βορρά μέχρι το νότο και από την ανατολή μέχρι τη δύση όλοι μπορεί να το πεις έτσι όμως δεν είναι τζιγκουνιά

26:48 είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείς τα πράγματα έχουν ας πούμε ένα βαθύ χαρακτηριστικό θα μπεις σε ένα σπίτι και θα δεις μια καφετιέρα αυτή την καφετιέρα που ψένει τον καφέ τους όχι τη μακινέτα, την καφετιέρα τον πρίκη δηλαδή το ιταλικό και θα τη δεις μια κακομούτρουλη κακοποδομένη, πολλοχρονό και το ρωτάς, έλεγε ο παιδί μου δεν πάω να πάρω μια καφετιέρα, σου κάνω να δω μια καφετιέρα και λέει αυτός, μισό λεπτό δουλεύει, αυτή είναι το ερώτημα του Ιταλού κάνει και δουλειά της ναι την κάνει οκ ας την εκεί που κάθεται οι Ιταλίδες λοιπόν έχουν αυτή την νοοτροπία αν ένα πράγμα λειτουργεί τότε το αφήνουν και το προσέχουν σαν τα μάτια τους αυτό είναι μια άλλη λογική και μια άλλη χρήση των πραγματών το ίδιο στα σπίτια τους, το ίδιο στους δρόμους το ίδιο παντού εμείς έχουμε μια άλλη λογική έχουμε την λογική τι είναι αυτό, τι κάνουν ας πούμε στο τάδε μέρος ηλεκτρικά αυτοκίνητα, μάλιστα όλοι οι ηλεκτρικά αυτοκίνητα τι είναι τις μόδες τα φωτοβουλταϊκά, όλοι και κουτσιμαρία

27:53 να πάει να δανειστεί για να το κάνει αυτό το πράγμα δεν σκέφτεται ας πούμε ξέρεις ποιος είναι ο δρόμος που έχω χαράξει μέχρι που φτάνει το χέρι μου μέχρι που μπορεί να φτάσει λίγο λίγο πιο μακριά, να πάει σταδιακά οι Ιταλίδες δεν το έχουν αυτό φτιάχνουν ένα ψωμί Λέω μερικά μικρά παραδείγματα Φτιάχνουν ψωμί από το 1450 Ο παλαιότερος φούρνος της Ευρώπης Ακριβώς με την ίδια συνταγή Βγαίνει σήμερα Επίσης είναι άνθρωποι Αν βρουν μια συνταγή Όπως είναι η μουτσαρέλα Όπως είναι τα πιο γνωστά ταινία των Ιταλών Αν τη βρουν τη συνταγή Την ακολουθούν κατά γράμμα Αυτό λοιπόν προσφέρει μια ποιότητα Γιατί ψάξαν άλλοι πριν οπότε δεν χρειάζεται να τους καταρρύψουμε μπορούμε να φτιάξουμε κάτι καινούριο αλλά αυτό που φτιάξανε η παλαιή και έχει δοκιμαστεί και έχει αποδώσει καρπούς πρέπει να το συνεχίσουμε αυτό είναι μια λογική που υπάρχει σε πάρα πολλές χώρες ειδικά στην Ιταλία πολύ αντώνα εδώ στην Ελλάδα κλωτσάμε την προηγούμενη γνώση και νομίζουμε ότι ξέρεις ποιος είμαι εγώ

29:01 αυτό ισχύει και στις νεότερες γενιές και σε εμάς φαίνεται ότι στην Ελλάδα υπάρχει μια και λόγω της ιστορικής ασυνέχειας μόνο και μόνο τα 400 χρόνια τουρκοκρατίας παίξαν κάποιο ρόλο. Ενώ υπήρχε αναγέννηση και ο διαφωτισμός έβρεχε ιδέες και έννοιες και τέχνη, η Ελλάδα κρατούσε ομπρέλα γιατί δεν μπορούσε να κάνει και αλλιώς εκείνη την περίοδο. Σίγουρα αυτό είχε μια επίπτωση. Αλλά έκτοτε φαίνεται ότι από το 1930, από την απελευθέρωση και μετά, από τη σύσταση του κράτους και μετά φαίνεται ότι έχουμε μια φοβερή προσήλωση και ένα φοβερό, να το πω αλλιώς άμα θέλω να πείσω κάτι όποτε προσπαθούσα, ας πούμε κάτι που αφορά την υπηρεσία μου στο στρατό ή όταν μιλάω κάτι το οποίο έχει για πολυοδομική διάσταση, θα το πούμε σε λίγο το πυρηνικό όπλο, ξέρετε ποιο είναι, ότι αυτό κάνει η Γαλλία, αυτό κάνει η Αγγλία αυτό κάνει η Ολλανδία, άμα πει στη φράση αυτό που προτείνω εγώ δεν το σκέφτηκα εγώ αλλά το κάνει κάποιος στην Ολλανδία κάπου και έχει τελειώσει το α αυτό το κάνουμε

30:13 και εμείς δεν υπάρχει κάποιο copy paste δεν υπάρχει κάποιο φίλτρο να δεις ότι αυτό μπορεί για αυτό το οποίο συζητάμε τώρα μπορεί να το κάνουν έτσι στην Αγγλία αλλά η Αγγλία έχει τη δική της ιστορική συνέχεια το δικό της λαότζης τις συνήθειες τις δικές παραμέτρους και έχει φτάσει σε αυτό το αποτέλεσμα από δεκάδες, εκατοντάδες ή χιλιάδες, όχι, αλλά δεκάδες ή εκατοντάδες χρόνια για να πάρει αυτή την απόφαση για αυτό το ψήκμενο θέμα.

30:39 Μήπως εμείς να δούμε τι κάνουν αυτοί, να δούμε τι κάνουν οι άλλοι, να δούμε τι κάνουν οι παράλληλοι και να δούμε πώς αυτό μπορεί να προσαρμοστεί. Οπότε υπάρχει αυτή η τάση, όσο το πούμε έτσι, και υπάρχει μια άλλη τάση. Στα όρια της γελοιότητας, αντιγραφή του τι κάνανε πριν από 2.500 χρόνια. δεν φαίνεται να μπορούμε να αποκτήσουμε μια δική μας ταυτότητα. Να πούμε ότι εμείς στην Ελλάδα βγαίνει κάποιος στο μπαλκόνι του, έχει κάποιος σε μια πολυκατοικία, λύσια ή οπουδήποτε αλλού, να ανέβει στην πολυκατοικία του και να δει από κάτω τι βλέπει.

31:16 Βλέπει πάρα πολλά άπειρα τετράγωνα κουτιά τα οποία χτιστήκανε με τον τρόπο που χτιστήκανε χωρίς... βασικά υπήρχαν αμορφολογικοί κανόνες, απλά είναι άθλιοι είναι ένα τετράγωνο κουτί με πολλούς ορόφους πράσινες ή κόκκινες τέντες και βραγιά να κρεμούνται Είναι δίκαιο σε μεγάλο βαθμό γι' αυτό και πάλι υπάρχουν ιστορικοί λόγοι αλλά όταν ακούς κατά τη γνώμη μου κάποιον να αναφέρεται σε ιστορίες και κατακτήσεις άλλων σημαίνει ότι είναι ένα αδιανό πουκάμισο και καμιά φορά ακόμα και σε υπηρεσίες με αρχαιολόγους και με αρχιτεκτονικά συμβούλια τους λέω παιδί μου εντάξει οκ παράδοση σεβαστεί να το σεβαστούμε αλλά μην σεβαστούμε το τυπικό δηλαδή αυτό που φαίνεται να σεβαστούμε το ουσιαστικό δηλαδή πως ας πούμε εγώ σήμερα σαν ένας σύγχρονος άνθρωπος σαν ένας σύγχρονος αρχιτέκτονας Θα έχω κάτι να πω το οποίο είναι σύγχρονο Βασισμένο στην παράδοση, στην μορφολογία του εδάφους Στις συνήθειες του κόσμου, στον πολιτισμό μας Αλλά έχει και κάτι καινούργιο να πει Αν δεν έχουμε να πούμε κάτι καινούργιο

32:37 Αλλά να μασάμε τα ίδια πράγματα Γιατί δεν έχουμε κάτι καινούργιο να πούμε Αυτό είναι ένδια για μένα Είναι έλλειψη επιχειρημάτων Και έλλειψη ας πούμε ενός πολιτισμού Ο οποίος έχει με τους ιώσεις Το DNA του την ιστορία και τη μεταφράζει με καινούργια πράγματα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Και στην Ιταλία που διατηρούν την παράδοσή τους δεν κολλάνε πουθενά δίπλα ή μέσα σε ένα ιστορικό κέντρο να πετάξουν μια αρχιτεκτονιά.

33:11 Σύγχρονη, με καινούργια υλικά, εφόσον έχει κάτι να πει. Εφόσον έχει αρχές, έχει μορφολογικά στοιχεία τέτοια που το κάνουν διαχρονικό, το κάνουν κλασικό. Σε εμάς, ας πούμε, υπάρχει ιστορικός λόγος που η Αθήνα είναι έτσι. Ποιος είναι. Γιατί η Αθήνα είχε, αν δούμε την ιστορία της Αρχιθήνας, η Αθήνα ήταν ένα χωριό, μια λασπωμένο χωριό ήταν.

33:33 Δεν υπήρχε τίποτα. Να σκεφτούμε ότι οι πρώτες απόπειρες για πρωτεύουσα ήταν στη Σύλλωση, στην Αρμούπολη και στον Αύπηλο. Δεν ήταν στην Αθήνα. Αυστηνότητα. Αυστηνότητα. Αυστηνότητα. Αυστηνότητα. Ο Βενιζέλιος ήταν εισαγωγικοί. Ακριβώς, υπήρχανε και αυτά. Αλλά πάλι για ιστορικούς λόγους και πάλι για να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα συμφέροντα, ήρθαν και καθισμένοι εδώ πάνω.

33:59 Τι έγινε τώρα με την Αθήνα. Η Αθήνα λοιπόν ήταν ένα χωριό το οποίο είχε σχέδια, ειδικά του Κλεάνθη, του Σούμπερτ, Προοδομικά σχέδια Παρα πολύ Σωστά δομημένα Είναι σύγχρονη πόλη Τα οποία καταστρατηγήθηκαν Κρατήθηκαν από αυτά τα σχέδια Με τρεις δρόμια Ένα τρίγωνο Μισό λεπτό είναι πανεπιστημίου Νομίζω Η Αθηνάς Δεν θυμάμαι τρεις δρόμια Και η Αθηνάς δείχνει Τι είναι Ακρόπολη Δηλαδή με βάση την Ακρόπολη Είχαν σχεδιάσει αυτό Δεν θυμάμαι ακριβώς θα κάνουν κάποιο λάθος.

34:37 Είναι πολύ χαρακτηριστικά σχέδια. Αυτά λοιπόν, συγγνώμη, όταν άρχισαν να δημιουργήθηκαν οι πρώτες διενέξεις ας πούμε αυτού που θέλανε να αγοράσουν γη γιατί βλέπανε ότι η γη στην Αθήνα θα έχει μεγάλη αξία και καταστρατηγήθηκε εμπολίσω όλο αυτό το σχέδιο μετά υπήρξαν περίοδοι μεγάλων εισρωών πληθυσμού ανεξέλεκτα μεγάλων όπως η μικρασίτικη καταστροφή όπως μετά τον εμφύλιο πόλεμο που ερήμωσε όλη η περιφέρεια είχαμε μετά το 1922 την ανάπτυξη της βιομηχανίας κοντά στο λιμάνι στον Περιά μικρασιάτες ήρθαν εδώ πέρα και φτιάξανε εργοστάσια τα οποία δεν είχαν οπότε μαζεύτηκε πληθυσμός ας πούμε στα νότια προάστα και τα δυτικά εργατικός πληθυσμός και υπήρχε μια τρομερή ανάπτυξη στην έλλειψη του κράτους να μπορέσει και να πολεδομήσει αλλά και να στεγάσει οργανωμένα αυτόν τον κόσμο αυτή την έλλειψη ήρθαν να την κατήσουν οι ιδιώτες με τη λεγόμενη αντιπαροχή η αντιπαροχή λοιπόν έλυσε πάρα πολλά προβλήματα στην Αθήνα γιατί υπήρχαν και δεν υπήρχε κανένας άλλος να τα λύσει

35:49 αυτή η αντιπαροχή λοιπόν στηρίχθηκε στη γρήγορη ανοικοδόμηση και στέγαση του πληθυσμού αντιπαροχή είναι δίνω το ακίνητό μου έχω γη, τη δίνω σε εσένα εσείς σηκώνεις μια πολυκατοικία και παίρνω το ένα. Παίρνεις ένα ποσοστό και το υπόλοιπο ποσοστό το παίρνει ο λαβη. Έτσι λοιπόν αναπτύχθηκε μια στρεβλή είχαμε μια στρεβλή ανάπτυξης οικονομίας. Από τη μια είχαμε λίγο βιομηχανία, τώρα δεν έχουμε καθόλου και έτσι τη δεκαετία του 50 με τον Καραμαλή διαπιστέθηκε ότι η οικοδομή είναι ένας τομέας που μπορεί να να δώσει ανάσα γρήγορα σε εκατοντάδες επαγγέλματα και να στεγάσει κόσμο και να ικανοποιήσει όλους.

36:30 Και τον ιδιώτη που είχε μια παράγκα και μια στιγμή έχει δύο διαμερίσματα, τρία, και τον οργολάβο που έχει το κέρδος. Οπότε αυτή η γρήγορη ανάπτυξη, επειδή τότε δεν είχαμε και πολλούς αρχιτεκτονές, όχι ότι οφείλεται στους πολιτικούς μηχανικούς, προς Θεού, αλλά οι πολιτικοί μηχανικοί έχουν μια άλλη αντίληψη. Γιατί να μην οφείλετε, πιστεύετε ότι βγάζει νόημα να οφείλετε σε κάποιο βαθμό.

36:54 Παραδόξως, εγώ κάνω παρέα με περισσότερο με πολιτικούς μηχανικούς, πάνω με αρχιτεκτήτες, για άλλους λόγους, αλλά παραδόξως όμως εμένα πολλά από αυτά τα κτίρια αυτών των εποχών μου αρέσουν πάρα πολύ, γιατί έχουν μια απλότητα. Είναι πάρα πολλά τα κτίρια. Της εποχής του 50 εννοείται. Της εποχής του 50 και του 60 έχουν μια απλότητα.

37:12 έχουν μια καινούρια αισθητική σε ό,τι αφορά την κάτωψη και σε συγκεκριμένες περιοχές όχι όλα πέρα αλλά υπάρχουν περιοχές και πολυκατοικίες τα οποία είναι εξαιρετικά δείγματα μιας τέτοιου είδους αρχιτεκτονικής η οποία θέλει μια απλότητα μια μοντουλατσιόνε που λένε οι Ιταλοί μια τυπολογία τέτοια που λέει τι συνήθως υπάρχει σε αυτή την πόλη.

37:43 Υπάρχουν τριμελείς, τετραμελείς, πόσο ποσοστό είναι τετραμελείς, πόσο ειδημελείς. Οπότε φτιάχνουν τυπολογίες και φτιάχνουν τυπολογίες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και έτσι κάπως έγινε το πράγμα. Αυτό που υπάρχει, εγώ δεν εντοπίζω πιο πολύ στη μορφολογία, γιατί η μορφολογία μπορεί να αλλάξει. Ανά πάσα όλο και στιγμή μπορεί να αλλάξει.

38:04 Εκεί που το εντοπίζουν είναι στην έλλειψη δημόσιο χώρου Δεν υπάρχει στην Αθήνα δημόσιος χώρος Και δεν υπήρχε και δεν υπάρχει Διότι Αυτός ο χώρος ενώ είχε σχεδιαστεί Και προβλεφθεί καταστρατηγήθηκε Και καταπατήθηκε Υπάρχουν τεράστιες περιοχές χωρίς δημόσιο χώρο Αυτό δηλαδή που βλέπεις Ας πούμε σε χώρες ευρωπαϊκές Ότι άμα πάμε στην Νάπολη Αν συμπάθω στον άλλο τα σπίτια τους ανανήλιαγαν, δεν έχουν παράθυρα στο μπάρι ας πούμε που πήγα πρόσφατα και όμως υπάρχουν δημόσιες χώρες δηλαδή βλέπεις το μπάρι μου κάνει τρομέρη εντύπωση το ότι σε κάθε σημείο, κάθε δύο τετράγωνα υπήρχε ένα άνοιγμα όπου βγάζανε οι άνθρωποι τις καρέκλες τους έξω τώρα, σήμερα, το 2026 και καθόντουσαν με τα φαναλάγια τους και τα πρόχειρα τους ρούχα και βγήνανε το βράδυ Και κανάνε βεγγέρες Αυτός ο δημόσιος χώρος δεν υπάρχει Στην Ελλάδα Όπως επίσης στην Αγγλία Μου κάνει τρομερή εντύπωση Σε μια τεράστια πόλη όπως είναι το Λόντερ Με εκατομμύρια κόσμο Μονοκατοικίες Κατοντάδες χιλιάδες μονοκατοικίες

39:06 Και λέω παιδάκι μου γιατί Γιατί έχουν μια νοοτροπία Που δεν θέλουν να την απολέσουν Έχουν ένα τρόπο να συμπεριφέρονται Με το έξω ενώ εκεί πέρα κάνει κρύο βρέχει βλέπεις τεράστιες περιοχές αυλή, σπίτι, αυλή μπρος πίσω αυλή και έχεις μια ποιότητα ζωής έχεις ένα πλάτος δρόμου και ένα ύψος σπιτιών τέτοιο που λίγο να βγει ο ήλιος θα σε δει εδώ έχουμε τόσο ήλιο που μάλλον τον έχουμε βαρεθεί και δεν μπορούμε να τον αποκλείσουμε από αυτόν τον τρόπο Ναι πράγματι Ξέρετε σκεφτόμουν και κάτι άλλο Το οποίο είναι λίγο διαφορετικό Είναι προφανώς τη εκκλητική ευκαιρία του καθενός Να έχει άποψη Είναι θέμα αίσθησης δηλαδή Και το συνδυάζω και με το γεγονός Ότι εγώ προσωπικά ενώ μπορώ να δω τους Μπορώ να φτάσω μέχρι την περίοδο Του Πικάσο Εκτός του Πικάσο Μέχρι τον Πικάσο Που οι άνθρωποι δεν είχαν ασπροφωτογραφικές μηχανές Δεν είχαν και μπορούσαν να Απικονίζαν την πραγματικότητα Αυτό εγώ το καταλαβαίνω Δηλαδή βλέπω καραβάτζιο και καταλαβαίνω γιατί είναι ωραίο Στο καραβάτζιο, δηλαδή μου αρέσει

40:18 Μετά όταν βγήκαν οι φωτογράφοι Και οι άνθρωποι άρχισαν Οι ζωγράφοι άρχισαν να Παραλάσσουν την πραγματικότητα Γιατί τη δουλειά τους την πήραν οι φωτογράφοι Εγώ εκεί αρχίζω και χάνομαι Δεν καταλαβαίνω Αυτό όμως μπορεί να έχει να κάνει με το δικό μου πνευματικό βάθος Ή με τη δική μου κατανόηση της τέχνης Πέραν των πινάκων ζωγραφικής Πιο πολύ για το κομμάτι της αρχιτεκτονικής Βλέπει κάποιος ένα Ξέρω εγώ Τον Αγιο Πέτρο Στη Ρώμη Ή Την Παναγία των Παρισίων Ή τον Ντουόμο στο Μιλάνο Εγώ προσωπικά με τον Ντουόμο στο Μιλάνο το βλέπω Και σοκάρω με το πόσο ωραίο μπορεί να είναι ένα δημιούργημα της ανθρωπότητας.

41:06 Ο σημερινός αρχιτέκτονας, οι σημερινοί αρχιτέκτονες παγκοσμίου βελληνικούς, ένας εκ των οποίων είναι ο κύριος που έφτιαξε το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος κάτω στην... Όχι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Σταύρος Νιάρχος στο Φάλιρο. Ο Ρέντζο Πιάνο. Ιταλός. Εγώ προσωπικά δεν μπορώ να δω τι είναι αυτό που καθιστά το κτίριο αυτό επαρκώς όμορφο ώστε να σταθεί στην αιωνιότητα.

41:40 Μπορεί σήμερα τα επιχειρήματα γι' αυτό να είναι πολλά και τα καταλαβαίνω πάνω κάτω. Τι έχει παίξει με το υφιστάμενο περιβάλλον, ότι έχει δώσει μια προοπτική στη θάλασσα, ό,τι τα καταλαβαίνω. Δηλαδή τη χρηστικότητα, στο που είμαι έτσι, την καταλαβαίνω. Αναρωτιέμαι όμως, σε πέντε αιώνες ή σε δέκα, αν υπάρχει αυτό το κτίριο, ελπίζω να υπάρχει, θα αποδίδουνε, θα το βλέπουνε με θαυμασμό όπως βλέπουμε εμείς σήμερα τον τουόμο.

42:04 Κρατήριοι τα κτίρια που φτιάχνονται σήμερα έχουν ένα περιορισμένο ορίζοντα ηλικίας και ζωής λόγω υλικών προφανώς και δεν θα κρατήσουν παραπάνω από 100 με 150 χρόνια. Θα εξαφανίσουν τα πάντα ό,τι βλέπουμε γύρω μας. Έχουν μια τέτοια ζωή. αλλά είναι στα 70 αλλά στα 60 είναι η ζωή του υλικού το υλικό που φτιάχνουμε σήμερα έχει ταχύτητα και έχει περιορισμένο χρόνο ζωής και αυτό οφείλεται σε ένα υλικό όχι και στα δύο δηλαδή είναι με τσιμέντο και με σίδερα το σίδερο είναι αυτό που την πατάει το τσιμέντο μπορεί να κρατήσει αιώνες το έχουμε δει από τη ρωμαϊκή εποχή το σίδερο όμως δεν μπορεί να κρατήσει παραπάνω από 70 χρόνια όσο και να το προστατέψουμε ό,τι και να κάνουμε Δεν υπάρχει μια περίπτωση Αυτή είναι και η μαγεία Αν θέλετε και το χαρακτηριστικό της εποχής Θα σκουλιάσει δηλαδή Οξυδόνεται Με αποτέλεσμα να αδιονκώνεται Και να χάνει τις φυσικές του ιδιότητες Να χάνει την αντοχή του Της στατικότητάς του Και κάποιος θα καταρρεύσει αυτό το πράγμα Όπως ας πούμε τα μέταλλα τα οποία χρησιμοποιούμε

43:12 Ακόμα και τα μέταλλα που είναι Ακριβά τέλος πάντων Που δεν μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε στις σύγχρονες κατοικίες χρησιμοποιούν το μαύρο μέταλλο το οποίο σε πολύ λίγο χρόνο αν μου βάλουμε ένα μαύρο μέταλλο το πρωί το πόγιμα έχει αρχίσει να σκουριάζει. Να πλώ. Θέλω να πω το εξής ότι αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό της εποχής.

43:32 Τι ήταν η προηγούμενη εποχή. Η προηγούμενη εποχή είχε υλικά τα οποία ήταν φυσικά. Δηλαδή ήταν υλικά τα οποία τα βγάζαμε από τη φύση και ήταν δοκιμασμένα. Δηλαδή πέτρα για παράδειγμα χιλιάδες χρόνια μπουν 100 μοίρα και μια στιγμή πασίγει την πέρα και την χρησιμοποιείς οι πιο μαλακιά πέτρα που είναι παρόλυθος που είναι χτισμένα τα περισσότερα σπίτια γιατί ήταν εργάσιμοι ναι μεν όταν βγαίνει από το νταμάρι είναι σαν το βούτυρο αλλά μετά από 100 χρόνια δεν μπορείς να καρφώσεις ένα καρφί πάνω της οριμάζει οπότε ναι μεν υπάρχει ας πούμε και ο Παρθενώνας κάποιος στιγμής θα καταρρεύσει ήδη το χάνουμε δεν μπορεί να σταματήσει τη φθορά του αυτό προσπαθούν να κάνουν αλλά προσπαθούν να το κάνουν αθάνατο δεν υπάρχουν αθάνατα υλικά απλά υπάρχουν υλικά τα οποία έχουν μεγάλη διέτυγη ζωή και νομίζουμε ότι είναι αθάνατα και αυτά τα υλικά τώρα τι είχαν ας πούμε αυτοί είχαν το υλικό το οποίο είναι φυσικό και έχει αντοχές και έχει διάρκειες στο χρόνο πολύ μεγαλύτερη δεν είχαν άλλα υλικά

44:41 αν το 5ο αιώνα π.Χ. είχαν πετά δεν θα τον φτιάχναμε πιο γρήγορα βέβαια τον Παρθενώνα τον φτιάχναμε πιο ίσως στον ίδιο χρόνο αλλά τον φτιάχναμε μετά αν είχαν το υλικό αυτό λέω καμιά φορά στα παιδιά ότι μην βλέπετε που οι πάλοι δεν προσέχαμε απλά δεν είχαν τα καινούργια υλικά και τους λέω ένα πολύ απλό παράδειγμα στην Κρήτη μέχρι το 1910 είχαν ελεπίδα πάνω στις στέγες δεν είχαν πέτρα όπως έχουν στο πήλιο όπως έχουν στην Ήπειρο δεν είχαμε κεραμίδια μόνο στα χανιά που βρέχει πολύ είχαμε κεραμίδια στο Ηράκλαιο όσο και στο Λασίδη που δεν έβρεχε πολύ είχαμε επίπεδα στέγης η οποία ήταν με λεπίδα χώμα δηλαδή το οποίο κάθε χρόνο κάθε καλοκαίρι βγαίνανε και το βελτιώνουν γιατί τρέχανε ζουμιά δεν τρέχει νερό μέσα όταν λοιπόν έρθει κάποιος και του λέει μπορώ να σου φέρω αυτό το υλικό το οποίο δεν περνάει νερό Το τσμέντο για πρώτη φορά όταν εμφανίστηκε Η αγωνία των ανθρώπων Και η ταχύτητα Με την οποία του εστερνιστήκαν αυτό το υλικό Σε πολλά σπίτια Δεν βγάλανε καν τη λεπίδα

45:50 Καν από πάνω από τη λεπίδα Ρίξαν το πετό Γιατί σου λέει αυτό το υλικό θα με σώσει Οπότε τι να περιμένω εγώ να βάλω τη λεπίδα Από πάνω ακριβώς ρίξαν το πετό Με αποτέλεσμα να χαθούν Μορφολογικά στοιχεία και μια παραδοσιακή αλλά ήταν ανάγκη οπότε εμένα ο Ρότζο πιάνω μου αρέσει και έχει φτιάξει πολλά και το Μπομπούρο έχει φτιάξει και άλλα πράγματα στη Μάλτα έχει κάνει είναι ένας πολύ σπουδαίος αρχιτέκτης Είμαι σίγουρος ότι είναι σπουδαίος και δεν επιχειρηματολογώ ως ο κανένας απέναντι στο αν είναι ικανός ή όχι ένας των πιο αγωνισμένους αρχιτέκνους του κόσμου πιο πολύ να ρωτήσετε γιατί πώς έχουμε φτάσει στο σημείο να είναι αυτό το ντουόμο της σημερινής εποχής.

46:36 Θα σας πω. Γιατί μακρυγόρισα πριν. Όχι, παρακαλώ. Θα σας πω ότι μέχρι τα τέλη του 1800 αρχίσει 1900. Και υπάρχει λόγος για αυτό. Γιατί αλλάζουν τα πράγματα ραγδαία και στην οικονομία. Έχουμε ραγδαία ανάπτυξη της οικονομίας. Το 1850 περίπου αρχίζει η επιστήμη της καταχευής να χωρίζεται στα δυο Δηλαδή είναι οι αρχιτέκτονες Και οι κυπροί Έτσι τους λέγανε κυπρούς Τους πολιτικούς μηχανικούς Γιατί υπήρχε μια αναγκαιότητα Για να φτιαχτούν οι σιδηροδρόμοι Στις σιδηροδρόμους υπήρχε ένα μοτίβο Υπήρχε αναγκαιότητα Δηλαδή η αισθητική του σιδηροδρόμου Προέκυψε από τη λειτουργία Δεν έχει αυτό να κάνει ένας Να είναι όμορφος Να του κάνουν μερικά ξόμπλια Να πηγαίνει αυτό να μην εκτροχιάζει το διότρονο και να μεταφέρει προϊόντα.

47:34 Ο Σιδερός μου σχεχτεί για αυτό, για το εμπόριο. Δεν σχεχτεί για να πηγαίνουμε ταξίδια. Οπότε, αυτοί λοιπόν οι Σιδεράδες, ταυτόχρονα με αυτό το πράγμα, φτιάξανε το πρώτο το Crystal Palace στην Αγγλία, το οποίο ήταν θερμοκήπιο, στην ουσία. Θέλανε να κάνουν μια ανθοκομική έκθεση και σου λέει, για να μην βρεχόμαστε, δεν φτιάχνουμε κάτι τέτοιο.

47:54 Οπότε το φτιάξανε με μεταλλικά στοιχεία και γελί Αυτό λοιπόν το πράγμα Μπορούσε να το ξεβιδώσεις Να το πάρεις και το πας σε ένα άλλο μέρος Είναι οι πρώτες βιομηχανικές χρήσεις Ένας πολύπλοκου εργαλείου Ήταν τέτοια ας πούμε Σαν να δόθηκε ένας μοχλός Στα χέρια της επιστήμης Της καταχευής Πως ήταν ορχήμενης που λέει Δώσ' μου πάστο και ταγάν κινήσω Μόλις ανακάλυψε το μοχλό Μπορείς λοιπόν να ανακάλυψεις το μέταλλο, τις ιδιότητες, τις δυνατότητες τους Τι έκανε τον πύργο του Άιφελ, ο οποίος είναι άχρηστος Είναι ένα σύμβολο Είναι άχρηστος Εμένα δεν είμαι καθόλου παντός Όμως, γιατί οι κοινωνίες, αυτό είναι συμβολισμός Και τότε επειδή έχουμε και τη δημιουργία των εθνών Δηλαδή μετά την Γαλλική Επανάσταση Έχουμε τη δημιουργία των εθνών Από τις αγέλλες, τις ταφέουδες οπότε το έθνος θέλει σύμβολα θέλει ένα αφήγημα συγκεκριμένο να εξυπηρετεί από ποιοι είμαστε, από πού είμαστε να έχουμε ταυτότητα δηλαδή δεν μπορείς να μην έχεις ταυτότητα οπότε αυτοί λειτουργήσαν σαν συμβολισμοί

49:02 ο Ρέντζο Πιάνου για να πανερθώ συγγνώμη ήθελα να πω ότι έγινε αυτό το σχίσμα αυτό το σχίσμα λοιπόν έφερε τους Κυπρούς δηλαδή τους πολιτικούς οργανικούς, τους έλεγαν κυπρούς γιατί φτιάχνανε ανθοκομικές εκθέσεις. Και τους αστέκτονες. Οι αστέκτονες άρχισαν να ασχολούνται όχι με την κατασκευή γιατί ο αστέκτονας παλιά ήταν και πολιτικός οργανικός, ξέρετε τις ιδιότητες των υλικών μετά άρχισαν να ασχολούνται με τα ξόμπλια.

49:30 Άρχισαν και φουρτώνανε πράγματα που είναι άχρηστα. Στην πραγματικότητα η αισθητική είναι άχρηστη. Σε εισαγωγικά Δεν έχει πρακτική χρήση Δεν έχει χρήση Εγώ θέλω πρώτα να μπαίνω Αν εσύ στην πόρτα μου κάνεις ένα τύπο με ανοιχτό στόμα Με χέρια, με καριάτι Πάλι θα μπαίνω Θέλω να έχω ρούλι να ανοίγω την πόρτα Αν σε αυτό το χερούλι εσύ μου κάνεις ξόμπλια Κανά προβλήμα, πάλι θα μπαίνω Οπότε τι γίνεται, πρώτα έρθει η ανάγκη Φτιάχνω αυτό που είναι αναγκαίο Και μετά έρχεται, αφού το κάλυψα αφού έφαγα καλά, θέλω και ένα γλυκό.

50:03 Το γλυκό λοιπόν είναι η αισθητική, στην πρώτη μου περίπτωση. Έφτασε σε τέτοιο σημείο η αισθητική, ας πούμε, η περίτη αισθητική μέσα στις σχολές των αρχιτεκτών που ορισμένοι άρχισαν να δεσανσκετούν. Όταν δε, ανακάλυψαν το σίδερο και το μπετό, υλικά τα οποία σου απογείωναν τις δυνατότητες, τότε είπανε, δεν χρειάζεται το ντεκόρ.

50:28 Δημιουργήθηκε η σχόλη του Μπαουχάου Για να μην τα πολύ λέμε Γενικά υπήρξε αυτό το ξεγύμνο Της αισθητικής Και λέγανε τότε οι περισσότεροι αρχιτέκτονες Τελωτικοί ότι Αυτός είναι ένας οργανισμός Αν εγώ καταφέρω να φτιάξω Αυτόν τον οργανισμό να λειτουργεί Η λειτουργία του Θα μου δώσει και την αισθητική του Αυτός λέγεται φορξιοναλισμός Δηλαδή η ίδια λειτουργία Θα μου δώσει τη μορφή του Είναι όπως τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε Στο μάστορα Το κλειδί το γαλλικό Αυτό δεν έχει αισθητική Η αισθητική του πρόκυψε Και αν προσέξεις δεν έχει αλλάξει καθόλου Υπάρχουν βρισκόμενα εργαλεία που δεν έχουν αλλάξει αισθητική Το σφυρί ας πούμε Δεν πάει ο άλλος να κάνει ξόμπια στο σφυρί Γιατί δεν είναι απαραίτητα Το μισθυρί όπως το φτιάξαν την πρώτη φορά Έτσι και σήμερα Και υπάρχουν υλικά σήμερα Εργαλεία τα οποία δεν έχουν Αλλάξει αισθητική Και είναι χρήσιμα ακόμα λειτουργούν Οπότε ένα ερώτημα είναι Το εργαλείο Να κάνει αυτό για το οποίο Το θέλω Και μόλις ικανοποιηθώ να του βάλω και την αισθητική

51:36 Από εκεί και πέρα Το μοντέρνο κίνημα είναι αυτό που ξεγύμνωσε Όλα αυτά τα πράγματα Μετά το μοντέρνο κίνημα έρθαν και άλλα πράγματα Και πήγαμε πάλι στην αισθητική του υλικού Θα αναφέρω ένα παράδειγμα, η Ζαχα Χαντίντα, για παράδειγμα, έχει βάλει όλα τα καινούργια υλικά και τα οικοδομήματά της είναι πανάκριβα, πανάκριβα, αχλίαστα, αλλά είναι κοσμήματα.

51:58 Δηλαδή είναι... Τι λένε? Ζαχα Χαντίντα. Και υπάρχουν και άλλοι, οι οποίοι τι κάνανε, ας πούμε. Α, ο πού είναι, Παλαιστινιακό όνομα που κοιτάς. Νομίζω ότι είναι Περσίδα. Ιρανικό. Αν θυμάμαι καλά. Ιράκ Βρήτης Ιράκ Εντάξει κοντά έπεσα Αυτή έχει πεθάνει πλέον Αλλά έχει φέρει μια τομή Δεν ξέρω αν δεις τα έργα της Είναι οργανικά Εγώ λέω ρε παιδί μου Καμιά φορά αστιαβόμενος Με κάποιους συναδέλφους και με κάποιους μαθητές Είναι εντυπωσιακά Αλλά λέω προκύψανε Είμαι σίγουρος ότι προκύψανε Κατά τύχη Έχει πάρει σιωγόνα Έχεις τον υπολογιστή σου Έχεις ένα πρόγραμμα Το οποίο πρόγραμμα είναι Έχει κάνει πολλά πολλά Αν βρεθείς μέσα σε τέτοιοι θα πάθεις σοκ Κάνανε το εξής λοιπόν Πρέπει να έχουν αντιγράψει πολύ πάντως Γιατί έχω δει πια πολύ Αυτός λοιπόν που χρησιμοποιείς το εργαλείο Κάποια στιγμή κολλούσε το ποντίκι Πάνω σε ένα σημείο Τώρα παίρνει αυτό το σημείο να το πάει δεξιά Αλλά μαζί του αυτό το σημείο πέραν και άλλα 10 γραμμές Δεν ξέρω αν το έχεις δει Όσοι χρησιμοποιούν προγράμματα θα το καταλάβουν.

53:09 Παίρνει λοιπόν αυτό το σημείο και το πάει εκεί. Παίρνει λίγο το σημείο για τα δικά μας θέματα. Και μια στιγμή γίνεται παραβολικό το σχήμα και πάει η Ζάχα αντί τα πόνα και του λέει στα μάτα. Αυτό θέλω να κάνεις. Θέλω να το πω έτσι πολύ απλά να ασθιευτούμε λίγο ότι ίσως κάπως έτσι προκύψαν όλα αυτά γιατί δεν υπάρχει ανάγκη.

53:27 Είναι μια αισθητική όπως ο άλλος στους οσίκους μόδας ο Κίωνας τι ανάγκη εξυπηρετεί όμως ο Κίωνας εξυπηρετεί στατική ανάγκη ο Κίωνας ο Ιωνικός λέω δεν εξυπηρετεί όχι όχι είναι αισθητικά αλλά αυτό δίνει όμως βλέπετε δεν υπάρχει απάντηση από το πρώτο αλλά γιατί δεν έχει έρθει το πέντε όνες από σήμερα ή το δέκα όνες από σήμερα αλλά αναρωτιέμαι αν η Ζάχα Χαντίν σήμερα τώρα του λένε σε πιάνο είναι μια άλλη ιστορία μπορεί επειδή ο Καθανανής έχει τη δική του γεύση αυτό εμένα με εντυπωσιάζει τουλάχιστον παραπάνω είναι όντως υπερβολικό ίσως δεν χρειάζεται κάτι τόσο έντονο αλλά το λένε σε το βλέπεις και λες εγώ εντυπωσιάζομαι με το σταυρονιάρο προσωπικά δεν εντυπωσιάζομαι αλλά αυτό μπορούσαμε εγώ είναι θέμα αίσθησης του Καθανανός αναρωτιέμαι αν σε κάποιους αιώνες θα παραμένει αυτό το πράγμα τέλος να πω ότι έχει μια οικουμενικότητα η αρχιτεκτονική ας πούμε του 12ου, 13ου 15ου αιώνα και διαχρονικότητα καταρχήν τις αχαγανίδες θα υπάρχουν σε λίγα όχι πολλά, θα πέσουν

54:41 θα φύγουν και δεν είναι ευτυχώς θα φύγουν δυστυχώς θα φύγουν η Λεωφούρος Αλεξάνδρας στο γήπεδο το Νικολάιδης και αρχιτεκτικός η δύο και αντέχει ακόμα Αντέχει, αντέχει. Έχεις δίκιο. Κοίταξε, αυτά τα έργα που λες, είναι, τους προσδίδει και το ίδιο το υλικό αυτή την έγκλη, ας πούμε, και τη διαχρονικότητα. Γιατί είναι ένα υλικό μασίφ που μένει...

55:08 Μάρμαρος. Πάς στην πυραμίδα, ας πούμε, του Χιώπα. Και είναι 4.000 χρόνια εκεί πέρα. Πέτρα. 15.000 χρόνια θα μένει εκεί. Ναι, ναι. Εντάξει, αυτό από μόνο του δίνει μια διαχρονικότητα σε αυτό το μνημείο και το κάνει από μόνο δηλαδή για της πλάκας να ήταν θα του έδινε. Αυτά που χρησιμοποιούμε σήμερα όμως, η αξία δεν δεν προσδίδει μια αξία παρά μόνο πρόσχερη αισθητική και της μόδας. Γιατί δεν έχει διαχρονικότητα. Θα σου πω ένα παράδειγμα μου έρθει τώρα στο μυαλό. Κάποια στιγμή σε κάποιο χωριό στην Κρήτη πήγαν κάποιοι κάποιος είδε ένα πιθάρι και κάτι δεν του πήγαινε καλά και φάνηκαν στους αρχαιολόγους.

55:50 Λέει παιδιά πηγαίνετε σε αυτό το σπίτι. Υπάρχει ένα πιθάρι μέσα εκεί που βάζουν λάδι. Αυτό το πιθάρι λοιπόν ήταν μηνοϊκό. Ο άνθρωπος δεν το ήξερε. Έμοιαζε με τα πιθάρια που φτιάχνουν σήμερα. Το πήραν φανταζόμενο. Το πήραν. Και έρθεις εκεί και λες Πόσα χέρια Σιωπηλά άλλαξε αυτό το πιθάρι Για να έρθει μέσα σε ένα σπίτι όπως ήταν παλιά Και να υπάρχει ακόμα Αυτό λοιπόν το πιθάρι Αυτός ο άνθρωπος επειδή το ειδική το χρησιμοποιούσε Το χρησιμοποιούσε χωρίς να αναρωτηθεί Αν είναι μηνοϊκό Αν το έχουν πιάσει γενιές και γενιές Στα χέρια του Έχει θρέψει και έχει Ξελασπώσει ας πούμε από την πείνα Τόσο κόσμο Αυτός δεν το ξέρε Μου το έδωσε ο παππούς μου Μου το έδωσε πρίκα ο πεθερός μου Μπορεί Και κάποια στιγμή έφτασε μετά από 2.500 χρόνια Στα χέρια ενός ανθρώπου Που το χρησιμοποιούσε Είχε για αυτόν μια αξία χρήσης Δεν μπορούσε να καταλάβει όμως Αν πάρεις ένα πλαστικό Σήμερα Θα το χρησιμοποιήσεις 30 χρόνια, 40, 50 Ε μετά θα τελειώσει Και το πλαστικό θα διαμαρτυρηθεί

57:08 και θα καταρρεύσει δεν έχει διάρκεια ζωής εμείς όταν βλέπουμε κάτι που δεν έχει διάρκεια ζωής είναι όπως η κάλτσα που θα σου τρυπήσει θα την πετάξεις θα πάρεις άλλη το ίδιο κάνουμε και σε πολλά άλλα πράγματα και βέβαια αυτό έχει και μια μπερκότ σήμερα πλέον δεν είναι μόνο δημόσιας ωφελειάς έργα αυτά που λέμε τώρα δεν ήταν ιδιωτικά έργα αυτά είχαν συμβολισμού και δεν έχουν μείνει τα σπίτια των ανθρώπων τα οποία ήταν ευτελή, δεν είχαν συμβολισμό είχαν μια αξία ας πούμε χρηστική τίποτα άλλο γι' αυτό και πέσανε εκκλησίες, είναι ναοί είναι μνημεία γενικά το ξέρουμε όλοι πλέον ότι η κάθε εποχή έχει τους συμβολισμούς της, είτε είναι αυτή θρηχευτική, είτε είναι πλησίον της θρηχείας, δηλαδή παλιότερα η θρηχεία έπαιζε το ρόλο της οπότε έπρεπε να έχουν ένα μνημείο που να συμβολίζει, να επιβάλλει και να κυριαρχεί σήμερα στη θέση ας πούμε του καθεδρικού ναού έχουμε τους ορανοξύστες δηλαδή στο Μανχάταν για παράδειγμα δηλαδή στο καθεδρικό ναό θα δεις ορανοξύστες

58:11 γιατί αυτή είναι η εξουσία και αυτό θέλει να επιπληθεί οπότε πηγαίνει ψηλά Αυτό το ακούω και το καταλαβαίνω γιατί δεν ξέρω αν φτιάχτηκαν εκεί για πρώτη φορά αλλά είναι από τα πρώτα μέρη που φτιάχτηκαν και είναι συνδυασμένα στο μυαλό μας είναι η ακροπολίτη το καταλαβαίνω Τώρα ο Ρανοξής το ελληνικό δεν ξέρω πώς προέγγισε Είναι μια από τις απίστευτες παραφωνίες Του Συμβουλίου της Επικρατείας Δεν ξέρω γιατί το κάνανε Πώς το κάνανε Πώς επιτρέψαν δηλαδή δώσαν τέτοιο ύψος Σε ένα απαράδεκτο κτίριο Τελείως άσχετο Με την υπόλοιπη Λεκανόπαιδεια Κατά τη γνώμη μου Εμείς στην Ελλάδα δεν έχουμε πολλά πράγματα Και μαζί με αυτά δεν έχουμε και δικαιοσύνη Δεν έχουμε συντάγμα έχει καταστρατηγηθεί σε πάρα πολλά σημεία οπότε αυτή τη στιγμή όλοι οι θεσμοί λειτουργούν προς όφελος αυτών οι οποίοι ας πούμε σήμερα έχουν τη δύναμη και δεν υπάρχει τίποτα που να έχει μείνει όρθιο δηλαδή σκέφτομαι και χτες το κουβέντιζα με κάποιους φίλους μου ότι υπάρχει ρε παιδί μου ένα άρθρο στο σύνδεδο μου που λέει

59:23 προς το τέλος κάπου δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς που λέει ότι η τήρηση του συντάγματος οφείλεται στη φιλοτιμία. Όλων των Ελλήνων λέτε. Ναι, όλων των Ελλήνων. Εμείς μπορεί να είμαστε φιλότιμοι. Δεν λέει φιλοτιμία, λέει εθνική συνείδηση. Εθνική συνείδηση. Θα μπορούσαμε να είχαμε βάλει στο μακέτο τη λέξη φιλότιμο, γιατί είναι σπανία και μοναδική.

59:47 Όπως το καταλαβαίνω. Γιατί εγώ προσωπικά και εσύ δεν έχουμε το μαχαίρι για να κόψουμε το πιπώνι. Έχουμε τη διάθεση να το φάμε, έχουμε τη διάθεση να το σεβαστούμε, να πούμε ευχαριστούμε πολύ τη φύση που μας το έδωσε, αλλά δεν έχουμε το μαχαίρι. Γι' αυτό λοιπόν αυτοί που έχουν το μαχαίρι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν, ό,τι ακριβώς θέλουν.

01:00:06 Είμαστε σε μια εποχή που υπάρχει μεγάλη θολούρα, οι αξίες έχουν εξαφανιστεί τελείως. Το λέω πολύ χαρακτηριστικά ότι έχουμε τρεις κατηγορίες ανθρώπων. Είναι οι χορτάτοι, οι πεινασμένοι και οι αχόρταγοι. Αυτή που για μένα είναι πιο επικίνδυνη Είναι οι πεινασμένοι Οι αχόρταγοι κάποια στιγμή Θα αναλλαχθούν Θα σκάσουν το πολυφάι Θα κάνουν κάποιο λάθος Γιατί είναι αχόρταγος δεν κοιτάζει τίποτα Ο χορτάτος έχει μια ποιότητα Και όταν λέω χορτάτος δεν εννοώ στην τσέπη του Δεν εννοώ στο μάχι του Εννοώ στο μάτι του Στην ψυχή του, στην ιδεολογία του Στην συμπεριφορά του Ο πεινασμένος όμως μπορεί να απολύσει και τη μάνα του για ένα κομμάτι ψαμί ξεκάθαρα και το έχουμε δει επανελειμμένα οι πεινασμένοι είναι αυτοί που κάνουν κομμάτι σήμερα και στην Ελλάδα έχουμε πολλούς πάρα πολλούς ναι έτσι είναι το Συμβουλίο της Πεγκαδίας έχει το πέμπτο τμήμα που είναι το τμήμα εκείνο το οποίο ασχολείται με τα απολύτωμα με κάθε χωροταξικά και με κάτι σχετικά με αυτά τα οποία συζητάμε

01:01:10 έχει ορθώσει σε πολλές περιπτώσεις ανάστημα προς την εκτελεστική εξουσία και έχει βάλει κάποιες κόκκινες γραμμές έχει τραβήξει κάποιες κόκκινες γραμμές οι οποίες έχουν ταλαιπωρέσει απίστευτα τον κόσμο αλλά είναι ο μόνος τρόπος για να πιστεί η διοίκηση να κάνει το καθήκον της. Ένα παράδειγμα τώρα της επικαιρότητας είναι το ζήτημα της αναγνώρισης των οδών Ποιος είναι παιδιά, το Στέ ή το πρόεδρος του πέμπτου θυμάτος Να παραπονευθεί Πώς το λένε Θα έχετε ακούσει ότι υπάρχει μια απόφαση Συμβουλής της Πεκρατίας που έπαιρνε κάποια χρόνια Στην Πάτμο που κατ' ουσίαν τι σου λέει Συμβουλής σου λέει ότι στην Ελλάδα υπάρχει η εντός σχεδίου δόμηση Έχουμε το...

01:01:59 Ποιος ο πατέρας μου Να κάτσεις λίγο μέσα Έχουμε την εντός σχεδίου δόμηση Έχουμε τους τάσεις μουσικισμούς Και έχουμε και την εκτός σχεδίου δόμηση η εκτός σχεδίου δόμης στην Ελλάδα καταλαβαίνει ένα τεράστιο μέρος της χώρας γιατί δεν έχουμε σχέδιο σε τεράστιο μέρος της χώρας τι ξέραμε παραδοσιακά τι ξέραμε εδώ και χρόνια για παράδειγμα ότι αν μαζέψεις εκεί πέρα σειράψεις τέσσερα στρέμματα και πάνω στην εκτός σχεδίου που έχεις αρτιότητα και μπορείς να πας να χτίσεις ένα σπίτι με κάποια δόμηση που σου δίνει η εκτός σχεδίου τι είπε το ΣΤΕ το 23 αν δεν κάνω λάθος ή το 22 δεν θυμάμαι είπε το ΣΤΕ ότι δεν αρκεί να έχεις τέσσερα στρέμματα πρέπει να έχεις και πρόσωψη σε αναγνωρισμένη οδό γεννάται μετά το ερώτημα τι είναι αναγνωρισμένη οδός εγώ για παράδειγμα που έχω κολλητό τον δήμαρχο ΤΑΔΕ, Βύρονα ο Βύρονας είναι το σχεδίο σε ένα χωριό για παράδειγμα στην Πελοπόννησο του λέω ρε εσύ Κώστα σου φέρα 20 ψήφους ξεχωριά, 30 ή 200 Πάω να χτίσω ένα σπίτι εδώ πέρα που έχω ένα ακίνητο

01:03:02 Ας πούμε που το έχω πάρει Δεν μου φέρνεις, δεν μου ανοίγεις λίγο το δρόμο και εμένα Ας πούμε να μου φέρεις και νερό και ρεύμα Και το έκανε ο δήμαρχος ή το έκανε ο περιφερειάρχης Αυτό διαχρονικά Οπότε φτάσαμε σε ένα σημείο να μπορείς να χτίσεις Όπου θέλεις τη χώρα Ο καθένας όπου ήθελε Έχοντας ας πούμε μια πρόσβαση η τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία του έφερνε με τον ένα με τον άλλο τρόπο, είτε εκβιάζοντας, είτε απειλώντας, είτε με οτιδήποτε, σου έφερε ρεύμα και νερό.

01:03:27 Οπότε, όσο είπε μισό λεπτό, παιδιά, δεν αρκεί ο δρόμος αυτός να έχει, μάλλον για να είναι αναγνωρισμένος, πρέπει να είναι αναγνωρισμένος με προεδρικό διάταγμα. Δεν αρκεί η απόφαση του Δημάρχου, απόφαση του Περιφερειάρχη, του Νομάρχη και πάει λέγοντας, Γιατί ξέρουμε ότι σε αυτές τις αποφάσεις είναι πιθανό να έχει εμφυλοχωρήσει, ας πούμε, Νταραβέρη ή σε κάθε περίπτωση δεν έχει υπάρξει υπερκείμενο σχεδιασμός όπου το καθάρις κάνει του καπνίση.

01:03:52 Αυτό τι αποτέλεσμα είχε. Είχε αποτέλεσμα ότι αυτή η σημεία εκτός σχεδίου δόμησης, στις περισσότερες πολυοδομίες της χώρας δεν σου δίνουν αδιαδόμηση. Άρα ταλαιπωρείται Ας πούμε την ευρία έννοια του όρου Πάρα πολλοίς κόσμος Είναι σωστό αυτό που έχει κάνει το ΣΤΕ Κάτι να πεις ή μου είναι Γιατί το ΣΤΕ δεν ομοθετεί Λέει στη διοίκηση Εγώ έχω πει Εγώ ακυρώνω την άδεια Αλλά γιατί Γιατί λέω πρέπει να γνωριστούν οι οδοί της χώρας Έχουμε πάει 2026 Έχεις ευθύνη να μελετήσεις Τους δρόμους της χώρας Της επικράτειας και με βάση κριτήρια τα οποία θα θέσεις, τα οποία θα τα ελέγξω εγώ για τη στραγματικότητά τους να δούμε ποιοι είναι και ποιοι δεν είναι αγνωσμένοι δρόμοι.

01:04:34 Σωστά. Δεν πρέπει να το κάνει αυτό η δίκηση. Σωστά. Έχεις δίκιο έτσι που το λες μόνο που υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά. Ναι. Το 1982 83-85 κάπου εκεί βγήκε μια απόφαση τέλος πάντων βγαίναν αποφάσεις από τις περιφέρειες και τις νομαρχίες τότε της χώρας βγάζαν αποφάσεις για επέκταση οικισμών το 1985 ας πούμε να την κρατήσουμε λίγο τη νοημερομηνία και έτσι χτίστηκαν σε περιοχές οικισμών θα πάμε και στα εκτός σχεδίου σε περιοχές οικισμών που είχαν αυτό που λέμε συνεκτικό οικισμό δηλαδή ο οικισμός που ήταν μέχρι το 1923 ποιος είναι αυτός, πολύ ωραία, μέχρι τι χτίζεις το 1985 800 μετά το Καμπαναριό το χρησιμοποιούσαν υπάρχουν οικισμοί που μετράνε έτσι αλλά υπήρχε ένα Σαν αγνωρισμένος ας πούμε Χώρος Όπου λέγανε η αεροφωτογραφία του 1923 Που δείχνει σπίτι εδώ Αυτός είναι ο οικισμός Μέχρι σ' εκεί μπορείς να χτίσεις Έξω από αυτό δεν μπορείς να χτίσεις Αυτό είναι το συνεκτικό κομμάτι Υπήρχε λοιπόν και το ευρύτερο κομμάτι του οικισμού Το οποίο το επεκτείνανε

01:05:44 Οι νομάρχες κάτω εδώ Ο καθένας το επέκτείνε Αλλά περιορισμένα Δεν ήταν τρελές επεκτάσεις ήταν περιορισμένα. Σε αυτές λοιπόν τις επεκτάσεις χτίσανε με τους ίδιους όρους δόμησης ή με σχεδόν ίδιους όρους δόμησης στους οικισμούς σε όλη την Ελλάδα από το 1985 μέχρι προχτές. Προχτές λοιπόν βγαίνει το Συμβολίο της Επικρατείας και λέει ότι αυτό που είπες εσύ, ότι δεν υπάρχει αυτό το πράγμα, 40 χρόνια μετά.

01:06:12 Ναι, αργούν. Αυτό είναι μια δασκάλια. Λέω το εξής. Αργούν πάρα πολύ. Γιατί αν έχεις ας πούμε το διαόλι μέσα σου θα πεις ρε παιδιά 40 χρόνια έκανα το συμβούλιο της επικρατείας άρα για να το κάνεις 40 χρόνια τώρα και να το κάνεις τόσο πως να το πούμε επιτακτικά και απόλυτα χωρίς να αφήνεις περιθώριο να συνέλθει ο κόσμος γιατί είναι περιουσίες αυτές έχουν μια αξία σήμερα την έχουν και αύριο δεν υπάρχει και δίνεις τη δυνατότητα σε κάποιους που έχουν 2.000 μέτρα, 2 στρέμματα σε αυτές τις περιοχές να χτίσουν ενώ αυτός που έχει 300 μέτρα δεν την έχει κάτι συμβαίνει ποιος έχει δύο στρέμματα εντός οικισμού κανείς εντός οικισμού δύο στρέμματα είναι πολλά κανείς οπότε υπάρχει ένας νόμος ο οποίος εφαρμόζεται δηλαδή ακόμη και στο δικαστήριο όμως πας λες τι έχει συμβεί ας πούμε ένα παράδειγμα δεν ξέρω αυτή είναι αρτιότητα δύο στρέμματα είναι για εντός οικισμού Για εντός οικισμού τώρα Εκτός του συνεκτικού λένε δύο στράματα Εκτός του συνεκτικού Στις επεκτάσεις της χενούργης

01:07:24 Εντάξει μπορεί να έχει δύο στράματα Ελεώνες είναι και Εκτός οικισμού μπορεί να έχει δέκα στράματα Αλλά όταν λέμε σήμερα υπάρχουν σχέδια Οικισμών τα οποία Έχουν καθοριστεί με το 1985 Αυτά τα όρια του οικισμού Τα καταργεί το ΣΤΕ Και λέει μόνο ο συνεκτικός Μόνο ότι υπήρχε το 1923 είναι. Και έξω από το συνεκτικό, δηλαδή εκεί που έχουν χτίσει ήδη οι άνθρωποι, δεν υπάρχει σχέδιο οικισμού.

01:07:49 Οπότε σε αυτό το κομμάτι πρέπει να έχεις δύο στράματα. Στο υπόλοιπο πρέπει να έχεις τέσσερα. Και εκεί, ουσιαστικά, αυτό που λέει το Στέιν είναι ότι φτιάξτε τοπικά, σχεδιάστε στη διοίκηση. Δηλαδή η διοίκηση τώρα κάνει με το πρόγραμμα Δοξιάδη, εδώ και από το Άρα Ρεύλα Ταμείο Ανάκαμψης, υπάρχουν σε εξέλιξη τοπικά πολυοδομικά για όλη τη χώρα πολλά έχουν απενταχθεί δεν ξέρω αν θα μπουν στο ΠΟΔΟΕΙ ή θα μπουν σε κάποιο άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο αλλά θα πρέπει ως αποτέλεσμα των τοπικών πολυοδομικών και των ειδικών πολυοδομικών που γίνονται ανά την Ελλάδα θα οριοθετηθούν για πάντα οίκισμοι Δεν θα γίνει πίστεψέ με όπως δεν θα γίνει το κτηματολόγιο όπως δεν θα γίνουν οι χρυσές γης όπως δεν θα γίνει το δασολόγιο δεν θα εφαρμοστούν.

01:08:31 Η Ελλάδα έχει από το 1998-99 δεν θυμάμαι, ξεκίνησε το κτηματολόγιο το οποίο είναι μία από τις μεγαλύτερες ας πούμε πληγές του ελληνικού δημοσίου δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ το κτηματολόγιο. Να θυμίσουμε ότι η Αγγλία έχει από το 1000... Εόνες. 60, 60, συγγνώμη, από το 60 έχει κτηματολόγιο και εμείς δεν έχουμε κτηματολόγιο σήμερα παρά μόνο στις περιοχές που ήταν η Ιταλία μέχρι το 47 δηλαδή 7 Ιανουάριο και 12 Ιανουάριο τέλος, τίποτα άλλο και την Καλυθέα που την είχαν παραλάβει την Καλυθέα που εδώ την είχαν παραλάβει η Ιταλία για 6 μήνες και πήγαν εκεί οι Ιταλοί και το πρώτο πράγμα που κάνανε ήταν κτηματολόγιο γιατί έχουνε νεάρουστη με αυτά λέει πρέπει να ξέρω τι έχω.

01:09:19 Ναι, ναι. Λοιπόν, τέλος πάντων, δεν πρέπει να κάνω λάθος, αλλά μπορεί να με διορθώσουν κάποιοι, άμα το ακούνε. Θέλω να πω το εξής, ότι δεν πρέπει να λυθούν. Πρόσκειται το άντρα να δεις τι γίνεται. Λέει τώρα, κτηματολόγιο, πόλε ωραία, κτηματολόγιο, εμείς έχουμε χάρτες, το πεντάρι που λέμε εμείς, 5.000, έχουμε χάρτες από το 1950.

01:09:39 οι έφεδροι μηχανικοί ανέβαιναν στα βουνά και βάζανε αυτά τα σημαδάκια αν τα βλέπεις κάτι κοντά είναι κάτι κολονάκια μικρά σημάδια ήταν γεωμετρικά σταθερά από τα οποία οι τοπογράφοι μέχρι πρώτον χτυπούσαν τα σταθερά και εξαρτούσαν το οικόπεδο αυτά λοιπόν οι αεροφωτογραφίες που είχαν τραβήξει τότε οι θεροσκοπικές όλη αυτή η δουλειά που έγινε από τους έφεδρους χωρίς πόστος Δεν ήταν ιδιώτες, ήταν στρατιώτες Έφεδροι Αξιωματικοί γεωπηλίτες Χαρτογραφίζαν όλη την Ελλάδα Και η διαφορά με τα σημερινά δεδομένα είναι Μερική πόντη Μιλάμε για τέτοια ακρίβεια Τρομερή δουλειά η γεωγραφική υπηρεσία στρατού Και έρθει σήμερα το εκθυματολογιό και λέει Αντί να πάει στο πεδίο Και να χαρτογραφήσει Παίρνει το Google Το Google και πάει στο Ιράκλαιο.

01:10:36 Γι' αυτό που βγει το εκτός. Δεν υπάρχει ούτε ένα μία περιουσία που να μην έχει λάθος συνδεδεμένες. Και λες εσύ, σε μια περιοχή που έχει κτηματολόγιο πας να κάνεις μια αγοροπολιτσία. Πας να κοιτήσεις μια άδεια. Και σου λέει ο δήμος. Δύο σημεία δεν συνάδουν με το κτηματολόγιο. Βέβαια, παιδιά, εσείς το έχετε κάνει το λάθος.

01:10:58 Όχι εμείς. Πρέπει να συνάδουν. και μπαίνει σε μια διαδικασία τέτοια που διορθώνεις εσύ το κτηματολογίο οπότε θα περάσουν καμιά εκατοσύ χρόνια μέχρι να μεταφερθούν οι περιουσίες ή να χτιστούν ή κάτι να γίνει έτσι ώστε να αναγκαστεί ο ιδιώτης να πάει με δικιά του έξοδο και με δικιά του πρωτοβουλία να διορθώσει και να οριστικοποιήσει το κτηματολογίο. Στο Ηράκλειο έχουμε πριν από μερικά χρόνια μου λέγανε ορισμένη τοπογράφη έχουμε γύρω στις 11 με 13 χιλιάδες πρόσκειται θα πω αλήθες υποθέσεις δεν λύνονται δεν μπορεί να είναι αλήθεια η Αλβανία απέκτησε κτηματολογίου ήμασταν δύο χώρες στην Ευρώπη που δεν είχαμε κτηματολογίου εμείς και η Αλβανία η Αλβανία το απέκτησε πρόσφατα είπαν θα κάνουμε κτηματολογίου το κάνα τέλος εμείς λέμε θα κάνουμε και μιλάμε τώρα ότι δίνεις κόντρα λεφτά για να μπεις να πάρεις ένα χαρτί που το έχεις πληρώσει δέκα φορές.

01:11:51 Και να ζήσουν και οι δικαιώροι. Σωστά. Όχι, ο δικαιωρός να ζήσει το θυμόσιμο όμως που έχει πάρει τόσα εκατομμύρια από την Ευρωπαϊκή Ένωση που το πληρώνουμε καθημερινά πρέπει να σου προσφέρει και μια υπηρεσία, μια περιουσία εξυσφαλισμένη. Αυτή την έχω. Στην έφερα δέκα φορές. Μου ζήτησες και δεν μιλάμε για το σχεδίο τα οποία είναι άγραφος νόμος ο καθένας δηλώνει ό,τι θέλει σου λέει ο άλλος πήγαινε δήλωση και ερχόντουσαν σε μένα και μου λέγανε βάλε λέει στο χάρτη πάνω ένα σημαδάκι εδώ πέρα και λέω ποιο το ξέρω εγώ ότι είναι δικό σου λέει με το λόγο τιμής δεν υπάρχουν συμβολές στην Κρήτη σε πολλές περιοχές της Ελλάδας μέχρι τώρα οι άνθρωποι καλά τα πήγαιναν Τα βρίσκανε. Εκτός ορισμένων ελάχιστων περιπτώσεων.

01:12:36 Ξέρανε ποιανού ήταν η περιουσία και πού ήταν. Ξέρουν πολύ καλά. Με τον πήγη του εκτιματολόγιου είναι έτοιμοι να σφαχτούν. Έχουν αλλάξει χέρια στους χάρτες, έτσι. Οι περιουσίες πολλές φορές. Έρχεται ένας και λέει αυτά είναι δικά μου. Τα δηλώνει ένας δεύτερος, ένας τρίτος, ένας τέταρτος. Α, δεν βγάζεις άκρια. Δεν υπάρχει άκρια.

01:12:54 για αυτό συλλόγου. Δεν πρόκειται να γίνει εκτιματολόγιο στην Ελλάδα. Οκ. Σε τι κατηγορία εντάσσεται τη συζήτηση για τη χρηστικότητα ενός στυλού ενός στυλό μπικ ας πούμε. Είναι βιομηχανικό σχέδιο, είναι... Πώς κατηγοριοποιείται αυτό. Δηλαδή η συζήτηση για το βλέπω ένα αμολύβι το οποίο είναι φτιαχμένο από κέντρο και έχει αυτή και αυτή την ιδιότητα και αυτή και αυτή τη χρηστικότητα και αλληλεπιδρά τη μορφολογία του με το υλικό του.

01:13:26 Πώς λέγεται αυτό? Όταν φτιάχνουμε ένα πράγμα, το οποίο δεν είναι customized, δεν είναι δηλαδή προσωπημένο, αλλά παίρνει το μέσο όρο του κοινού στο οποίο απευθύνεται και παράγεται, βέβαια με κάποιες μελέτες, με κάποια πειράματα και τα λοιπά, τότε μιλάμε για βιομηχανικό σχεδιασμό. Εξού και τα ρούχα που φοράμε Τα παπούτσια, τα πάντα είναι βιομηχανικά σχεδιασμένα Προσαρμοσμένα στο μέσο όρο Δεν κάνουν για όλους Αλλά έχουν χαρακτηριστικά Υπάρχουν όμως ορισμένα παραδείγματα Όπως ο Σιλόμπικ που κάνει για όλους Πραγματικά Και είναι, μένα μου κάνουν εντύπωση Και δεν έχω κανένα μα κανένα πρόβλημα Να πω ότι είναι μπικ Δεν είναι εξωλογότρεχα γύρω Είναι μπικ Γιατί αυτή η εταιρεία έχει ένα χαρακτηριστικό Που εμένα με εντυπωσιάζει σε όλα αυτά τα προϊόντα Αυτή η έρμη εταιρεία Δεν βρέχει κανένας άλλος να το κάνει Αυτό το πράγμα μόνο αυτή Τι μυαλό είχανε Εγώ τους θαυμάζω Αυτούς τους ανθρώπους Διότι έχουμε μια φιλοσοφία Εμείς θέλουμε να φτιάξουμε ένα πράγμα Το οποίο να κάνει σε πολλοί κόσμο

01:14:34 Γιατί έχουν κάτι στο μυαλό τους Λέει άμα να περφυδούμε στον πολλοί κόσμο κέρδος. Σκέφτεται μόνο και τη διαχρονικότητα. Δηλαδή θέλω να φτιάξω κάτι το οποίο να ρολσρώει, για παράδειγμα. Αλλά να μην το πληρώνει. Ρολσρώει να το πληρώσει ένα δευρενγάκι. Να μπορεί να το πάρει ο καθένας. Και έτσι έχουν φτιάξει. Το μπικ, το σιλό. Την μπικ την ξηριστική μηχανή η πρώτη που βγήκε, αν θυμάμαι καλά.

01:15:02 Να ξηριστείς ας πούμε. Αυτές τις άσπρες δεν θυμάμαι με το ένα ξεραφάκι. Χρήσιμα, φτύνα, μπορεί να το παίρνεις συνέχεια, όταν είσαι ανάγκη, δηλαδή κολλάς με αυτό το προϊόν. Αυτό είναι βιομηχανικά καταχειρισμένο προϊόν, τα οποία, τα βιομηχανικά προϊόντα έχουν, επαναλαμβάνω, την εξής λογική. Θέλω να το χρησιμοποιεί οποιοςδήποτε και στο μέσο όρο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να είναι ικανοποιημένος.

01:15:36 Οπότε, παίρνει τις διαστάσεις του χεριού μας, Της τσέπης μας Τη διάρκεια την οποία Ξέρω εγώ η ξηριστική μηχανή μπορεί να κάνει 10 ξηρίσματα Μπορεί να κάνεις 20 αλλά μέσα ωραίο 10 Οπότε σου έρχεται το ξηραβάκι 10 λεπτά το ξήρισμα Στο στυλό Μπορείς να γράψεις μέχρι 500 σελίδες Άρα σου έρχεται η σελίδα Κάτι απειροελάχιστο Και φυσικά Έχει μια γνώση Οι άνθρωποι που το φτιάξανε Δηλαδή πραγματικά θα ήθελα να τους ζηλεύω πάρα πολύ για αυτό που κάνουν γιατί πετάνε όλα τα περίτα και κρατάνε το απαραίτητο.

01:16:17 Και αυτό το απαραίτητο δίνει τη μορφή. Δηλαδή η διαφάνεια ας πούμε της ελού δεν είναι τυχαία. Πρέπει να βλέπω πότε τελειώνει το μελάνι. Το εξάγωνο δεν είναι τυχαίο. Το εξάγωνο πρέπει να κρατιέται στο χέρι μου έτσι ώστε ακόμα και το μπικ που γράφουν το γράφουν στην κάτω μεριά και όχι στην πάνω Γιατί πρέπει να σκαλώνει στο χέρμι μου Αν μ' αϊδρώσω ας πούμε θα μου γλιστρίσει Η μπίλια που έχει μπροστά Ήταν επανάσταση τότε που φτιάχτηκε Για να τρέχει το μελάνι Στην τελειώ διαρκεία στο είπα Δηλαδή δουλεύει συνέχεια Δεν είσαι την πένα Βγάλε μου πες το μελάνι και άστα βράστα Ξανά από την αρχή Οπότε είναι ένα αντικείμενο Και φαντάσου τώρα ότι αυτοί το φτιάξανε το 1945 Και το 3000 αν ήμασταν ακόμα εδώ Αν ήμασταν χρησιμοποιούν.

01:17:04 Ναι, είναι φοβερή η απλότητα. Υπάρχει κάτι φοβερό και στη ρόλη ζωής, που είναι για πάρα πολύ λίγους, αλλά και στο μπικ που είναι για όλους, σχεδόν όλους. Ή ο αναπτύρας. Καμιά φορά λέω το παράδειγμα. Υπάρχουν μπικ αναπτύρας. Τους λέω, το μικρό το αναπτύρας. Αυτός που αξίζει τον κόπο που κανείς δεν το μελετήσει. Πάρω ένα μπικ, τους δίνω ένα μπικ και έναν άλλο.

01:17:31 Και σου λέω άναψε τον Το μπικ το ανάβεις και σταματάει το χέρι σου εκεί Και κρατιέται δεν σου γλιστράει Ο άλλος μπορεί να κάνεις τρεις φορές προσπάθεια Και σου γλιστρίσει το χέρι Έχουν βάλει και αυτό το με τη λάμα Τη λάμα για ασφάλεια Και στους άλλους αναπτύριες Δηλαδή σου γλιστράει γιατί δεν έχουν μελετήσει Την απόσταση τέτοια ούτως ώστε να σταματάει Το δαχτύλι σου εκεί σε εκείνο το σημείο Οπότε λες Μπικ Αναπτύρωσε ο ένας, αναπτύρωσε και ο άλλος Ε, μα δεν είναι φίλε μου Βιάλει το γνωμηρετής για αυτό Από τι χώρα είναι Νομίζω ότι είναι Γάλλη Δεν είμαι σίγουρος, μπορεί και να κάνω λάθος Αλλά νομίζω Τι μαθήματα διδάσκεται στο φωτιστήριο Εμείς διδάσκουμε τα μαθήματα Τα πανελλατικά Που απαιτούνται για την εισαγωγή Είναι ελεύθερο σχέδιο και γραμμικό Το ελεύθερο σχέδιο είναι Την το ένα την το άλλο θα σας πω, το ελεύθερο σχέδιο είναι μοιάζει με τη ζωγραφική χωρίς να είναι είναι το σχέδιο με το μολύβι και σε αυτό προσπαθείς να μάθεις τους μαθητές να αυτό που βλέπουν απέναντί τους να μπορούν να το κάνουν

01:18:35 και σε σχήμα και σε χρώμα να το μεταφέρουν στο χαρτί τους είναι μια δύσκολη διαδικασία γιατί δεν χρειάζεται, δεν μπορείς να χρησιμοποιείς εργαλεία γι' αυτό δηλαδή πρέπει να εκπαιδεύσεις το συντονισμό ματιού και χεριού και αυτή είναι δύσκολη. Τεχνική είναι πάντως και μαθάνεται από τον οποιονδήποτε. Αυτό δεν το πιστεύω. Τον οποιονδήποτε.

01:18:57 Εγώ είμαι πλήρως ποιητή, άτεχνος, άμουσος, αγρήκος. Δεν θα μπορούσα να σχεδιάσω, δεν μπορώ να σχεδιάσω, δεν μπορώ να ζωγραφίσω, τραγουδήσω, βασικά οτιδήποτε είναι... Δίνεις την ευκαιρία να σου πω μια ιστορία. Μπορεί να κάνω αυτό στο σπίτι, θυμάσαι που κάναμε το σπίτι, το τράγωνο με τη σκεπή και το... Δύο ιστορίες θα σου πω λοιπόν. Δύο.

01:19:16 Η μία είναι η εξής. Στην οικογένειά μου είμαστε τρία παιδιά. Εγώ είμαι τελευταίος. Η αδερφή μου η Μεσέα, η οποία γίνεται γιατρός, για μεγάλη ευκολία των φαρμακοποιών, γράφει πάρα πολύ ωραία, φανταστικά ξεκάθαρα. Έχει ένα απίστευτο χέρι. Και όταν ήταν μικρή ζωγράφιζα Αλλά ζωγράφιζα απίστευτα Σε σημείο που να τη ζηλεύω πάρα πολύ Έβλεπα λοιπόν τον μπλοκ που σχεδίαζα Και προσπαθούσα να τα αντιγράψω Σκράπασε εγώ τίποτα Όταν πήγα στο σχολείο Λέει η δασκάλα στη μάνα μου Της λέει η κόρη σου λέει η Άρτεμις Είναι πολύ καλή Αλλά αυτός μου λέει Δεν μποράει να διαβάσει τα γράμματα Ούτε εγώ δεν μπορώ να τα διαβάσω όμως ποια ήταν η διαφορά με την αδερφή μου η αδερφή μου θα έπρεπε να γίνει αρχιτέκτονας και ο γιατρός αλλά δεν ήθελα εγώ όμως ήθελα να με τη Μουχάμετ να γίνω αρχιτέκτονας οπότε έλυσα πολλά πατελόνια που λέει ο λόγος για να καταφέρω να το κάνω έχεις μπροστά σου λοιπόν έναν άνθρωπο ο οποίος όσοι τον γνώριζαν μικρό και ξαφνικά μετά του συνάντησες στον δρόμο και είπαν σε έναν δάσκαλό μου

01:20:24 του δημοτικού του λέω τι κάνετε κύριε Νίκο, χαίρομαι πολύ που σας βλέπω μου λέει τι κάνεις παιδί μου του λέω είμαι αρχιτέκτονας και γυρνάει και μου κάνει αρχιτέκτονας ε μπράβο δηλαδή ποιος τον περίμενε οπότε μαθαίνατε έσυ μπροστά σε ένα παράδειγμα που έλυωσα πραγματικά πατελόνια, πήγαινα κρυφά και για τα σχέδια μου δεν ήταν καλά στην αρχή και είχα κάτι βιβλιαρό και πήγαινα στα μουσεία και αντέγραφα. Έπαιρνα βιβλία, τα αντέγραφα, τα ασκήθαρα από πάνω.

01:20:53 Είχα ξενυχτήσει πάνω σε αυτό. Μόχθησα πολύ. Και έχει μόνο... Εμμαθάς και τι. Κάνω και το δάσκαλο. Αυτό είναι το πιο περίεργο. Οπότε μαθαίνετε. Τι δεν μαθαίνετε. Η έμπνευση. Ναι. Ναι, ναι. Καταλαβαίνω επίσης. Δεν ξέρω εσύ αυτό. Δεν ξέρω αν εγώ έζησα μια ζωή στην οποία δεν υπήρχε πάρα πολύ περιθώριο για έμπνευση. Δεν χρειαζότανε η έμπνευση, οπότε δεν την έχω εξασκήσει και πάρα πολύ. Καλά, για θέματα αδημιουργικά καθόλου, προφανώς.

01:21:29 Έχω έμπνευση σε άλλα πράγματα που αφορούν το πώς μπορώ να, σε δομές, διαδικασίες και τρόπους, με οποίους μπορώ να πετύχω κάποια πράγματα σχετικά με αυτά που ασχολούμαι, αλλά που εκεί χρειάζεται έμπνευση. Εδώ κάνουμε ένα λαθάκι, συγγνώμη Θεωρούμε ότι εμπνευσμένο και δημιουργικό είναι αυτό που ασχολείται με κάτι που έχει σχέση με την τέχνη.

01:21:54 Ενώ δεν είναι έτσι. Η δημιουργικότητα και η έμπνευση μπορεί να βρίχεται σε πράγματα τα οποία δεν είναι τέχνη αλλά είναι εφαρμογή. Και θα σου πω μερικά παραδείγματα. Είμαι οπαδός, ενώ μου αρέσει η ζωγραφική, είμαι οπαδός του εφαρμοσμένου, των εφαρμοσμένων τεχνών. να το πούμε έτσι. Δηλαδή αυτής της καρέκλας. Αυτή είναι ένα αφαρμοσμένο σχέδιο.

01:22:17 Πώς την εξολογούμε βιομηχανικά. Είναι πολύ καλή. Πολύ αναπαυτική. Κάθομαι δεν με έχει κουρέσει καθόλου. Λοιπόν, αυτή η καρέκλα έχει πάνω της την αισθητική της σύγχρονης, να το πούμε έτσι, και το σχεδιασμό ο οποίος όμως εξυπηρετεί μια ανάγκη. Ο πίνακας δεν εξυπηρετεί. Δεν θα τον πάρεις να σχεπαστείς όταν κρυώσεις, δεν θα τον φορέσεις δεν θα τον βάλεις στα πόδια σου όταν είσαι εξπόλυτος απλά τον έχεις κάπου και τον κοιτάζεις οπότε εμπνευσμένος ας πούμε και δημιουργικός είναι η μάνα μου, η μάνα σου όταν φτιάχνει το φαγητό όταν επιλέγει τι θα φας και πως θα το φτιάξει ούτε ώστε να μπορέσεις εσύ να το φας από τη μυρωδιά μέχρι τα υλικά, μέχρι τον τρόπο, το μεράκι Και αυτή είναι μια δημιουργικότητα την οποία την έχουμε λίγο στην άκρη.

01:23:12 Ανώ πρέπει να είναι στη μέση γιατί έτσι μεγαλώνουν οι άνθρωποι. Οπότε, ας πούμε τα ρούχα που μου φτιάχνει η μάνα μου. Γιατί εμείς όταν ήμασταν μικροί, τι έκανε η μάνα μου. Έφτιαχνε ένα πουλόβερ για τη μεγάλη μου την αδερφή. Μετά ξύλωνε δύο πουλόβερ για να φτιάξει για την μικρή μου αδερφή. και μετά ξύλωνε τρία πουλόβερ για να φτιάξει το πουλόβερ για το μικρό της το παιδάκι δηλαδή μεγαλώνανε, δεν τους χωρούσαν οπότε τα ξύλωνε και φτιάχνουν καινούργια ρούχα το ίδιο μαλλί ας πούμε έχει περάσει και από τους τρεις μας σε διαφορετικές μορφές αυτό έχει και δημιουργικότητα έχει και αισθητική έχει και χρήση έχει και αναπαραγωγική ας πούμε αγάπη τι θες, τι άλλο θες τι προτιμάς Το πλόβερ αυτό ας πούμε που σε ζεσταίνει Που σε κάνει να βγαίνεις έξω με μια αξιοπρέπεια Που έχει πάνω τα χέρια της μάνας σου Την αγάπη της, τη θορκή της Ή ένα πίνακα του Βαγκόκ Ναι, για μένα δεν υπάρχει σύγκριση Νομίζω για πολλούς δεν υπάρχει σύγκριση Γι' αυτό λοιπόν καμιά φορά Καλή είναι η τέχνη που είναι

01:24:24 Έχει την αξία της Αλλά καλό είναι να δίνουμε και αξία σε πράγματα που είναι δίπλα μας δίπλα μας εντελώς, μέσα μας πώς το λένε και τα υποβαθμίζουμε γιατί θεωρούμε ότι ανώτερο επίπεδο είναι ένας πίνακας σε ένα νεκροταφείο που λέει τι μουσείο ενώ δεν είναι κάτι είναι ωραίο εντάξει έχουμε και τη δυσκολία στη ζωή μας να εκτιμούμε τα πράγματα όταν τα χάνουμε ή όταν τίνουμε να τα χάσουμε υπάρχει μια περίοδος στη ζωή των παιδιών να θυμάμαι τη δική μου ηλικία και από ό,τι μαθαίνω και από άλλους γονείς που έχουν παιδιά.

01:24:59 Είναι κάτι το οποίο συμβαίνει γενικότερα. Εκεί, ας πούμε, στην εφηβεία, μετ' εφηβεία, μέχρι τα 25, 30 ενδεχομένως, τα παιδιά απομακρύνονται αρκετά από τους γονείς τους. Ειδικά στην εφηβεία. Υπάρχει μια επιθετικότητα. Ότι οι γονείς δεν ξέρουν. Αντίδραση. Αντίδραση, ναι. Κόντρα. Ναι, ναι. Και μετά σιγά-σιγά επανέρχεσαι, ας πούμε, στην αγκαλιά.

01:25:21 Αυτό είναι το φυσιολογικό. Είναι το φυσιολογικό στην Ελλάδα πιστεύω σε μεγάλο βαθμό. Στην Αγγλία, δηλαδή που έχω περάσει κάποια χρόνια, δεν υπάρχει αυτή η πυρηνική οικογένεια. Ούτε υπάρχει κάποια... Δηλαδή ενηλικιώνεσαι και ξεκινάς τη ζωή σου. Είσαι αυτόνομος, το οποίο κάποιοι το θεωρούν καλό. Εγώ εμένα δεν μ' αρέσει. Και εκεί νομίζω ότι υπάρχει λόγος, γιατί σε αυτές τις χώρες υπάρχει κράτος.

01:25:47 οπότε ξέρεις ότι άμα βγεις έξω από την πόρτα, είσαι προστατευμένος στο δρόμο από τη φύλαξη από την αστυνομία από το δήμα από τις υπηρεσίες τους, ξέρεις ότι θα βρεις ένα σχολείο, θα πάνε τα παιδιά σου θα βρεις ένα προϊόν θα βρεις ένα δρόμο, μια αναμέσως συγκοινωνία θα βρεις όλα αυτά στην Ελλάδα η πυρηνική οικογένεια δεν είναι χαρακτηριστικό είναι χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο μεγαλώνουμε όταν εσύ νιώθεις ανασφάλεια πας όμως. Έχεις κάποια αποστάση.

01:26:18 Σωστά. Έχεις δίκιο σε αυτό που λες. Ειδικά το ότι η κρίση ας πούμε οι Ευρωπαίοι δεν έχουν πού να πάνε. Οι Έλληνες έχουν. Δηλαδή στην Ελλάδα γι' αυτό θεωρώ, δεν έχω καθόλου τα στατιστικά, το λέω καθαρά από το μυαλό μου αυτό το πράγμα, αλλά θα υπέθετα ότι οι άστεγοι στην Ελλάδα είναι λιγότεροι από ό,τι θα ήταν αν η κατάσταση αυτή οικονομική βρισκόταν σε μια χώρα της Δύσης Δύσης.

01:26:40 Δηλαδή ξέρεις ότι στο τέλος της μέρας όλα κι αν πάνε άσχημα οι πιθανότητες είναι ότι κάποιος από την ευρύτερη οικογένειά σου θα σου βάλει ένα πιάτο φακές να φας Και όχι μόνο από την οικογένεια και στις γειτονιές ακόμα και σήμερα και την περίοδο της κρίσης υπήρχε αυτή η κρυφή αυτονόητη και αυθόρμητη αλληλεγγύη η οποία δεν διοχητεύτηκε από κανένα άμεσο ένημα Αν δωσίσω που τα αποκάνα ένα πολιτικό κόμμα, ο απλός ο άλλος θα έβλεπε τη δυσκολία με την οποία τα έβαζε πέρα ένας γειτονάς του και έτσι κρατήθηκαν πάρα πολλοί σε επίπεδο αξιοπρέπειας.

01:27:20 Ναι, έτσι είναι. Πώς είναι η καινούργια δάξη των έχετε ξεκινήσει τα μαθήματα, φαντάζομαι τα έχετε ξεκινήσει. Έχουμε ξεκινήσει. Εμείς έχουμε ένα προνόμιο. Σε εμάς έρχονται παιδιά Από επιλογή Και όχι αναγκαστικά Δεν είμαστε σαν το μαθηματικό ή σαν το φιλόλογο Που πάει ο άλλος αναγκαστικά Γιατί όποια σχόλια να πάει θα δώσει έκθεση Οπότε αναγκαστικά πρέπει να πάει Σε εμάς όμως είναι επιλογή Οπότε αυτό είναι ένα στοιχείο Το οποίο μας κάνει έτσι Και αισθανόμαστε Πρασπινιουμένοι Αν ασχολούμαστε με αυτό το μάθημα Γιατί ο άλλος ξέρει ότι το έχει επιλέξει Ένα, το δεύτερο είναι ότι Είναι ένα κομμάτι που σου δίνει τη δυνατότητα να είσαι κοντά με το μαθητή δηλαδή δεν μπορείς να κάνεις το μάθημα αυτό με καθέδρας μάθημα δηλαδή κάνω μια κατήχηση από κάτω με δεκάτω με ό,τι καταλάβουν αν δεν κάτσεις δίπλα του να προσπαθείς να προσαρμόσεις την τεχνική πάνω του δηλαδή καταρχήν δεξί ή αριστερό χέρι έχει σημασία τι βλέπει να προσπαθείς να προσαρμόσεις το μάθημα σε αυτό που πιο εύκολα θα καταλάβει το παιδί.

01:28:33 Οπότε κάθεσαι δίπλα του, του δείχνεις. Ένα σχέδιο μπορείς να το κάνεις 10 και 50 φορές. Την κάθε φορά το κάνεις διαφορετικό, γιατί έχεις διαφορετικό μαθητή δίπλα σου. Οπότε είναι εργαστηριακά τα μαθήματα και αυτό μας βοηθάει πάρα πολύ, γιατί δεν επαναλαμβανόμαστε. Επί της ουσίας λέμε το ίδιο πράγμα, αλλά κάθε φορά το λέμε και λίγο διαφορετικά.

01:28:55 Και αυτό μας αναγκάζει Να Επειδή είμαι πάρα πολύ περίεργος Με αναγκάζει Μ' αρέσει Τα απολαμβάνω Εξετάζω τους μαθητές σε βάθος Προσπαθώ να δω ρε παιδί μου Τι είναι αυτός που έρχεται εδώ πέρα Και όταν βλέπω τους γονείς του προσπαθώ να καταλάβω Τι έχει πάρει από τον γονιό του Από τον ένα και από τον άλλο Πέρα από τα χαρακτηριστικά Το βάδισμα, την ομιλία, τη συμπεριφορά Το τι ας πούμε και κάνω διάφορα πράγματα τα οποία δεν το καταλαβαίνουν οι προφανές μαθηματές δεν τους αφορά, αλλά εμένα με ενδιαφέρει πολύ.

01:29:32 Ξέρετε, νομίζω ότι γενικά όταν προσπαθείς να κατηγοριοποιήσεις καταστάσεις, είναι δύσκολο να πέσεις μέσα αλλά πολλά χρόνια σκέφτομαι ότι υπάρχουν ασχολίες οι οποίες προοδεύουν την ανθρωπότητα όπως για παράδειγμα έρευνητές, ιατροί, βιολόγοι, χημικοί, αστροφυσικοί υπάρχουν ασχολίες οι οποίες συντηρούν τον κόσμο δικηγοροί, λογιστές υπάρχουν κάποιες ασχολίες που πηγαίνουν τον κόσμο πίσω αρκετές από αυτές υπάρχουν αρκετές που μπορούν να ενταχθούν στην κατηγορία αυτή υπάρχουν και ασχολίες που ομορφαίνουν τον κόσμο όπως η ποιησία ή η αρχιτεκτονική οπότε θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ ωραία ασχολία η επαγγελματική πραγματικότητα είναι μια άλλη συζήτηση δεν είναι εύκολη για κανένα και για τίποτα να υπάρχει τίποτα εύκολη ζωή όταν το συνειδητοποιείς το πράγμα γίνονται όλα λίγο πιο ανεκτά. Τίποτα δεν είναι εύκολη ζωή.

01:30:35 Αλλά πέραν της επαγγελματικής ας πούμε αποκατάστασης και των ευκαιριών που υπάρχουν στον τομέα της εκτονικής θεωρώ ότι είναι ένα αντικείμενο, μια ασχολία η οποία εντάσσεται σε εκείνες που ομορφαίνουν τον κόσμο και αν ομορφαίνεις τον κόσμο κάνεις κάτι που είναι αρκετά ενδιαφέρον και ωραίο Έχεις δίκιο μόνο ένα πραγματάκι θα ήθελα να πω την αρχιτεκτονική τη ζούμε παντού θέλοντας και μη από το χρώμα από το χώρο, από τις περισσίες από τους δρόμους, από παντού το ζούμε οπότε είναι κάτι το οποίο δεν υπάρχει κανένας που να μην έχει βιώσει την αρχιτεκτονική μέσα της δεν μιλάμε για απ' έξω μιλάμε για μέσα, στο σπίτι μας στην υπηρεσία, στο γραφείο μας, στα επιπλά μας ο χώρος που αρχαιοθετούμε ή το κάθισμα που καθόμαστε είναι πολλά οπότε τη βιώνουμε και καμιά φορά μας επιβάλλεται είτε θετικά είτε αρνητικά, είτε ευεργετικά, είτε καταστροφικά στα σχολεία μέσα στις φυλακές, στους στρατώνες σε μεγάλες υπηρεσίες σε πλατείες στο δημοσιοχώρο, παντού το βιώνεις και σου διαμερφώνει

01:31:44 αντιλήψεις η αριστεκτονική δεν είναι μόνο ένα σκηνικό το οποίο το παρατηρήσεις από μακαλέλα το βιώνεις καθημερινά χωρίς να το καταλαβαίνεις οπότε είναι κάτι σημαντικό και έχουμε λόγο για πολλά πράγματα όλοι μας και γι' αυτό και η σχέση πελάτη και αριστεκτον κάποια φορά είναι έτσι πολύ συμπλεκματική και πολύ πλοκή γιατί ο άνθρωπος έχει βιώσει σπίτι από το που γεννήθηκε οπότε έχει άποψη, έχει γνώμη αλλά καμιά φορά όμως θα έπρεπε να συμβουλεύεται τον επαγγελματία γιατί η δουλειά του αρχιτέκτονα είναι επιστήμη δεν είναι τέχνη κακά τα ψεύματα, μιλάμε για πράγματα που τα χρησιμοποιούμε και τα χρησιμοποιούμε και πολύ σοβαρά όπως ένα αυτοκίνητο πρέπει να είναι ασφαλές πρέπει να είναι εργονομικό πρέπει να έχει καλές ρόδες καλά φρένα έτσι για ένα σπίτι πρέπει να διαρκεί στον χρόνο να είναι οικονομικό, να προσαρμοσίσει ανάγκες μας, να έχει δωμάτια που να μας εξυπηρετούν να μπαίνουμε στην κουζίνα και να μην σκοτεινά εαυτό μας πάνω στον άλλο, να μπεις στο μπάνιο

01:32:50 και να μην χρειάζεται να μπεις μέσα για να κλείσεις την πόρτα τέτοια πράγματα γίνονται είναι λεπτομέρειες που μας κάνουν τη ζωή μας πιο εύκολη ή μας τη δυσκολεύουν είχα μια φίλη που παιδική μου φίλη που αγάπησα πολύ την Ιόλτη Ζαβιτσάνου η οποία έγινε αρχιτέκτονας και νομίζω έμεινε στο πανεπιστήμιο έχω να μιλήσω μαζί της 20 χρόνια δεν ξέρω τι κάνει, ελπίζω να είναι καλά ευχαριστώ πολύ που ήρθατε εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ, είναι τιμή μου που με φωνάζετε γιατί σημαίνει ότι κάτι έχετε να ακούσετε από εμένα και εγώ έχω να ακούσω πάρα πολλά και είναι πάρα πολλά από εσάς, ευχαριστώ πάρα πολύ εγώ ευχαριστώ που ήρθατε, να είστε καλά