Τα Μάταλα, οι χίπις και ο “διωγμός” του ’70 που μάλλον δεν έγινε ποτέ
Η ιστορία της ΚυριακήςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Το κίνημα των χίπις, με τα οικουμενικά χαρακτηριστικά του γεννήθηκε από τα σπλάγχνα της δεκαετίας του ’60, από τη γενιά της αμφισβήτησης. Η κουλτούρα που είχαν υιοθετήσει “τα παιδιά των λουλουδιών” επηρέασε όλες τις εκφάνσεις της τέχνης και διαμόρφωσε ένα ολόκληρο ιδεολογικό οικοδόμημα, επιβιώσεις του οποίου συναντάμε ακόμη και σήμερα. Το κίνημα των χίπις στην Ελλάδα συνδέθηκε με τα Μάταλα, που είχαν μετατραπεί στη “Μέκκα” του κινήματος για μια δεκαετία από το 1967 έως το 1977. Η κοσμοθεωρία των χίπις προκάλεσε - όπως συμβαίνει πάντα σε κάθε τι το δυναμικό - πολλούς αστικούς μύθους, στερεότυπα και ενίοτε παρεξηγήσεις. Ένας από τους μύθους αυτούς ήταν και ο “διωγμός” των χίπις από τη χούντα, τον Μάιο του 1970. Ποια είναι η πραγματικότητα; Στο νέο επεισόδιο της “Ιστορίας της Κυριακής” η Ελίνα Φαρσάρη συγκεντρώνει υλικό για τα “παιδιά των λουλουδιών”.
Προτείνονται: https://www.lifo.gr/blogs/retronaut/ti-pragmatika-synebi-sta-matala-stin-perifimi-hipiki-paralia-tis-kritis-stis
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Και ταξιδεύουμε στη δεκαετία του 70 η οποία για κάποιο λόγο τρεντάρει την περίοδο αυτή από τους θειασότες του ρετρό. Ίσως και να υπάρχει μια αλληλουχία συνειρμών σε όλο αυτό καθώς βιώνουμε μια περίοδο που κυριαρχεί η βία και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και αλλού και η συζήτηση επανέρχεται στα φιλιρινικά κινήματα. Οπότε αναπόφευκτα γυρνάμε στις δεκαετίες της αμφισβήτησης, τα 60's και τα 70's και φυσικά στα κινήματα της αντίδρασης Όταν λοιπόν σκέφτεσαι κινήματα, αμφισβήτηση από την αιωλέα και αντίδραση, εκτός προφανώς από το Μάη του 1968, το μυαλό σου θα πάει και στο κίνημα των χίππης Και όταν η κουβέντα έρχεται στα παιδιά των λουλουδιών, τι άλλο θα σκεφτείς, απευθεία στα μάταλα Στο κεφάλαιο Μάταλα λοιπόν από την ιστορία των χήπης στην Ελλάδα γίνεται κατά καιρούς πολλή συζήτηση γύρω από ένα επίμαχο θέμα, το θέμα του διωγμού της κοινότητάς τους από την περιοχή.
Υπάρχουν πηγές που προσδιορίζουν αυτό το γεγονός το Μάιο του 1970, αλλά καθώς φαίνεται, από μαρτυρίες κυρίως αυθεντικών χίπης που έζησαν τα Μάταλα, αλλά και των τόπιων, σε ντοκιμαντέρ και όχι μόνο, διωγμός με την έννοια της βίαιης εκένωσης και καταστολής δεν έγινε το 1970 και ούτε ποτέ. Το φαινόμενο ατώνησε σταδιακά όπως όλα δείχνουν από μόνο του Στα τέλη της δεκαετίας του 70 σε μια περίοδο κατά την οποία ο μύθος των Χίπης τα Μάταλα έφερνε ορδές τουριστών στην περιοχή Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή για να μπούμε στο πνεύμα Στα τέλη της δεκαετίας του 50 με αρχές της δεκαετίας του 60 δημιουργήθηκε ένα λογοτεχνικό και πολιτισμικό ρεύμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Bitnix Ο όρος προερχόταν από τη φράση Beat Generation και είχε ερμηνευθεί από τον Τζακ Κέρουακ, εισηγητή του κινήματος, μαζί με τον Άλεν Γκίνσπερκ και τον Βούιλιαμ Μπάρουζ, όλοι τους λογοτέχνες, γι' αυτό οι Beatniks εντάσσονται στα λογοτεχνικά ρεύματα, που άφησαν ανεξίτηλο σημάδι με το έργο τους αφού επηρέασαν σημαντικά τη γενιά της αμφισβήτησης.
Τι είχε πει λοιπόν ο Κέρουακ, ο όρος Μπιτ σημαίνει ότι είναι αυτός που βρίσκεται στην ψάθα, που είναι πανί με πανί τέλος πάντων άφραγκος, αλλά παράλληλα έχει βαθιά και ακλόνητα πιστεύω σε συγκεκριμένη ιδεολογία. Ποια ήταν αυτή η ιδεολογία, έτσι πολύ συνοπτικά ας πούμε ότι η γενιά των Μπίτνιξ προωθούσε τον απόλυτο μποέμ τρόπο ζωής.
αντιδρούσαν έντονα στις κοινωνικές συμβάσεις, την καθεστική ή ατάξη, το συντηρητισμό και τον υλισμό. Ήταν αντικομφορμιστές, υπερσεξουαλικοί, βλάσφημοι και ρέμπελοι, προκλητικοί, αμφισβητείες και τάσσονταν ενάντια στην οποιαδήποτε σύμβαση, από το γάμο και την παραδοσιακή μορφή της οικογένειας μέχρι τα πολιτικά κόμματα και τη θρησκεία.
Είχαν δηλαδή διαμορφώσει μια ρέμπελη αντικουλτούρα με έντονη ροπή στην αυθεντική ζωή, την ελεύθερη αγάπη και το κυνήγι των εμπειριών. Αναπόφευκτα δοκίμαζαν ουσίες και δείχναν έτσι μια τάση προς τον πνευματισμό και τον μυστικισμό, γι' αυτό και αλκείονταν από τις ανατολικές θρησκείες. Ως γνήσιοι οι μποέμ και αφού μιλάμε για λογοτεχνικό ρεύμα κυρίως έτσι με χαρακτηριστικά κινήματος αντιλαμβάνεστε ότι οι τύποι αυτοί σύχναζαν σε μποέμ στέκια όπως ψαγμένα καφέ, βιβλιοπολία και δισκοπολία, μπαράκια που έπαιζαν τζαζ.
Διοργάνωναν λογοτεχνικές βραδιές και λάτρευαν τις φιλοσοφικές συζητήσεις, αγαπούσαν τη ροκ. Παράλληλα ως γνήσιοι εκφραστές της αντίδρασης και της αμφισβήτησης ασχολούνταν και με ακτιβιστικές δραστηριότητες συμμετέχοντας σε πορείες διαμαρτύριας και άλλες δράσεις. Ήταν όμως ένας κύκλος κλειστός με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και συνήθειες όπως για παράδειγμα τα μαύρα ρούχα που φορούσαν ή τα πολύ σκούρα μαύρα γελιά ηλίου.
Τα έργα των Κέρουακ, Γκίνσπερκ και Μπάροους, που δεν ακολουθούσαν καμία απολύτως λογοτεχνική νόρμα ή σχολή, ήταν ένα είδος έτσι υποκλητικής ελεύθερης γραφής και είχαν γίνει ιερά βιβλία για τους ομοειδεάτες τους. Οι Μπίτνιξ άσκησαν τεράστια επίδραση στους νέους και τους εφήβους της εποχής τους, από τους οποίους ξεπίδισε το κίνημα των χήπης.
Γι' αυτό και κάποια από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των παιδιών των λουλουδιών ταυτίζονται με τα πιστεύω των Bitnix. Τι συνέβαινε όμως την εποχή που άρχισε να αναπτύσσεται το κίνημα των χίππης? Ας μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για τη δεκαετία του 60. Την εποχή του πολέμου του Βιετνάμ. Την εποχή του ψυχρού πολέμου. την εποχή που οι νέοι εξανίστανται ένανδια στην καταπίεση των συντηρητικών ενηλίκων και απαιτούν να ζήσουν ελεύθερα τη ζωή τους χωρίς βία και πολέμους.
Είναι προφανώς η εποχή της σεξουαλικής απελευθέρωσης και της ψυχεδελικής μουσικής. Ε, δεν ήθελε και πολύ. Μια ομάδα beatniks λοιπόν, είχε ανακαλύψει πρώτη τα μάταλα το 1965 αυτή την εκπληκτική παραλία στα νότια του νομού Ηρακλείου και ήταν ζήτημα χρόνου να καταστεί πολυπόθητος προορισμός για τους νεαρούς χήπης που αναζητούσαν τους ιδανικούς τρόπους για να ζήσουν την απελευθερωμένη από συμβάσεις και κανόνες ζωή που τους επέβαλε μια κοινωνία την οποία πέριπταν διαρρήδην.
Από το κίνημα των χήπης που διαδόθηκε ταχύτατα σε όλο τον κόσμο κληροδοτήσαμε τα μουσικά φεστιβάλ, τη φιλυρηνική κουλτούρα, την προστασία των μειονοτήτων, το σεβασμό στη σεξουαλική ταυτότητα και φυσικά τη σεξουαλική απελευθέρωση. Είναι περίτω να υπενθυμίσω ότι το κίνημα άσκησε τεράστια επίδραση στην τέχνη όλων των μορφών.
Κάπως έτσι λοιπόν από μια ομάδα beatniks που ανακάλυψε πρώτη τα μάταλα, έφτασαν και οι πρώτοι hippies το 1967, που ήθελαν να επιστρέψουν στην αγνή και ανώθευτη ζωή κοντά στη φύση, απαλλαγμένη από κάθε υλικό αγαθό, νόρμα, καταπίεση και σύμβαση. Το έχουμε, μάλιστα. Τα Μάταλα ήταν πράγματι ο ιδανικός τόπος. Ασφαλώς ο μικρός ορμίσκος, το ομοιχό του κόλπου της Μεσάρας, ήταν ένα τοπίο ειδηλιακό, μια τεράστια παραλία, αλλά κυρίως ένα φυσικό καταφύγιο, έτσι, στο οποίο η ίδια η φύση πρόσφερε απλόχερα και εντελώς ελεύθερα συμβατική στέγη.
Ποια ήταν αυτή η στέγη? ήδη από την αρχαιότητα και είχαν ασφαλώς χρησιμοποιηθεί και από τους Ρωμαίους ως ταφικά μνημεία. Η λαξευμένη αυτή θάλαμη ήταν ο καταλληλότερος τρόπος κατοικίας για τους νεαρούς χήπης που μπορούσαν να ζήσουν κοινοβιακά, με οικουμενικά πιστεύω, εντελώς ανθρωπιστικά, μακριά από τον πολιτισμό και τον κομφορμισμό των αστικών κέντρων έτσι ακριβώς όπως ήθελαν.
Τα Μάταλα φυσικά εκείνη την περίοδο δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα μικρό ψαροχώρι με ελάχιστους κατοίκους που είχαν αναπτυχθεί στην άλλη πλευρά της φημισμένης παραλίας Όταν λέμε τώρα αναπτυχθεί μην φανταστείτε ότι ήταν και τίποτα τουριστικό θέρετρο Ο τρόπος ζωής τους ήταν λιτός και φτωχικός και δεν αποτελούσε καμία απειλή από τους χήπης αλλά ούτε και οι χήπης απειλούσαν τους ντόπιους Οι μεν δεν ενοχλούσαν τους δε και η συμβίωσή τους ήταν απολύτως αρμονική.
Τουλάχιστον έτσι καταγράφεται στις μαρτυρίες όσων έζησαν τα μάταλα τη δεκαετία 67-77 και από τις δύο πλευρές. Η φήμη του μικρού αυτού παραδείσου στα νότια της Κρήτης διαδιδόταν από στόμα σε στόμα και κάθε καλοκαίρι κατεύθυναν όλο ένα και περισσότεροι χήπεις. Ακόμη όμως δεν έχουμε φτάσει στο αποκορύφωμα της έκκλης τους.
Οι φήμοι όμως είναι τέτοια που στα Μάταλα έρχονται και διάσημοι καλλιτέχνες της εποχής όπως η Τζάνις Τζόπλιν, ο Μπομπ Ντίλαν και φυσικά η Τζόνι Μίτσελ η καναδή τραγουδίστρια της φολκ, της ροκ και της τζαζ η οποία έζησε στα Μάταλα για λίγους μήνες, γνώρισε τη ζωή των χίπης, ερωτεύτηκε τον Κάρεϊ και έγραψε το ομώνυμο τραγούδι της με τις αναφορές όχι μόνο στα Μάταλα αλλά και σε διάσημα το πόσημα της περιοχής όπως το Mermaid Cafe.
την περίφημη δηλαδή ταβέρνα Γοργόνα. Πώς ζούσαν, το επίκεντρο της κοινότητάς τους ήταν ασφαλώς η παραλία και το μικρό ψαροχώρι απέναντι από τις σπηλιές. Εκεί όπου είχαν στήσει τα λιτάνικο κυριά τους, τρόπος τουλάχιστον οικοκυριό δηλαδή, με τον απολύτως απαραίτητο εξοπλισμό έτσι, ένα στρώμα θαλάσσης, δύο-τρεις πετσέτες χρησιμεύαν για κρεβάτι, ένα τραπέζι, κάμια δύο καρέκλες, γκαζιέρες για το μαγείρεμα και λάμπες υγραερίου.
Ψάρευαν, αγόραζαν από τους ντόπιους τρόφιμα ή άλλα χρήσιμα αντικείμενα, αλλά όταν λέμε χρήσιμα εννοούμε τα απολύτως απαραίτητα. Κυρίως ανταλλάσσοντας εργασία. Δούλευαν για λίγο μέχρι να βγάλουν τα χρήματα που χρειάζονταν για να αγοράσουν αυτό που είχαν ανάγκη. Κάποτε κάποτε λοιπόν γίνονταν και καμία κανονική συναλλαγή.
Απολάμβαναν τη θάλασσα, την άμμο, το ηλιόλουστο τοπίο, τις βαρκάδες Κυκλοφορούσαν με τα μαγιό οι μη γυμνοί Εντάξει, έκαναν και γυμνισμό, γνωστό και αυτό Άναβαν φωτιά στα βράδια, ερωτοτροπούσαν, χόρευαν και τραγουδούσαν Εξάλλου, το να είσαι χίπι Και να μην έχεις απόλυτη και καταλητική σχέση με τη μουσική Ή την οποιαδήποτε άλλη μορφή τέχνης Ήταν παραδοξότητα Πάντως αυτό που εύκολα συνάγεται αν ξεφυλίσει κανείς λευκώματα, αν δει αυθεντικές φωτογραφίες ή σχετικά ντοκιμαντέρ θα καταλάβει ότι το ντύσιμό τους δεν ήταν δά και τόσο ακραίο όπως περιγράφεται από τον αστικό μύθο ή έτσι όπως αποδίδεται στα διάφορα καλλιτεχνήματα ή στις απόκρειες.
Ναι, προφανώς αγόρια και κορίτσια είχαν μακριά μαλλιά, τήληγαν τις μπαντάνες τους στο κεφάλι, φορούσαν χαϊμαλιά και κοσμήματα χειροποίητα, αλλά τα ρούχα τους, εκτός φυσικά από μαγιό και του νίκ της εποχής, ήταν τα συνηθισμένα ρούχα της δεκαετίας του 70. Και όχι όλη αυτή η εξωφρενική παρδαλότητα που βλέπουμε σε ταινίες, τους τα καταλόγηζαν ωστόσο.
Ποια ήταν η αφορμή που εκτείναξε τη δημοφιλία των ματάλλων Και άρχισε να σειραίει κόσμο στην Κρήτη ολόχρονα Γιατί δεν ήταν μόνο οι χίπης αυτοί καθ' αυτοί Ήταν και οι άλλοι τουρίστες Κάποιοι που συμπαθούσαν το κίνημα Ή και κάποιοι άλλοι απλώς περίεργοι Που ήθελαν να δουν με τα ίδια τους τα μάτια τι συνέβαινε Και φυσικά ήταν και οι ντόπιοι που είχαν την περιέργεια Συνέπεσε βλέπετε και η ραγδαία έξαρση του τουρισμού καθώς εκείνη ήταν η περίοδος που η χώρα μετατράπηκε πάρα πολύ γρήγορα σε δημοφιλή τουριστικό προορισμό και οι ορδές είχαν αρχίσει να καταφτάνουν με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό.
Η Κρήτη δεν ήταν πια διάσημη μόνο για τον ποινοϊκό πολιτισμό, αλλά και για τους χήπες των ματάλλων. Η έκρηξη της δημοφιλίας των ματάλλων οφείλεται στο αμερικανικό περιοδικό Life ως επιτοπλίστων και το τεύχος του που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1968 με τα μάταλα και τους χήπης να φιγουράρουν στο εξώφυλλο. Αυτό ήταν όπως καταλαβαίνετε και σε ελάχιστο χρόνο έγινε το αδιαχώρητο.
Από εκείνο το σημείο και μετά η μόνιμη εντός εισαγωγικών κάτοικη των ματάλων ήταν περίπου 100-150 χήπης αλλά μόλις άρχιζε η θερινή περίοδος οι επισκέπτες υπερδιπλασιάζονταν και έφταναν να μετρούν χιλιάδες. Χωρίς υπερβολή. Το φαινόμενο με το οποίο ασχολήθηκε ολόκληρος ο διεθνής τύπος δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο και από τον τοπικό.
Με τη διαφορά ότι οι ελληνικές εφημερίδες και εν γέννητα μέσα της εποχής μην ξεχνάτε είχαμε και χούντα ε! παρουσίαζαν την κοινότητα των χήπης ως κάτι το άλλο πρόσαλο, το διεφθαρμένο τους απέδιδαν σεξουαλικά όργια και ακραία χρήση ουσιών προβλέποντας ολοκληρωτική καταστροφή για την ευρύτερη περιοχή από την παρουσία τους αλλά και διαφθορά των νέων. Σιγουράκι το είχανε.
Και κάπως έτσι σε αυτό το κλίμα φτάνουμε στο επίμαχο έτος 1970. Και λέμε επίμαχο γιατί ο αστικός μύθος θέλει τη χρονιά εκείνη, το Μάιο πιο συγκεκριμένα να γίνεται μια μεγάλη επιχείρηση των αρχών για την εκένωση των ματάλων. Όπως αποδεικνύεται όμως από τις πηγές και την παρατήρηση κάποιων πραγματολογικών στοιχείων εκένωση δεν έγινε ούτε το 1970 ούτε και ποτέ.
Μεγάλο ενδιαφέρον όμως έχει το πώς έβλεπαν οι εφημερίδες της Κρήτης το ζήτημα των χήπης με το οποίο ασχολούνταν συχνά είναι η αλήθεια. Εξάλλου ποιος μπορεί να αμφισβητήσει ότι επρόκειτο για μεγάλο θέμα της εποχής ψάχνοντας λοιπόν στα ηλεκτρονικά αρχεία της Βικελέας Δημοτικής Βιβλιοθήκης του Ιρακλείου εντοπίσαμε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον σαλόνι, όπως λέμε στη δημοσιογραφική γλώσσα, ένα δισέλιδο δηλαδή ρεπορτάζ για τους χήπης των Ματάλλων, με ημερομηνία 14 Φεβρουαρίου 1970.
Ο ρεπόρτερ πηγαίνει στα Μάταλλα για επιτόπιο ρεπορτάζ και παρουσιάζει αυτά που είδε και άκουσε. Ο τίτλος του αφιερώματος θέτει ένα δίλημα. Πολιτεία των χήπης ή κέντρο διαφθοράς. Ναι. Το θέμα ξεκινά με κάποιες πολύ βασικές πληροφορίες γεωγραφικές και ιστορικές για την περιοχή. Ο δημοσιογράφος επισημαίνει ότι το 1968 στο πανάρχαιο επίνιο της Φεστού ξεκίνησε αθόρυβα αρχικά μια παράξενη τουριστική κίνηση.
Ένα είδος τουριστικής πλέμπας με αλλοπρόσαλη παρδαλή προέλευση από όλα τα σημεία του πλανήτη που κατέκλυζε το μικρό ορμίσκο με την ενηγματική και μυστηριακή γαλήνη. Μαθαίνουμε επίσης από το δημοσίευμα ότι τα Μάταλα ήταν και στο παρελθόν τουριστικό θέρετρο Ωστόσο για λίγους εκλεκτικούς των γύρω χωριών και του Ιρακλείου που είχαν χτίσει μικρά σπιτάκια στην ανατολική πλευρά του Αρμίσκου Ο δημοσιογράφος αγνοεί καθώς φαίνεται την αφετηρία του φαινομένου από τους Μπίτνιξ Και γι' αυτό επισημαίνει πως οι σύγχρονοι δύο γέννηδες του τουρισμού όπως αποκαλεί τους Σχήπης ανακάλυψαν τη σπηλιά στη δυτική πλευρά της παραλίας, άγνωστο κάτω από ποιες συνθήκες.
Εκεί μας πληροφορεί κιόλας, επειδή ήταν ένα επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε για τον υποτιθέμενο διωγμό των Χήπης, ότι τα σπήλαια των Ματάλλων είχαν απασχολήσει για δεκαετίες τους αρχαιολόγους, που προσπαθούσαν να αποκρυπτογραφήσουν τη χρήση τους. Φυσικά μας ενημερώνει ότι η εφημερίδα ασχολείται με το ζήτημα των χήπης από τον Απρίλιο του 1968 Υπενθυμίζω είμαστε στο Φλεβάρι του 1970 Έχοντας διαπιστώσει ότι οι ιδιόμορφοι αυτοί οι τουρίστες κάνουν ένα είδος ζωής που έρχεται σε βουερή αντίθεση με τους ντόπιους Μας λέει βέβαια πως γεγονότα και μύθοι μπερδεύονται Ναι, για την ηθική υπόσταση των ξένων αυτών που ενισχύεται από την εξωτερική τους εμφάνιση ασφαλώς Εννοείται επεισημαίνεται και το άλλο αληθές γεγονός ότι το φαινόμενο των χήπης πήρε μεγάλες διαστάσεις από τη στιγμή που άρχισε να ασχολείται ο διεθνής τύπος και κυρίως από τα δημοσιεύματα του περιοδικού Life αλλά και των Times της Νέας Υόρκης.
Και έτσι μας εξηγεί, τα Μάταλα έγιναν μια ιδιόμορφη πολιτεία που δίνει άσυλο και εξασφαλίζει γαλήνη σε κάθε καρυδιάς καρύδι. Μολονότι το άρθρο είναι αρκετά αντικειμενικό και θέτει τα πράγματα σε σωστή βάση, δεν λείπουν και τα εχμηρά σχόλια. Εδώ βέβαια διαπιστώνουμε μια αντίθεση, από τη μια μας λέει πως οι αρχαιολόγοι ερευνούν για τη χρήση των σπηλαίων, αλλά παρακάτω μας λέει ξεκάθαρα πως Έλληνες και Ρωμαίοι έσκαψαν τάφους στις πλευρές του βράχου, θαλάμους απλούς αλλά και τριπλούς με θηρίδα και πεζούλια και απόθεσαν εκεί νεκρούς επιφανείς.
Και σε αυτούς τους τάφους οι ιδιότυποι αρνητές του πολιτισμού που αποκαλούνται χίπης άρχισαν να στεγάζονται. Και ύστερα περνάμε και στην εντύπωση που είχαν δημιουργήσει οι επισκέπτες αυτής τους ντόπιους. Κάποιοι λέει το δημοσίευμα μιλούσαν για ναρκωτικά όργια και γυναίκες που εκδίδονταν για φροδίσια νοσήματα αλλά και κλοπές εξάλλου.
Εντάξει ήταν γνωστό ότι κάποιοι χίππεις είχαν συλληφθεί και είχαν δικαστεί. Και φυσικά όταν ασχολήθηκε με το ζήτημα ο διεθνής τύπος τότε η φήμη των ματάλλων προκάλεσε φρενίτιδα και τα καλοκαίρια η παραλία γέμιζε ασφυκτικά με σκηνές και sleeping bags. Ο φίλος μας ο δημοσιογράφος, πραγματικά κρίμα που δεν υπογράφεται το άρθρο Μας περιγράφει και το εσωτερικό των σπηλαίων Οι οποίες όπως λέει είναι επιπλωμένες με στρώμα, κουβέρτες, τραπεζάκι και καρέκλα Γκαζιέρα, ντουλαπάκι, πιάτα, λάμπα Όταν ο ένας ένικος φεύγει, ακούστε Πουλάει την οικοσκευή στον επόμενο Με δικαίωμα χρήσης της σπηλιάς Το χειμώνα το κόστος φτάνει τις 100 με 200 δραχμές Το καλοκαίρι όμως ξεπερνά και τις χίλιες.
Είπατε τίποτα για Airbnb. Να τα. Οι γήπες των Ματάλλων κρεμούν πάνω τους χαϊμαλή με κόκαλο ζώου, όπως λέει το δημοσίευμα, το οποίο είναι το χαρακτηριστικό τους γνώρισμα. Και επιπλέον έχουν υιοθετήσει το κρητικό παραδοσάκουλο, το πάνινο σακουλάκι των παράδων δηλαδή, το πορτοφόλιντε των προγόνων μας, το οποίο το κρεμούσαν πάνω τους για να φυλάσσουν τα λάγιστα χρήματά τους.
Μας μιλά ακόμη και για το φιλοσοφικό σύστημα των χήπης, το οποίο όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος, οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι έχουν δημιουργήσει. Ποιο είναι το σύστημα αυτό? Είναι πιο αγνό, αυθεντικό και γνήσιο και η έμφαση δίδεται στη γαλήνη του τοπίου και τη στοργή της ατμόσφαιρας, στην ηρεμία και την αγάπη. Δεν θέλουν να εμπλέκονται με την πολιτική και τα κοινωνικά ζητήματα, αρνούνται την κοινωνική διάρθρωση, αλλά δεν προσπαθούν να τη διορθώσουν ή να την αλλάξουν.
Με τι καταπιάνονται? Ερευνούν τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Χορεύουν για να συντονιστούν με το ρυθμό του σύμπαντος και τραγουδούν για να εκφράσουν την εσωτερική τους αγωνία. Όσο για αυτούς που προσπαθούν να τους φέρουν στον ίσιο δρόμο και να τους νοθετήσουν. Αχ κακά παιδιά! Ναι. Με όλους αυτούς απλά διασκεδάζουν λέει ο φίλος μας ο ρεπόρτερ.
Φτάνει λοιπόν στα Μάταλα ένα πρωινό πέμπτης και συναντά κάποιες κοπέλες που απλώνουν στα αλμυρίκια πλυμένα ρούχα για να στεγνώσουν, κάποιοι άντρες κουβαλούν νερό, κάποιοι άλλοι κολυμπούν, άλλοι ζωγραφίζουν και μια κοπέλα λούζει τα μαλλιά της στην κοινωτική βρύση. Μετά τον πρώτο δισταγμό, λέει πάντα το ρεπορτάζ, το τριμελέ συνεργείο του δημοσιογράφου μας ενώνεται με τους χύπης και ένας νεαρός Καναδός δηλώνει ότι οι καθηγητές του στο πανεπιστήμιο είναι περισσότερο χύπης από τον ίδιο.
Στη συνέχεια περιγράφει ανθρώπινες φιγούρες. Μια όμορφη Αμερικανίδα που περιφέρει το τέλειο σώμα της στην παραλία, δεν το λέω εγώ, το δημοσίευμα το λέει. Ένας ωραίος Ελβετός με Ινδιάνικο φτερό παίζει με έναν τραχή νότιο Αμερικανό και δείτε τώρα πως το δίνει ο φίλος μας ο δημοσιογράφος. Με τέτοιο τρόπο λέει που σου δίνει την εντύπωση του παράξενου δεσμού.
Ναι, αλλά στα Μάταλα διευκρινίζει οι σχέσεις των ανθρώπων, δεν εντυπωσιάζουν κανέναν και η ιδιωτική ζωή προστατεύεται. Ναι, ακόμη μας λέει πως συνάντησε και τον αρχηγό των Χίπης, ένας ιοπυλό άνδρα με πυκνά γένια και μαλλιά, με δερμάτινο σακάκι και μια μαύρη ταινία τυλιγμένη στο μέτωπό του. Περπατά διαρκώς γιατί θεωρεί ότι έτσι το μυαλό του λειτουργεί καλύτερα.
Πολύ φίλος μου έχω να σας πω. Μένει δύο χρόνια στα Μάταλα και δηλώνει ότι αυτό το σημείο είναι το καλύτερο για να εγκατασταθεί το κέντρο σκέψης των χίπης Υποτίθεται τώρα πως αυτός ο τύπος συστήθηκε ως Τζάξον, είναι Ιταλός και θεωρείται ερημίτης Ναι, ο δημοσιογράφος λέει ακόμη πως εκεί συνάντησε και έναν ακόμα Ιταλό επιστήμον αυτή τη φορά Εθνολόγο για την ακρίβεια, ο οποίος φορά κρητικό κεφαλομάντιλο, το υιοθέτησε και όλοι εκεί τον αποκαλούν με το ελληνικό όνομα Ιάσονας.
Όπως δηλώνει ο ίδιος ήρθε στην Κρήτη για να μελετήσει τον τρόπο ζωής στο νησί, έμαθε για τα μάταλα, πήγε να τα επισκεφθεί και ξέμεινε. Που λέγαμε, θα λέγαμε κι εμείς, ξόμεινε, θα λέγαμε κι εμείς κρητικοί. Έτσι. Βεβαίως όπως αντιλαμβάνεστε, ως πρωτογενής πηγή της εποχής, τα γεγονότα του δημοσιεύματος αυτού έχουν πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.
Τι έγινε όμως το 1970 και δημιουργήθηκε ο αστικός μύθος του διωγμού. Λίγο αργότερα εντοπίζουμε πάλι στην ίδια εφημερίδα ένα τόσο δάμονο στυλάκι στην πρώτη σελίδα που μας λέει τα εξής. Πληροφορούμεθα ότι στα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου θα διοργανωθεί στα Μάταλα παγκόσμιο συνέδριο των Χήπης. Ήδη στα Μάταλα βρίσκονται περισσότεροι από 150 χίππις, πολλοί από τους οποίους θα λάβουν μέρος στο συνέδριο, το οποίο αναμένεται να προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον.
Η υπόθεση όμως του συνεδρίου, την πρόθεση του οποίου δεν αρνήθηκαν οι εκπρόσωποι των χίππις στη διάρκεια του επιτόπιου ρεπορτάζ, θορύβησε την εκκλησία της Κρήτης και ιδιαίτερα την τοπική Μητρόπολη. Και έτσι στις 12 Μαρτίου του 1970 διαβάζουμε στον κρητικό τύπο. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κρήτης με τηλεγράφη Μάτσου στον Πρωθυπουργό Παπαδόπουλο ζητά να μην γίνει το συνέδριο των ΧΥΠΙ στα Μάταλα.
Το αίτημα απευθύνεται και στον ΕΟΤ. Η Σύνοδος διερμηνεύουσα θέληση κλήρου και λαού να μην επιτραπεί η παγκόσμια διάσκεψη στον ΧΥΠΙ, γιατί διαστροφικές ιδέες, ηρυπαρή εμφάνιση και η βαρέως νοσούσα ηθική προσβάλλουν τα χριστά ήθη. Και από εκεί και μετά βλέπουμε διάφορα δημοσιαύματα στον ελληνικό τύπο, σύμφωνα με το οποίο από τις 24 του Μάρτη του 1970 και παρά τις αντιδράσεις διαφόρων τοπικών παραγόντων, άρχισαν να καταφτάνουν σοριδών στα μάταλα χήπης από όλο τον κόσμο για το περίφημο συνέδριο.
Και λίγες μέρες αργότερα διαβάζουμε αλλού ότι η αντιπροσωπεία των ΧΥΠΙΣ θα μεταβεί στην Αθήνα προκειμένου να ζητήσει από τον ΕΟΤ άδεια για τη διεξαγωγή του συνεδρίου. Για την ιστορία να σας πω ότι το συνέδριο τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Πιθανολογώ πως ούτε και η αντιπροσωπεία των δύο οργανωτών μετεύει στην Αθήνα διότι δεν υπάρχουν και σχετικές πηγές που να βεβαιώνουν ή να διαψεύδουν το γεγονός.
Με την ευκαιρία να σας πω ότι υπάρχει και ένα εκτενές δημοσίευμα του Φόντα Τρούσα στη Λάιφ από το 2019, όπου με παράθεση πηγών μπαίνουν τα πράγματα στη θέση τους. Βεβαίως η παραφυλλολογία δίνει και παίρνει, έτσι, και φτάνουν να ακούγονται ακόμη και κάποια εξωφρενικά πράγματα, όπως ότι ο Νίξον, 11, λέει ο Αμερικανός Πρόεδρος, έδωσε εντολή στη Χούντα να κλείσουν οι σπηλιές των Ματάλλων, επειδή εκεί είχαν βρει καταφύγιο αμερικανοί λιποτάκτες που δεν ήθελαν να πάνε στον πόλεμο του Βιετνάμου.
Τίποτα, καμία σχέση. Παρ' όλα αυτά υπήρξε πράγματι μια επέμβαση των αρχών την περίοδο εκείνη, το Μάιο δηλαδή του 70. Σε καμία ωστόσο περίπτωση δεν ήταν βίαιη η εκένωση και δεν έγιναν επεισόδια όπως ίσως θα φαντάζεστε. έχει γραφτεί στον τύπο ότι η Χούντα έδωσε προθεσμία στους χήπες να εκενώσουν τα σπήλαια δίνοντάς τους εναλλακτικές λύσεις είχαν δηλαδή μια εβδομάδα περιθώριο υποτίθεται να εγκαταλείψουν τις σπηλιές οι οποίες σπηλιές χαρακτηρίστηκαν αρχαιολογικός χώρος ναι μπορούσαν να πάνε να εγκατασταθούν όπου αλλού στην Κρήτη ήθελαν ή και να φύγουν από το νησί αλλά αν έφευγαν δεν θα μπορούσαν να επιστρέψουν Ψάχνοντας λοιπόν στα αρχεία για τα περί της προθεσμίας και της βία εισεκένωσης και όλα αυτά που υποτίθεται είχαν συμβεί βρίσκουμε δημοσίευμα της εφημερίδας Πατρίς της 23ης Μαΐου 1970 που περιλαμβάνει τα ακόλουθα διαφωτιστικά Τίτλος και υπότιτλος Δεν είναι αληθές ότι εκενώνονται τα μάταλα Αδέσποτη χθεσινή φήμη ενεργείται έλεγχος δια την αλητεία Και εξηγεί το δημοσίευμα.
Αρχιπροθεσμία και Ένωσης, ούτε και ότι τα σπήλαια χαρακτηρίστηκαν αρχαιολογικός χώρος, δεν είναι δυνατόν να κλειστούν τα μάταλα που κάνουν τέτοια προβολή στο εξωτερικό και έρχονται οι τουρίστες. Ααα, να το λοιπόν το κλειδί. Και πώς τα πράγματα μπαίνουν στη σωστή βάση. Οι αρχές δεν ήθελαν να χαλάσουν το χατήρι της τοπικής εκκλησίας που διαμαρτυρώταν.
μαρτυρόταν. Από την άλλη όμως δεν ήθελα να χαλάσουν και άλλο την εικόνα τους προς τα έξω, προς το εξωτερικό καταλαβαίνετε τι θέλω να πω στο εξωτερικό όλοι ήξεραν ότι η Χούντα και συλλήψεις έχει κάνει και βασανιστήρια έχει κάνει να χρεώνονταν επιπλέον και βία η καταστολή ενός φαινομένου με διεθνή απήχηση που έφερνε τουρίστες στην Κρήτη δεν ξεχνάμε επίσης ότι ήταν και μια εποχή στην οποία το φαινόμενο του ελληνικού τουρισμού είχε αρχίσει να γελαντώνεται, έτσι.
Οπότε μια αστυνομική επιχείρηση για έλεγχο διαβατηρίων στα Μάταλα και μέχρι εκεί. Οπότε, κανένας γιωγμός δεν έγινε το Μάιο του 70. Εξάλλου, όταν έγιναν το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς τα γυρίσματα της ελληνικής ταινίας η θεία μου η Χίπησα με τη Ρένα Τιβλαχοπούλου, οι αυθεντικοί Χίπης ήταν εκεί και εμφανίζονταν κανονικά στις σπηλιές.
Ύστερα υπάρχουν δεκάδες μαρτυρίες πραγματικών χίπης που αναφέρονται στη ζωή τους στα Μάταλα σε μεταγενέστερες χρονολογίες και οπωσδήποτε έχουμε αναφορές τέτοιες μέχρι και το 1976 μέχρι και το 1977. Ανάλογες είναι και οι μαρτυρίες όχι μόνο των ντόπιων Αλλά και παλαιών χίπης που καταγράφονται στο εκπληκτικό ντοκιμαντέρ του 2013 Με τίτλο Χίπη Χίπη Μάταλα Μάταλα Σε σκηνοθεσία Γιώργου Βαρέλα και έρευνα της Μαρίας Κοφοπούλου Πρόκειται για ριστούργηματικό φιλμ Που πραγματικά αξίζει τον κόπο να αναζητήσετε στο διαδίκτυο και να το βρείτε Εκεί θα διαπιστώσετε ότι οι ντόπιοι καθόλου δεν είχαν ενοχληθεί θα έλεγε κανείς. Και μάλιστα θα μπορούσε να πει με ασφάλεια ο θεατής του ντοκιμαντέρ αυτού ότι οριακά είχαμε πολιτισμική όσμωση και μια εξαιρετικά αρμονική συμβίωση ντόπιαν και χήπης.
Όπως και να έχει διωγμός με την έννοια της καταστολής και των γενικευμένων επεισοδίων δεν έγινε. Οι χήπης εξακολουθούσαν για άλλα 7 χρόνια ακόμη να επισκέπτονται τα Μάταλα και κάποιοι από αυτούς Ζούσαν και μόνιμα. Επίσης έχει καταγραφεί ότι οι σπηλιάς έκλεισαν οριστικά το 1977. Φυσικά το κίνημα δεν εξανεμίστηκε το 1977.
Οι επιδράσεις του ήταν καθοριστικές στις τέχνες, τη μουσική, την κουλτούρα, τα συναφή κινήματα μέχρι και τη μόδα, όπου το μποχο στυλ που τίνει πια να θεωρείται κλασικό αντλεί πάρα πολλά στοιχεία από τα παιδιά των λουλουδιών. Και αν θέλετε την άποψή μου, το κίνημα των χήπης δεν έχει σβήσει. Απλά έχει εξυγχρονιστεί σε κάποιες μορφές του.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
