"Αφούσης": η αληθινή ιστορία για τον ήρωα του viral παραδοσιακού τραγούδιου

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Μουσική Το τραγούδι αυτό είναι πια φαινόμενο γιατί ξεσηκώνει κυριολεκτικά τον κόσμο σε όλα τα καλοκαιρινά παραδοσιακά γλένδια ανεξάρτητα πια από το που βρίσκεσαι σε νησί ή στην υπηρετική Ελλάδα. Όλοι οι βιρτουόζοι και ερμηνευτές που ασχολούνται με την παραδοσιακή μουσική το έχουν εντάξει στο πρόγραμμά τους. Μόλις αρχίσει η περίοδος των γλεντιών το βλέπουμε να εισβάλλει στα social media και γενικότερα γνωρίζει μια επιτυχία τεράστια.

01:27 Ο λόγος λοιπόν για τον περίφημο αφούσι, το πασίγνωστο αυτό παραδοσιακό της κάσου, από εκεί μας έρχεται, το οποίο και ακούμε πια παντού χωρίς υπερβολή. Ασφαλώς ο Αφούσης ήταν και είναι εξαιρετικά δημοφιλής στην Κάσο και στα άλλα δωδεκάνησα Αλλά τώρα η φήμη του έχει εξαπλωθεί και η ιστορία αυτού του τραγουδιού είναι πολύ πολύ ενδιαφέρουσα Και συνάμω διαμορφώνει ένα φαινόμενο άξιο να ασχοληθεί κανείς μαζί του Για το πως προσλαμβάνεται σήμερα ένα παραδοσιακό τραγούδι και γίνεται τόσο μα τόσο δημοφιλές Στο σημερινό μας επεισόδιο λοιπόν ταξιδεύουμε νοερά στην Κάσο για να ανακαλύψουμε όπως μας την παραδίδουν οι πηγές και η προφορικότητα την ιστορία αυτού του τραγουδιού που έχει καταφέρει να ξεπεράσει τα όρια του χρόνου και της παράδοσης αγγίζοντας τις καρδιές χιλιάδων ανθρώπων μικρών και μεγάλων από τους πιο παραδοσιακούς ακροατές μέχρι και τη νέα γενιά Ο Αφούσης έχει μια ξεσηκωτική μελωδία και μια ακόμη πιο ξεσηκωτική επανάληψη δύο στίχων στη φόρμα του παραδοσιακού τραγουδιού

02:37 δεν θα το έλεγα ακριβώς ρε φρεν που διατηρεί παράλληλα ζωντανό ένα κομμάτι της ιστορίας, της ψυχής και της συλλογικής μνήμης της Κάσου και όχι μόνο επιτρέψτε μου Εξερευνούμε λοιπόν την καταγωγή του, το υπαρκτό πρόσωπο πίσω από το μύθο, την εντυπωσιακή αναβίωση του τα τελευταία χρόνια και θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε γιατί αυτό το παραδοσιακό τραγουδάκι έχει τόσο τεράστια απήχηση στο σύγχρονο κοινό.

03:05 Το τραγούδι Αφούσης αποτελεί έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς παραδοσιακούς σκοπούς της Κάσου. Η μελωδία του βαθιά ριζωμένη στη ντοπική μουσική παράδοση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία ενός ανθρώπου, ενός προσώπου αληθινού που έζησε στο νησί στα μέσα του 19ου αιώνα. Οι στίχοι του που συχνά διαφέρουν ελαφρά από εκτέλεση σε εκτέλεση και από περιοχή σε περιοχή δεν αφηγούνται ακριβώς στη ζωή του πρωταγωνιστή, ωστόσο αποτελούν μια ξεκάθαρη αναφορά στην προσωπικότητα του ανθρώπου αυτού, ενός βασανισμένου ανθρώπου που ωστόσο αγαπήθηκε πολύ από τον κόσμο της Κάσου.

03:46 Τι λένε λοιπόν αυτοί οι στίχοι που ξεσηκώνουν τους σημερινούς ακροατές? Βρε αφούσι βρε αντρά, παλαρέ παλαραντρά. όπου ο Αντράς είναι ο τρόπος με τον οποίο παραδίδεται το όνομα Αντρέας στη ντοπιολαλιά της Κάσου και η λέξη παλαρέ σημαίνει τρελέ, παλαβέ. Ο Αντρέας λοιπόν είναι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας το παρατσούκλι του οποίου ήταν Αφούσης στην πραγματικότητα και έτσι είχε μείνει γνωστός σε ολόκληρη την Κάσο και τα διπλανά της νησιά.

04:19 Και όπως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις η ιστορία του Αντρά του Αφούση διασώθηκε με την προφορική παράδοση από στόμα σε στόμα και καταγράφηκε και σε ένα βιβλίο του 1924. Ο τίτλος του βιβλίου ήταν «Ο Αφούσις ή Αντράς» του Ζαχαρία Χαλκιάδη στο οποίο μάλιστα περιλαμβάνεται και η μοναδική φωτογραφία του αντρά που σώζεται.

04:44 Η υπότιτλος του έργου είναι η φράση «Επί τη βάση διαφόρων αφηγήσεων και με όλα τα ανέκδοτα του βίου του» τα οποία σταχυολόγησε ο συντραφέας. Για όσους ενδιαφέρονται, η Ρίστα Εμπαρόδωνο αναφέρω και κάπου εδώ ότι το βιβλίο υπάρχει και σε ψηφιακή μορφή στην Ανέμη, την ψηφιακή βιβλιοθήκη νεοελληνικών σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης.

05:05 Στη λεζάντα της φωτογραφίας δεσπόζει μία από τις χαρακτηριστικότερες φράσεις του Αφούση, του αποδίδατε τουλάχιστον, Με τη μορφή της Μαντινάδας «Τροπή σας να ρωτήξετε τους άλλους να σας πούσει, ούλοι σας θα γνωρίζετε, εμένα τον Αφούση». Το τραγουδάκι του Αφούση μας μεταφέρει πίσω στο 19ο αιώνα, διαμορφώνοντας μια ατμόσφαιρα που διασώθηκε, όπως είπαμε, από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά.

05:33 Με τους χαρακτηριστικού του στίχους που έγιναν το σήμα κατά τεθέν του τραγουδιού, αναδεικνύοντας την απλότητα και τη δύναμη της λαϊκής ποίησης. Εξάλλου και ο ίδιος ο Αντράς όταν συστηνόταν έλεγε στον κόσμο «εγώ αφούς εις παλαρός». Ποια ήταν όμως η αληθινή ιστορία του ανθρώπου αυτού με την ιδιόρυθμη εμφάνιση και την αφέλεια η τρέλα του την οποία παρόλα αυτά και ο ίδιος αναγνώριζε.

05:59 Το πραγματικό όνομα λοιπόν του αφούς ήταν Αντρέας είπαμε. Ο Χαλκιάδης δεν αναφέρει το επιθετό του στο βιβλίο του, αλλά σε άλλες πηγές επισημαίνεται ότι ήταν μαγκιόρος. Το αντράς όπως καταλαβαίνετε ήταν το παρατσούκλι του, τουλάχιστον το πρώτο πριν του κολλήσουν το αφούσις, όταν ο κόσμος στην Κάσο ήθελε να τον προσφωνήσει σκοπτικά.

06:20 Γεννημένος στο νησί, πιθανότατα περί τα μέσα του 19ου αιώνα και λέμε πιθανότατα γιατί ο Χαλκιάδης αναφερόμενος σε ένα από τα επεισόδια της ζωής του μιλά για το έτος 1894 Στην πρώτη του νεότητα ο Ανδρέας ήταν ένας καλός τεκούμενος, μορφωμένος νέος, ο οποίος πρόσεχε την εξωτερική του εμφάνιση, είχε αρχές και τρόπους Ήταν ένας λεβέντης τέλος πάντων Το επαγγελμάτο ήταν δάσκαλος, γεγονός αρκετά σπάνιο για την εποχή του. Κάποιες αναφορές στις πηγές λένε ότι υπηρετούσε σε σχολείο του νησιού, κάποιες άλλες λένε ότι παρέδιδε ιδιαίτερα μαθήματα στα παιδιά των οικογενειών της ανώτερης τάξης της Κάσου, κάτι σαν οικοδιδάσκαλος τέλος πάντων.

07:05 Η ζωή του ωστόσο σημαδεύτηκε από μια τραγωδία που τον οδήγησε στην παραφροσύνη. Σύμφωνα με τις πηγές, αναφέρεται και ο Χαλκιάδης το γεγονός αυτό, αλλά πολύ αδρόμερος, χωρίς να δίνει περισσότερες λεπτομέρειες, ο Ανδρέας κάποια στιγμή ταξίδεψε στην Κρήτη για να συναντήσει εκεί συγγενείς του. Για κάποιο λόγο που δεν είναι γνωστός, στην Κρήτη βρισκόταν και ο πατέρας του.

07:31 Κατά το χρονικό διάστημα της παραμονής του, στη διάρκεια μίας από τις συνεχείς επαναστάσεις κατά των Οθωμανών που βίωσαν οι Κρητικοί την περίοδο του 19ου αιώνα, ο Ανδρέας έγινε αυτόπτης μάρτυρας της άγριας σφαγής του ίδιου του πατέρα. Είχε πέσει θύμα της Οθωμανικής Θηριωδίας. Η Κάζο μολονότι δεν κατονομάζεται πουθενά. Στις υφιστάμενες πηγές πως το τρομακτικό αυτό βίωμα του νεαρού έλαβε χώρα στη διάρκεια της Μεγάλης Κρητικής Επανάστασης του 1866-1869, την περίοδο δηλαδή της Αρκαδικής Εθελοθυσίας έτσι για να σας βάλω λίγο στο νόημα.

08:11 Η Κρητική Επανάσταση είχε συγκλονίσει τότε όχι μόνο τον Ελλαδικό χώρο αλλά και την Ευρώπη και είχε γιγαντωθεί το φιλελληνικό κίνημα Να σας υπενθυμίσω κάπου εδώ ότι ο Δίκτωρ Ουγκό, ναι ναι ναι, των αθλείων του Μάριου και της Θητήκας, ο κυριότερος εκπρόσωπος του γαλλικού ρομαντισμού είχε συγκλονιστεί σε τέτοιο βαθμό από το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου που είχε συντάξει εκείνη την περίφημη ιστορική επιστολή και τα είχε βάλει ο Ευθέος με τις μεγάλες δυνάμεις και τη στάση τους ή μάλλον τη μη στάση τους απέναντι στο κρητικό ζήτημα όπως το έλεγαν τότε.

08:48 Κλείνει η παρένθεση ιστορική για την Κρήτη εδώ. Υποθέτω λοιπόν γιατί δεν θα έβγαινε διαφορετικά χρονικά Πως ο Αφούσης έζησε στη διάρκεια της μεγάλης κρητικής επανάστασης Αυτό το φρικτό βίωμα εξαιτίας του οποίου έχασε τα λογικά του Επέστρεψε στην Κάσο ένας άλλος άνθρωπος Έχοντας επίγνωση και ο ίδιος της κατάστασής του Του ελλείμματος της διανόησής του Σταμάτησε να εργάζεται Πολύ γρήγορα έγινε ο τρελός του νησιού Περιφερόταν ξυπόλυτος και αρακένδυτος ζώντας σε μια σπηλιά στο λόφο του γαλανού όπως μας λέει ο Χαλκιάδης Συλλέγοντας την τροφή του από τη φύση ή δεχόμενος ελεημοσύνη από τους περαστικούς Δεχόταν αγόγγιστα και καρτερικά τα πειράγματα των πιτσιρικάδων και όχι μόνο Δεν ήταν ποτέ επιθετικός Το παντελόνι του ήταν τρίπιο, το πουκάμισό του πάντα ανοιχτό χωρίς κουπιά και φορούσε ένα μάλινο ζωνάρι στη μέση Λέγεται πως είχε και ένα σκυλάκι μόνιμη συντροφιά που τον ακολουθούσε παντού Κυκλοφορούσε κουβαλώντας ένα καλάθι και φορώντας πολλά καπέλα, έξι-εφτά, το ένα πάνω στο άλλο

09:56 Του τα έδιναν για να τον περιπέξουν και εκείνος τους τρόλαρε Κάθε καπέλο που του χάριζαν, επίτηδες, το φορούσε πάνω από αυτό που είχε ήδη Και με τον τρόπο αυτό είχε διαμορφώσει την ιδιότερη φυσιογνωμία του Στις ιστορίες το Χαλκιάδης περιγράφει πως του κόλλησε το παρατσούκλι Αφούσης επισημένοντας ότι μεταφέρει την επικρατέστερη εκδοχή ένας νεαρός ναυτικός από την Κάσο, Ζαχαρίας, υπηρετούσε σε κάποιο ιστιοφόρο.

10:23 Ένε πλάκι όμως ένα επεισόδιο και κλείστηκε για λίγο στη φυλακή της Οδυσσού. Το διάστημα που παρέμεινε κρατούμενος γνώρισε τον τρελό της φυλακής, έναν καλοκάγαθο Ρώσο που λεγόταν Αφούσης, τρέχα γύρευε τώρα έτσι. Όταν επέστρεψε στην Κάσο, συναντήθηκε στο δρόμο με τον Ανδρέα, ο οποίος απευθυνόμενος το πλήθος αναφώνησε βρε καλός το Ζαχαρία, θορείται το Ζαχαρία, είναι ο πρέσβης της Ρωσίας.

10:49 Με την ατάκα αυτή του Ανδρέα ο Ζαχαρίας θυμήθηκε το Ρώσο Αφούση ο οποίος εκτός των άλλων έμοιαζε λέει του Ανδρέα και φυσικονομικά και θέλοντας να ανταποδώσει το πείραγμα του είπε βρε Αφούση ολόιδιος είσαι κακομύριο Αφούσης της Ρωσίας. Ο διάλογος αυτός έμεινε ιστορικός και για τους δύο μας παραδίδιο Χαλκιάδης Το Μέν Ζαχαρία όλοι πλέον αποκαλούσαν πρέσβη στην Κάσο Το Δέ Αντρέα τον έλεγαν πια Αφούση Προς ονείμιο που είχε αποδεχτεί και ο ίδιος Παρά την διανοητική του κατάσταση ο Αφούσης ήταν μια ιδιαίτερη προσωπικότητα για το νησί Παρά την τρέλα του ήταν γνωστός για την ευφυΐα του όσο κι αν αυτό ακούγεται ο Ξύμορο για την ικανότητά του να λέει ιστορίες φανταστικές και μη και να αυτοσχεδιάζει μαντινάδες και στοιχάκια στα γλένδια και όχι μόνο.

11:41 Είχε γίνει η ψυχή του γλενδιού και οι καπεταναίοι τον ήθελαν πάντα και οπωσδήποτε στην παρέα τους. Η παρουσία του προκαλούσε ευθυμία και οι μαντινάδες του ήταν γεμάτες χιούμορ και μονίμως περιζήτητες. Ο Αφούσης όμως σε κάποιες αναλαμπές του λογικού του θυμόταν το μορφωτικό του υπόβαθρο και φιλοσοφούσε και μάλιστα βαθιά εκπλήσοντας τους πάντες χώρια που επειδή είχε το ακαταλόγιστο λόγο της τρέλας έλεγε ατιμόρυτα και χωρίς συνέπειες την αλήθεια ομά για τους πάντες με παρησία και αυτό το αναγνώριζαν όλοι ο θάνατός του ήταν εξίσου συγκινητικός όταν ένιωσε το τέλος του να πλησιάζει κρύφτηκε σε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι Χάθηκε από τα σοκάκια και οι νησιώτες τον έψαχναν Βρέθηκε από παιδιά που τον αναζητούσαν και μεταφέρθηκε σε ένα καφενείο Ψινόταν στον πυρετό Αλλά λέγεται πως ακόμη και τις τελευταίες του στιγμές τραγουδούσε Μαντινάδες Στην ιστορία έμεινε η τελευταία του Σήμερον είμαι ακόμα εδώ, αύριον θα πεθάνω Και θα με πάρουν στο Χριστό σαν έναν καπετάνο

12:51 Την επόμενη μέρα άφησε την τελευταία του πνοή και η Κάσος ολόκληρη βυθίστηκε στο πένθος. Η κηδεία του συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, μικρούς και μεγάλους, κάτι που μαρτυρά το σεβασμό και την αγάπη που του έτρεφαν στην πραγματικότητα οι συμπατριώτες του. Λέγεται πως η εξόδειος ακολουθία ήταν πάνδημη και τέτοια συμμετοχή του πλήθους δεν είχε υπάρξει ποτέ ξανά στο νησί σε φευγείο ανθρώπου.

13:19 Πολλοί είναι εκείνοι που έχουν αναζητήσει στους στίχους του Αφούση κάποια από τα επεισόδια της ζωής του Ανδρέα Με εξαίρεση το χαρακτηριστικό δίστιχο και την αναφορά στο όνομά του Και επειδή το συγκεκριμένο πρόσωπο έχει πάρει μυθικές διαστάσεις Κάποιοι ισχυρίζονται ότι όλα τα κουπλέ διηγούνται μια από τις ιστορίες του Ανδρά Κάποιοι άλλοι λένε πως όχι Υπάρχει και ένα χαρακτηριστικό κουπλέ, δεν το συναντάμε είναι η αλήθεια σε όλες τις εκδοχές του τραγουδιού Το οποίο τέλος πάντων λέει Βάλε φωτιά στο λίχνο σου, να το πω να μην το πω Να φέξει η καμαρή σου, βρέ αφού συ βρέ αντρά, παλαρέ παλαραντρά Κιάσε την πόρτα σου ανοιχτή, να το πω να μην το πω, βρέ κι εγώ θα ρθώ το βράι Η προφορική παράδοση των Δωδεκανήσων συνδέει τα στοιχάκια αυτά με ένα επεισόδιο της ζωής του Ανδρέα Υποτίθεται πραγματικό Ωστόσο ο Χαλκιάδης δεν το αναφέρει και δεν εντοπίζεται σε όλες τις πηγές Οπότε με την επιφύλαξη να πρόκειται για λαϊκό μύθο ας εξηγήσουμε τώρα τι σημαίνουν οι στοίχοι αυτοί

14:22 Όταν ο Ανδρέας ήταν ακόμη δάσκαλος και ζούσε αμέριμνα στην Κάσο, τα πρώτα του Νιάτα δηλαδή, πριν ταξιδέψει στην Κρήτη ήταν ερωτευμένος με μια κοπέλα. Φαίνεται πως είχαν δώσει και λόγο, είχε γίνει προξενιό, κάτι τέτοιο τέλος πάντων, τα είχαν συμφωνήσει. Πήγε το μοιραίο ταξίδι στην Κρήτη ο Ανδρέας και γύρισε παράφρον στο νησί.

14:43 Αναπόφευκτα, καθώς λέγεται, οι γονείς της κοπέλας χάλεσαν την όποια συμφωνία είχε γίνει και πάντρεψαν το κορίτσι τους με ένα ναυτικό. Έλα όμως που ο ναυτικός χάθηκε πολύ γρήγορα σε ένα βάγιο και έμεινε η κοπέλα χείρα Ο Αφούσης παρόλα αυτά την πρώτη του αγάπη δεν την είχε ξεχάσει Ειδικά όταν το ταραγμένο μυαλό του είχε εκείνες τις φωτεινές αναλαμπές Τότε έπαιρνε το δρόμο και στεκόταν έξω από το σπίτι της γιατί ήθελε να τη δει Κάποτε κάποτε εκείνη τον λυπόταν, του έδινε λαιμοσύνη ένα πιάτο φαγητό Υπήρχαν όμως και μέρες που δεν άνοιγε το παράθυρο ή την πόρτα φοβούμενοι προφανώς στις κακές της γλώσσες Τότε ο Αφούσης στεναχωρημένος και όπως συνήθιζε έλεγε μαντινάδες Ο λαϊκός μύθος αναφέρει ότι η αναβράδη της τραγούδησε «Βάλε φωτιά στο λίχνο σου να φέξει η καμαρή σου»

15:35 και αυτό το επεισόδιο θεωρητικά μνημονεύει το συγκεκριμένο κουπλέ του τραγουδιού Η λαϊκή παράδοση τιμώντας τη μνήμη της ιδιόμορφης αυτής προσωπικότητας ασκάρωσε το τραγουδάκι που διαδόθηκε από γενιά σε γενιά στα Δωδεκάνησα και κυρίως στην Κάσο. Για πολλές δεκαετίες ο Αφούσης με το χαρακτηριστικό σκοπό του παρέμενε ένας θησαυρός της κασιώτικης παράδοσης, γνωστός κυρίως σε όσους είχαν άμεση σχέση με το νησί ή ήταν λάτρες της παραδοσιακής μουσικής.

16:04 Δεν έλειπε από κανένα γλέντι της Κάσου, όπως και ο ίδιος ο Αφούσης δεν έλειπε από τα γλέντια του νησιού όσο ζούσε. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια το τραγούδι έχει γνωρίσει μια εντυπωσιακή αναβίωση κατακτώντας ένα ευρύτατο κοινό. Έχει γίνει τόσο viral που είναι πλέον ένα από τα πιο δημοφιλή παραδοσιακά τραγούδια στην Ελλάδα.

16:27 Το μεγάλο μπαμ στη δημοφιλία του έγινε από την πολύ πολύ επιτυχημένη διασκευή που έκανε το συγκρότημα Κιντίκι το 2023. Η Κιντίκι είναι ένα μουσικό σχήμα που έχει ξεχωρίσει για την ικανότητά του να συνδυάζει την παραδοσιακή μουσική με σύγχρονα στοιχεία, προσέγγισαν τον αφούση με σεβασμό αλλά και με μια φρέσκια δυναμική ενορχήστρωση.

16:51 Η εκτέλεση της μπάντας δεν αλλοίωσε τον παραδοσιακό χαρακτήρα του τραγουδιού, αλλά τον εμπλούτισε καθιστώντας τον πιο προσιτό σε ένα κοινό που δεν ήταν και τόσο καθολικά εξοικειωμένο με την αυθεντική του μορφή. Η ενέργεια, ο ρυθμός και η δεξιοτεχνία των μουσικών συνέβαλαν καθοριστικά στην επιτυχία της διασκευής, η οποία γίνε viral και αγαπήθηκε από χιλιάδες ακροατές, ειδικά από την νεότερη γενιά.

17:18 Βεβαίως δεν ήταν η πρώτη απόπειρα αυτή των κινδύκη Και ας μην ξεχνάμε ότι ακολούθησε και η εκδοχή της Ιουλίας Καλυμάνη που έγινε επίσης μεγάλη επιτυχία Η αφετηρία της αναβίωσης του Αφούσιος τόσο μας έρχεται από τον Κέσσαρα Κίκη και το συγκρότημά του Αφούσιδες Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο άλμπομ Γαλάζια Ερημιά του 2018 Η απήχηση του τραγουδιού στο κοινό είναι εντυπωσιακή και πολυδιάστατη αναπτύσσοντας πια χαρακτηριστικά ένας φαινομένου που θα μπορούσε να μελετηθεί.

17:51 Υπάρχουν πολλοί λόγοι που εξηγούν γιατί ένα παραδοσιακό τραγούδι από ένα μικρό νησί έχει καταφέρει να γίνει τόσο δημοφιλές στη σύγχρονη Ελλάδα. Καταρχάς, έχει μια ανθεκτική διαχρονική ιστορία ανθρώπινου πόνου. Η ιστορία του αφούσι του αντρά είναι μια ιστορία πόνου, απώλειας και παραφροσύνης. Ο αγώνας του να επιβιώσει και να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του ακόμη και μέσα στην τρέλα αγγίζει βαθιά το θυμικό και το συνέστημα.

18:24 Είναι μια ιστορία που μιλά για την ανθρώπινη φύση, τις δοκιμασίες της ζωής και την ικανότητα του ανθρώπου να βρίσκει τρόπους να εκφράζεται και να συνδέεται με τους άλλους ακόμα και κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες. Αυτή η διαχρονική διάσταση του ανθρώπινου δράματος βρίσκει απήχηση σε κάθε εποχή και σε κάθε ηλικία. Οι επιτυχημένες διασκευές από το 2018 μέχρι και σήμερα λειτουργήσαν στην ουσία ως γέφυρα, θα μπορούσε κανείς να πει, μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης μουσικής έκφρασης.

18:56 Διατήρησαν τον πυρήνα του παραδοσιακού σκοπού, αλλά τον έντισαν με ενορχιστρώσεις ελκυστικές στα σύγχρονα αυτιά. Αυτός ο συνδυασμός του οικείου με το νέο επιτρέπει σε ένα ευρύτερο κοινό να ανακαλύψει και να αγαπήσει την παραδοσιακή μουσική χωρίς να αισθάνεται ότι ακούει κάτι παλιακό ή ξεπερασμένο Η επιτυχία τους δείχνει ότι η παράδοση μπορεί να είναι και ζωντανή και επίκαιρη αρκεί να βρει τους κατάλληλους εκφραστές Φυσικά είναι και η ανάγκη της σύνδεσης με τις ρίζες και ο Αφούσης πραγματικά το προσφέρει αυτό Μια γεύση από την αυθεντική ελληνική παράδοση, μια ιστορία που προέρχεται από ένα συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, αλλά που φέρει πανανθρώπινα μηνύματα.

19:40 Το κοινό, ειδικά οι νεότερες γενιές, αναζητά συχνά κάτι το γνήσιο, το αληθινό και ο αφούσις το προσφέρει απλόχερα. Το τραγούδι λειτουργεί και ως φορέα συλλογικής μνήμης και ταυτότητας. για τους Κασιώτες είναι ένα κομμάτι της ιστορίας τους. Ένας ύμνος στον τόπο τους και τους ανθρώπους τους. Για τους υπόλοιπους Έλληνες αποτελεί μια υπενθύμηση της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.

20:08 Πέρα από την ιστορία και τον συμβολισμό, η ίδια η μουσική ποιότητα του αφούση είναι καθοριστική. Η μελωδία μολονότη, η γενική αίσθηση των στίχων αφήνει μια μελαγχολική νότα, είναι δυναμική, ξεσηκώνει. λόγω και της αναγνωρίσιμης εισαγωγής και της επανάληψης του στίχου «Να το πω να μην το πω» που θυμίζει βεβαίως το δημοτικό τραγούδι.

20:30 Έτσι ο ρυθμός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που ο Αφούσης παραμένει ζωντανός και τόσο μα τόσο αγαπητός. Δεν είναι λοιπόν απλά ένα τραγούδι. Είναι ένα ζωντανό μνημείο της ιστορίας της Κάσου, μια απόδειξη της δύναμης της λαϊκής παράδοσης γενικότερα και ένα παράδειγμα το πώς η μουσική μπορεί να γεφυρώσει γενιές και εποχές.

20:55 Μέσα από την τραγική ιστορία του Αντρά και την επνευσμένη αναβίωση των τελευταίων χρόνων, ο Αφούσης συνεχίζει να μας ξεσηκώνει, να μας ταξιδεύει, να μας συγκινεί και να μας υπενθυμίζει την αξία της αυθεντικότητας και της συλλογικής μνήμης. Να το πω να μην το πω, βάλε πότια στο λιχνό σου Να το πω να μην το πω, να φέξει η καμαρί σου Να φέξει η καμαρί σου, ρε ακούστη ρε άντρα Παλά ρε παλάρ αντά Αφού στειρεάντρα, παλάρε παλάραντρα