46. Frida Kahlo - Και λουλούδια στα μαλλιά

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Σήμερα ταξιδεύουμε στο πολύχρωμο Μεξικό για να γνωρίσουμε την γυναίκα πίσω από τα ενωμένα φρύδια, τα λουλούδια στα μαλλιά και το αιχμηρό βλέμμα. Τη μοναδική Φρύδα Κάλλο. Μεταφερόμαστε στις αρχές του 20ου αιώνα. Το Μεξικό μυρίζει μπαρούτι από την επανάσταση, αλλά και φρέσκο χώμα, έντονα μπαχαρικά και την αλμύρα της τεκύλας.

00:51 Η κοινωνία βράζει. Οι γυναίκες της εποχής είναι καταδικασμένες στη σιωπή, κλεισμένες στους παραδοσιακούς τους ρόλους, σε έναν κόσμο βαθιά ανδροκρατούμενο και σκοτεινό. Όμως, μέσα από τις τάχτες του πολέμου, γεννιέται μια ανάγκη για φως, για χρώμα, για μια νέα μεξικανική ταυτότητα. Σε αυτό το σκηνικό, στο Κογιοακάν της πόλης του Μεξικού, γεννιέται η Μαγδαλένα Φρίντα Κάρμεν Κάλλο η καλυτερόν φτουκευγένο.

01:18 Κόρη ενός Γέρμανο-Εβραίου φωτογράφου και μίας Ισπανο-Μεξικάνας, η Φρίντα είναι ένα κορίτσι γεμάτο ζωή που ονειρεύεται να γίνει γιατρός Πρώτη δυσκολία Έξι χρονών παιδάκι την χτυπάει πολιομελίτιδα Το δεξί της πόδι πλήτεται, ατροφεί και έτσι η ίδια αποκτά μία μικρή αλλά μόνιμη αναπηρία Λένε πως ο πατέρας της ήταν ο μόνος που στάθηκε πραγματικά στο πλευρό της Για να την βοηθήσει να δυναμώσει το πόδι της, την ενθάρρυνε να ασχοληθεί με αθλήματα που για τα κορίτσια της εποχής θεωρούνταν ανάρμοστα.

01:54 Από την άλλη, στη γειτονιά τα πράγματα ήταν δύσκολα. Ξέρετε πόσο σκληρά μπορεί να γίνουν τα παιδιά. «Φρίδα, πάταντε πάλι», της φώναζαν. «Η Φρίδα με το ξύλινο πόδι». Και εκείνη από μικρούλα ένιωσε τον κοινωνικό αποκλεισμό και προσπαθούσε να κρύψει ή να μασκαρέψει το ποδαράκι της με κάθε πιθανό και απίθανο τρόπο. Λένε πως δημιούργησε και μια φανταστική φίλη. Ο μηχανισμός να δραπετεύει μέσα από την φαντασία της είχε ήδη γεννηθεί.

02:22 Παρ' όλα αυτά, η φίλη μας το 1922 καταφέρνει να μπει στο Εθνικό Προπαρασκευαστικό Σχολείο. For your info, το ανλόγω σχολείο ήταν το πιο φημισμένο και προοδευτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα της χώρας εκείνη την εποχή. Ιδρύθηκε στα ατέλει του 19ου αιώνα στο πλαίσιο του εξυγχρονισμού του Μεξικού και είχε ως στόχο να προετοιμάσει τους καλύτερους μαθητές για τις πανεπιστημιακές σπουδές, ιατρική, νομική, μηχανική.

02:50 Το 1922 που εισήχθη η Φρίντα, το σχολείο μόλις είχε αρχίσει να δέχεται κορίτσια. Ήταν ελάχιστες, μόνο 35 σε σύγκριση με τον αρισμό των αγοριών που ήταν 2.000. Κοίταν όλες εν δυνάμει επαναστάτριες αφού όλες προετοιμάζονταν για να σπουδάσουν κάτι σπάνια γυναικείο. Η Φρίντα σπούδαζε με στόχο να γίνει γιατρός. Παράλληλα με τις σπουδές της έγινε μέλος μιας ατίθασης πνευματικής ομάδας μαθητών που φορούσαν χαρακτηριστικά καπέλα.

03:18 Η ομάδα αυτή διάβαζε λογοτεχνία, φιλοσοφία, συζητούσε για την πολιτική και την επαναστατική ιδεολογία και αμφισβητούσε την αυθεντία των καθηγητών. Η Φρίντα μαζί με άλλα οκτώ άτομα αποτέλεσαν τα ιδρυτικά μέλη της ομάδας τα οποία κράτησαν επαφή και μετέπειτα. Από εκείνη την ομάδα προέκυψαν και οι πιο καλοί και κοντινοί της φίλοι, ο Αλεχάνδρο Κόμες Αρίας με τον οποίο είχε και σχέση, Αμέ, και ο Μιγγέλ Λύρα.

03:44 Επίσης, πολύ σημαντική πληροφορία για το πλότ Σε αυτά τα χρόνια, σε αυτό το σχολείο Έγινε και η πρώτη συνάντησή της Με τον Diego Maria de la Concepción Juan Nepomuceno Estanislao de la Rivera y Barrientos Ακώστα Ιροντρίκης Δηλαδή, με τον Diego Rivera Το 1922, ο Diego Rivera ήταν ήδη διάσημος τυχογράφος Και τον είχαν φωνάξει εκεί να κάνει την πρώτη του μεγάλη τυχογραφία Που λεγόταν η Δημιουργία Στο αμφιθέατρο του σχολείου.

04:16 Η 15χρονη τότε Φρίντα τον παρακολουθούσε με τους ώρες και κρυφά και εφανερά. Τον πείραζε και του έκανε φάρσεις με σκοπό να τραβήξει την προσοχή του. Και τα κατάφερε. Χρόνια μετά, ο Ριβέρα λένε πως είχε πει για αυτές τις πρώτες τους συναντήσεις. Είχε μία ασυνήθιστη αξιοπρέπεια και αυτοπεποίθηση, ενώ στα μάτια της έκηγε μία παράξενη φωτεινή φλόγα.

04:37 Και τα χρόνια περνάνε και το ημερολόγιο σταματάει στις 17 Σεπτεμβρίου 1925 Την ημέρα που ένα τραμπ συγκρούεται με το λεωφορείο στο οποίο επέβαινε η Φρίντα Ένα συντερένιο κάγκελο διαπερνά το σώμα της Η λεκάνη, η σπονδυλική στήλη, τα πόδια της, όλα γίνονται κομμάτια Οι γιατροί δεν της δίνουν ελπίδες και όμως επιζεί Το ατύχημα αυτό της στερεί τη δυνατότητα να κάνει παιδιά και της αφήνει έναν αβάσταχτο ισόβιο πόνο. Μέσα στο σκοτάδι του δωματίου της, καθυλωμένη ανάσκελα, πιάνει για πρώτη φορά τα πινέλα. Η ανατομία που είχε μάθει από την ιατρική αποτυπώνεται τώρα στον καμβά.

05:19 Δεν ζωγραφίζει για να περάσει ώρα, ζωγραφίζει για να παραμείνει ζωντανή Αλληλογραφεί με τους καρδιακούς φίλους της από το σχολείο και τους στέλνει τα πρώτα δείγματα από τη δουλειά της Επιβιώνει και σταδιακά αναγεννιέται Το 1928, σε ηλικία 21 ετών, μπαίνει στο Κομμουνιστικό Κόμμα Να ξέρετε γενικά για τη Φρίντα, ο κομμουνισμός δεν ήταν μόδα Ήταν βαθιά ιδεολογική δέσμευση που συνδεόταν με την αγάπη της για το Μεξικό, τους αυτόχθονες πληθυσμούς και τους εργάτες.

05:50 Ήταν λοιπόν τρία χρόνια μετά το ατύχημα, είχε αρχίσει να ανακτά την κινητικότητά της και να συχνάζει στους κύκλους των καλλιτεχνών και διανοουμένων της πόλης του Μεξικού. Σε ένα από τα πολιτικά πάρτι και τις συγκεντρώσεις που διοργάνωνε η στενή της φίλη και φωτογράφος Τίνα Μουντότη Η Φρίντα ξανααντάμωσε με τον Διέγκο, ο οποίος τότε ήταν ήδη ηγετικός τέλεχος του κόμματος Λίγο αργότερα παίρνει παραμάσχαλα κάτι έργα της και πάει στο Ριβέρα «Διέγκο, τι λες, έχω ταλέντο ή να βρω τίποτα καλύτερο να κάνω»

06:22 Ο Διέγκο εντυπωσιάστηκε Της είπε πρέπει να ζωγραφίζεις και της ζήτησε την άδεια να την επισκεφτεί την επόμενη Κυριακή στο σπίτι της για να δει και άλλα έργα της. Οι Κυριακάτικες επισκέψεις έγιναν γρήγορα πιο πυκνές. Ο Ντιέγκο, ένας γίγαντας 150 κιλών, γοητεύτηκε παράφορα όχι μόνο από την τέχνη της, αλλά από το κοφτερό της μυαλό, το μαύρο χιούμορ, την πολιτική της οξύτα και την ατρώμητη προσωπικότητά της.

06:48 Για τη Φρίντα, ο Ντιέγκο ήταν ένας πνευματικός γύναντας που την αντιμετώπιζε ως ιτσότιμη καλλιτέχνηδα και σύντροφο. Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, στις 21 Αυγούστου 1929, παντρεύτηκαν. Η Φρίντα ήταν 22 και ο Ντιέγκο 42. Ο πατέρας της Φρίντα, ο Γιγέρμο, έδωσε κατευθείαν την ευχή του. Όχι μόνο επειδή εκτιμούσε τον Ριβέρα, αλλά επειδή ήξερε ότι ο πλούσιος ζωγράφος θα μπορούσε να καλύψει τα υπέροντα ιατρικά έξοδες κόρους του.

07:19 Ωστόσο λένε ότι προειδοποίησε τον Διέγκο. «Ξέρετε, η κόρη μου είναι ένας διαβόητος δαίμονας» και ο Ριβέρα απάντησε «Το ξέρω». Η μητέρα της Φρίντα, απ' την άλλη, έξαλλη με τη διαφορά ηλικίας, την εμφάνιση του Ριβέρα και τις αριστερές του ιδέες, αρνήθηκε να παραβρεθεί, αποκαλώντας το γάμο «συμβίωση ενός ελέφαντα με μία περιστέρα», μία φράση που έμεινε στην ιστορία.

07:45 Στο γάμο τους, η Φρίντα δεν φόρεσε νηφικό, αλλά δανείστηκε μία παραδοσιακή μεξικάνικη φορεσιά από την υπηρέτρια του σπιτιού. Έβαλε λουλούδια στα μαλλιά και μεγάλα κοσμήματα και έτσι εγγενίασε το στυλ που θα τη συνόδευε για την υπόλοιπη ζωή της. Οι δυο τους ταξιδεύουν σε Ευρώπη και Αμερική. Οι σουρεαλιστές μαγεύονται από εκείνη και λένε ότι ζωγραφίζει όνειρα.

08:08 Δεν ζωγραφίζω όνειρα. Ζωγραφίζω τη δική μου πραγματικότητα, απαντά εκείνη. Το 1938, το Λούβρο αγοράζει τον πίνακά της το κάδρο, ο πρώτος πίνακας μεξικανού καλλιτέχνη του 20ου αιώνα που μπαίνει στο μουσείο. Και ενώ στα επαγγελματικά τα πράγματα κυλούσαν ομαλά, στα αισθηματικά επικρατούσε το χάος. Αμφότεροι και οι δύο διατηρούσαν κατά καιρούς εξωσυζυγικές σχέσεις με πιο χαρακτηριστική τη σχέση του Ριβέρα με την αδερφή της Φρίντα, κάπου όπα Διέγκο.

08:40 Με τούτα και με εκείνα έρχεται το διαζύγιο το 1939. Η Φρίντα επεστρέφει στο Μεξικό, στο γαλάζιο σπίτι. Εκεί ζωγραφίζει τον πίνακα «Οι δύο Φρίντες», στον οποίο απεικονίζει το δίλημά της για το διαζύγιο. Παρά τον χωρισμό, η μοιραία του Σέλξη της οδηγεί ξανά σε γάμο το 1940. Τα επόμενα χρόνια η Φρίντα γίνεται καθηγήτρια στη Σχολή Καλών Τεχνών Ενσπεράλδα.

09:06 Το σώμα της όμως την προδίδει μέρα με τη μέρα. Οι επεμβάσεις διαδέχονται η μία την άλλη και η ίδια αναζητά καταφύγιο στο αλκοόλ και τα παυσίπονα. Στις 13 Ιουλίου 1954, η Φρύδα αφήνει την τελευταία της πνοή στα 47 της χρόνια στο ίδιο σπίτι που γεννήθηκε, στο αγαπημένο της γαλάζιο σπίτι. Έλα μη μου στεναχωριέσαι, πάμε να σου πω και τα facts.

09:32 Fact πολιτικό statement. Η Φρύδα γεννήθηκε το 1907. Ωστόσο, άλλαξε το πιστοποιητικό γέννησής της γράφοντας 1910. Όχι για να κρύψει χρόνια, αλλά για να συμπίπτει η γέννησή της με το έτος έναρξης της Μεξικανικής Επανάστασης. Αγέλαστο факτ. Στις περισσότερες αυτοπροσωπογραφίες και φωτογραφίες της είναι εντελώς αγέλαστη. Ο λόγος, μισούσε το χαμόγελό της επειδή δεν της άρεσαν καθόλου τα δόντια της.

10:02 Φακτ, όλα τα λεφτά. Το 2010, για τον εορτασμό των 200 χρόνων της ανεξαρτησίας του Μεξικού, η κυβέρνηση τίμησε το θρηλυκό ζευγάρι τυπώνοντας τη Φρίντα στη μία όψη και τον Διέγκο στην άλλη όψη του χαρτονομίσματος των 500 πέσους. Φακτ κινηματογραφικό. Αν θέλετε να νιώσετε λίγο παραπάνω την ατμόσφαιρα της ζωής της αξίζει να δείτε την ομώνυμη ταινία Φρίντα του 2002 με τη Σάλμα Χάγκεκ.

10:30 Στο τελευταίο του σημείωμα η Φρίντα έγραψε «Ελπίζω η έξοδος να είναι χαρούμενη και ελπίζω να μην επιστρέψω ποτέ». Πονούσε φρικτά, αλλά είχε ζήσει. Το φαντάζεσαι? Αυτό ήταν για σήμερα. Ραντεβού σε δύο εβδομάδες από τώρα. Πέμπτε ξανά. Μαζευτείτε γενικά να τα πούμε και στο Instagram. Και μην ξεχνάτε. Μπορείτε πάντα να γίνετε μία φωνή του Voice Your Story.

10:55 Αναζητήστε λοιπόν τη φόρμα στο προφίλ μας το Instagram και στείλτε μας τη δική σας ιστορία. Εμείς θα την φροντίσουμε με απόλυτη ανωνυμία Και θα την κάνουμε ένα επεισόδιο του Hair Great Story Γιατί οι ιστορίες μας πρέπει να ακούγονται Το ίδιο και οι σκέψεις μας Καλή συνέχεια