Μένης Κουμανταρέας: Το χρονικό της άγριας δολοφονίας του

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 άγριας δολοφονίας που συγκλώνησε τον πνευματικό κόσμο. Ο Μένις Κουμανταρέας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1931 και ήταν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς της ελληνικής πεζογραφίας. Πέρασε ένα θάνατο που δεν του άξιζε. Ήταν μεγάλο πλήγμα, νομίζω, για όλη την οικογένεια των συγγραφέων και για την Ελλάδα.

01:21 Ένας ανοιχτός και ωραίος ελεύθερος άνθρωπος που του άρεσε να λέει ότι είναι Αθηναίος και αγαπάει αυτή τη χώρα και την πόλη, η οποία πόλη τον σκότωσε. Το βράδυ της Παρασκευής 5 Δεκεμβρίου 2014, ο 83χρονος συγγραφέας Μένης Κουμανταρέας διπνούσε παρέα με τον φίλο και συνεργάτη του, θεατρολόγο, Θανάση Φουσκαρίνη, σε ένα εστιατόριο της Φωγιονός Νέγρη κάτω από το σπίτι του.

01:47 Λίγο πριν τα μεσάνυχτα είπε στο φίλο του πως έπρεπε να ανέβει για λίγο στο σπίτι να πάρει ένα φάρμακο Ο κουμανταρέας ανέβηκε αλλά αργούσε να επιστρέψει Ο φίλος του άρχισε να ανησυχεί και λίγο μετά τα μεσάνυχτα κάλεσε την αστυνομία Με τη βοήθεια κλειδαρά μπήκαν στο διαμέρισμα της οδού Ζακίνθου όπου διέμενε ο συγγραφέας Κατευθύνθηκαν προς την κρεβατοκάμαρα και μπαίνοντας εκεί διαπίστωσαν πως οι ντουλάπες ήταν ανοιχτές και εκείνος νεκρός στο πάτωμα με εμφανής μόλοπες στο λαιμό και το πρόσωπο.

02:36 Ανάνδρο, δηλαδή ένα τέλος που μόνο έναν άνάνδρο χέρι θα μπορούσε να επιχειρήσει εναντίον του Μένι. Ένας άνθρωπος 83 ετών να τον χτυπούνε και να του καταφέρουν τέτοια πλήγματα, να του αλλοιώνουν το πρόσωπο, να τον βλοτσάνε όπως λένε οι ιατροδικαστές. Για την άγρια δολοφονία του Μένικου Μανταρέα, η αστυνομία συνέλαβε δύο Ρουμάνους τον 25χρονο Στεφάν Ματασαρεάνου και τον 28χρονο Κοσμίν Γκαϊτάν που δικάστηκαν από το Μικτόρκο το δικαστήριο τον επόμενο χρόνο Σύμφωνα με την δικογραφία, οι δύο νεαροί περιμέναν τη νύχτα της 5ης Δεκεμβρίου του 2014 τον συγγραφέα στην είσοδο της πολυκατοικίας του, στην οδό Ζακύνθου στην Κυψέλη, προκειμένου να τον γλυστέψουν Όταν εκείνος αρνήθηκε να τους αποκαλύψει το σημείο όπου υπήρχαν κρυμμένα χρήματα Τον ξυλοκόπησαν και στη συνέχεια τον στραγγάλισαν Φαίνεται πάντως αρκετά καθαρά ότι είναι μια καινούργια ιστορία τύπου Κώστα Ταξί Ο Μένης Κουμανταρέας μπορούμε να πούμε ότι ίσως δεν ήταν εντελώς αναπάντεχος ο θάνατός του Παρόλο που είναι τραγικός και βίαιος

03:50 διότι ήταν ένας άνθρωπος, ένας διανοούμενος που κινούνταν στις επικίνδυνες παρυφές ενός κόσμου ο οποίος τον σαγήνευε, ο οποίος τον ενέπνεε, ο οποίος όμως είχε όπως είπα τους κινδύνους του και τελικά φαίνεται ότι από έναν τέτοιο κίνδυνο, από μια τέτοια απειλή βρήκε το θάνατο. Από τα στοιχεία της δικογραφίας προέκυψε πως ο Στεφάν Ματασαρεάνου που γνώριζε τον Κουμανταρέα ήξερε πως ο συγγραφέας είχε εισπράξει περίπου 150.000 ευρώ από πόλη σε ακοινή του και τον πίεζε να του δώσει τα χρήματα Στην απολογία του στην ανακρίτρια ο Κοσμίν Γκαϊτάν είχε υποστηρίξει πως ο συγκατηγορούμενός του ήταν ο δράστης της δολοφονίας και ότι ο Ματασαρεάνου χτύπησε πολλές φορές τον συγγραφέα στην είσοδο της πολυκατοικίας του όταν ο κύριος αρνήθηκε να τους δώσει δανεικά.

04:49 Ο Στεφάν στην απολογία του είχε αρνηθεί κάθε εμπλοκή του στην υπόθεση ρίχνοντας την ευθύνη στον συγκατηγορούμενό του. Είχε ισχυριστεί ότι λάτρευε τον συγγραφέα σαν πατέρα του. Στην αστυνομία είχε πει πως διαπληκτήστηκε μαζί του. Εγώ τσαντίστηκα και τον έσπρωξα με το ένα μου χέρι. Δεν ήθελα να του κάνω κανένα κακό, ούτε τον χτύπησα.

05:09 Ο Μέννης έπεσε δίπλα από μια πολυθρόνα και τον άκουσα που έβγαλε ένα βογγητό σαν «Αχ». Έμεινε εκεί πεσμένος και δεν τον είδα να σηκώνεται. Τότε εγώ τσαντισμένος είπα του κοσμή να φύγουμε και βγήκαμε από το διαμέρισμα. Είχε αρνηθεί επίσης πως πήρε χρήματα ή αντικείμενα αξίας από το διαμέρισμα του συγγραφέα. Ωστόσο, ο νεαρός μετά την τολοφονία είχε προβεί σε αγορές ρούχων, ενώ είχε ξεκινήσει πιο έντονη κοινωνική ζωή με διασκέδαση σε γνωστά αθηναϊκά κλαμπ.

05:48 Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης ήρθαν στο φως άγνωστες πτυχές της ζωής του συγγραφέα Μένικου Μανταρέα. και οι δύο κατηγορούμενοι αρνήθηκαν τις κατηγορίες με τον πρώτο μάλιστα εξ αυτών να επικαλεί τέδια του δικηγόρου του Αλέξη Κούγια το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν στοιχεία DNA του στη σκηνή του εγκλήματος. Ο Θανάσης Φουσκαρίνης που είχε επαγγελματική και φιλική σχέση με τον λογοτέχνη περιέγραψε κατά την διάρκεια της κατάθεσής του στη δίκη τη σχέση του θύματος με τον πρώτο κατηγορούμενο Μία σχέση η οποία, όπως είπε, εκτός από σεξουαλική, ήταν και πνευματική.

06:21 Ο Μέννης ήταν μεγαλόψυχος και καλοπροαίρετος. Ενίσχυε οικονομικά τον πρώτο κατηγορούμενο, βοηθούσε πολύ κόσμο, γιατί ένιωθε πως ο ίδιος ήταν ευνοημένος και γι' αυτό όφιλε να βοηθήσει. Έτσι κατέθεσε ο μάρτυρας, σημειώνοντας πως ο γνωστός λογοτέχνης δολοφονήθηκε με αγριότητα, ενώ αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας. Είχε διαγνωστεί με καρκίνο και δεν γνώριζε αν την επόμενη φορά θα έβγαινε ζωντανός από το νοσοκομείο.

06:51 Ο Μάρτινας διατηρούσε με τον Μέννη Κουμανταρέα φιλική και επαγγελματική σχέση και τον έβλεπε για καφέ ή φαγητό τρεις με τέσσερις φορές την εβδομάδα. Μάλιστα, όπως είπε κάποιες φορές, ήταν μαζί τους και ο πρώτος κατηγορούμενος τον οποίο ο Μέννης Κουμανταρέας γνώριζε για 10, ίσως και για περισσότερα χρόνια. Για το είδος της σχέσης που είχαν οι δύο άνδρες, το θύμα και ο κατηγορούμενος, δεδομένες της διαφοράς ηλικίας, ο μάρτυρας κατέθεσε.

07:17 Ο Κουμανταρέας ήταν γκέι. Είχαν σχέση όχι μόνο σεξουαλική, ερωτική, αλλά και πνευματική. Του έδινε χρήματα όταν τον συναντούσε. Ο κατηγορούμενος εξομολογούνταν στο Μένι τα προβλήματά του Νομίζω ότι είχε γνωρίσει και την αδελφή του Ο Μένι στο 2010 είχε χάσει τη γυναίκα του Υπήρχαν κάποιοι διαξυφισμοί, κάποιες εντάσεις Δεν ξέρω πού οφείλονταν Ο Μένις μου είχε πει ότι του τηλεφωνούσε ο κατηγορούμενος συνέχεια Και του ζήτουσε χρήματα και πως δεν ήξερε τι να κάνει Του είπα να σταματήσει να τον συναντά Ο μάρτυρας αφού μίλησε στο δικαστήριο για τις προσπάθειες που έκανε ώστε να μπει στο διαμέρισμα του συγγραφέα περιέγραψε όσα είδε όταν κατάφερε να μπει πλέον στο σπίτι με έναν συγγενή του λογοτέχνη Μόλις άνοιξαμε την πόρτα καταλάβαμε από την πρώτη στιγμή ότι κάτι είχε γίνει Οι ντουλάπες ήταν ανοιχτές, ο Μέννης ήταν στο κρεβάτι νεκρός, ανάσκελα Είχε αίματα στο πρόσωπο και στα χέρια, είπε Στο ερώτημα του η Σαγγελέα αν ο κατηγορούμενος ήξερε ότι το θύμα έβλεπε εν ζωή και άλλους αλλοδαπούς

08:27 Ο μάρτυρας δήλωσε Ναι το γνώριζε ότι έδινε και σε άλλους χρήματα Γνώριζα πως είχε χρήματα στο σπίτι αλλά δεν ξέρω πόσα Τα χρειάζονταν για τις θεραπείες του Ακόμη ο μάρτυρας ανέφερε πως δεν θα μπορούσε να φανταστεί πως ο πρώτος κατηγορούμενος θα έφτανε σε ένα τέτοιο σημείο Όχι να σκοτώσει όπως είπε, αλλά ακόμα και να σπρώξει έναν άνθρωπο στα 83 του.

08:50 Έναν άνθρωπο ο οποίος τον είχε βοηθήσει τόσες πολλές φορές. Δεν γνωρίζουμε τα κίνητρα. Περίμενε με τον συγκατηγορούμενο του τέσσερις ώρες στο ισόγειο της πολυκατοικίας για να γυρίσει ο Μένης. Πράγμα που σημαίνει ότι το είχαν υπολογίσει. Οι δύο κατηγορούμενοι συναντήθηκαν και σχεδίασαν πώς θα επιτεθούν. Γνωρίζω ότι είναι ένας άνθρωπος ο οποίος ήξερε τον Μένη και ο Μένης τον βοηθούσε κρίμα που αυτή δύο νέοι άνθρωποι ξεκινάνε τη ζωή τους με αυτό το έγκλημα και διαπράττουν ένα έγκλημα εναντίον ενός ανθρώπου δηλαδή αναφέρομαι περισσότερο στον Πέφανο ενός ανθρώπου που τους βοήθησε Στον μάρτυρα υπέβαλε σωρία ερωτήσεων ο συνήγορος υπεράσπισης του 27χρονου κατηγορούμενου Αλέξης Κούγιας όσον αφορά τη σχέση που είχε το θύμα με τον εντολέα του Ο δικηγόρος επέμεινε να μάθει από τον Φουσκαρίνη εάν ο συγγραφέας είχε σχέσεις με νεαρούς άνδρες ακόμα και ηλικίας 15 ετών Ο μάρτυρας είπε πως ο φίλος του είχε μια στενή ερωτική σχέση με τον κατηγορούμενο που ο συγγραφέας εκτιμούσε και αγαπούσε.

10:04 Ωστόσο, κατέθεσε πως λίγο καιρό πριν την δολοφονία, ο Μένης Κουμανταρέας ήθελε να διακόψει αυτή την σχέση, γιατί ο νεαρός του ζητούσε χρήματα και τον καλούσε επανειλημμένα στο τηλέφωνο. Και οι δύο κατηγορούμενοι αρνήθηκαν όσα τους αποδίδονταν στο κατηγορητήριο, στάση που είχαν κρατήσει και κατά την διάρκεια της ανάκρισης, όπου ο ένας απέδιδε στον άλλο την δολοφονία, αποδεχόμενοι πως είχαν πάει στο σπίτι του θύματος με σκοπό ο νεαρότερος να ζητήσει χρήματα από τον συγγραφέα, καθώς είχαν μακροχρόνια φιλική σχέση.

10:40 Ενώπιον του δικαστηρίου, ο Στεφάν, ο οποίος γνώριζε τον συγγραφέα, υποστήριξε ότι δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο στο Μένι, αλλά και σε κανέναν άλλο, και πως δεν είναι ούτε κλέφτης, ούτε αλήτης. και δεν θα μπορούσε ποτέ να του κάνει κακό όπως και δεν του έκανε. Ο συγκατηγορούμενός του είπε ότι δεν γνώριζε το θύμα και πως όσα χρόνια είναι στην Ελλάδα δεν έχει κάνει τίποτα παράνομο.

11:20 Το δικαστήριο δεν έκανε δεκτή μετά από αντιρρήσεις των υπερασπιστών των κατηγορουμένων τη δήλωση παράστασης πολιτικής αγωγής που υποβλήθηκε από την πρώτη εξαδέλφη του συγγραφέα. Το Μικτόρκο τόδικα στήριο το 2016 είχε επιβάλλει στους δύο κατηγορούμενους ισόβια κάθριξη για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, αλλά και τέσσερα ήττη φυλάκισης για το αδίκημα της κλοπής.

11:48 Το 2021 το εφετίο τους αναγνώρισε ελαφρυντικά και τελικώς επέβαλαν αντί της ποινής της ισόβιας κάθριξης ποινή 15 ετών Παρά το φρικτό τέλος του, ο Μένης Κουμανταρέας μένει στη μνήμη μας ως ένας σημαντικός μεταπολεμικός πεζογράφος Μέσα από τα πολλά βιβλία του όπως τα μηχανάκια, βιοτεχνία ιαλικών, το αρμένισμα, τα καημένα, η κυρία Κούλα η φανέλα με το εννιά που μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο από τον Παντελή Βούλγαρη, ο ωραίος Λοχαγός και άλλα.

12:31 Όταν ξεκίνησα δούλευα σε ένα γραφείο, είχα ένα ωράριο αρκετά σκληρό και απόγευμα δουλεύαμε τότε και πήγαινα σπίτι, κοιμόμουν λίγο και σηκωνόμουν και έγραφα βράδυ. Για να φτάσω εδώ που έφτασα νομίζω ότι χρειάστηκε να θυτεύσω σε μια σειρά αποτυχίες έχει πει ο ίδιος Ενώ έχει εξομολογηθεί πως αποτυχία είχε και στη σχέση με τον πατέρα του Ο οποίος δεν ήθελε ο γιος του να γράφει Δεν ήθελε να εκτίθε με Ονόμαζε μάλιστα τα χαρτιά μου βρωμιές Βεβαίως του χρωστάω ότι με αυτόν τον τρόπο με προφύλαξε από ένα κλίμα ενθάρρυνσης Δηλαδή το να με πουν παιδί θαύμα κάτι που κολακεύει τις οικογένειες έχει δηλώσει ο ίδιος.

13:15 Αυτό που ενοχλεί της κοινωνίας είναι το να είσαι διαφορετικός. Είτε επειδή είσαι ομοφυλόφουλος, είτε επειδή είσαι συγγραφέας. Ακόμα και το συγγραφηλίκι στη δική μου εποχή που ήμουν 20 χρονών ήταν κάτι λίγο στραβό, κάτι πλάγιο. Περίεργο για εκείνη την εποχή.