Επεισόδιο 24: Πλάτων Ριβέλλης - Μια κουβέντα με τον δάσκαλο φωτογραφίας

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 πρόβλημα, ας πούμε κάποιο τεχνικό πρόβλημα, μια καθυστέρηση και οπότε θα ακούσετε το επεισόδιο του Νοεμβρίου του Οκτωβρίου και ελπίζω το Οκτωβρίου του Νοέμβρη. Σήμερα λοιπόν έχω τη χαρά να μιλήσω με έναν από τους πιο γνωστούς και σημαντικούς δάσκαλους της φωτογραφίας στην Ελλάδα, τον κύριο Πλάτων Αριβέλη. Και θα σας πω ότι εγώ προσωπικά δεν υπήρξα ποτέ μαθητής του Πλάτων Αριβέλη.

01:25 αλλά έχω διαβάσει όλα τα βιβλία έχω δει όλα τα βίντεο όλες τις ομιλίες του και πραγματικά ενώ δεν έχουμε μιλήσει ποτέ κατά την τέταρτη του επεισοδίου ένιωσα ότι μιλάω με τον δάσκαλό μου το νιώθω τον κύριο Πλάτων Ριβέλη το νιώθω δικό μου δάσκαλο και για μένα ο Πλάτων Ριβέλης πέρα από δάσκαλος είναι ο άνθρωπος που πιστεύω ότι έφερε τη γνώση και τη σκέψη γύρω από τη φωτογραφία από το εξωτερικό στην Ελλάδα.

01:56 Δηλαδή έκανε τη φωτογραφία στην Ελλάδα λίγο πιο μοντέρνα, την έφερε πιο κοντά στο πρότυπο της Ευρώπης και τον είπα. Άρα με έναν διαφορετικό τρόπο επηρέασε τη φωτογραφία αλλά και πολλές γενιές φωτογράφουν. Δεν θέλω να πω περισσότερα εδώ σας αφήνω να το ακούσετε καλή ακρόαση με τον κύριο Πλάτρο Ναριβέλη. πολύ εύκολα μπορούσα να ζήσω και μάλιστα με μεγάλη άνεση, γιατί η δικηγορία ειδικά αν ξέρεις περίπου να κινηθείς και να μην είσαι περίοστον τέννεκες, μπορούσα να ζήσω.

03:05 Έζησα λοιπόν πολύ άνετα και ωραία επί 10 χρόνια, αλλά υπέφερα πάρα πολύ. Βαριόμουν, παιδιά δεν είχα και δεν έκανα και ήθελα να περάσω καλά. Ο πατέρας μου είχε πεθάνει και είπα στη μητέρα μου, σταματάω τη δικηγορία, η μητέρα μου με μεγάλη αγάπη και άνεση μου λέει παιδί μου ό,τι πεις θα το καταφέρεις και δεν ήξερα τι να κάνω.

03:28 Θα σας φανεί αστείο αλλά φωτογραφική μηχανή δεν είχα ποτέ ενώ ασχολιόμουν πολύ με τη φωτογραφία. Ο πατέρας μου αγαπούσε τη φωτογραφία, όχι απλώς μας έπαιρνε φωτογραφίες αλλά τις σχολίαζε κιόλας με πολύ ωραίο τρόπο και είχα μαζέψει φωτογραφίες από την οικογένεια, από τους συγγενείς, από όλη μου τη ζωή, τεράστιο όγκο φωτογραφιών χωρίς να έχω η δική μου φωτογραφική μηχανή.

03:53 Και κάποια στιγμή ερωτεύτηκα και την σύζυγό μου, η οποία είχε φωτογραφική μηχανή και πήρα και εγώ την πρώτη μου μηχανή ψάχνοντας να δω πώς δουλεύει, αμέσως με την υπερβολή που με διακρίνει και όταν λέω υπερβολή εννοώ τα καλά και τα κακά της υπερβολής και έφτιαξα ένα σκοτεινό θάλαμο στο σπίτι μου πάρα πολύ καλής ποιότητας, έμαθα μόνος μου να τυπώνω και να εμφανίζω και συνεχίζοντας να είμαι δικηγόρος άρχισα να κάνω φωτογραφίες δικές μου.

04:28 Για να μάθω φωτογραφία άρχισα να αγοράζω βιβλία. Καταρχάς άρχισα να αγοράζω όλα τα περιοδικά από όλες τις χώρες που ήξερα και από όλες τις γλώσσες που ήξερα, δυστυχώς δεν ξέρω γερμανικά και έκοβα μάλιστα και έκοβα, έφτιαχνα βιβλία με όσα διάβαζα από τα περιοδικά. Μετά άρχισα να αγοράζω βιβλία. Τα βιβλία ήταν μεγάλο μου πάθος.

04:55 Σκεφτείτε ότι μέχρι να τελειώσω τη συλλογή μου είχα περάσει τα 4.000 και βιβλία τόμους πολύ ωραίους και ακριβούς με τα οποία έμαθα φωτογραφία. και όταν πια σταμάτησα να αγοράζω διότι είχαν αρχίσει πια και τα κομπιούτερ και τα λοιπά εχάρισα όλη αυτή τη συλλογή στο Μουσείο Μπενάκη το οποίο με είχε φιλοξενήσει για πολλά χρόνια αφού τη χάρισα τη συλλογή μετά έμαθα ότι πολλά από αυτά τα βιβλία ήταν εξαιρετικά ακριβά και ότι είχαν τελειώσει οι συλλογές και θα μπορούσαν να βγάλουν και λεφτά τέλος πάντων με αυτά τα βιβλία έμαθα η πρώτη μου σκέψη ήταν να κάνω ένα, συνεχίζοντας ακόμα και την πηγηγορία, να κάνω ένα γραφείο, ένα χώρο, στον οποίο να μαζεύω ανθρώπους και να τους μαθαίνω φωτογραφία, ό,τι είχα μάθει.

05:51 Δηλαδή προσπάθησα μαθαίνοντας να διδάξω και παράλληλα να μαθαίνω. Ήτανε πολύ ευχάριστη εποχή, αλλά και πάλι προσπάθησα να δουλέψω και να αφήσω τη δηληγορία γινόμενος δάκρυα, Δεν είχα τελειώσει κανένα πανεπιστήμιο φωτογραφίας. Επικοινώνησα με μια Αμερικάνικη σχολή στην Αθήνα. Με δέχτηκαν να κάνω στο χώρο μου μια σχολή φωτογραφίας.

06:20 Είχα επιτυχία να παράξαμε διάφορα γεγονότα που γελάγαμε πολύ. Ας πούμε ξαφνικά μου ήρθε ένα σωματείο από λεσβείες, οι οποίες ήταν όλες λεσβείες και όλες θέλανε να μάθουν φωτογραφία. Πέρασαμε καλά, γελάσαμε, διασκέδαση, αλλά και πάλι έβλεπα ότι ερχόντουσαν και ήθελα να κάνω κάτι πιο μόνιμο, πιο σταθερό. Και επειδή είχα μαζέψει μερικούς καλούς μαθητές, αποφασίσαμε να κάνουμε ένα σωματείο που το ονομάσαμε φωτογραφικό κύκλο.

06:51 Τώρα, στο μεταξύ, για να ζήσω, έλεγα πώς θα βγάλω λεφτά για την καθημερινή μου ανάγκη. Η πρώτη μου σκέψη που ευτυχώς δεν έγινε ήταν να κάνω ένα μαγαζί που να πουλάει βιβλία, αλλά τελικά επειδή είχα ένα χώρο σε πολύ καλό μέρος στο Κολονάκι είπα να το κάνω αυτό που ήταν το σπίτι μου πήγα σε ένα πολύ μικρό σπίτι και αυτό το έκανα χώρο για να πουλάω φωτογραφικά παντός είδους δυστυχώς ήμουνα πάρα πολύ κακός έμπορος και από τότε έχω βαθύτατο θεαγμασμό στους εμπόρους και το λέω χωρίς καμία ειρωνία όσοι καταστρέφονται που είναι οι περισσότεροι σημαίνει πως όπως και εγώ δεν ξέραν τη δουλειά κατάφερα να έχω το πιο γνωστό μαγαζί της Ελλάδας γεμάτο κόσμο είχα, τι να σας πω δεν θυμάμαι πόσους 50 υπαλλήλους κέρδη μηδέν το χρήμα έμπαινε έβγαινε με πλέβανε, τότε δεν υπήρχαν και τρόποι να φωνάζουνε ξέρετε με αυτόματα, μας πλέβαν όλοι, οι πελάτες, οι φίλοι, είχαμε βάλει μαθητές μου να κοιτάνε ποιος πλέβει, συνεχίζαν να μας πλέβουν και μάλιστα η μισή εκ των εργαζομένων

08:14 ήταν και μαθητές μου, τα έχω συνηθίσει αυτά, δεν με εκπλήσουν πια και κάποια στιγμή ο λογιστής στα 5-6 χρόνια δουλειάς λέει κοιτάξτε δεν γίνεται να συνεχίσετε έτσι, το μαγαζί τσουλάει αλλά αν θέλετε να το κλείσετε δεν θα έχετε λεφτά. Και αποφάσισα να το κλείσω. Είμαι ο μόνος άνθρωπος που έχει ένα μαγαζί γεμάτο πελατεία και βλέπει ότι δεν πάει καλά και το έκλεισα με την ίδια ευκολία που το άνοιξα.

08:42 Και στο μεταξύ είχα αρχίσει να γίνομαι γνωστός ως δάσκαλος φωτογραφίας και πήρα το θάρρος να περιοριστώ σε αυτό το πράγμα. Σας λέω σαν να είναι κάτι παράξενο ότι εκείνη την εποχή όταν εγώ ξεκίνησα να κάνω το δάσκαλο φωτογραφίας υπήρχε μόνο ένας δάσκαλος φωτογραφίας, συμμαθητής μου από το Δημοτικό ο οποίος πέθανε προηγουμένως έτους.

09:09 Ξέχασα να σας πω ότι το πρόβλημα της ηλικίας μου διότι μην ξεχνάμε ότι έχω περάσει τα 80, είμαι 88 και προφανώς το μυαλό δεν είναι αυτό που ήταν, που τα θυμούν όλα. ήταν ο Ξανθάκης. Ο Ξανθάκης ήταν συμμαθητής μου και δούλευε στην τράπεζα και ήταν ο πρώτος που έκανε μαθήματα φωτογραφίας αλλά έκανε μαθήματα ιστορικής φωτογραφίας.

09:32 Ήταν πολύ γνώστης των ιστορικών της Ελλάδος. Εγώ ήμουν ο πρώτος που ασχολήθηκε επαγγελματικά εντός εισαγωγικών. Το εντός εισαγωγικών το λέω γιατί ποτέ δεν ήμουν επαγγελματίας ούτε πετυχημένας επαγγελματίας. που ασχολήθηκε με την τέχνη της φωτογραφίας. Και ξεκίνησα επίσης για τον λόγο ότι ήμουν πρώτος εκ των πρώτων. Με πήραν σε καλά σχολεία να διδάσκω, σε παιδιά του γυμνασίου και στη συνέχεια σταμάτησα γιατί είχα κουραστεί να πηγαίνω στα σχολεία και στο μεταξύ είχα πολλούς μαθητές πια.

10:14 οι οποίοι στην Τζακάλοφ, εκεί ήταν ο χώρος μας, έρχονται σε αμφιάντακτικά. Στην αρχή έκανα 40 ημερών μαθήματα, μετά έκανα όλη τη χρονιά και συνεχώς έρχονταν πάρα πολλοί σκόλους. Είχαμε φτιάξει ένα θαυμάσιο θάλαμο στον οποίο δουλεύανε οι μαθητές. Τον αλλού μαθητές μιλάω ανθρώπους μεγάλης ηλικίας και μικρής ηλικίας. Ήταν άντρες, γυναίκες από κάθε πλευρά κλπ.

10:44 Περιττώ να σας πω ότι η αποτυχία μου οικονομική επιβεβαιώθηκε ακόμα μια φορά διότι επί πολλά χρόνια και πάλι ο λογιστής μου είπε κλείστε το, μπαίνετε μέσα συνεχώς. Μας κλέβανε πάλι οι πάντες, αλλά και πάλι εγώ με το κακό μαθημένο μου παρελθόν και ύφους χωρίς να έχω ασφάλεια οικονομική καμία, αλλά και χωρίς να έχω υποχρεώσεις, δεν είχα παιδιά ας πούμε, Παίρνακα καλά και προχωρούσε το πράγμα.

11:18 Προχωρούσε, προχωρούσε, προχωρούσε. Κάποια στιγμή, ξεκίνησε και η νέα τεχνολογία, προσπάθησα να τη μάθω, που για μένα ήταν πολύ πιο δύσκολο γιατί ήμουν της παλιάς γενιάς. Σκεφτείτε ότι είχαμε ένα χάλαμο, τι να σας πω, δεν θυμάμαι ακριβώς, αλλά ήταν τουλάχιστον, να σας πω ότι ήταν πάνω από 50 θάλαμοι με εξαιρετικό εξοπλισμό, υψηλότατο κόστος.

11:53 Περνάγαν όλοι πάρα πολύ καλά, είχαμε μουσικές, κάναμε βραδιές συναντήσεων, καλούσαμε ανθρώπους να μιλήσουν, γίναμε in, μας μάθανε όλοι. Μερικοί μάλιστα θεωρούσαν ότι είμαστε και λίγο snob ας πούμε επειδή ήμασταν στο κολονάκι, επειδή είχαμε μαύρες κουρτίνες για να μην μας βλέπουν από το δρόμο. Μας κατηγορήσαν για snob αλλά δεν πειράζει.

12:18 Το αντεχθήκαμε ότι είμαστε snob. Αλλά είχαμε πολλοί κόσμο. Για κάποια στιγμή τους είπα με την αλλαγή συνεχίστε μόνοι σας. Κάναμε και ένα bar το οποίο αναθέσαμε σε κάποιον που πήγε γι' αυτό οικονομικά κατά διαόλο. σκεφτείτε τώρα να έχουμε μπαρ στο κολονάκι και να το κλείσουμε διότι πήγαμε κατά διαόλου στην οικονομική αποτυχία ή με μέτρα.

12:44 Και επειδή μου άρεσε να αλλάζω ξαφνικά είπαμε με τη γυναίκα μου και πάντα σύντροφό μου και στη φωτογραφία να κάνουμε ένα πείδημα να κρατηθεί η βάση αυτή και εμείς να πάμε στη Σύρο που δεν είχα καμία σχέση με τη Σύρου, αλλά μου άρεσε και εμένα σαν εσύ, όπως λέγαμε προηγουμένως, και αποφάσισα να πάω κοντά. Ο λόγος που πήγα στη Σύρου είναι ότι είναι κοντά στην Αθήνα και ότι έχει νοσοκομεία.

13:14 Είχα πάντα μεγάλη ράπιση στους γιατρούς και λέω αφού είναι και εκεί να πάμε εκεί. Και τους είπα, ξέρετε, ή θα βάλετε χρήματα να κάνουμε ένα καινούριο χώρο, γιατί εγώ αυτό, μάλιστα τότε, είχε αρχίσει τόσο πολύ η νέα τεχνολογία ώστε πολύ λίγοι χρησιμοποιούσαν το θάλαμο. Επομένως λέω, κοιτάξτε, έχουμε ένα τεράστιο χώρο. Δεν τον αξιοποιούμε.

13:38 Εγώ θα το πουλήσω για να πάω στη Σύρο. Όποτε μπορείτε θα κάνουμε την αλλαγή. Και στο μεταξύ έκανα μια επικοινωνία με το Μουσείο Μπενάκης το οποίο μου είχαν μεγάλη συμπάθεια και εκτίμηση και μου είπανε εμείς σε φιλοξενούμε τζάμπα να κάνεις τα μαθήματα σε εμάς, χωρίς να παίρνουμε καμία μηδή. Τους λέω, παιδιά, αν θέλετε, κρατήστε το χώρο ή να νοικιάσουμε όλοι μαζί ένα άλλο χώρο και να συνεχίσουμε.

14:04 Αλλιώς το Μουσείο Μπενάκι μας φιλοξενεί και να κάνουμε τα μαθήματά μας και να μας παραχωρεί και τον χώρο που έχουν στο άλλο του μουσείου, να κάνουμε τις συναντήσεις μας, να κάνουμε παρουσιάσεις, όλα αυτά δωρεάν. Περιττώ να σας πω ότι οι άνθρωποι όταν τους κάνεις να συμμετέχουν αντί να σου πεις κάνε αυτό, ελάτε να το συζητήσουμε, πολλές φορές εκπλήσεσαι.

14:32 Πολλοί, ας πούμε, μου είπανε δεν μπορούμε να πάμε στο κατεστημένο. Οκ, μας χαρίζει το Μουσείο Μπενάκη ένα χώρο δωρεά, θεωρείται κατεστημένο, εγώ παρόλα αυτά θα πάω. Περάσαμε, όλοι μας φιλοξενήσαν πολύ πλουσιοπάροχα στο Μουσείο Μπενάκη, κάναμε ό,τι θέλαμε, κάναμε εκθέσεις, κάναμε παρουσιάσεις εντελώς δωρεάν τον Αγαπούσα πολύ, αγαπιόμασταν και με βοήθησε πολύ, με υποστήριξε όταν πήγε ο κύκλος εκεί, με αγκάλιασε και μου λέει επιτέλους έχουμε και σένα, ήταν ένα σπίτι σαν δικό μου σπίτι πολλοί το χάρηκαν, με εκεί σνομπάρισαν έκλεισα το σπίτι της Αθήνας μετακόμισα στη Σύροου που έκανε ένα πολύ ωραίο χώρο ο οποίος πάλι σχεδιάστηκε με σκοπό να έρχονται το καλοκαίρι μαθητές να κάνουμε σεμινάρια έχουμε ένα τεράστιο χώρο με σκοτεινό θάλαμο ο οποίος και αυτός καταργήθηκε λόγω της τεχνολογίας και κάναμε το καλοκαίρι σεμινάρια στην εξοχή σας λέω και πάλι όλα αυτά με σπατάλει χωρίς να περιμένω να βγάλω λεφτά για να δεν είχα και παιδιά να τροφοδοτήσω μετά την περιουσία τους.

15:48 Και όλα αυτά πήγανε καλά. Κάποια στιγμή και εγώ μεγάλωσα αλλά πέθανα και ο Δελή Ποριάς. Άλλαξαν τα πράγματα. Τότε χάρισα την συλλογή των βιβλίων στο Μουσείο Μπενάκη και αποφάσισα με την πανδημία, όπου δεν κακό να μιγές καλού, δεν θα το τολμούσα αυτό αν δεν υπήρχε η πανδημία Και φθείτε ότι εγώ ερχόμουνα από το 2000 μέχρι την πανδημία, κάθε εβδομάδα έπαιρνα το πλοίο με ταξιά, με νοικιασμένο σπίτι στην Αθήνα για να κάνω τα μαθήματά μου.

16:25 Μια πολύ έξοδη πάλι επιλογή. Η γυναίκα μου έμενε στη Σύρο και εγώ πηγαίνω ερχόμουνα να κάνω τα μαθήματά μου και ξανά πίσω. και ευτυχώς ήρθε πανδημία και λέω άρα μπορώ να μένω σπίτι μου. Και ξεκίνησε η περίοδος όπου πια οι μαθητές ήταν από μακριά με το Zoom που για μας ήταν αποκάλυψη του Zoom και περάσαμε μαγευτικά και για πρώτη φορά και αυτό θέλω να υπογραμμίσω στη συνέχεια απείλαυσα το να βλέπω εξέλιξη.

17:07 Και σε αυτό το σημείο θέλω να σας το τονίσω γιατί όποιος τυχόν ακούσει την συζήτηση αυτή θα το καταλάβει. Οι λίγοι που πιστεύω ότι θα αντέξουν να το ακούσουν. Αλλά είχα μάθει, λάθος μου, είναι τρομερό να φτάνεις πια σε μια τέτοια ηλικία και να λες τόσα χρόνια κάνω κάτι που μου αρέσει αλλά το κάνω λάθος. Θα σας πω όταν τελειώσω τον πρόλογο αυτό, τον μακρύ πρόλογο, τι εννοώ λάθος Και είναι πολύ αστείο ότι φτάνει κανείς σε μια μεγάλη ηλικία που έχει κουραστεί, που δεν αντέχει πολλά πράγματα Αλλά τότε βλέπει πιο καθαρά Για πρώτη φορά λοιπόν οι μαθητές πρώτα απ' όλα επειδή ήταν απομονωμένοι από τον COVID Ήταν μαζικοί και ερχόντουσαν γιατί δεν είχαν τι άλλο να κάνουν Συνήθισαν οι περισσότεροι και συνέχισαν να έρχονται δεν είχαν κόπο να πάρουν λοφορεία και να πάνε, ήταν το σπίτι τους και μπόρεσε ένα χαρό συνεχή εξέλιξη.

18:06 Ενώ μέχρι τότε ερχόντουσαν και βλέπανε, τους έλεγα εγώ με τη φλιαρία μου που τότε ήταν και πιο ευχάριστη από τώρα και με ακούγανε, τελειώνανε, μου λέγανε μπράβο τι ωραία περάσαμε. από αυτούς ελάχιστοι είχαν προλάβει να δείξουν μια καλή δουλειά, ελάχιστοι συνέχιζαν, άρα λέγανε, κάναμε ή ακούσαμε και το Ριβέλη και τώρα πάμε να κάνουμε κάτι άλλο, θα μάθουμε μια ξένη γλώσσα ας πούμε.

18:36 Ενώ για πρώτη φορά πια είχα φωτογράφους που συνέχιζαν και που ας πούμε με είχαν ανάγκη. Τα μαθήματα στη Σύρου ήταν λίγο πολυτέλεια, διότι πολλοί λίγοι ερχόντουσαν μια φορά το χρόνο αλλά αφού είχα το χώρο το χαιρόμουν και αυτό Λοιπόν, τώρα παρά το ότι έχω πραγματικά κουραστεί έχω και ολυμπινόνα προβλήματα υγείας που είναι συνοδεύουν τη μεγάλη ηλικία η χαρά μου είναι και πάλι η φωτογραφία θα έλεγα ότι έχω γίνει λίγο πιο σοφός, λίγο πιο γύρεμος και αν μου κόψει κανείς τη φωτογραφία και τη διδασκαλία σιγά σιγά θα μ' αραζώσω με λίγα λόγια αυτή είναι η ζωή μου αρκετά εγωιστική αλλά πολλές φορές λέω στα νέα παιδιά και το λέω πραγματικά με αγάπη γιατί δεν έχω παιδιά να βοηθήσω ότι ο καθένας φτιάχνει τη ζωή του δηλαδή η οικογένειά μου θα μπορούσε ο πατέρας μου είχε κατασχεθεί κάτι που το και η μητέρα μου το λέω σε όλους τους γονείς ότι πια είμαι και γέρος και μπορώ να δίνω στους μαθητές μου που έχουν παιδιά τη συμβουλή.

19:52 Αφήστε οποιαδήποτε συμβουλή. Είχα γράψει ένα άρθρο που ίσως είναι το πιο δημοφιλές. Έγραφα στα νέα, έγραφα σε διάφορες εφημερίδες, σε μόνιμη βάση. Επειδή μου άρεσε, τζάμπα ήταν αυτά όλα. Γι' αυτό και με θέλανε, γιατί ήμουν τζάμπα. Είχα γράψει ένα άρθρο που είχε τίτλος «Σ' αγαπώ και μπράβο». Και με δύο λόγια έλεγα, εγώ δεν έχω παιδιά, δεν ξέρω τι θα πει να έχεις παιδιά, αλλά επειδή είχα πάρα πολύ καλούς γονείς και τους οφείλω πάρα πολλά, θέλω να δώσω μία συμβουλή στους γονείς, ότι το μόνο που μπορούν να κάνουν μες στα παιδιά τους είναι κάθε πρωί να τους λένε «Σ' αγαπώ» και «Μπράβο».

20:32 Διότι ειδικά στην εποχή μας που οι γονείς είναι πολύ μακριά από την αντίληψη των παιδιών, μόνο αγάπη και ενθάρρυνση θέλουν, όχι συμβούλες. αυτό λοιπόν είχε τόσο πολύ ακουστεί ώστε το βάζανε οι εργαζόμενοι με πινέζες στο γραφείο τους κτλ το σ' αγαπώ και μπράβο έγινε δηλαδή σύνθημα επειδή λοιπόν εγώ ακριβώς είχα την τύχη να έχω αυτούς τους γονείς προσπαθούσα το ίδιο να εξηγήσω και στους μαθητές μου ότι όλα αυτά πρέπει να τα κάνετε με αγάπη, με χαρά τώρα το πώς θα ζήσετε, πώς θα βγάλετε λεφτά πώς θα κάνετε παιδιά, πώς θα τα κάνετε είναι άλλο θέμα. Μην μπλέξουμε την τέχνη μας, τη χαρά μας τη συγκινησή μας με τα πρακτικά της ζωής που είναι αναπόφευκτα και στα οποία εγώ δεν μπορώ να σας βοηθήσω παρά μόνο με αγάπη τίποτα άλλο. Τώρα ακούγαμε σαν πάστορας, αλλά σας λέω ότι το πίστευα πάντα, αλλά τώρα στην ηλικία μου το πιστεύω πιο πολύ από ποτέ.

21:37 Η μεγάλη χαρά που είχα λοιπόν που δεν την είχα στην αρχή είναι η εξής. Στην αρχή ίσως με κολάκευε ότι με θαύμαζαν ή οτιδήποτε. Είναι ένα λάθος που έχουμε όλοι και ειδικά οι άντρες. Αλλά στην πραγματικότητα όλοι αυτοί περνάγαν και φεύγαν. Πολύ λίγοι άνθρωποι κατάλαβαν αυτά που έλεγαν. Μερικοί τα αντέγραφαν και μετά αλλάζανε τελείως κατεύθυνση.

22:03 τι είναι αυτό που είναι το μεγαλύτερο τώρα σας κουράζω και εσάς και τους ακροατές αν το ακούσουν αλλά μια και πήρα φορά θα τα πω με ειλικρίνεια χαιρόμουνε που ερχόντουσαν άνθρωποι χαιρόμουνε που δείχνανε ότι με σέβονται, με θαυμάζουν δεν το ρωτώ να πω με αγαπούν γιατί αυτό είναι μεγάλη κουβέντα αλλά στην πραγματικότητα οι περισσότεροι είχαν μέσα τους μία πέραν της φωτογραφίας φιλοδοξία.

22:35 Δηλαδή, οι 99% από τους ανθρώπους αυτούς γίνανε δάσκαλοι που είναι πάρα πολύ δύσκολο να είσαι δάσκαλος και πολύ κουραστικό διότι στην πραγματικότητα το υγιές είναι να θες να είσαι φωτογράφος, να θες να κάνεις φωτογραφία επειδή αγαπάς τη φωτογραφία. Τώρα, γιατί γίνανε ξαφνικά τόση πολλοί φωτογράφοι. Σας λέω και πάλι όταν ξεκίνησα εγώ δεν υπήρχε κανείς μόνον δύο. Δηλαδή υπήρξαν φωτογράφοι που θα μπορούσαν να γίνουν πολύ καλοί εάν ξεπερνάγανε σε δεκάδι. Κάτι που δεν μπορεί να καταλάβει ένας που ξεκινάει φωτογραφία γιατί η φωτογραφία είναι εύκολη.

23:19 Πρακτικά εύκολη. Δηλαδή παλιά είχα και μια δυσκολία. Ότι έπρεπε να μάθεις να τυπώνεις είχε έξοδα κάθε φιλμ στήχιζε στα μαθήματα για να καταλάβετε τα παλιά, τα προ-νέας τεχνολογίας, μέσα στη χρονιά θα μου φέρνανε πολύ λίγοι. Δεν φέρνανε όλοι οι φωτογραφίες. Διότι περνάγαν καλά ακούγοντας, αλλά δεν στείλαν τον πισσινό τους κάτω να φτιάξουν φωτογραφίες κτλ.

23:50 Όσοι φτιάχνανε πάλι, είχαν λίγες φωτογραφίες. Τις βάζαμε σε μία πινακίδα και έκανα σχολιασμούς, Τους έβαζαν να διαλέξουνε, σιγά σιγά να μάθουνε. Κανένας άνθρωπος, όσο έξυπνος και να'ναι, δεν θα καταλάβει την πρώτη χρονιά ποιες φωτογραφίες του είναι καλές. Και ο πειρασμός ενός δασκάλου που ζει στην Ελλάδα και όχι στην Απόανατολή είναι να τους εξηγεί που αυτό είναι απλώς χάδι.

24:23 Κανείς δεν καταλαβαίνει. Σου φέρει μια φωτογραφία που νομίζω ότι είναι πολύ καλή και εσύ πρέπει με πολλή λεπτότητα να του εξηγήσεις όχι και να την πετάξεις. Αυτό όμως στον εγωισμό τους ήταν πλήγουμα. Έχω μια ιστορία που θυμάμαι όταν, ξέχασα να σας πω ότι για ένα πολύ μικρό διάστημα, πέντε μηνών, πήγα στην Αμερική γιατί λέω αφού θα κάνω το δάσκαλο, να πάρω μια μου ηρωγιά του τι είναι η φωτογραφία.

24:52 Και η μόνη χώρα που μπορούσα να πάρω μαζεμένα πληροφορίες ήταν η Αμερική. Είχα φάει όλα τα λεφτά της διηγορίας, είχα περάσει πολύ καλά, είχα αγοράσει το σπίτι μου, αλλά δεν μου μέναν άλλα λεφτά. Και ένας αγαπητός φίλος που ζήλευε την ελευθερία που είχα επιφυλάξει τον εαυτό μου, μου λέει, σου δίνω εγώ τα λεφτά να πας στην Αμερική.

25:11 Και πήγα στην Αμερική και γνώρισα πολλούς ηλίθιους, διότι ήταν ένα κέντρο φωτογραφίας, αλλά γνώρισα και δύο εξαιρετικούς ανθρώπους. έναν που του οφείλω πολλά νέος φωτογράφος που απεσήρθη από το επάγγελμα και τον Κάρι Ουίνογκρεντ που ήταν μια μεγάλη μορφή που γίναμε πολλοί φίλοι και μάλιστα τόσο φίλοι που μου λέει θα έρθουμε να κάνουμε μαζί φωτογραφία στην Ελλάδα και δυστυχώς τον επόμενο χρόνο πέθα.

25:38 Λοιπόν, την πρώτη μέρα που κάναμε κριτική με την ομάδα του Ουίνογκρεντ που ήταν μάλλον στην ηλικία μου όλοι, στις φωτογραφίες που έκανα εγώ μου διάλεξε δύο και ήμουν απερήφανος και μου απέρριψε μία άλλη που άρεσε πολύ στους υπολείπους. Εγώ δεν είπα τίποτα, γιατί τουλάχιστον είχα την ευφυΐα να το βουλώνω. Είπανε λοιπόν οι άλλοι συμμαθητές μα αυτοί γιατί δεν σας άρεσε του Πλάτων η φωτογραφία είναι πολύ ωραία.

26:08 Η απάντηση του Βίνογκραντ είναι αυτό που θα ήθελα να λέω στους μαθητές μου. Είπε, ο Πλάτων θα καταλάβει. Δηλαδή θα ήταν παράλογο ένας που σου φέρνει μια φωτογραφία και την απορρίπτεις θα ήταν παράλογο να σου πει αυτός α το κατάλαβα, ψέματα θα πει δεν μπορεί να πει την ώρα που σου έφερε μια φωτογραφία ως πιθανώς καλή και του λες όχι για πέταμα δεν μπορεί να του το δεχτεί άρα πρέπει να συνηθίσει ότι με τον καιρό θα καταλάβει και πάρα πολλές φορές έχουν έρθει μετά από χρόνια μαθητές μου και λέει πόσο σας ζάλισα τότε και που με παρηγορούσατε πόσο δίκιο είχατε Μα το λέω έτσι είναι, δεν είναι δυνατόν εύκολο να πεις το κατάλαβα.

26:49 Άρα οι πιο πολλοί και ειδικά οι άντρες έχουν την απέτηση να τους πεις αμέσως καλά λόγια. Το οποίο δυστυχώς και το λέω γιατί έχω παραδείγματα, το χρησιμοποιούν οι περισσότεροι των νέων δασκάλων διότι έτσι κερδίζουν τον κόσμο και διότι δεν έχουν και το θάρρος να αποφασίσουν εάν αυτή η φωτογραφία είναι κακή ή όχι. Και θα σας πω τι εννοώ κακή.

27:17 Άρα οι πιο πολλοί, αν δεν είχαν αμέσως ικανοποίηση, φεύγανε και προσπαθούσαν ή να το κάνουν μόνοι τους το παιχνίδι ή να πάνε σε κάποιο δάσκαλο που να είναι πιο χαλαρός από μένα. Το πιο χαλαρός από μένα σήμαινε ή ότι ο Ιβέλης έχει αιμονή με τα δικά του ή ότι είναι πολύ συντηρητικός ή δεν ξέρω τι. Και έτσι όλο αυτόν τον καιρό περνούσα σε καταστάσεις που δεν μου δίναν τη χαρά με την οποία είχα ξεκινήσει, αλλά είχα πάρει φόρα και πήγαινε το πράγμα.

27:52 Όπως βλέπετε είμαι φλήαρος, δεν χρειάζεται. Απολαμβάνω κάθε λεπτό. σε κάποια ομιλία που είχα κάνει είχε πει κάποιος ότι το μόνο που δεν ξέρει ο Πλάτων είναι να βάλει τη λέξη stop και συνήθως στα μαθήματά μου περνάω πάντα την ώρα του μαθήματος διότι απλούστατα θέλω έχω την ελπίδα να βοηθήσω ή να περάσω αυτά που ξέρω ίσως γιατί δεν έχω παιδιά τι να σας πω δεν ξέρω γιατί αυτό λοιπόν το πρόβλημα είναι Το πρόβλημα της φωτογραφίας είναι σαν την ποιήση.

28:31 Και νομίζω ότι αν κάποιος θέλει να βοηθήσει κάποιον και να καταλάβει τι είναι η φωτογραφία, η ποιήση είναι το καλύτερο εργαλείο. Και να το πω και αν κάποιος από τους ακροατές αντέξει στη Φιλιαρία, να τον βοηθήσω. Αντέχουν, αντέχουν, σας το λέω. Όλες οι τέχνες υποφέρουν στην εποχή μας. Ο κινηματογράφος, η ζωγραφική, τα πάντα υποφέρουν.

28:58 Και εγώ τα βλέπω λίγο με θλίψη αυτά. Γιατί υποφέρουμε. Διότι οι τέχνες έχουν μπει στα μουσεία, έχουν μπει κυρίως στα μουσεία, έχουν μπει κυρίως στις σχολές ανωτά της παιδείας, που μου φαίνεται αδιανόητο να πηγαίνεις σε σχολή ανωτά της παιδείας για τέχνη. Όπως παλιά πηγαίναν οι άνθρωποι στο ζωγράφο που θαυμάζανε και γινόντουσαν βοηθή του.

29:23 Δεν χρειάζεται να πας σε πανεπιστήμιο για να γίνεις φωτογράφος. Για το όνομα του Θεού. Και εμένα μου προτάθηκε να πάω στην καλό τεχνόν και είπα όχι. Και σε κάποιον μαθητή μου μου λέει θα πας εσύ ή εγώ. Εσύ να πας του. Εγώ δεν θέλω. Δεν θα μου έδινα τίποτα παραπάνω. Μόνο ένα κύρο στην κοινωνία που δεν με ενδιαφέρει. Εάν κάποιος αγαπάει τη φωτογραφία ευτυχώς, το λέω με βαριά με επίμονη λέξη ευτυχώς η φωτογραφία πια δεν φέρνει λεφτά δεν μπορείς να γίνεις ρεπόρτερ, δεν χρειάζονται πια ρεπόρτερ, όλες οι φωτογραφίες έρχονται πληρωμένες τζάμπας στις εφημερίδες οι εφημερίδες δεν έχουν πια φωτογράφους με μισθό ο καλλιτέχνης τι θα κάνει, προσπαθεί δίθεν να το παίξει ζωγράφος όταν άρχισε να γίνεται μόδα της φωτογραφίας και στις γκαλερίες τρεις πολύ μεγάλες γκαλερίες της Αθήνας. Κατά σύμπτωση κυρίες ήταν πολύ συμπαθητικές κυρίες που με ξέρανε.

30:26 Μου είπανε κύριε Ριβέλη θα μας διευκολύνετε να μας πείτε τι να κάνουμε με τη φωτογραφία. Λέω τι εννοείτε. Λέει εάν που δεν ξέρουμε να κρίνουμε τις φωτογραφίες. Λέω θα διαλέξετε όποια σας αρέσει. Αποφασίστε τι σας αρέσει. Λέω δεν ξέρω δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Για να δείξω ήταν πολύ συμπαθής κυρίες. Δεν ξέραν καθόλου φωτογραφία, αλλά τους είχαν πει οι γκαλερίστες της υπόλοιπης χώρας, Ευρώπης κτλ.

30:58 ότι είναι μόδα η φωτογραφία. Γιατί είναι πιο φτηνή από τη ζωγραφική, είναι διακοσμητική, μπορεί να πουληθεί. Μπήκαν λοιπόν φουλ μέσα και φυσικά κάνανε conceptual, το λέω έτσι γιατί δεν μπορεί να το εξηγήσω αλλιώς, φωτογραφία που πουλάγε όπως και η ζωγραφική. Η ζωγραφική όμως είχε αιώνες πίσω της και μπορούσε να ανθέξει και τα conceptual αστεία ας πούμε.

31:27 Και επίσης η ζωγραφική επειδή είναι μοναδική μπορεί και να έχει μια αξία οικονομική. Γιατί είναι ένα πράγμα και το οποίο φοριέται και μπορεί να το επαναλάβεις αλλά είναι ένα. Ενώ η φωτογραφία αναπαράγεται. για την ώρα δεν ξέρω κανέναν ζωγράφο εκτός δύο τριών εξαιρέσεων στον κόσμο που να είναι πλούσιος από τη φωτογραφία.

31:52 Έλληνες, ούτε για στίο. Ένας μισθός είναι στην καλύτερη περίπτωση και όχι για όλους. Επομένως, η φωτογραφία είναι πια για αυτούς που την αγαπάνε. Όταν κάποιος με κουράζει πια και από τους πολλούς μαθητές μου και ζητάει τη γνώμη μου, Λέω πολύ απλά για να γλιτώνω, αυτό που κάνεις που μηνύτε με το χειρότερο κατά με τρόπο την ζωγραφική είναι πια μια άλλη φωτογραφία με την οποία δεν ασχολούμαι εγώ.

32:24 Όπως ας πούμε κάποιος που κάνει φωτογραφίες γυμνού ως πρόκληση και που δείχνει μπρος και πίσω άντρες και γυναίκες, αυτό είναι άλλος στόχος. Μπορεί να βγάλει πιο πολλά λεφτά. Επίσης, αυτός που κάνει φωτογραφία που σήμερα δεν τη χρειάζεται κανείς πια που κάποτε γινόντουσαν και μερικές φωτογραφίες τέτοιες που και πάλι και καλές να ήταν, εγώ δεν τις διαλέβω οι φωτογραφίες γεγονότων Δηλαδή, το παιδί που το σκοτώσανε στον πόλεμο ας πούμε και που το δείχνει να πεθαίνει τον πολεμιστή που του πέφτει τον ντουφέκι που τον πυροβολούν και όλα αυτά Αυτά έχουν ένα folklore το οποίο κάποτε είχε μια συγκίνηση για μερικούς αλλά για κάποιον που αγαπούσε τη φωτογραφία αυτό ήταν άλλο πράγμα.

33:12 Δηλαδή υπήρξαν πολύ καλοί φωτογράφοι οι οποίοι παράλληλα ζούσαν από τη φωτογραφία οι οποίοι κάναν καλή φωτογραφία για να πηγαίνει στις εφημερίδες παλιά όταν εγωγενήθηκα δηλαδή αλλά η αξία των φωτογράφων αυτών δεν ήταν σε αυτές τις φωτογραφίες αλλά σε αυτές που δεν λέγαν τίποτα. δηλαδή εάν υπάρχει ένα γεγονός το οποίο είναι πολύ μεγάλης σημασίας καπελώνεται η φωτογραφία και για να το πω ακόμα πιο πιο χτυπητά να πάω και στη ζωγραφική ο Πικάσο ήταν ένας πολύ μεγάλος φωτογράφος ένας πολύ μεγάλος ζωγράφος η μεγάλη του περίοδος ήταν η πρώτη περίοδος όταν άρχισε να γίνεται πολύ πλούσιος και να ξέρει ότι ακόμα και μία μουτζούρα που έκανε στο χαρτί στίχησε εκατομμύρια ο ίδιος ομολόγησε ότι άρχισε να εκμεταλλεύεται το κοινό αυτό.

34:14 Και η περίφημη ζωγραφική που είχε κάνει για τον Ισπανικό εμφύλιο που έχει ακουστεί πολύ κτλ είναι ένας κακός πίμακας ο οποίος απλώς εκμεταλλεύεται τον συναισθημαζημό των ανθρώπων. Ο Πικάσο είναι μεγάλος για το πρώτο κομμάτι της φωτογραφίας του. Το άλλο ήταν και το έχει γράψει ο ίδιος για να εκμεταλλεύεται τον κόσμο και την αξία του.

34:44 Λοιπόν, η φωτογραφία δεν έχει αξία. Δηλαδή και λεφτά να θες να βγάλεις δεν θα βγάλεις. Αυτό πρέπει να το καταλάβουν τα νέα παιδιά. Και δεν υπάρχει πια τέτοιο αντικείμενο. άρα αυτό που μένει είναι η ποιήση η ποιήση ευτυχώς ποτέ δεν έβγαλε λεφτά επίσης έχω πει πολλές φορές και το λέω στους μαθητές μου γιατί είναι σημαντικό ότι ο T.S. Eliot είχε πει στο Σεφέρι κάποια φορά του πως Σεφέρι είσαι ότι θέλω να αφήσω τη δουλειά μου ήταν στο Υπουργείο Εξωτερικών για να φωσιωθώ στην ποιήση του πει όχι είναι πάρα πολύ επικίνδυνο πράγμα δεν πρέπει να φωσιωθείς στην ποιήση και όλοι οι μεγάλοι ποιητές κάνανε μία άλλη δουλειά.

35:23 Οι δημουλάκοι όλοι. Μεγάλοι ποιητές. Δεν χρειάζεται να δουλεύεις με ροκάματο για να είσαι ποιητής. Και ευτυχώς η ποιήση δεν παίρνει βραβεία Nobel, αλλά δεν βγάζει λεφτά. Άρα πιστεύω ότι έτσι πρέπει να δούνε και τη φωτογραφία. Η φωτογραφία είναι μία έκφραση προσωπική η οποία έχει ένα πολύ μεγάλο ατού που είναι η πραγματικότητα της μνήμης.

35:49 Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι άνθρωποι που κυνηγημένοι φύγανε από τα σπίτια τους πήραν σε ένα βαλιτζάκι τις οικογενειακές τους φωτογραφίες. Λοιπόν, αυτή την αξία της ποίησης να την μεταφέρουμε στη φωτογραφία. Τώρα, ένα άλλο πρόβλημα. Όσο πιο πολλά μαθαίνεις για τη φωτογραφία, όσο βελτιώνεσαι και γίνεσαι πιο σύνθετος. Ας πούμε ένα πράγμα που ρωτάνε πολλές φορές όταν δείχνεις μια φωτογραφία, που είναι ένα μαχαίρι στη ψυχή για μένα όταν παρουσιάζω δουλειά.

36:26 Τώρα πια δεν παρουσιάζω γιατί έχω κόψει τη δουλειά. Σε ρωτάνε, «Κού είναι αυτό?» Αυτό είναι το πρώτο μαχαίρι. Και ότι λες, «Τι σε ενδιαφέρει αυτό το δέντρο που είναι?» Ή η τοποθεσία του μετράει. Και εκεί δεν πρέπει να πεις τίποτα. Επίσης σε ρωτάνε τι πάει να πει αυτό Εγώ έχω κάνει μόνο μία μεγάλη έκθεση σε γνωστό χώρο και το έκανα για να δείξω στους μαθητές μου ότι δεν είμαι αντίθετος με τις εκθέσεις Έκτοτε δεν έκανα εκθέσεις σε γκαλερί Προφανώς πουλήθηκαν στην γκαλερί διότι ήμουνα ήδη γνωστός αλλά δεν ξανάκαν η γκαλερία ήθελε να κάνω περιορισμένες εκδόσεις λέω δεν θα το κάνω ποτέ και δεν το συμβουλεύω βασικά αντίθετος με την ξέρετε τι εννοώ περιορισμένες εκδόσεις να πεις έβγαλα πέντε φωτογραφίες από αυτή τη φωτογραφία, πέντε αντίτυπα και η γκαλερία με μεγάλη ευγένεια μου είπαν οι κυρίες εκεί και πώς θα τις σημειώσουμε λέει με το κόκκινο που βάζουμε λέει αν κάποιος θέλει και πάλι και πάλι θα βάλετε τρία κόκκινα ή τέσσερα κόκκινα.

37:44 Πόσα κόκκινα θέλει. Ήτανε επανάσταση αυτό και πολλοί με έχουν κατηγορήσει. Η φωτογραφία αναπαράγεται. Η αξία της δεν είναι στη μοναδικότητά της. Η αξία της είναι στο ότι μπορεί να ξαναγίνει αυτή η φωτογραφία ακριβώς η ίδια. Ακριβώς η ίδια. Αυτό το αποσιοπούν όσοι κερδίζουν από την φωτογραφία που είναι πολύ λίγοι και λίγα κερδίζουν.

38:07 είχα κάνει και μια άλλη πονηριά τότε την οποία ο τίτλος της έκθεσης ήταν κουαρτέτα, κουαρτέτα είναι τα τέσσερα έτσι και είπα θα πουλάτε τις φωτογραφίες μου ανατέσσερις όπως εγώ τις παρουσιάζω δηλαδή έχω τέσσερις φωτογραφίες και λέω αυτές πουλούνται μαζί δεν ήταν όμοιες όπως θα έλεγε κανείς δηλαδή να έχω πέντε παράθυρα πέντε γυναίκες κτλ έμπλεκα τις φωτογραφίες έτσι ώστε ο αγοραστής και ο θεατής να μην κολλήσουν στο θέμα. Να πούνε «Α, είναι οι γυναίκες».

38:47 Οι γυναίκες του Ριβέλου, ας πούμε. Ήθελα να τους δείξω ότι η φωτογραφία είναι κάτι πιο πολύ από αυτό που δείχνει. Από αυτό που περιγράφει. Και γι' αυτό η φωτογραφία δεν πρέπει να είναι απλουστευτική. Δηλαδή να βλέπει ο άλλος. Για να καταλάβετε πόσα πράγματα μου πέσανε πάνω μου όταν ακόμα φωτογραφία. Ήμουνα αρχές της δεκαετίας του 80 και έκανα μια ομιλία κάπου στο Κολονάκι που είχαν έρθει πάρα πολλοί ειδικοί και πολλά γνωστά ονόματα τότε των φωτογράφων που δεν σκεφτόντουσαν σαν και εμένα και εγώ ήμουν αρκετά αθώος και μεταξύ άλλων φωτογραφιών που έδειξα ήταν και μια φωτογραφία που ίσως την ξέρουν οι περισσότεροι του Μπρεσόν στο Παρίσι που κάποιος έχει βρέσει και έχει βρεχμένο δρόμο και αυτός πηδάει στον αέρα για να μην πέσει πάνω στο νερό προσπαθούσα να εξηγήσω γιατί έχει ενδιαφέρον αυτή η φωτογραφία και ένας φωτογράφος και όχι κακός μάλιστα φυσικά δεν θα πω το όνομά του καλός άνθρωπος, καλό παιδί μου λέει καλοσυνάτα όχι με πρόκληση μου λέει γιατί να αρέσει αυτό σε εμάς τους Έλληνες

40:08 λέω συγγνώμη τι εννοείς λέει στη Γαλλία βρέχει πολύ εδώ δεν βρέχει έμενα τόσο με το στόμα ανοιχτό που δεν ήξερα πώς ευγενικά να κλείσω τη συζήτηση δηλαδή επειδή ο Μπρεσόν κάνει μια φωτογραφία που βρέχει και πηδάει ένας πάνω από τη φωτογραφία εφόσον είμαστε σε νότια περιοχή που δεν έχει βροχές δεν μας αφορά και εκεί αρχίζεις και λες χρειάζεται πολύ δουλειά από κάτω ώστε αυτοί οι ενδεχομένως ταλαντούχοι νέοι να εξελιχθούν όταν κάνεις χρόνια σπουδών στο πανεπιστήμιο λέμε τώρα για να γίνεις ζωγράφος τουλάχιστον ή αγγλικής πιανίστας τουλάχιστον με την τριβή θα έχεις κάνει κάτι όταν όμως είσαι φωτογράφος είτε επαγγελματίας είτε αστέχνης ο οποίος από μια μέρα στην άλλη κάνει μια έκθεση και ενδεχομένως και ένα βιβλίο.

41:07 Προημερώνει μια νεαρή κοπέλα, μου έστειλε πράγμα το οποίο πραγματικά πάντοτε απέθκομαι, ένα βιβλιαράκι που έκανε, μου γράψει ένα πολύ ευγενικό γράμμα και μου λέει, σας το χαρίζομαι, σας θαυμάζομαι κτλ. Λέω, σας ευχαριστώ πάρα πολύ, πήρα το βιβλίο. Το βιβλίο ήταν πεδαριώδες και κακό και θα ήρθε τίποτα. Όχι κακό με την έννοια της πονηράδας της απλοϊκότητας ας το πούμε έτσι.

41:37 Και δυστυχώς μου ξαναγράφει και μου λέει γίνεται να μου κάνετε ένα σχολιασμό. Εκείνη την ώρα τώρα λέω Παναγία μου τι να πω. Την παίρνω τηλέφωνο και της λέω κάνετε πολύ καιρό φωτογραφία. Ήλπιζα να μου πει τώρα ξεκίνησε ας πούμε. Μου λέει κάνω 10 χρόνια δεύτερη ερώτηση να αρπαχτώ έλεγα ότι θα είναι κοριτσάκι λέω τι ηλικία έχετε συγγνώμη δεν το κάνω λέει όχι όχι είμαι νέο 55 ετών 55 ετών και κάνει τόσα χρόνια φωτογραφία μου λέει έχω και ένα δάσκαλο που ήταν μαθητής σας μου είπε το όνομα εντάξει κατάλαβα και της μίλησα επί Μίση ώρα προσπαθώντας με όσο γίνεται μεγαλύτερη ευγένεια να της εξηγήσω γιατί οι φωτογραφίες της δεν είναι καλές.

42:35 Αυτό λοιπόν ήταν πολύ ευγενική μαζί μου, πιστεύω ότι δύσκολα θα με αγαπήσει. Αυτό λοιπόν το ζω από τότε που ξεκίνησα, διότι εγώ ήθελα σαν παιδί να με αγαπάνε. Όταν ήμουνα μικρός και ερχόντουσαν στο σπίτι των γονιών μου φίλοι και φίλες, επειδή εγώ αγαπούσα και αγαπάω πολύ τη σοκολάτα τους έδινα μια σοκολάτα και τους έλεγα με αγαπάς δηλαδή θα ήθελα πολύ να λέω σε όλους καλά λόγια αλλά από την ώρα που ξεκίνησε τη φωτογραφία η πιο ωραία γυναίκα της ζωής μου να έρχονταν και να μου έλεγε τη γνώμη μου θα έλεγα τη γνώμη μου με ειλικρίνεια χωρίς να είναι τίποτα απόλυτο δεν είναι επιστήμη με ειλικρίνεια το πιστεύω και αυτό μου στήχησε πολλαπλώς και ακόμα και όταν δεν ήθελα να ρωτήσω κάποτε έγινε μια έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη και με παρακαλέσαν να κάνω εγώ την επιλογή και ήρθαν διάφοροι που δεν ήταν μαθητές μου.

43:35 Σας το λέω γιατί είναι ανέκδοτο αυτό. Έρχεται λοιπόν στον κύκλο μια πάρα πολύ ωραία κοπέλα, πανέμορφη. Ήρθε στο γραφείο μου, είχα ένα γραφειάκι τότε απ' έξω οι αρσενικοί του κύκλου είχαν τρελαθεί με αυτή τη γυναίκα. Ήταν πραγματικά κούκλα. Ήρθε αυτή μου έδειξε τις φωτογραφίες της. Ήταν κάτι τεράστιες φωτογραφίες γυαλιστερές εντελώς μπούρδες. Δεν μπορώ να πω δεν ήταν κακές, ήταν μπούρδες.

44:02 Ήταν ούτε παιδικές. Παιδικές δεν είναι κακές. Οι μπούρδες είναι αυτές που νομίζουν ότι είναι καλές. Δεν είπα τίποτα γιατί ο ρόλος μου δεν ήταν να την νουθετήσω ούτε μου ρώτησε τη γνώμη μου αν μπορεί να συμμετάσχει στην έκθεση και έτσι είπα δεν ταιριάζει στην έκθεση λυπάμαι δεν θα σας συμπεριλάβω από περιέργεια έτσι λέω να σας ρωτήσω τι σας αρέσει στις φωτογραφίες σας τι είναι αυτό που σας αρέσει και μου λέει ψύχρεμα ότι είναι για αλυστερές εκεί σηκώνεις τα χέρια ψηλά και λες για όλα έχει ο Θεός και τελείωσε η ιστορία Βεβαίως όταν έφυγε οι μαθητές και φίλοι πλάι λέει δεν την κράτησες.

44:48 Λέω όχι ήταν χάλια η φωτογραφία. Μα είσαι βλάκα να την κρατήσουμε τέτοιου όμορφου κοπέλα. Λέω θα το ήθελα αλλά το γυαλιστερό δεν μου αρκεί. Λοιπόν δεν μπορείς να πολεμήσεις με κάτι που εσύ το βλέπεις πεντακάθαρο και ο άλλος σου λέει δεν είναι επιχείρημα επιστημονικό. Άμα σου αρέσει σου αρέσει δεν μπορείς να πεις τίποτα.

45:10 αλλά εάν δεν ακούσεις κάποιον άλλον δεν είναι κάποια επιστήμη δηλαδή ακόμα και στον γιατρό που οι γιατροί οι περισσότεροι είναι όσο κακοί είναι και οι φωτογράφοι αλλά δεν μπορούμε να κρίνουμε τους γιατρούς τους κρίνουμε δυστυχώς εκ των υστέρων άμα ο άλλος του αρέσει δεν θυμάμαι κάποιος είχε πει ο Γουίνογκραντ πάλι λέει κοιτάξτε άμα γλύφετε ένα χαρτί και σας αρέσει το χαρτί μια χαρά είστε εγώ δεν έχω κάνει καμία αντίρρηση, δεν μπορείς να πεις τίποτα σε αυτό.

45:42 Πρέπει κάποιος να περιμένει σιγά σιγά. Κανείς μας δεν κατάλαβε από την αρχή τι θα πει καλή φωτογραφία και κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να συμφωνήσει με εμένα ή με οποιονδήποτε για το ποια είναι η καλή φωτογραφία. Αλλά το ποιον ακολουθείς πρέπει να δούξει μια εμπιστοσύνη. Εκεί λοιπόν η μεγάλη μου απόλαυση τα τελευταία χρόνια είναι ότι έχω μαθητές που σιγά σιγά συνεχίζουν.

46:09 από φέτος και ύστερα μάλιστα την ανακοίνω στους μαθητές μου θα την κάνω αυτές τις μέρες γιατί έχω ανησυχήσει ότι λόγω ηλικίας θα παραιτηθώ και λέω εσείς θα με παρατήσετε εγώ θα συνεχίζω μέχρι να λέω βλακίες δεν θέλω πια άλλους μαθητές όσους έχω έχω έχω μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που με παρακολουθούν χρόνια από πρόπεση έχει έρθει μια κοπέλα δύσκολη παράξενη, δύσκολη και παράξενη είναι καλές περιπτώσεις Απίστευτες μπουρδες.

46:41 Και ήταν και προκλητικοί. Έκανα υπομονή. Οι άλλοι που ήταν πιο παλιοί κόβαν φλεύες. Την επόμενη χρονιά εμφανίστηκε. Ήταν έκπληξη για όλους μας ότι εμφανίστηκε και πάλι. Πρέπει να σας πω ότι την επόμενη χρονιά ήταν εκπληκτικής εξέλιξης που δεν το περίμενε κανένας. Οι άνθρωποι που είναι δύσκολοι και δύστροποι και φαινομενικά πολλές φορές κρύβουν μια ευφυΐα και ξαφνικά μόνοι τους καταλαβαίνουν.

47:12 Και μόλις αρχίζεις και τους λες ότι κρατάω, κρατάω, κρατάω, αρχίζουν και βελτιώνονται. Στην αρχή υπάρχει μία δίψα και αυτή η δίψα οφείλεται και στην ευκολία της παραγωγής φωτογραφιών. Δεν μπορεί να σου φέρνει κάποιους 200 φωτογραφίες. Για να καταλάβετε, μία καινούρια εξαιρετική κοπέλα, η οποία είναι σε άλλο τομέα, ζει στη Νέα Υόρκη και μου έστειλε πάρα πολλές φωτογραφίες.

47:39 με βομβαρδίζει πλέον από εκεί που δεν τραβάζει καμία φωτογραφία με βομβαρδίζει με φωτογραφίες τι να σας πω και μου λέει να στείλω όσες θες στείλω τελευταία φορά μου στείλει 300 φωτογραφίες και μετά απολύω άλλες 200 τις οποίες με μεγάλη ευκολία πέταγα δεν κουραζόμουν καν και κάθε φορά έχω ένα δράμα τρυφερό απογοήτευσης της λέω περίμενε μη βιάζεις κάποτε θα γελάς το θέμα ότι χαίρεσαι Χαρείς και σιγά σιγά θα ηρεμήσεις, θα περάσει μια φάση αδιέξοδη και σιγά σιγά θα αρχίσεις να βγαίνει πιο πολύ δουλειά.

48:16 Επίσης, ποτέ δεν ξέρεις ποιος είναι αυτός που σε κοιτάει και τι ικανότητα έχει να σε καταλάβει. Μπορεί να μην έχει κάνει ποτέ φωτογραφία. Μια φορά πριν από πολλά χρόνια είχα κάνει μια έκθεση στη Λάρισσα και μεταξύ άλλων ήρθε ένας γέρον, ο οποίος έμαθε τελικά ότι κάτι ήταν οργανωπαίκτης ή κάτι άσχετο ας πούμε. δεν θυμάμαι και δεν με ήξερε είδε την έκθεση είχα διάφορα δεν είχα ανθρώπους είχα κυρίως κτίρια αντικείμενα και μάλλον αυστηρά θα έλεγα και στο τέλος ήρθε και μου λέει κύριε Ριβέλη πάρα πολύ χάρηκα πολύ χαρούμενες φωτογραφίες ουδής θα έλεγε αυτές τις φωτογραφίες χαρούμενες Εγώ δεν του είπα δεν είναι χαρούμενες. Του λέω με συγκινείται πάρα πολύ. Δηλαδή αν κάποιος είδε αυτές τις φωτογραφίες ως χαρούμενες και του φάνηκαν καλές θα πει ότι πέτυχα. Εγώ δεν θέλω να δείξω χαρούμενες ή λυπηρές φωτογραφίες.

49:24 και μία φορά έχω κάνει το λάθος να εξηγήσω φωτογραφία μου σε μία συμπαθέστατη κυρία που είχε έρθει στην έκθεσή μου τη μεγάλη που σας είπα πριν έτυχε να είμαι εκεί γιατί εγώ έμενα στη Σύρου και πέρασα απλώς με ήξερε μου λέει θα μου δείξεις πλάτωνα της φωτογραφίας σου και ήθελα να πω κάτι τι να πω βλάκασα ας πούμε για να μην μείνω μουγκα και αφού με ήξερε και ήταν μία φωτογραφία με ένα μικρό μεταξύ φάμωνου και κάτι πιο ψηλό ας πούμε κάπου πάνω στα κοντά στο νερό και λέω αυτό λέει για να πω κάτι έτσι λέω αυτό μου θύμισε του Ταρκόσκη το έργο που στο τέλος τελειώνει και είναι ο γιος του ο μικρός και κάτι του είπε να πηγαίνεις κάθε χρόνο να να ποτίζει στο φυτό και είπε κάτι χριστιανικό το είπε αυτό ενθουσιάστηκε η κυρία και αγόρασε το έργο και λέω αν κάσο εδώ και αρχίζω να λέω τέτοιες μπουρδες θα τα αγοράσουν όλα αρκεί να πω μια μπουρδα και θα την αγοράσουν εξήγηση θέλω δεν μπορώ να φανταστείτε τι έχω που δεν μπορώ να μιλήσω ένας πολύ αγαπητός μου φίλος

50:48 στην δική μου γενιά φωτογράφος εξαιρετικά συμπαθής φυσικά όχι μαθητής μου αλλά αγαπιόμαστε κλπ κάνει μια έκθεση όπου εγώ στις εκθέσεις αποφεύγω να πηγαίνω ακριβώς για να μην λέω με ρωτάνε τη γνώμη μου και δεν μπορώ να πω πες ψέματα, πες ψέματα, δεν μπορώ να πω ψέματα και πάω στην καλερία να δω την έκθεση πρωί πρωί όπως βγαίνω από την έκθεση μπαίνει ο φίλος αυτός, με αγκαλιάζει πρωτού μπω στην έκθεση, με αγκαλιάζει Ήταν και κάτι μαθητές μου πρώην μαζί του και μου λέει πώς σου φάνηκαν και πάλι δεν είπα ψέματα γιατί αν αρχίζω να λέω ψέματα τα είκα.

51:25 Του λέω κοίταξε δεν είναι το ύφος μου, δεν είναι κάτι που εγώ το καταλαβαίνω, σ' αγαπάω πολύ, φιλιά φιλιά φύγαμε. Τι είπε γυρνώντας πίσω επειδή σας λέω και πάλι αγαπιόμαστε. Είπες στους άλλους ε να και ένας που δεν του άρεσε η δουλειά μου. Ωραία, ο Θεός τον έσωσε. η πλάκα η μεγάλη είναι ότι αυτή η δουλειά πουλήθηκε έβγαλε λεφτά άρα αυτός γιατί να πιστέψει με τώρα μπορώ να σας πω και ποια ήταν η έκθεση είχε concept ξέρετε τι θα πει η λέξη concept είναι κάτι που το φτιάχνει σακοπρίνι και βάζει στις φωτογραφίες να κολλήσουν επάνω αυτός ήταν πολύ καλός τεχνίδης και είχε φτιάξει όλη την καλερή με φωτογραφίες από μύγες από μύγες. Ξέρετε, μύγες μεγάλες, μικρές, αυτές που κάθονται πάνω στους τείχους κτλ. Αυτός είχε φωτογραφήσει πολλές μύγες, μικρές, μεγάλες, και τις είχε κάνει σε σελοφάν και είχε βάλει γύρω-γύρω σε όλη την καλερί μύγες.

52:28 Μύγες μικρές και μεγάλες, παντού. Μαύρες, μύγες, μικρές και μεγάλες. Αυτό που σας λέω, όλη η καλερί. Μέχρι εκεί, ας πούμε ότι είναι κάπως παράξευα. Εξέφασα μια απορία εγώ στην καμερή. Λέω συγγνώμη πως πουλούνται αυτές με τη μηγά δηλαδή κόψε μου πέντε μηγές και μου λέει το απίστευτο που δεν το είχα σκεφτεί λέω άντε να κόψεις σαν να πας στο χασάπι ας πούμε.

52:54 Όχι λέει δηλώνεις το δίχο που θες να καλύψεις διότι αυτά προβλέπεται να γίνουν σε ένα σπίτι που θα αγοράσει αυτό το θέμα για να διακοσμήσει το σαλόνι του και του λες έχω ένα σαλόνι τόσο επί τόσο και λέμε αυτός χωράει τόσες μύγες πόσο στοιχίζουν τόσες μύγες σε χρεώνω και πάρτω κακό όχι δεν είναι κακό αλλά ανατρέπεται όλη η έννοια της φωτογραφίας το τι θα πει φωτογραφία η φωτογραφία είναι διακόσμηση έστω να δεχθούμε ότι οι μύγες είναι διακόσμηση αλλά είναι διακόσμηση η φωτογραφία αν είναι διακόσμηση εγώ δεν ξέρω διακόσμηση δεν μπορώ να γίνω δάσκαλος φωτογραφίας Άρα βλέπετε πόσο μπλέκουν τα πράγματα Άρα όταν κάποιος έρχεται και μου λέει Εμένα μου αρέσει αυτό, δεν θα αντιδικήσω Αυτός που έρχεται και έχει υπομονή να με ακούσει και να μείνει Θα χαρώ και πιστεύω ότι θα ωφεληθεί Δεν πρόκειται να γίνει πλούσιος με τίποτα Όπως δεν έγινα εγώ Εάν θες να γίνεις πλούσιος Μείνε στη δικηγορία, μην γίνεις φωτογράφος Η δικηγορία έχει ψωμί Δεν ξέρετε γιατί έχει ψωμί

54:01 Γιατί όταν ήμουν απ' η Τσιρικάς και ό, του θαύματος ένας καθηγητής μου με συνέστησε για να γίνω δικηγόρος αυτής της κυρίας που ήταν μια διανεστάτη κυρία, με συνέστησε ο καθηγητής μου. Η κυρία με δέχτηκε αμέσως. Πολύ μεγάλη δουλειά, είχα μεγάλη αγωνία. Την έφερα εις πέρας πολύ καλά. μεγάλη δουλειά, πολύ μεγάλη για την ηλικία μου και τα μέτρα μου ήταν δηλαδή έβγασα 50.000 δραθμίες το μήνα που ήταν πολλές και πάω στον καθηγητή και του λέω κύριε καθηγητά εσείς που με στήσατε δεν ξέρω από αμοιβές να μου πείτε εσείς παρακαλώ τι να ζητήσω αυτός ήταν πραγματικά άξιος άνθρωπος και σημαντικός είχε ένα χαμογελάκι λίγο στραβό μου λέει εσύ πώς ανομίζεις Εγώ πήρα τη δύναμή μου να το πω, να το ξεστομίσω Τότε το ένα εκατομμύριο ήταν μηθώδες ποσών Μιλάμε τώρα όταν εγώ ήμουν Δηλαδή το 1970 κάτι ας πούμε Μηθώδες ποσών Γελάει λίγο και μου λέει όχι όχι θα ζητήσεις τριάντα Λέω τρία, τρία εκατομμύρια πήγα στην πελάτησα λέω ότι ο κύριος καθηγητής πρόεδρε είναι αυτή λέω συγγνώμη εσείς είστε ευχαριστημένοι

55:33 πολύ καλά και σε ευχαριστώ πάρα πολύ αμάν λέω δεν το είχα φανταστεί τότε άρχισα να αρχίζω να στραβώνω δηλαδή άρχισα να λέω δύο λεφτά έτσι βγαίνουν τα λεφτά το έκανα αυτό και άρχισα να γίνω μεγαλούρι. Άρχισα να κινδυνεύει ο εαυτός μου. Άρχισα να μου προτείνουν τρομακτικές δουλειές εκ των οποίων οι περισσότερες ήταν ύποπτες και λέω δεν πάει καλά το πράγμα.

56:05 Μου έκανε καλό όμως ότι είδα ότι μπορώ να βγάλω λεφτά. Αλλά εκείνη την ώρα είπα ότι αν συνεχίσω όχι φωτογραφία δεν θα κάνω, θα αλλάξω και χαρακτήρα. Είχε πεθάνει ο πατέρας μου και αυτό με βοήθησε γιατί σκέφτηκα τη ζωή του. Και πήγα στη μητέρα μου και της λέω θα αφήσω τη δικηγορία, πουλάω το αυτοκίνητο, θα ζοριστούμε οικονομικά.

56:30 Ναι παιδί μου, τι θες κάνε, σου έχω εμπιστοσύνη. Και σταμάτησα τη δικηγορία μαχαίρι και οι πελάτες μου με παίρναν τηλέφωνο. Όταν πήγα στην Αμερική για να κάνω φωτογραφία αφραγκός με παίρναν τηλέφωνο να μου κάνουν δουλειές για Αμερική. Λέω ξεχάστε με, δεν είμαι δικηγόρος. συμβουλές για δικηγορικά. Λέω δεν ξέρω. Σε θέματα που είναι με το δημόσιο παρακαλώ τη γυναίκα μου να συζητήσει. Λέω δεν είμαι, δεν ξέρω από δημόσιο.

56:59 Πέραμα. Έκανα το λάθος, έμαθα και από εκεί και πέρα διάλεξα επειδή είμαι κακό μαθημένος ή καλομαθημένος να κάνω αυτό που θέλω. Δεν θα πάω λοιπόν να κάνω αυτό που θέλω και που το αγαπάω με στόχο να βγάλω λεφτά αφού εκεί τα έβγαζα πολύ πιο εύκολα και προσιοπάροχα δηλαδή βγάζεις λεφτά εκεί και θα πας να κάνεις το φωτογράφο που θα βγάζεις λεφτά ξέρετε όμως ότι πολλοί μαθητές μου με μεγάλη μου θλίψη μου είπανε ναι, αλλά εσείς υπήρξατε δικηγόρος λέω αν είναι δυνατό για να το πω, χέστηκε φορά δασταλών τι θα πει υπήρξατε δικηγόρος είναι κάποια ή γιατρός είναι κάποια ικανοποίηση κάποιο βραβείο Μια καλή φωτογραφία που θα κάνετε είναι μεγαλύτερο γραβείο.

57:47 Άρα έχω πλέον μαθητές για μένα ψώνια, αλλά αξίας. Και αυτό βέβαια δεν είναι εμπορικά πολύ σωστό, αλλά για την ηλικία μου είναι πολύ καλύτερο από αυτό που ζούσα όταν έβλεπα τους φωτογράφους να προσπαθούν να ακούσουν αυτά που λέω. Κάποτε μάλιστα μία μαθήτρια που με συμπαθούσε και είχε αρχίσει να κάνει καλή φωτογραφία, επειδή έγινε ένα λεύκωμα μεγάλο για την ελληνική φωτογραφία αυτοί που το βγάλανε, ήθανε και τα μέσα στην κυβέρνηση και το βγάλανε ούτε με ανέφεραν ποτέ.

58:25 Ενώ ήμουνα ίσως ο πιο γνωστός στη φωτογραφία ήδη. Μιλάμε για αρχές του 1990 κάτι. Δηλαδή λίγο δέκα χρόνια πρωτού πάω στη ΣΥΡΟ. Είχα βγάλει ένα μεγάλο λεύκο μας, το οποίο παρουσιάζονταν και φωτογράφοι που είχαν κάνει έκθεση σε εμάς και δεν υπήρχε πουθενά το όνομά μου. Και δύο μαθητές μου που με πονούσαν και με αγαπούσαν μου λέγανε «Είδη με τις βλακίες σου που δεν σε βάλανε» και τα λοιπά, λίγο στα παλιά μου τα ποπούτσια.

59:03 Δεν έκανα φωτογραφία για να μπω στο Άλμπου. Και είπα μάλιστα για να τους παρηγορήσω, όταν πεθάνω θα με θυμούνται περισσότεροι. Δεν είναι δυνατόν να ζούνε Με το πως θα προβληθούνε Με το πως θα βγάλουν λεφτά που δεν θα βγάλουν λεφτά Διότι αν θες να βγάζεις λεφτά Θα διαλέξεις να βγάζεις λεφτά Εγώ το σέβομαι να θες να βγάζεις λεφτά Είναι μια ωραία προοπτική Αλλά πρέπει να το ζήσεις αυτό Να κάνεις την κατάλληλη παρέα Με τους κατάλληλους ανθρώπους Ποιοι είναι οι πελάτες σε μια δικηγορία Που θα σου φέρουν πολλά λεφτά Αυτοί που θα τους κάνεις καλή δουλειά αν αδύσκολα θα τους κάνεις καλή παρέα.

59:41 Εγώ λοιπόν προτιμώ να περνάω τη ζωή μου με τις άθλιστες φωτογραφίες των καλών μαθητών μου από το να έχω μια... Άρα τώρα σας λέω και πάλι ότι περνάω μια καλή περίοδο της ζωής μου. Δεν θέλω να μιλάω σε πολλοί κόσμο. Κατ' εξαίρεση μιλάω. Ξέρετε πόσοι έκαναν λάθος. Επειδή είναι το AI εύκολο, μετέφρασα όλο μου το site, το οποίο έχει πάρα πολλά πράγματα.

01:00:07 στα αγγλικά και με παίρνουν διάφοροι από το εξωτερικό για να με γνωρίσουν και να μιλήσουμε κτλ τελευταία μάλιστα μου έγραψε ένας γερμανός ο οποίος προφανώς είναι νεότερος μάλλον και πολύ νέος και μου λέει διάβασα και με ενδιαφέρει πάρα πολύ και θέλω να σας γνωρίσω πρέπει να σας πω σε παρένθεση ότι οι άνθρωποι που είναι κάτω από 40 ετών δεν μπορούν να καταλάβουν καθόλου τι κάνουν. Μερικοί είναι και επιθετικοί. Δεν τα μαθαίνω εγώ, μου τα λένε οι μαθητές μου που διαβάζουν τα σχόλιά τους, γιατί εγώ δεν μπαίνω στα σχόλια των κοινωνικών δικτύων και όλοι κουτσομπολεύουν και με βρίζουν, διότι οι νέοι δεν καταλαβαίνουν αυτή τη φωτογραφία, νομίζουν άλλα πράγματα. Μου λέει όσοι είναι άνω των 40 λένε εξαιρετικά λόγια για σένα.

01:01:05 και οι μεν και οι δεν να είναι καλά στα παλιά μου τα παπούτσια δεν μπορεί να σε καθοδηγεί αυτός ο σκοπός λοιπόν μου γράψε ένας από την Πολωνία δεν του απήντησα, ο άλλος ήρθε στην Αθήνα στην Σύρο δεν μπορούσα να του πω δεν σε δέχομαι καλός άνθρωπος, συμπαθείς αλλά όπως σας είπα μου είχε κάνει και podcast και ο άλλος μου γράψε την Πολωνία μου λέει αν θέλετε να επικοινωνήσουμε Δεν θέλω, δεν μπορώ.

01:01:36 Είναι δουλειά, με κουράζει. Δεν είμαι στη φάση που θέλω να γνωρίζω κόσμο. Μου αρκούν οι μαθητές μου, μου αρκεί το σπίτι μου, η γυναίκα μου. Περνάω πολύ καλά. Και όσο αντέξω έτσι, δεν είναι... Λοιπόν, αυτή είναι λίγο πολύ η εικόνα. Μιας θα έλεγα ενδιαφέρουσας ζωής, τολμηρής ζωής, δηλαδή δεν είχα πουθενά σιγουριά. Η μόνη μου σιγουριά ήταν οι γονείς μου και η γυναίκα μου.

01:02:01 Δηλαδή αυτή ήταν η σιγουριά. Είναι σημαντικό να πατάς σε μια σιγουριά. Και επειδή αγαπάω πολύ τους μαθητές που με αντέχουν και επιμένουν, ξέρω ότι οι περισσότεροι υποφέρουν από ανασφάλεια οικογένειας, από ανασφάλεια προσωπική, από ανάγκη να αποδείξουν σε κάποιους ότι είναι κάτι. Και όλο αυτό είναι πολύ μεγάλο βάρος. Λοιπόν, δεν θα σας έπαιρνα ποτέ για να κάνουμε podcast.

01:02:27 Εκ των υστέρων έμαθα ότι έχετε πάρει συνεντεύσεις και από διάφορους μαθητές μου οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι καλύτεροι από αυτό που έγιναν. Όλοι αυτοί που είδα ότι έχουν έρθει είχαν ξεκινήσει πολύ καλύτερα. Το αντιλαμβάνομαι όμως ότι θέλανε να μπουν σε μια αποδοχή της κοινωνίας ευρύτερη. Και αυτό δεν γίνεται. Δεν μπορείς δηλαδή να πετύχεις και το ένα και το άλλο.

01:02:57 Διότι όσο εσύ εξελίσσεσαι, τόσο το κοινό σου θα απομακρύνεται. Μόνο αν γίνεις μεγάλη φίλμα. Ξέρετε πόσοι στην αρχή της δουλειάς μου, διάφορες κυρίες καλής κοινωνίας μου ζητάγανε, κύριε Ριβέλη, εσείς που ξέρετε ποιοι είναι καλοί φωτογράφοι, μου συστήνετε για να αγοράσω μερικούς. Λέω, όχι. Δεν είμαι ατζέντης. Αν σας αρέσει μια φωτογραφία, αγοράστε την.

01:03:22 Εγώ δεν μπορώ να σας πω, γιατί λέω αν καταλαβαίνω καλά, με το ποια είναι καλή, εννοείται ποια θα έχει δύναμη πώληση στο μέλλον. Ούτε αυτό το ξέρετε. Ό,τι σας αρέσει. Αγοράστε ό,τι σας αρέσει. Καταλάβατε. Λοιπόν, αν κάνεις μερικές βασικές επιλογές στη ζωή σου, που είναι πολύ δύσκολο πράγμα, πραγματικά, η μόνη επιλογή την οποία δεν μπορώ να στηρίξω ούτως τον εαυτό μου και δεν μπορώ να στηρίξω ούτως τον εαυτό μου σε κανέναν, είναι πια γυναίκα ή άντρα παντρεύες.

01:03:51 Αυτό είναι λασίω και ο Θεός να βάλει το χέρι του. Και όταν γλιτώσεις και από τις γυναίκες και τους άντρες είσαι ακόμα πιο ελεύθερος. Είμαι έτοιμος να ακούσω ερωτήσεις ή λεπτομέρειες. Αν έχετε. Αν δεν έχετε, σταματάω και θα μιλάω μέχρι το βράδυ. Αν έχω, λέει, όχι, πού να αρχίσω. Όχι, το πόλασο όλο αυτό, κύριε Ρεβέλη, δεν έχουμε γνωριστεί αλλά σας έχω γνωρίσει από τα διβλία από τα βίντεο από τις ιστορίες, όπως ξέρετε πολύ γνωστοί μου ήταν και μαθητές σας μάλιστα την Κυριακή βρέθηκα σε ένα τραπέζι με φωτογράφους και μια κοπέλα είπε εγώ είμαι ριβελικιά ενώ βγήκα από εσάς, δηλαδή έχει πάρει και αυτό λέμε αυτό είναι ο ριβελικός Ναι αυτό έχει ακουστεί, να σας πω κάτι αστείο, ένας από τους μαθητές μου που ακολούθησαν εντελώς διαφορετική κατεύθυνση από μένα με αγαπάει και τον αγαπάω ακόμα τώρα και με επισκέπτεται από αγάπη όχι από πάθος και με λέει μπαμπά δεν είναι τόσο μικρός, πρέπει να είναι ηλικίας σκεφτείτε να με λέτε εσείς μπαμπά και αισθάνομαι ότι έχει αυτή τη

01:05:06 τριφερότητα για πολύ καιρό επέμενε ότι κάνουμε την ίδια φωτογραφία ενώ κάνουμε εντελώς διαφορετική απλώς ήθελε τόσο πολύ να είμαστε οικογένεια που του λέω παιδί μου δεν πειράζει δεν κάνουμε και δυστυχώς σπούδασε στο εξωτερικό δεν λέω σε ποιο μέρος και πιστεύω ότι του έκανε κακό αυτό και και ο καθηγητής του που τον ήξερα πολύ καλά είναι και αυτό του έκανε κακό αλλά ξέρετε όταν πας σε ένα πανεπιστήμιο όποιο πανεπιστήμιο έχει τον όποιο καθηγητή αυτός είναι και μια φορά δηλαδή δεν έχω ακούσει έναν σπουδαίο πραγματικά καλλιτέχνη να είναι καθηγητής κάπου.

01:05:50 Ποτέ κανέναν. Ο Γκάρι Γουίνογκραντ δεν ήταν καθηγητής. Ήταν φωτογράφος. Έκανε σεμινάρια. Εγώ δεν είπα να κάνει σεμινάριο. Όταν όμως είσαι στο Yale, είσαι Yale, δεν είσαι καθηγητής. Και στην Αγγλία είχε έρθει κάποτε γιατί είχα μαθητές που έχουν πάει έξω οι οποίοι μιλάγαν για μένα και έρχονται στην Ελλάδα όντως να με δουν. Ήταν λοιπόν ένας από το Royal College of Art και μιλήσαμε στον κύκλο και μου λέει τότε ήμουνα και πιο εφραδής και μιλούσα και θυμόμουν και τα αγγλικά μου και μου λέει πάρα πολύ ενδιαφέρον αυτά που λέτε. Εμείς δεν τα λέμε δεν τα έχουμε ακούσει ποτέ έρχεστε να μας τα πείτε λέω ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή αλλά δεν θέλω. Ξέρω ότι είναι άλλο πράγμα. Μία μαθήτριά μου που δεν συνέξε φωτογραφία είχε πει στην Αγγλία και έκανε ένα μάθημα και έδειξε κάτι φωτογραφίες και είπε στον καθηγητή να πει τη γνώμη του ο καθηγητής τα χάσει λέει να πω τη γνώμη μου για τις φωτογραφίες σας λέει η κοπέλα λέει ο καθηγητής μας στην Ελλάδα λέει τη γνώμη του για τις φωτογραφίες μας

01:07:03 προσέξτε το αυτό μπορεί να πει αυτό που είπε ο Βίνογκαντ ο Πλάτων την απορρίπτουν και θα καταλάβαιν Αλλά τον καθηγητή τον θες πρωτίστως, να βλέπετε τώρα ανοίξαμε ένα άλλο θέμα, τον θες πρωτίστως για να σου συμβουλεύσει για τις φωτογραφίες που έκανες και που αμφιβάλλεις. Ποιος καλλιτέχνης δεν αμφιβάλλει για την τέχνη του. Όλοι αμφιβάλλουν.

01:07:27 Και κάνω μια νέα παρένθεση για να καταλάβετε πόσο παρορμητικός είμαι. Είχα κάνει μια μεγάλη έκθεση στον Μπρουσ Νέβιτσον. στον Μπρούτζ Εύσον ο Μπρούτζ Εύσον ήταν κάποιος που τον εκτιμούσα πάρα πολύ επικοινώνησα μαζί του η Ένωση έδωσε τα χρήματα για να προσκληθεί η Ελληνοαμερικανική Ένωση και επικοινώνησα μαζί του μιλήσαμε στο τηλέφωνο μου είπε τι φωτογραφίες θέλει να βάλει του λέω διαφωνώ σας θαυμάζω και σας εκτιμώ αλλά δεν είναι σωστή η επιλογή σας μου λέει κάνετε εσείς την επιλογή έκανα την επιλογή ενθουσιάστηκε αυτός με διακριτικότητα μου λέει μπορώ να προσθέσω δύο φωτογραφίες που αγαπώ το φυσικά αλλήμωνο δικής να συνέχιζε έβανα τις φωτογραφίες του μικρή παρένθεση για το αστείο του πράγματος ένα άγνωστο παιδί από την επαρχία έρχεται στα εγγένεια μου λέει κύριε Ριβέλ συγγνώμη επειδή ξέρω ότι είστε γνώστες και σας εκτιμώ δεν με ξέρετε αυτές τις δύο φωτογραφίες γιατί τις βάλατε Λέω μπράβο παιδί μου, συγχαρητήρια Αλλά αρέσαν στον καλλιτέχνη Οπότε δεν μπορώ να πω τίποτα

01:08:39 Όταν λοιπόν γνωριστήκαμε πολύ καλά Βγήκαμε, φάγαμε και τα λεπτά Με τον Winogrand Ο Winogrand, συγγνώμη Ο Bruce Davidson Έχω μπλέξει και σου Και μου λέει Λέει στη γυναίκα του Η οποία πέθανε δυστυχώς Μου γράψει η κόρη του μετά Από τώρα που έχει πεθάνει Και μου λέει εγώ θέλω να μείνω στην Ελλάδα για να έχω τον Πλάτωνα να μου κάνει κριτική.

01:09:07 Ποιος ο Ντέβιτσον που ήταν πολύ μεγάλο όνομα. Και του λέω να θυμάσαι ότι το πρώτο βιβλίο που αγόρασα ήταν δικό σου, αλλά τα είχα χαρίσει όλα στον Πενάκη. Και μου χαρίζει ένα βιβλίο, δύο βιβλία, το ένα του οποίου γράφει στον Πλάτωνα τον δάσκαλο, τον δάσκαλό μου. λέω να με πεις εσύ δάσκαλό σου πέφτω από τα σύννεφα ας πούμε αλλά έχει δίκιο διότι ο Davidson έχει κάνει μου έδωσε για το αρχείο μου χίλιες φωτογραφίες πάρα πολλές δεν είναι για επιλογή δεν σημαίνει πως δεν είναι σπουδαίος φωτογράφος αλλά ο φωτογράφος πάντοτε θέλει κάποιον να τον συμβουλεύει απ' έξω με τον οποίο να μιλάνε την ίδια γλώσσα όχι να είναι το ίδιο ικανή καταλάβατε δηλαδή οποιοςδήποτε καλλιτέχνης είναι ανασφαλής δηλαδή λέει τώρα αυτό το έκανα αξίζει όσο αξίζουν τα άλλα σίγουρα και εκεί θέλει κάποιον που να τον εμπιστεύεται και κυρίως που να μιλάει την ίδια γλώσσα όταν λοιπόν οι αγαπημένοι μαθητές μου αλλάζουν στόχο δεν θα τσακωθώ μαζί τους αλλά δεν μπορώ πια να δώσω συμβουλή λοιπόν ο εν λόγω μαθητής μου

01:10:26 που εξακολουθώ να τον αγαπάω πολύ και που με λέει μπαμπά έκανε καριέρα και στην πρώτη φορά που μας έδειξε και μάλιστα ισχυριζόταν ότι κάνουμε και την ίδια φωτογραφία που είναι εντελώς λάθος δείχνει τις φωτογραφίες του δεν λέω τίποτα από αγάπη από ευγένεια ήταν ήδη απόφυτος της μεγάλης σχολής και δείχνει τις φωτογραφίες και δεν είπα τίποτα με κοιτάγα να μη χανα οι άλλοι μπορώ να πω ότι η φωτογραφία ήταν μια φωτογραφία πολύ απλή ένα εσωτερικό σπιτιού μόνο ο τείχος και μια καρέκλα και λέω δεν σε αρέσει αυτή η φωτογραφία μου λέει ο αγαπητός μου μαθητής που με λέει μπαμπά και τον αγαπάω το τονίζω για να μην θεωρηθεί αλλά καταλάβετε ότι πάνε σημείο και ύστερα όταν οι δρόμοι διαχωριστούν μένει μόνο η αγάπη δεν μπορεί να δώσει συμβουλή Και το παιδί σου να έχεις, θα το αγαπάς για να γίνει κλέφτης, για να γίνει απαταιώνες. Είναι το παιδί σου.

01:11:34 Λοιπόν, και μου λέει, καλά, δεν σε αρέσει αυτή η φωτογραφία. Λέω, τι να μ' αρέσει. Λέει, δεν είδες τη μήγα. Λέω, τη μήγα, κοιτάμε όλοι και οι άλλοι μαθητές, πάνω δεξιά στην κορφή του σπιτιού του ντοματίου, είχε μια μαύρη μήγα στον τοίχο. Έγχρωμη, τεράστια φωτογραφία. λέω παραλίγο να τη σβήσω λέω δεν το κατάλαβα με αυτά λειτουργούν πάρα πολλοί φωτογράφοι πια σήμερα είναι το λεγόμενο concept τώρα τι σημαίνει concept τι σημαίνει γκαλερί τι σημαίνει αυτό σημαίνει ότι έχει αλλάξει ο κόσμος της τέχνης και σήμερα πολύ δύσκολα ένας αξιόλογος ζωγράφος θα μπορέσει να πουλήσει τη φωτογραφία του, τη σεζογραφική του σε ποιους όχι στους ρέκτες της τέχνης που κάποτε υπήρχαν σε όλο τον κόσμο πλούσιοι με κίνες που αγαπούσαν την τέχνη αλλά την αγοράζουν για επένδυση αυτοί που δεν έχουν καμία σχέση με την τέχνη Έχει γίνει εμπόριο Έχει γίνει εμπόριο και μάλιστα ένας φωτογράφος Γάλλος που αγόραζε φωτογραφίες, είχε πει χρόνια πριν σε μια έκθεση στο Γαλλικό Αισθητούτο λέει παρακαλώ τους φωτογράφους

01:12:50 να μην κάνουν τόσο μεγάλες φωτογραφίες δεν χωράνε στο σπίτι μας αλλά ξέχασε ότι φωτογραφίες αγοράζουν οι μεγάλες εταιρείες που διακοσμούν τις εταιρείες τους δεν έρχεται ένας πολίτης να αγοράσει μια μεγάλη φωτογραφία πανάκριβη ή κάνουν συλλογή και τις μεταπουλούν είναι άλλος ο κόσμος της τέχνης και άλλοι καταλάβατε Οπότε τουλάχιστον η φωτογραφία, επειδή είναι φτηνή, επειδή μπορεί να την κάνει κανείς μόνος του και στο σπίτι του, επειδή μπορεί να απολαύσει τη διαδικασία αυτή, δεν χρειάζεται ούτε πολλά λεφτά να δίνει, ούτε πολλά λεφτά να παίρνει.

01:13:27 Ούτε θα μπορεί να παίρνει. Άρα έχει ξεστρατήσει. Τώρα θα μου πείτε, όλοι αυτοί οι μαθητές μου που γίνανε όλοι δάσκαλοι βγάζουν λεφτά, όχι οι φωκαράδες. Όλοι έχουν κάποια άλλη δουλειά ή έχουν κάποια βοήθεια από το σπίτι ή από την πολιτεία. Αλλά ξέρετε τι θα πει να είσαι δάσκαλος. Σε κοιτάνε στα μάτια, είσαι πάνω στην εξέδρα, είναι μια ικανοποίηση για την οικογένεια.

01:13:52 Και πάλι όμως, όταν υπέγραφα εγώ δάσκαλος φωτογραφίας, Ο γλυκύτατος, δυστυχώς μακαρίτης πια πατέρας της γυναίκας μου, είχε πει, μα είναι κρίμα να μην λέει δάσκαλος φωτογραφίας. Του λέει η γυναίκα μου, μα είναι δάσκαλος φωτογραφίας. Ας έλεγε δικηγόρος. Μα του λέει, αφού δεν είναι δικηγόρος. Ξέρετε πόσοι γονείς σας σκεφτόντουσαν έτσι ή περισσότεροι.

01:14:23 Το στάτους. Είναι δραγικό. Λοιπόν, σας κούρασα πάρα πολύ, σταματάω οριστικά, απαντάω μόνο σε ερωτήσεις, δεν θα πω τίποτα άλλο και θα είμαι όσο μπορώ πιο σύντομος. Δύσκολο πράγμα για μένα, αλλά είχε πει κάποιος ότι στην επόμενη εκδοχή Ριβέλη πρέπει να μπει και το στόκ. Λοιπόν, θα βάλουμε στόκ. Τώρα, ερωτήσεις, έχω πάρα πολλές.

01:14:48 Αλλά αυτό που θέλω να σας πω που μου ήμουν, είπατε ότι δεν σας καταλαβαίνουν οι φωτογράφοι κάτω από τους 40. Και ήθελα να πω, η νέα γενιά, πώς την βλέπετε, είναι πιο μορφωμένοι ενώ φωτογραφικά δεν ξέρω τίποτα για τη νέα γενιά γιατί δεν έχω παιδιά και οι φίλοι μου είναι μεγάλοι αλλά δεν έχω τόσο νέους μαθητές αυτοί που μου είπε ότι είναι ριβελικιά είναι νέα είναι νέα είναι μαθητριά μου ήταν μαθητριας ήταν στον κύκλο ωραία μπορεί να είμαι χαρισματικός ο μιλητής και γι'αυτό να με συμπάθησε το θέμα είναι τι φωτογραφίες έκανα και τι κριτική έκανα εκεί κρίνεται το ότι είμαι συμπαθής είμαι λέω και αστεία λέω και καμιά προστοιχιά που αρέσει να είμαι πιο ελεύθερος αλλά όταν φτάνει στην κριτική οι άνθρωποι εκεί κρίνονται στο πως αντέχουν την κριτική την κριτική των φίλων εάν εσείς δώσετε μια γνώμη σε μια κοπέλα που έρχεται και σας κλαίγεται για τον κόμενο και εσείς πείτε κάτσε εδώ έχεις κάνει λάθος σκέψου ότι μπορεί και αυτός να έχει δίκιο εκεί δεν θα σας ακούει πια

01:15:58 Λοιπόν, όσο για τα νέα παιδιά δεν μπορώ να πω γνώμη θα ήταν και αυτή η έτη αλλά έχω μάλλον αγωνία και θλίψη Προχθές ήταν μια πάλι κόρη μαθητή η οποία ήθελε πολύ τη γνώμη μου και δεν μπορούσα να συμβουλεύσω αλλά έκανα διάφορες ερωτήσεις για να μάθω Εγώ ας πούμε ήμουνα πάρα πολύ χορεφταράς από παιδάκι. Μ' άρεσε να χορεύω, το γλέντι μου ήταν πάντα ο χορός και όλες μου οι πρώτες ερωτικές γνωριμίες ήταν μέσα από χορό.

01:16:36 Στο χορό τότε σας το λέω σαν δείγμα αλλαγής του σειρμού. Χορεύαμε πάρα πολύ οι νέοι της εποχής μου. Δεν ξέρω πώς λεγόμαστε εμείς, λένε, νομίζω baby boomers είναι η δική μας αργό. Τότε λοιπόν από παιδάκι χόρευα. Κάθε Σαββατοκύριακο λοιπόν ήμουν ερωτευμένος με μια κοπέλα που χόρευε. Τι κάναμε στο χορό, χορεύαμε ροκ, ήμουνα πολύ καλός χορευτής στο ροκ.

01:17:02 Το ροκ όπως ξέρετε, είσαι μακριά, έχεις μια ντάμα που αλλάζεις το χέρι σου, πρέπει να ξέρει και η ντάμα, γιατί αν η ντάμα δεν έχει ρυθμό, εσύ συχτηρίζεις την ώρα που την διάλεξες. Η μητέρα μου δυστυχώς πάντα μου έλεγε να χορεύεις πρώτα όλες τις κοπέλες από μια φορά και μετά αυτή που προτιμάς. Βέβαια, όπως καταλαβαίνετε, όταν κατέληγα να προτιμάω, την είχαν καπαρώσει οι υπόλοιποι πριν από μένα, αλλά όταν έφτανε η ώρα του μπλουζ, μπλουζ λέγαμε τα αργά τραγούδια, χαμηλώναμε τα φώτα, αγκαλιαζόμαστε και τότε αρχίζαμε να λέμε κουβέντες.

01:17:41 Όταν χορεύεις ροκ δεν λες κουβέντες, όταν είσαι αγκαλιά και χορεύεις ωραία, αλλά αρχίζει το σφίξιμο, η επικοινωνία. Έτσι βρίσκεις η κοπέλα, μυρίζεις τα μαλλιά της, τη σφίγγεις λίγο για να δεις αν θέλει. Αλλά όλο αυτό είναι ένα ωραίο παραμύθι. Όσα νέα παιδιά, ρώτησα, στα είκοσις χρόνια, με κοιτάγανε σαν ζόμπι. Λέει, τι θα πει ο τραγούδι. Δεν υπάρχει.

01:18:09 Λέω, δηλαδή, εσείς πώς χορεύετε. Λέει, τα κορίτσια μόνο τους. Λέω χέρι χέρι όχι χοροπηδάμε Δεν υπάρχει χορός που να αγκαλιάζεται ή να χορεύει στο ρυθμό ο ένας του άλλου Έχει αλλάξει τελείως αυτό Άρα έχει αλλάξει η επικοινωνία Η επικοινωνία λοιπόν είναι μπαρ, ποτό και κουβέντες Λέω τι εννοείται Είναι να λέει ακουμπιόμαστε και χτυπιόμαστε Άρα η επικοινωνία που λέγαμε ότι θα είναι πιο ελεύθερη και πιο απελευθερωμένη ας πούμε είναι χειρότερα από ποτέ.

01:18:44 Μου έλεγε ένας μαθητής μου που είναι κομπιουτράς και παρακολουθεί πολλά πράγματα ότι τα δύο τελευταία χρόνια δείχνουν πολύ χειρότερη εξέλιξη των νέων από παλιά ενώ μέχρι τότε κάθε νέα γενιά ήταν πιο προχωρημένη, πιο μορφωμένη, πιο καλλιεργημένη. Δεν μπορώ να πω άλλη γνώμη αλλά πολλά από αυτά που ζω θα λυπάμαι τα παιδιά, μπορώ να σας πω.

01:19:08 ήδη το γεγονός ότι πια τόσο πολύ μετράει πια το πτυχίο προσπαθώ να εξηγήσω στα νέα παιδιά ότι πήρα πτυχίο, έβγαλα λεφτά αλλά έκανα τη ζωή μου μόνος δηλαδή το να μου λέει ένα παιδί ότι πρώτα θα βγάλω το πανεπιστήμιο προσέξτε δεν αρχίστηκε το πανεπιστήμιο θέλουμε και μεταπτυχιακό άμα δεν κάνουμε μεταπτυχιακό είσαι αγράμματος πότε θα κάνεις παιδιά και πότε θα ασχοληθείς με τη φωτογραφία όταν γεράσεις βέβαια άρα τα λοιπά με τα νέα παιδιά τώρα το που θα πάει το AI δεν ξέρω αλλά έχω να πω κάτι για το AI στην αρχή λέω ότι ωραία δουλειά επειδή εγώ είχα ένα πρόβλημα τώρα μνήμης δεν μπορώ να θυμηθώ ονόματα δηλαδή διαβάζω και τώρα που μου λέγατε διαβάστε τι λέει έχω δυσκολία να κάνω focus πάνω σε αυτό το πράγμα άρα η δυσκολία του να γράψω και να διαβάσω είναι μεγαλύτερη ενώ κάποτε εγώ ήμουνα να τα γράφω όλα στο χέρι κτλ.

01:20:05 Άρα τώρα θα εκμεταλλευτώ το AI για να αρχίσω να μιλάω στο AI και να γράψω το επόμενο βιβλίο μου χωρίς να πρέπει να γράφω με το χέρι. Εγώ είχα πάντοτε ένα μεγάλο κάλλος στο χέρι γιατί τα έγραφα όλα στο χέρι. Έχει εξαφανιστεί ο κάλλος. Τίποτα αν το δείτε τώρα δεν υπάρχει κάλλος καθόλου. Δεν γράφω πια. Και επειδή γράφω πάρα πολύ σε λατινικό αλφάβητο εάν γράψω στα χέρια μου, ξαντικά γράφω και ελληνικά και ελληνικά.

01:20:38 Μεγάλης ηλικίας και αρχίζω και μπλέκομαι. Λέω άρα το AI θα το χρησιμοποιήσω από φέτος. Είναι πάρα πολύ χρήσιμο. Όταν όμως κάνω τώρα κάτι επιλογές καινούργιες, δηλαδή έχω φτιάξει ένα, έλεγα δεν θέλω να μείνω μόνος τους μεγάλους φωτογράφους. Τον καρτία μπρεσόν τον θεωρώ ύποπτο. Είναι πολύ μεγάλος φωτογράφος, αλλά είναι ένα άρκησος, με την κακή έννοια, γιατί και εγώ είμαι άρκεσος, αλλά όχι με την κατσένια, αλλά με εκνευρίζει.

01:21:07 Πέθανε ο Καπομύρης, αλλά έχει κάνει καλές φωτογραφίες, αλλά έχει κάνει και επιφανειακές. Να δούμε και άλλους. Να δούμε και άλλους κάρτες εμπερσών που δεν ξέρουμε, να δούμε και άλλους ανθρώπους που δεν ξέρουμε. Και ψάχνω φωτογράφους στο διαδίκτυο. Αυτό είναι μεγάλη πολυτέλεια για μένα. Ούτε να αγοράζω βιβλία, ούτε να εξοδεύομαι.

01:21:24 και έχω βρει αριστουργήματα. Αλλά κάνω και νέα εκδοχή των επιλογών μου. Προφανώς όταν δείχνω φωτογραφίες στα μαθήματά μου ή στους φίλους μου, θα τους δείξω 60. Δεν τους δείχνω 300 που έχω του καθενός. Διαλέγω ποιες θέλω. Και κανένας φωτογράφος δεν έχει κάνει μόνο κανένας. Θα είναι ανώμαλος αν κάνει μόνο κανένας. Δεν γίνεται.

01:21:45 Άρα τώρα που κάνω νέες επιλογές, ανακαλύπτω φωτογραφίες φωτογράφων που δεν τους ήξερα και ανακαλύπτω και χαμηλότερες ποιότητες αλλά ειλικρινείς, ζωντανούς. Και έχω μαζέψει μερικές χιλιάδες φωτογράφους με επιλογές φωτογραφιών. Δεν με ενδιαφέρει αν είναι σωστή η αναπαραγωγή που κάνει το διαδίκτυο. Τις φτιάχνω εγώ περίπου να είναι συμπαθητικές και τις έχω για να τις σχολιάζουμε με τους μαθητές μου.

01:22:12 δηλαδή τις έχω ανεβάσει τις πιο πολλές και στο site όχι τις φωτογραφίες είναι αδύνατο, είναι τεράστιος ο αριθμός αλλά λέω αυτή η φωτογράφη έχω τέσσερα δείγματα του καθενός έχουν ενδιαφέρον άλλος πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, άλλος έχει ενδιαφέρον δεν θα ασχοληθώ με τους επαγγελματίες με τους conceptual, να είναι καλά οι άνθρωποι δεν έχω καμία αντίση έμαθα και τελείωσε και αυτό μου δίνει πολύ μεγάλη χαρά και με βοηθάει το AI.

01:22:43 Δεν είμαι και απόλυτα σίγουρος ότι το AI έχει απόλυτη ακρίβεια. Δηλαδή μπορεί να κάνει λάθος και να είναι φωτογράφος αλλουνού. Κάθε τόσο κάνω φωτογραφία αλλουνού, κάθε τόσο κάνω μια έρευνα αν έχω όμοιες φωτογραφίες με διαφορετικούς φωτογράφους και αν είναι συγκρουόμενα, τις δίνω για να είμαι τιμιός. Αλλά δεν μπορώ να εγγυηθώ ότι το AI μου δίνει σωστή.

01:23:09 είπα όμως κάποια στιγμή μήπως με βοηθήσει το AI στην έρευνα και δοκίμασα μαζί με ένα φίλο που το ξέρει καλύτερα να δούμε τι μπορεί να πούμε στο AI μάλιστα αυτός ο φίλος και πολύ αστείος γιατί λέει εγώ θέλω να είναι γυναίκα και του είπε το AI θέλω να μου μιλάς σαν γυναίκα αρχίζει το AI να του εξηγεί τι θα πει γυναίκα άντε στα ελληνικά λέει το ξέρω θέλω να με λες γυναίκα και μιλάει και της λέει και να σου πω καλή μου ας πούμε μιλάει σαν γυναίκα και του λέει θέλω να μου κάνεις αυτό του εξηγεί όσο γίνεται το AI λέει ναι ναι ναι ναι το κατάλαβα θα το κάνω λέω ας πούμε δεν θέλω να έχει όταν λέω φωτογράφος θέλω να είναι μόνον δικές του φωτογραφίες όχι στην ίδια αποστολή και φωτογραφίες άλλων που μοιάζουν ούτε μαζί με αυτόν ούτε κόντρα σε αυτόν δεύτερον δεν θέλω να έχω τίποτα conception και τίποτα που είναι εμφανώς εμπορικό όπως είναι η φωτογραφία των εφημερίδων ή η φωτογραφία των διαφημιστικών ή οτιδήποτε. Τα λέω όλα αυτά κάνω 30 δοκιμές όλα μπλεγμένα μου τα έφερα.

01:24:14 Ήταν αδύνατο να καταλάβει τη διαφορά. Όταν είναι δηλαδή η διαφορά αφηρημένη, δεν μπορεί να τη συλλάβει. Επομένως υπάρχουν πράγματα πια. Όπως δηλαδή να πεις στο AI μπορείς να μου πεις αν η γυναίκα μου με αγαπάει. Ε, δεν μπορεί να σου το πει. Ό,τι και να πεις, δεν μπορεί να σου το πει. Άρα το AI, αν μπορείς να το ελέγξεις, είναι σωστό.

01:24:36 Ελάτε όμως που τώρα τα νέα παιδιά στο AI λένε στους γιατρούς και μου το έχουν πει οι γιατροί, κοιτάξτε μου δίνετε αυτό το φάρμακο, πού το διάβασες το AI, ξέρεις τις συνέπειες, τα λοιπά. Δηλαδή σε λίγο θα πιστεύουν το AI. Μεγάλοι άνθρωποι λένε, α τι μου είπαν επίσης, καμία νέα κοπέλα, αλλά δυστυχώς όχι μόνο νέα, δεν ερωτεύεται πια, δεν παντρεύεται από έρωτα.

01:25:02 Όλοι μπαίνουν σε ειδικές πλατφόρμες, λένε τι θέλουν, λένε τι προσφέρεται και γίνονται οι γνωριμίες. Μα να μου το έχουν πει και 100 άνθρωποι νέοι. Ναι, ισχύει. Άρα αλλάζει ο κόσμος, αλλά αλλάζει ο κόσμος χωρίς να μπαίνει κάτι άλλο που να έχει μεγαλύτερη σημασία και αξία από το προηγούμενο. Δηλαδή, δεν ξέρω τι να πω. Μπορεί να μιλάω σαν γέρος, δεν το αποκλείω.

01:25:28 Αλλά δεν θέλω να βρω γκόμενα από το AI. Δηλαδή προτιμώ να παίξω εγώ κορώνα γράμματα τη ζωή μου. Κύριε Βέλη και τώρα που λέτε ότι βλέπετε ενός φωτογράφους, πώς βλέπετε την ελληνική φωτογράφια τώρα. Αν δω τους λίγους δικούς μου είμαι πάντα αισιόδοξος. Από εκεί και πέρα είναι λογικό Η πλειοψηφία να κάνει κακή φωτογραφία Κατά με πάντα Διότι ξέρω ότι είναι δύσκολη η φωτογραφία Και ξέρω ότι υπάρχει πάντα Φιλοδοξία Να φανείς ότι κάνεις κάτι Αυτό είναι ο κίνητρος όμως νομίζω Λένε ούτε χρήμα ούτε Όχι δεν είναι χρήμα Ακόμα και το να αρέσεις στα κορίτσια είναι ένα κίνητρο Λες είμαι δάσκαλος Άρα δεν είναι λογικό να βρεις κοπέλα αν είσαι δάσκαλος.

01:26:22 Αν είσαι απλός ένας μαθητής δεν βρίσκεις έπολλο. Δηλαδή όλα αυτά είναι κατανοητά. Τώρα το τι, ποιος είναι καλός και ποιος δεν είναι, ξέρετε εδώ και πάρα πολύ καιρό τώρα πια δεν πάω πουθενά αλλά με καλούσαν σε εκθέσεις, σε εγγένεια. Με ευγένεια το απέφευγα πάντα. Πάντα. Διότι στα εγγένεια μόνο επένους μπορείς να πεις. Αν λοιπόν εσύ πας και θες να πεις να βοηθήσεις τον άνθρωπο αυτόν και να του πεις μια συμβουλή θα θυμώσει, θα στενογορηθεί αν μη τι άλλο οπότε δεν υπάρχει λόγος Ναι γιατί έχει πάει με αυτόν τον σκοπό ότι να ακούσει καλά λόγια να του αρέσει Αυτό θέλει τι να πω στον Φοριτσάκη που του γράψα τόσες σελίδες για να του πω όσο μπορώ πιο ευγενικά ότι αυτό που κάνει δεν είναι καλό δεν είναι κακό, δεν είναι προστάνατο Αλλά ότι είναι αδιαέξοδο Ότι είναι μπουρδα, ότι είναι άχρηστο Και έκανε και βιβλίο που είναι ακριβό Όσο και να είναι ευθύνο είναι ακριβό Και λες γιατί Και γιατί να κάνεις βιβλίο Σόν και καλά Δηλαδή Καλό είναι να κάνεις ένα βιβλίο Αν έχεις κάνει πολύ καιρό φωτογραφία

01:27:36 Και πρέπει κάποια στιγμή Όχι για να το πουλήσεις Γιατί σπανίως πουλιάται Τα δικά μου πουλήθηκαν επειδή ήμουν γνωστός Δηλαδή ένα προσωπικό βιβλίο που έβγαλα την πρώτη μέρα που έκανα την παρουσίαση πουλήθηκε εγώ δεν πιστεύω ότι έπρεπε να βγάλω κάτω από χίλια διότι μετά το έξοδο είναι πολύ το ίδιο δηλαδή αν αντί για χίλια κάνεις πεντακόσια η διαφορά είναι πολύ μικρή είναι μόνο το χαρτί τα υπόλοιπα είναι το ίδιο οπότε λες το κάνω τόσο και να μείνουν στο ράφι επειδή είμαι γνωστός και έχω τόσους μαθητές και παλιούς και κοινούς πουλιέται κανονικά δεν πουλιέται ο Γουίνο Γκραντ ο Ντέβιτσον ένα βιβλίο του καταπληκτικό είδε ότι το είχε βγάλει σε τρεις χιλιάδες αντίτυπα είναι κουφό να είσαι ο Ντέβιτσον στη Νέα Υόρκη και να βγάζεις τρεις χιλιάδες αντίτυπα τρεις χιλιάδες αντίτυπα έβγαζα εγώ στην αρχή δεν πουλούνται οι φωτογραφίες και και είχε βρει και χορηγούς κατάξει και εγώ έβγα χορηγούς και πάλι γιατί ήμουν γνωστός Αλλά χωρίς χορηγό να βγάλεις βιβλίο φωτογραφίας με τόσα αντίτυπα,

01:28:45 δεν μπορεί να πουλήθει ποτέ. Στον Ελευθερουδάκη που έδινα βιβλία μου, μου έλεγαν, αν το βιβλίο της φωτογραφίας δεν έχει θέμα, δεν πουλήθει ποτέ. Αν το πας δηλαδή το βιβλίο εκεί που λέει φωτογράφη, δεν πουλήθει ποτέ. Και ας λέει Μπρυσσόν, εάν πεις γάτες, γυμνό, θα πουληθεί αμέσως. Καταλάβατε. Έτσι είναι. Έτσι είναι η ζωή. Έτσι είναι τα λεφτά.

01:29:10 Έτσι είναι. Μην θυμώνουμε. Αυτό είναι. Επιλέγεις αυτό που εσύ θέλεις. Αλλά εγώ αυτό που λέω και πάλι. Εάν θες λεφτά και στηριχθείς τη φωτογραφία, είσαι ηλίθιος. Κανονικά. Και να πω και κάτι ακόμα. Πολύ βαρύ και για τα παιδιά και για όλους. Εάν θες να γίνεις πανεπιστημιακός καθηγητής, πρέπει να σε ψώνιο της μελέτης γιατί τα λεφτά που θα βγάλεις σαν καθηγητής πανευθυμιακός είναι πολύ λιγότερα σε αυτό που θα βγάλεις με απλώς με εξυπνάδα σε μια επιχείρηση.

01:29:49 Άρα γιατί θες όντια καλά να μπεις στο πανεπιστήμιο και να γίνεις πανευθυμιακός για δύο πράγματα. Για να μπορείς στην κοινωνία να πουλάς το στέλεχος ότι είσαι πανευθυμιακός και για να έχεις ασφάλεια. Δεν σημαίνει ότι θες πιο σοφός. όταν όλοι οι γονείς ονειρεύονται το παιδί να γίνει δικαιωρός γιατρός ή πανεψημιακός τι περιμένεις το παιδί μεγαλώνει με αυτή τη λογική όταν είχες την τύχη να έχεις έναν σάτσος γονείς που λέει ό,τι κάνεις παιδί μου καλό θα το κάνεις και που δεν ποτέ ανησύχησαν ποια άλλη μάνα θα δεχόταν να πει ο γιος της παρατάω τη δικαιογορία που βγάζει ένα σκασμό λεφτά και πάω να γίνω στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα.

01:30:31 Αυτό αν καταλάβουν οι γονείς που δεν θα το καταλάβουν. Δεν ξέρω αν έχετε παιδιά, δεν σας απαγωγητέχω. Όχι, δεν έχω. Λοιπόν, η γυναίκα μου ήδη διαμαρτύρεται ότι σας έχω κουράσει. Όχι, καθόλου. Στο κάτω-κάτω podcast είναι όποιος θέλει το πηδάει. Ναι, ακριβώς. Οπότε θα σας κάνω μια τελευταία ερώτηση. Είπατε ότι... Προσέχω με χαρά ότι λέτε την τελευταία.

01:30:56 θα του το κόψω αυτόν όχι όχι λέω για εσάς εγώ μπορώ να συνεχίσω είπατε ότι στην δικηγορία αν παραμένατε θα πρέπει να αλλάξετε σε κάποιο σχέδιο που θέλατε η φωτογραφία σας έχει αλλάξει σίγουρα πως πιστεύετε σας έχει αλλάξει η φωτογραφία σας είπα διότι από την ώρα που ξεκίνησε ευτυχώς γιατί όλα έχουν μια ισορροπία που δεν την ελέγχουμε ξεκίνησα λογικά όπως κάθε άνθρωπο στη θέση μου με τη δικηγορία που την ήξερα και που είχα καταλάβει ότι δεν με ενδιαφέρει αλλά λεφτά βγαίνουν και βγήκαν τα λεφτά αλλά κατάλαβα ότι αλλοιώθηκε ο εαυτός μου και ότι δεν πέρανα καλά ξύπναγα το πρωί και έλεγα δίθεν ότι αρρώστησα και έστελα να το βοηθούν μου να πάω στο δικαστήριο άρα αυτό δεν μπορεί να συνεχίσει όσα λεφτά και να βγάζεις και επειδή δεν είχα εγώ δεν είχα ανασφάλειες αυτό ήταν το καλό δηλαδή αυτό μπορούν να κάνουν οι γονείς οι γονείς δεν μπορούν να κάνουν τίποτα άλλο να λένε στο παιδί μου όπως αυτό που λέγανε μη σε νοιάζει παιδί μου θα τα καταφέρεις αν έχεις ανασφάλειες

01:32:03 για αυτό λέει γιατί να ρισκάρω εδώ βγάζω λεφτά σκεφτείτε να είχα κάνει και δύο τρία παιδιά στο μεταξύ που εγώ πάλι θα άλλαξα γιατί τώρα γλιτώσαν τα παιδιά οπότε δεν είχα πρόβλημα δεν είχα πρόβλημα επιλογής αμέσως δηλαδή έλεγα εγώ δεν περνώ καλά αφού μπορώ να κάνω κάτι άλλο οι πιο πολλοί οι πιο πολλοί γονείς, τα πιο πολλά παιδιά και σας λέω και πάλι οι γονείς μου αρχικά είχαν ο πατέρας μια καλή δουλειά έπεσε έξω, όπως τόσοι άνθρωποι που πάλι κάναν κακή δουλειά κακή επιλογή ο πατέρας μου ήταν πολύ πιο άνθρωπος της τέχνης και της μουσικής από το να γίνει έμπορος Το εμπόριο είναι πάρα πολύ σκληρό.

01:32:50 Μπορείς να κάνεις δύο λάθη και να καταστραφείς. Και εκείνη την εποχή δεν είχε κόλπα, ούτε ήταν δυνατόν να πεις κάνω πτώχευση, που θα ρεζιλευόσουν στην κοινωνία. Άρα έκανε και εκείνος μια κακή επιλογή. Εγώ είχα και αυτό το παράδειγμα. Και ο πατέρας μου με βοήθησε εντός εισαγωγικών να είμαι νεαρός που δεν έχει λεφτά. Γιατί αν ήμουν νεαρός με πάρα πολλά λεφτά, δεν ξέρω τι κολόπεδα θα γινόγουρα δεν είναι σίγουρο ότι θα είμαι ένα καλό παιδί καταλάβατε πολλές φορές έρχονται τα πράγματα έτσι και εκ των υστέρων προσπαθώ να εξηγήσω κανείς δεν μαθαίνει από την εμπειρία του άλλου ότι κάνε αυτό που σου αρέσει κάνε αυτό που αγαπάς σου αρέσουν τα φυτά να γίνεις κυπουρός ρε παιδί μου θα βγάλεις πάρα πολλά λεφτά σήμερα δεν υπάρχουν καλοί κυπούροι δεν χρειάζεται να πας στο πανεπιστήμιο Γιατί να κάνεις, είσαι φωτογράφος Γιατί πρέπει να γίνεις φωτογράφος επαγγελματίας Ξέρετε ότι στην αρχή Μου είχαν κάνει μεγάλο πόλεμο Και είχαν προσπαθήσει Να μην θεωρούνται φωτογράφοι αυτοί που δεν είναι επαγγελματίες

01:33:51 Γιαθνό Και έκανα Τρεις Τρεις δριμήτατες κριτικές Σχεδόν ύβρις Στα νέα Που την πέσαν όλοι Ένας πολύ γνωστός φωτογράφος Σε μια συνάντηση με τον υπουργό είχε πει, ο Ριβέλης νομίζει ότι κυκλοφορεί με ένα γυρισμένο σακά σακάκι στο νόμο του σαν φτωχός και ονειρεύεται το Παρίσι του Σαράντα ας πούμε. Όλοι αυτοί οι επαγγελματίες, ενώ εγώ δεν ήμουν επαγγελματής και μάλιστα στην αρχή έκανα και ένα λάθος το οποίο το άλλαξα και ζήτησα και συγγνώμη, είχα γράψει καθηγητής φωτογραφίας και ήταν λάθος και είπα από τότε θα λέω δάσκαλος φωτογραφίου.

01:34:32 Δεν είμαι καθηγητή. Αλλά ξέρετε κάτι. Έναν άνθρωπο που έχω γνωμονώσει στη ζωή μου από όλες τις σπουδαίες σπουδές που έκανα στο Βαρβάκιο σε όλα αυτά λέω ο μόνος ήταν ένας δάσκαλος που είχα στο δημοτικό και το μιμονεύω και στο βιβλίο μου. Από αυτόν έμαθα γράμμα. Ενώ λέει καθηγητής η οικογένεια αισθάνεται πιο καλά. Ο δάσκαλος είναι Εγώ τους δασκάλους θα βάζω Ωραία κατάμε αυτό Ξέρετε πόσο αγωνιά η γυναίκα μου όταν σας κούρασα Και της λέω κάθε φορά δεν πειράζει Αφού ζήτησα να μιλήσω εκείνος θέλει Ναι όχι Λοιπόν πεςτε μου ό,τι άλλη ερώτηση θέλετε Αν έχετε Όχι νομίζω Νομίζω είμαστε καλά Νομίζω τα είπατε όλα Αφοπεί όλα Σας λύτωσα και το σάλιο Για να τα ρωτήσε πιστεύω ότι τα έχω πει και αν έχετε προσωπική ερώτηση να μου κάνετε πάρτε με τηλέφωνο και είμαι πολύ ευτυχής που με βάλατε στη συλλογή σας όχι είναι δικιά μου τιμή όπως σας είπα είστε ένα μεγάλο κεφάλαιο της ελληνικής φωτογραφίας μας έχετε επηρεάσει πάρα πολύ να κάνω μια ερώτηση περιέργειας εσείς έστω για το κέφι σας

01:35:45 κάνετε φωτογραφίες μου να τις χαίρεστε και να χαίρετε να κάνετε φωτογραφίες και εγώ να το πω και εγώ κανονικά όπως όλοι πάω, φωτογραφίζω το πρώτο μήνα χαίρομαι μετά έχω πάλι τις αμφιβολίες μου ξαναπήγω να φωτογραφίζω αυτό είναι το σωστό είμαι φωτογράφος έχω δουλέψει ως επαγγελματίας τώρα το μετριάζω δηλαδή δουλεύω ως μηχανικός περισσότερο έχω καταφέρει οι δουλειές μου που κάνω επιλέγω τέτοιες δουλειές ώστε να είμαι πιο ελεύθερος να πηγαίνω να φωτογραφίζω και εσείς ακόμα που κάνετε κάτι πολύ πρακτικό, εάν έχετε έναν καλό πελάτη που καταλαβαίνει τι κάνετε, χαίρεστε, καταλάβατε.

01:36:27 Αυτό είναι το θέμα. Ασφαλώς. Ότι όταν είσαι επαγγελματίας είναι και τύχη να έχεις καλούς πελάτες. Όλα μετράνε στη ζωή, καταλάβατε. Ασφαλώς. Γι' αυτό κι εγώ είπα κάποια στιγμή, δεν θέλω. Ήρθε πέρσι ένας μαθητής να κάνει το μάθημα. Τελευταία δηλαδή έχουν έρθει διάφοροι που είναι πολύ δύσκολο να μπουν σε ένα μάθημα που οι άλλοι έχουν προχωρήσει λέει εγώ έχω κάνει μαθήματα, έχω κάνει βιβλία ζω στην Αμερική, είμαι ηθοποιός είχε ένα τουπέ φοβερό την πρώτη μέρα που εμφανίστηκε του λέω θα σας παρακαλέσω να φύγετε και θα σας δώσω τα λεφτά σας πίσω έμεινε αυτός με το στόμα ανοιχτό του λέω μπορεί να έχετε δίκιο δεν μπορώ να συζητήσω μαζί σας έχετε τελείως άλλη νοοτροπία θα πουράζουν και τους υπολείπους εδώ αυτός τσαντίστηκε του λέω θα σας δώσω τα λεφτά ξέρω την τράπεζα που καταθέσατε την άλλη μέρα μου γράφει ένα γράμμα αν δεν μου δώσεις τα μέσα τα λεφτά θα πάω στο δικηγόρο σας είπα την άλλη μέρα θα σας τα δώσω και είπα να γλιτώσω δεν θέλω δηλαδή κάτι που αγαπάω

01:37:29 δεν θέλω να δεν με ενδιαφέρουν να ταλαιπωρηθώ γι' αυτό είπα πια θέλω ανθρώπους και μάλιστα αν κάποιος καλός μου μαθητής μου πει έχω κάποιον που αξίζει τον κόπο θα κάνω την υπομονή να τον δεχτώ ας πούμε με λίγο φόβο οπότε κύριε Ριβέλη σας ευχαριστώ πάρα πολύ ήταν πραγματικά τιμή μου που μιλήσαμε πώς το πω ελπίζω να μην σας κούρασε ελπίζω ότι την άλλη μην σας κούρασε καθόλου, λυκανά άμα μπορούσα να κάνω άλλες πέντε ώρες ερωτήσεως θα το έκανα εντάξει σας ευχαριστώ πάρα πολύ και σας εύχομαι καλή συνέχεια και να απολαμβάνετε ακόμα τη φωτογραφία όπως το κάνετε Ευχαριστώ πολύ και να ευχαριστήστε και την σύντροφό σας η οποία μας βοήθησε