Τέλος στις οικογενειακές συγκρούσεις | Με τον Θάνο Λεοντάρη

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Εμείς ασχολούμαστε πολύ με την προστασία διανοητικής ιδιοκτησίας, είτε αυτή είναι πνευματική ή βιομηχανική. Και φυσικά θεωρούμε ότι η εστίαση έχει κάτι το ιδιαίτερο, έχει την ανθρώπινη δημιουργία. Είναι άλλο πράγμα η καταχώρησή σας στο ΓΕΜΗ με τον τίτλο που έχετε. Είναι άλλο πράγμα η καταχώρησή σας στο domain name που έχετε ή η ιστοσελίδα του μαγαζιού σας. Εγώ πέφτω συνέχεια σε περιπτώσεις που μου λένε εντάξει, το κάναμε στο ΓΕΜΗ, είμαστε οκ. Δεν είστε οκ. Το κάναμε στο domain name μας, είμαστε οκ. Δεν είστε οκ και προχωράνε τη ζωή τους. Ξαφνικά έρχονται εξώδικα από άλλες επιχειρήσεις με ίδιο τίτλο και αναγκάζονται να αλλάξουν το σήμα τους. Όταν κάποια επιχείρηση ξεκινάει τη δραστηριότητά της, δε βασιζόμαστε στη γραφιστική απεικόνιση που μας έκανε ένα agency, ένας γραφίστας, ένα οτιδήποτε. Κάνουμε έναν έλεγχο με δικηγόρο στις βάσεις δεδομένων που υπάρχουν για τα σήματα εκεί έξω. Πολύς κόσμος ξεκινάει μια δραστηριότητα ως μισθωτός, ως υπάλληλος σε ένα κατάστημα εστίασης και μετά από κάποιο καιρό αποφασίζει να κάνει μια ίδια δραστηριότητα. Πολλές φορές μάλιστα και εδώ, στην ίδια γεωγραφική περιοχή με τον πρώην εργοδότη του.

01:04 Πάω απέναντι και ανοίγω το ίδιο κατάστημα. Πάω απέναντι και κάνω το ίδιο κατάστημα και κάνω και το ίδιο πράγμα. [μουσική εισαγωγής] Φίλες και φίλοι γεια σας! Σας καλωσορίζω σε ένα ακόμα επεισόδιο του Horeca Heroes. Είμαι η Σοφία Χαϊταΐδου, ιδιοκτήτρια της Alpha Frost. Κάθε 2 Πέμπτη συναντιόμαστε στο YouTube, στο Spotify, στο Apple podcast και συζητάμε για θέματα που αφορούν την εστίαση και τη φιλοξενία. Στο σημερινό επεισόδιο καλεσμένος μου είναι ο δικηγόρος Θάνος Λεοντάρης. Γεια σου Θάνο!

01:40 Καλημέρα! Είμαστε στη Θεσσαλονίκη. Άλλο ένα επεισόδιο από τη φιλόξενη Θεσσαλονίκη. Ο Θάνος ασχολείται με επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας, με νομικά θέματα που προκύπτουν και είναι εδώ για να μας ενημερώσει για κάποιες ενότητες ζητημάτων που ανακύπτουν σε όλες τις επιχειρήσεις, κάποιες επιχειρήσεις εστίασης, να μας ενημερώσει για τις λύσεις που υπάρχουν στο νομικό μας σύστημα, αρκεί να βρείτε το σωστό σύμβουλο να σας ενημερώσει και να σας εξηγήσει πως λύνεται το θέμα.

02:14 Θάνο, σε ευχαριστώ που ήρθες. Εγώ ευχαριστώ για την πρόσκληση. Είναι κάτι το οποίο το συζητούσαμε εδώ και πάρα πολύ καιρό. Εδώ και πάρα πολύ καιρό. Η εστίαση, όπως ξέρεις έχει θέματα. Έχει θέματα που έχουν να κάνουν και με τη νομική. Και είσαι εδώ γι αυτό το λόγο. Γιατί ο καθένας έρχεται για να συμβάλει στον τομέα που μπορεί ότι λέει να το υποστηρίξει και μετά.

02:35 Φυσικά. Ποιο είναι το πρόβλημα που μου επισήμανες; Πάμε ένα βήμα πίσω. Νομίζω ότι η επιχειρηματικότητα γενικά έχει προβλήματα. Ειδικά σήμερα για το podcast σου νομίζω ότι θα είχε νόημα να συζητήσουμε κάποια ιδιαίτερα θέματα, καθότι είχες και έναν εξαιρετικό συνάδελφο την προηγούμενη φορά, τον κύριο Κορωνάκη, ο οποίος είναι ειδικευμένος στα ζητήματα της εστίασης. Εμείς κάνουμε ένα λίγο διαφορετικό κομμάτι στον τομέα των νομικών ζητημάτων της εστίασης, το οποίο είναι κυρίως έχει να κάνει-- εμείς ασχολούμαστε πολύ με την προστασία διανοητικής ιδιοκτησίας, είτε αυτή είναι πνευματική ή βιομηχανική. Και φυσικά θεωρούμε ότι η εστίαση έχει κάτι το ιδιαίτερο, έχει, έχει την ανθρώπινη δημιουργία. Εντάξει, γιατί κακά τα ψέματα, η εστίαση δεν είναι-- αν κάποιος βλέπει το podcast και δεν είναι στον κλάδο μας, ας πούμε, όχι απαραιτήτως νομικός, εννοώ και στην εστίαση γενικά και κάποιος έβλεπα αυτό το podcast σήμερα θα θεωρούσε ότι η εστίαση είναι μόνο, ας πούμε, ένα μικρό,

03:37 ένα μικρό εστιατόριο για παράδειγμα. Όμως η εστίαση είναι τόσα πολλά περισσότερα πράγματα. Κάθε πράγμα που φτιάχνεις είναι μια δική σου ατομική δημιουργία. Και προφανώς οι άνθρωποι που δημιουργούν, οι σεφ για παράδειγμα, που δημιουργούν και συνταγές, δημιουργούν πραγματικά κάτι καινούργιο. Θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχει μια προστασία από αυτά τα πράγματα, ιδίως και από την πλευρά του επιχειρηματία θα το έβλεπα εγώ για να είμαι ειλικρινής περισσότερο. Υπό την έννοια ότι όταν προσλαμβάνεις κάποιον στην επιχείρησή σου, στην ουσία του, κατά κάποιο τρόπο θα έλεγα, του ανοίγεις το σπίτι σου.

04:16 Οπότε θεωρώ πως είναι πάρα πολύ σημαντικό η σχέση αυτή να είναι μια σχέση ειλικρίνειας και διαφάνειας. Και αυτό ξεκινάει κατά τη δική μας γνώμη ως δικηγόροι, ξεκινάει από τα συμβατικά κείμενα που θα υπογράψεις, δηλαδή τι είναι αυτό το οποίο θα συμφωνήσετε. Άρα λοιπόν, όταν έχεις πχ έναν άνθρωπο ο οποίος έρχεται στο σπίτι σου και τον προσλαμβάνεις για να παρέχει μια υπηρεσία, να εργαστεί για εσένα και να δημιουργήσει για εσένα και να μάθει από εσένα, θεωρούμε ότι είναι δίκαιο να υπάρχουν κάποια, πέρα από δικαιώματα που ένας εργαζόμενος πρέπει να έχει σύμφωνα με τη νομοθεσία ή ότι πρόσθετο συμφωνήσεις ως εργοδότης, θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχουν και κάποιες υποχρεώσεις πρόσθετες σε σχέση με αυτή την παροχή της υπηρεσίας. Για παράδειγμα, δεν είναι παράξενο νομίζω σε κανέναν ακροατή ο οποίος ακούει το podcast μας ότι πολύς κόσμος ξεκινάει μια δραστηριότητα ως μισθωτός, ως υπάλληλος σε ένα κατάστημα εστίασης. Μπορεί να λειτουργεί, εργάζεται με διάφορους τρόπους και μετά από κάποιο καιρό ή μήνες, χρόνια αποφασίζει να κάνει μια ίδια δραστηριότητα. Πολλές φορές μάλιστα και σχεδόν στην ίδια γεωγραφική περιοχή με τον πρώην εργοδότη του.

05:26 Ουσιαστικά αναφέρεσαι στο πάω απέναντι και ανοίγω το ίδιο κατάστημα. Αυτό ακριβώς λέγαμε μαζί. Πάω απέναντι και κάνω το ίδιο κατάστημα και κάνω και το ίδιο πράγμα. Και υπάρχει τρόπος αυτό να ξεκαθαριστεί από την αρχή; Ναι, αυτό πιστεύουμε εμείς. Εμείς θεωρούμε ότι υπάρχουν κάποια πράγματα μέσα σε μια επιχείρηση τα οποία συνιστούν πλέον εμπορικά μυστικά, το οποίο είναι ένα ειδικό τμήμα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, το οποίο υφίσταται ήδη από το 2019. Υπήρχε μια ευρωπαϊκή οδηγία, ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο. Αυτό όμως η αλήθεια είναι ότι το χρησιμοποιούσαμε μέχρι πρόσφατα, ας πούμε, το χρησιμοποιούσαμε πολύ για βιομηχανικές εταιρείες, τεχνολογικές εταιρείες. Με όλα τα αυτά, ένα εμπορικό μυστικό δεν είναι κάτι το οποίο δεν μπορείς να προστατεύσεις και άλλα ειδικά πράγματα. Δηλαδή μπορεί να προστατεύσεις, αν ας πούμε το, το αντικείμενο της εστίασης αυτό μπορεί να είχε για παράδειγμα πελατολόγια. Δηλαδή μπορεί να είχες μια κάρτα μέλους η οποία σου έδινε εκπτώσεις και κάποιος να φύγει να πάρει όλο το πελατολόγιο μαζί του και να στείλει ένα μαζικό email ανήξαμε απέναντι.

06:27 Μπορεί να είναι το γεγονός ότι όλοι οι προμηθευτές σου σου έδιναν συγκεκριμένους εμπιστευτικούς τιμοκαταλόγους, οι οποίοι ήταν ειδικοί για εσένα. Άρα λοιπόν εσύ φεύγοντας ο εργαζόμενος παίρνει αυτούς τους τιμοκαταλόγους και πηγαίνει και προσπαθεί να πάρει τις ίδιες. Το άλλο που νομίζω ότι επίσης έχει πολύ ενδιαφέρον είναι οι συγκεκριμένες συνταγές. Γιατί κακά τα ψέματα, μία-- ένα κατάστημα εστίασης, μια επιχείρηση εστίασης να το πω έτσι, μπορεί να έχει αναπτύξει κάποιες συγκεκριμένες συνταγές με τα χρόνια, οι οποίες είναι μοναδικές, οι οποίες μπορεί κάποιος ειδικός, κάποιος σεφ πράγματι να κάνει αυτό που λέμε reverse engineering, δηλαδή να πάει να δοκιμάσει κάτι και να μπορέσει να καταλάβει τι είναι από πίσω. Αλλά δε σημαίνει ότι όλοι μπορούν να το κάνουν αυτό. Οπότε θεωρώ πως για παράδειγμα κάποια ειδικά πράγματα, κάποιες ειδικές συνταγές θεωρούμε ότι πρέπει και μπορούν να προστατευθούν συμβατικά από τους υπαλλήλους οι οποίοι θέλουν να φύγουν από μια επιχείρηση. Τώρα, έχοντας υπόψη όλα αυτά, δε σημαίνει ότι μπορείς να πας και σε απόλυτες απαγορεύσεις. Δηλαδή δε σημαίνει ότι μπορείς να πας και να πεις σε κάποιον ότι ξέρεις κάτι; Ήσουνα σε ένα εστιατόριο με ξέρω γω που ασχολείται με τα ψάρια περισσότερο ας πούμε. Είχατε χθες νομίζω τη Μαύρη Θάλασσα.

07:36 Ναι. Δεν μπορεί. Δεν είναι κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον νομικά συμβατό το να πεις ότι οκ, ήσουνα στη Μαύρη Θάλασσα ως σερβιτόρος και δε θα πας κι εγώ σε ένα άλλο ανταγωνιστικό κατάστημα. Εντάξει, οκ, αυτό δεν μπορεί να γίνει σε έναν εργαζόμενο. Μπορείς όμως να πεις ότι ξέρεις κάτι; Η Μαύρη Θάλασσα έχει 5 συνταγές οι οποίες είναι δικές μας. Δεν τις έχουμε πει σε κανέναν πως τις κάνουμε και όταν φύγεις από εδώ δε θα μπορέσεις να τις αποκαλύψεις και αν τις πας σε κάποιο άλλο κατάστημα ή να τις κάνεις μόνος σου ή να τις παρουσιάσεις μόνος σου. Γιατί εσύ έμαθες αυτό το πράγμα πώς; Με αφορμή τη δική σου εργασία στη δική μου επιχείρηση. Δεν το ήξερες από πριν για να μπορέσεις να μου πεις ότι ξέρεις κάτι, εγώ το έμαθα με κάποιον άλλο τρόπο. Αυτό που νομίζω ότι είναι προβληματικό, επειδή είμαστε πλέον στην- κακά τα ψέματα, όλοι οι επιχειρηματίες της εστίασης νιώθουν την ανάγκη να παρουσιάζουν το έργο τους, να είναι πιο στα social media, πιο engaging.

08:26 Η εξωστρέφεια είναι πιο έντονη. Εκεί δημιουργείται ένα μικρό πρόβλημα. Γιατί τα εμπορικά μυστικά προστατεύονται όσο δε δημοσιοποιούνται. Δηλαδή εάν εγώ απαγορεύσω σε εσένα Σοφία να χρησιμοποιήσεις μια συνταγή που σου έμαθα και εγώ πάω την επόμενη μέρα και την κάνω ένα Instagram live και σου δείξω πως γίνεται, σταματάει να είναι εμπορικό μυστικό. Εντάξει λοιπόν, οπότε θέλει λίγο μια προσοχή το ότι εμπορικό μυστικό είναι κάτι το οποίο παραμένει μυστικό σε όλη τη διάρκεια της σύμβασης αυτής και μετά από τη σύμβαση αυτή και ταυτόχρονα ότι λαμβάνονται ειδικά μέτρα και οδηγίες προς τον υπάλληλο ότι κοίταξε να δεις, αυτό είναι εμπιστευτικό. Δηλαδή δεν είναι εμπιστευτικό το οτιδήποτε. Δεν είναι εμπιστευτικό το πώς κάνεις μια χωριάτικη σαλάτα, προφανώς. Εντάξει, άρα πράγματα τα οποία είναι ειδικά και δίνονται τέτοιες οδηγίες ειδικές στους εργαζόμενους μπορούν κατά τη γνώμη μας να προστατευθούν.

09:13 Δηλαδή το τυπικό κομμάτι, για να εξηγήσουμε στους φίλους μας τους ηρωές πώς ακριβώς πρέπει να συμπεριφερθούν προς τους εργαζόμενους. Κάθονται και καταγράφουν αυτά τα οποία θεωρούν αυτοί σημαντικά για την επιχείρησή τους και τα δίνουν στο προσωπικό να τα διαβάσουν; Πώς γίνεται αυτό; Δηλαδή έρχεται ένας επαγγελματίας και σου λέει Θάνο, θέλω να με συμβουλεύσεις, θέλω να προστατεύσω ένα, δύο, τρία. Πας και του λες πάμε να δούμε ποια είναι τα ένα, δύο, τρία, αν μπορούμε να τα προστατεύσουμε.

09:39 Σωστά. Γιατί όπως είπες, αν την άλλη μέρα βγεις και κάνεις βίντεο με αυτό που θες να προστατεύσεις, ακυρώνεις τον εαυτό σου. Πυροβολείς στα πόδια σου. Ακριβώς. Εφόσον καταλήξετε και εσύ δεις ότι νομικά είσαι καλυμμένος να πεις στον πελάτη ότι ναι, αυτά πάμε να τα προστατεύσουμε. Από κει και πέρα, ειδικά όταν μιλάμε για έναν καινούργιο εργαζόμενο, αντιλαμβάνεσαι ότι όταν τον καλέσει ο δικηγόρος της επιχείρησης για να του πει κάτι, το οποίο κάτι δεν είναι απαραίτητα κακό, κάπως λίγο κρατάει μια στάση λίγο επιφυλακτική.

10:07 Η δουλειά μας στο δικό μου γραφείο, στο Ηράκλειο, είναι να κάνουμε τη δουλειά εύκολη για τον επιχειρηματία και οφείλω να το πω και χωρίς να το πάρει κανένας στραβά από τους επιχειρηματίες αυτό, για τον λογιστή τους. Οπότε τι κάνουμε εμείς; Εμείς λέμε οκ, ξέρουμε ότι όλοι έχετε προτυπωμένες συμβάσεις εργασίας από τον λογιστή σας. Το ξέρουμε. Δεν πρόκειται να σας βάλουμε να κάνετε άλλες. Οπότε τι κάνουμε εμείς; Συνήθως κάνουμε ένα μονοσέλιδο ή δισέλιδο το οποίο το λέμε στον λογιστή. Κοίταξε να δεις, σε αυτή την κατηγορία επαγγελματία, δηλαδή είναι κάποιος ο οποίος είναι σεφ, στου σεφ οτιδήποτε και κάθε έναν έχουμε διαφορετικά template, δεν έχουμε τα ίδια. Κάποιος μπορεί να είναι σερβιτόρος. Οτιδήποτε είναι, υπάρχει template για αυτή την κατηγορία προσωπικού. Πηγαίνουμε και λέμε στον λογιστή με το που δεις αυτή την κατηγορία θα επισυνάψεις αυτό το template από πίσω και θα το υπογράψεις. Δε θα περιμένεις να σε πάρει τηλέφωνο, να σε πάρω τηλέφωνο. Δε θα γίνει αυτό. Δε θα το κάνει κανένας.

10:58 Άρα υπογράφετε ταυτόχρονα. Ταυτόχρονα με τη σύμβαση εργασίας και επισυνάπτετε. Υποποιημένη σύμβαση που έχουμε. Εμείς θέλουμε να το κάνουμε εύκολο. Άμα πάμε να το κάνουμε δύσκολο, δε θα δουλέψει ούτε για τον εργαζόμενο, ούτε για τον επιχειρηματία, ούτε ξαναλέω για τον λογιστή τους, ο οποίος στις επιχειρήσεις εστίασης έχει πάρα πολύ μεγάλο βάρος. Είχατε και τον Γιάννη αν θυμάμαι καλά.

11:17 Ναι, ναι, ναι. Που επίσης είναι εξαιρετικός. Τον παρακολουθώ κι εγώ δηλαδή. Και εντάξει, είναι στην εστίαση οι λογιστές περνάνε δύσκολα. Εμείς συγκριτικά έχουμε ένα χαρούμενο έργο. Κάνουν πάρα πολύ, πάρα πολύ δουλειά του κράτους οι λογιστές. Ναι, είναι γεγονός αυτό. Είναι γεγονός αυτό. Και εντάξει, κακά τα ψέματα, αλλαγές ωραρίου και αυτά είναι δύσκολες. Οπότε εμείς τι θέλουμε να κάνουμε; Θέλουμε να το κάνουμε εύκολο για όλους. Αυτές είναι οι κατηγορίες προσωπικού. Τις ξέρουμε ποιες είναι πλέον μετά από κάποια χρόνια εμπειρίας. Όταν έχεις κάποιον, κάνουμε αυτό και προχωράμε. Το δύσκολο πολλές φορές είναι με τους σεφ, γιατί οι σεφ έχουν εξής ιδιαιτερότητα. Δηλαδή είχε τύχει σε μένα με ένα ξενοδοχείο να έχουμε σεφ ο οποίος παιδιά αν έχω-- είχε εταιρεία στην Αμερική και στην ουσία μας τιμολογούσε μέσω Αμερικής και έπρεπε κάπως να του γράψουμε περίεργα τη σύμβαση γιατί έπρεπε να προστατεύσουμε και τον πελάτη μας το ξενοδοχείο. Και ταυτόχρονα η εταιρεία να αναλάβει νομικές υποχρεώσεις ατομικά για τον σεφ, το οποίο εντάξει, πρέπει να το γράψουμε με έναν ιδιαίτερο τρόπο τέλος πάντων που γίνεται, αλλά θέλω να πω ότι μου έκανε φοβερή εντύπωση, ας πούμε, ότι ξέρεις, οι σεφ, κάποιος σεφ, ας πούμε, είχε μια επιχείρηση στο εξωτερικό για ένα τιμολόγιο.

12:26 Οι σεφ είναι και αυτοί όμως που συνήθως θα κάνουν, αν θα κάνουν αυτό το οποίο πάει να προτείνεις. Συμφωνώ απόλυτα. Δεν είναι ο σερβιτόρος. Φυσικά. Ναι. Και τέλος πάντων- Είναι το άτομο στην υποδοχή. Ναι, θέλω να πω ότι, ότι τέλος πάντων, πώς να το εξηγήσω; Υπάρχει διαδικασία. Απλά για τους σεφ είναι λίγο πιο ιδιαίτερα. Για τους σεφ ειδικά οι οποίοι κόβουν τιμολόγια και δεν είναι μισθωτοί, συνήθως κάνουμε ειδικά συμφωνητικά, γιατί πολλές φορές έχουμε και άλλα θέματα τύπου μπορεί να έχουν και διαφημιστικά που κάνουν μόνοι τους και άρα λοιπόν πρέπει να πούμε κάποια πράγματα εκεί. Πρέπει να φροντίσουμε, ας πούμε, ότι αν είσαι και λίγο πιο δημόσιο πρόσωπο σεφ, μην πεις και τίποτα που μας προβληματίζει και εμάς. Δηλαδή έχει και κάποια πιο ειδικά πράγματα. Οπότε στους σεφ συνήθως δε χρησιμοποιούμε το template συμφωνητικό. Κάνουμε κάτι το οποίο πρέπει να είναι για εκείνον τον άνθρωπο, για να είμαστε σίγουροι ότι τα έχουμε καλύψει όλα.

13:14 Σου έχει τύχει περίπτωση εργαζόμενου να μην υπογράφεις τελικά λόγω του προσαρτήματος αυτού; Όχι. Όχι. Όχι, το υπογράφουν. Αν πεις σε κάποιον θα υπογράψεις κάτι το οποίο θα σε δερματεύσει υπέμετρα και θα έχεις πάρα πολύ σοβαρά προβλήματα, θα σου πει δε θα το υπογράψω. Αν όμως είναι μια διαδικασία η οποία οκ, αυτή είναι η σύμβαση εργασίας και το επισυναπτόμενο είναι από πίσω. Δηλαδή δε νομίζω ότι κανείς μπαίνει στη διαδικασία να πει ξέρεις τι με βάζουν να υπογράψω εδώ; Δηλαδή δεν-- και επίσης οκ, από ένα σημείο και μετά είναι και στον επιχειρηματία να επιβάλει από ένα σημείο και μετά ότι αυτή είναι η ώρα της εργασίας μας. Ξέρω γω άμα δεν το θέλεις αυτό, αρχίζουμε και ανησυχούμε και εμείς. Δηλαδή εσύ τι θέλεις να προσπαθήσεις να κάνεις εδώ;

13:52 Να έρθεις να αντιγράψεις το μενού; Δηλαδή τι; Τι είναι αυτό; Δηλαδή τι; Πώς το φανταζόμαστε; Ότι εμείς θα δουλεύουμε μαζί, αλλά εγώ θα φοβάμαι ότι θα μου προκαλέσεις κάποιο πρόβλημα; Γιατί να το θέλουμε αυτό; Οπότε θεωρώ πως έχει να κάνει κυρίως με τον επιχειρηματία. Και ξαναλέω και πάλι και λυπάμαι που το λέω έτσι και τα φορτώνω στους λογιστές, αλλά και στους λογιστές να είναι σίγουροι ότι εφόσον η επιχειρηματική πρακτική έχει αποφασιστεί και είναι ότι υπογράφουμε σύμβαση την τυποποιημένη που υπογράφουν μέσα από τα HR συστήματα που έχουν με επισυναπτόμενο αυτό που ζητάμε εμείς, το κάνουμε έτσι και τελείωσε. Το περισσότερο που έχω δει, για να είμαι ειλικρινής Σοφία, είναι ότι, όχι ότι φταίνε οι εργαζόμενοι, δεν το δώσαν ποτέ στους λογιστές ή ξεχάσανε να το γράψουν ή να το-- δηλαδή αυτό είναι το σύνηθες πρόβλημα.

14:36 Μια διευκρίνηση γιατί αναφέρθηκε το ακραίο παράδειγμα. Νομίζω το ανέφερα και εγώ ότι κάποιος εργαζόμενος στην κουζίνα αποχωρεί από την επιχείρηση με προειδοποίηση ξαφνικά, δεν έχει σημασία και πάει και ανοίγει ακριβώς απέναντι ένα κατάστημα με το ίδιο μενού. Αυτό το οποίο ουσιαστικά εμείς θέλουμε και μπορούμε να προστατεύσουμε είναι να πάει να ανοίξει, να μην πάει να ανοίξει απέναντι ή όταν θα ανοίξει απέναντι να μην ανοίξει με το ίδιο μενού.

15:05 Είναι λίγο διαφορετικό αυτό, το καταλαβαίνω. Νομίζω ότι πρέπει να δούμε τι είναι νομικά αποδεκτό σε όλες τις περιπτώσεις. Γιατί το, γιατί το διαφοροποιούμε αυτό; Γιατί ένας μισθωτός εργαζόμενος, κακά τα ψέματα, έχει και σύμφωνα με τον νόμο, αλλά εντάξει και σύμφωνα με την πρακτική, έχει λιγότερη διαπραγματευτική ισχύ από έναν εργοδότη. Άρα λοιπόν, δεν μπορείς ως εργοδότης να επιβάλεις πράγματα τα οποία υπό άλλες συνθήκες ο μισθωτός δε θα τα δεχόταν. Οπότε πρέπει να βρεις αυτή τη χρυσή τομή ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Εμένα η γνώμη μου είναι πάντως και είναι-- δε βρίσκεις πολλές δικαστικές αποφάσεις για αυτά τα θέματα. Οφείλω να πω ότι υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις οι οποίες αφορούν μεγάλες αλυσίδες εστίασης που κάναν ενέργειες για να το φτάσουν κάπου. Συγκεκριμένα με καφέ θα πω, οι οποίες κάνανε κάποιες ενέργειες, κάποιες ευδοκίμησαν, κάποιες όχι.

15:55 Και στο τέλος της ημέρας αυτό που θα πω είναι το εξής ότι εμένα η γνώμη μου είναι πως μπορείς να προστατεύσεις αυτό που έχεις κάνει εσύ ως εμπορικό μυστικό σίγουρα. Θεωρώ ότι ίσως να μπορείς και λέω ίσως γιατί δεν έχει κριθεί, να προστατεύσεις το να πεις ότι οκ, μην ανοίγεις ανταγωνιστική επιχείρηση ξέρω γω σε Χ μέτρα, χιλιόμετρα, ας πούμε από εκεί που είμαι εγώ. Ναι, θεωρώ ότι αυτό θα ήταν εύλογο, γιατί εκεί πλέον δεν ενεργείς ως μισθωτός, ενεργείς ως ελεύθερος επαγγελματίας. Δηλαδή θεωρώ πως αυτό ίσως να ήταν εύλογο, αλλά γενικά δυστυχώς επειδή δεν έχουμε πάρα πολύ μεγάλη νομολογία για το κομμάτι της εστίασης ειδικά και εγώ δε νιώθω πολύ σίγουρος να σου πω ποιο θα ήταν ακριβώς το κριτήριο. Θεωρώ αυτό το οποίο θα θεωρούσε κάποιος εύλογο. Εντάξει; Και στο τέλος της ημέρας αυτό που πιστεύω ότι κάθε επιχειρηματίας της εστίασης πρέπει να έχει, είναι να ξέρει ποια είναι τα δυνατά του σημεία. Έτσι δεν είναι; Δηλαδή εγώ ξέρω ποια είναι τα δικά μου για τη δική μου επιχείρηση. Αν κάποιος επιχειρηματίας ξέρει ποια είναι τα δικά του, ξέρει και ποια να προστατεύσει. Οπότε ποιο είναι το δυνατό σημείο; Η τοποθεσία σου; Είναι το-- ποιο είναι το δυνατό σημείο;

16:59 Σου κάνω αυτή την ερώτηση γιατί εμείς στην Ελλάδα το συνηθίζουμε από το ένα άκρο του δεν προστατεύω τίποτα, μόλις ακούσουμε το λιοντάρι να λέει 5 πράγματα, πάμε να προστατεύσουμε όλα. Ναι, αυτό δεν μπορεί να γίνει. Εντάξει, είναι μοιραία. Δεν μπορεί να γίνει γιατί ουσιαστικά δεν ξέρουμε πώς θα κριθούν κάποια πράγματα από τα δικαστήρια που ακόμα δεν έχουν φτάσει οι περιπτώσεις.

17:18 Ναι, δεν έχουν φτάσει πολύ ψηλά για να πεις ότι είσαι σίγουρος για το τι θα συμβεί. Γιατί μπορεί μια υπόθεση να φτάσει στον πρώτο βαθμό και μετά να συμβιβάστηκε. Οπότε οκ, ναι, είπες κάτι στον πρώτο βαθμό, αλλά αν πήγαινε στο εφετείο, αν πήγαινε στον Άρειο Πάγο τι θα συνέβαινε; Γιατί δεν έχει φτάσει μέχρι το τέλος της για να πω ότι οκ, είμαστε σίγουροι ότι το κάνουμε έτσι αυτό.

17:37 Δεν είναι. Και επίσης τώρα κακά τα ψέματα, σε τέτοιες περιπτώσεις δε θες να πας σε δικαστήριο. Ωραία; Η δικιά μας άποψη είναι ότι οκ, πάμε να τα βρούμε με κάποιον συμβιβαστικό τρόπο και να μη χρειαστεί να φτάσουμε στο δικαστήριο. Όχι ότι απεμπολούμε το δικαίωμα να πάμε στο δικαστήριο, γιατί αυτό πάντα είναι στο τραπέζι, αλλά θεωρώ πως ένας συμβιβασμός, ξέρω ότι είναι δύσκολη λέξη για τους επιχειρηματίες, ένας συμβιβασμός κατά τη δική μου γνώμη και την εμπειρία που είχα μέχρι τώρα, ειδικά με θέματα εργαζομένων, είναι πάντα καλύτερη λύση από τη φθορά μιας δικαστικής διαμάχης, η οποία- Θα τραβήξει χρόνο. Στην Ελλάδα η δικαιοσύνη- Και κακά τα ψέματα, επειδή είναι-- πολλές είναι οι επιχειρήσεις που είναι βασισμένες σε πρόσωπα, εντάξει; Οπότε- Δεν έχουν όλοι οι επιχειρηματίες την ψυχολογική, ας το πούμε έτσι, δύναμη να ασχολούνται με αυτό το θέμα. Εντάξει; Και το καταλαβαίνω αυτό, ωραία; Γιατί για κάποιον μπορεί να είναι ψυχοφθόρα αυτή η διαδικασία και πολλές φορές οι δικαστικές διαμάχες πότε ξεκινάνε;

18:32 Όταν μιλάμε για εργαζόμενους που ήταν χρόνια κάπου. Δηλαδή υπήρχε και μια προσωπική σχέση και μετά χάλασε και, εντάξει; Οπότε αυτό είναι δύσκολο να το διαχειριστεί κάποιος. Εγώ το καταλαβαίνω. Έχω δει και επιχειρηματίες να κάνουν και λίγο πίσω σε κάποια επιχειρηματικά τους συμφέροντα για να-- αλήθεια το λέω αυτό, για να λύσουν τη δική τους ψυχολογική κατάσταση. Να πουν, ξέρεις κάτι; Δε θέλω να ασχολούμαι άλλο ρε παιδιά. Τελειώστε το ας πούμε, συμβιβάστε το και να κλείσουμε. Δε θέλω άλλο. Γίνεται κι αυτό.

18:56 [μουσική κλεισίματος] 2ρο θέμα που είπαμε να συζητήσουμε σήμερα με τον Θάνο Λεοντάρη αφορά την αλλαγή πρόσφατα που έγινε στο κληρονομικό δίκαιο. Ναι. Και επειδή οι περισσότερες επιχειρήσεις εστίασης είναι μικρομεσαίες, ένα και 2ον και μας ενδιαφέρει εδώ, είναι και οικογενειακές- Στην πλειοψηφία. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία.

19:17 Ναι. Θέλω να εξηγήσεις στους φίλους μας τους ήρωες ποιες είναι οι δυνατότητες που υπάρχουν πλέον νομικά να προβλέψουν την επόμενη μέρα. Ωραία. Εγώ νομίζω ότι [γελάει] είναι δύσκολο, θα ξεκινήσουμε από εκεί, να αντιμετωπίσει κάποιος την ίδια του τη θνησιμότητα. Αφήνουμε ένα πιο φιλοσοφικό, ας πούμε, intro στη συζήτηση αυτή. Με όλα ταύτα, είναι μια διαδικασία την οποία-- και τώρα ίσως κάνω μια γενίκευση τώρα, αλλά νομίζω ότι οι άντρες είναι λίγο πιο δύσκολοι στην αντιμετώπιση της δικής τους θνησιμότητας. Εεε, και μοιραία, επειδή νομίζω και διόρθωσέ με αν κάνω λάθος, αλλά έχω την εντύπωση ότι τα στατιστικά δείχνουν ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις μάλλον ανήκουν σε άντρες ή διαδέχονται- Ναι, ναι, ναι.

20:01 Οπότε είναι σίγουρα κάτι το οποίο αγγίζει κάποιες ευαίσθητες χορδές. Θεωρώ πως πρέπει όλοι οι επιχειρηματίες και εμείς οι ελεύθεροι επαγγελματίες κατά τα demás, πρέπει να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τη θνησιμότητά μας σοβαρά. Γιατί; Γιατί πρέπει να βοηθήσουμε τις δικές μας οικογένειες να μπορέσουν να έχουν ένα μπούσουλα για το πώς κινούνται μετά. Και οκ, αν δεν υπάρχει οικογένεια και ενδιαφερόμαστε για τους ανθρώπους που θέλω να πιστεύω ότι όλοι οι επιχειρηματίες ενδιαφέρονται για τους ανθρώπους τους και τους ανθρώπους εννοώ τους συνεργάτες, τους εργαζόμενους που έχουν στις επιχειρήσεις τους, κάπως να συνεχίσει να λειτουργεί μια επιχείρηση, ούτως ώστε να μπορέσουν να διατηρηθούν και θέσεις εργασίας και να συνεχίζει να δημιουργείται και μια αξία από αυτή την επιχείρηση.

20:41 Θα μας πεις τι συνέβαινε μέχρι πρόσφατα και τι άλλαξε; Ναι, βέβαια. Στην πραγματικότητα αυτό που συνέβαινε μέχρι τώρα και θα συνεχίσει να συμβαίνει, δηλαδή αυτό δεν αλλάζει ουσιωδώς, είναι ότι είτε που είχες ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν καμία, καμία προετοιμασία, οπότε υπήρχε κάποια διαθήκη, πήγαινε με βάση το νόμο, ποσοστά στον σύζυγο, παιδιά και αντίστοιχα μετά στις τάξεις συγγένειας. Ή έκανες μια διαθήκη η οποία-- υπήρχαν διάφοροι τρόποι να την κάνεις. Ήταν βιογράφοι, ήταν μυστικοί, ήταν ανοιχτοί σε συμβολαιογράφο κτλ. Και εκεί καθόριζες μόνος σου τα πράγματα. Αυτό που αλλάζει τώρα, δηλαδή στην ουσία ήταν κάτι σαν-- πώς να το πω τώρα; Θα έλεγε κανείς ότι εσύ επέβαλες τη βούλησή σου στους διαδόχους κληρονομικά, το οποίο είναι νομικά αποδεκτό. Έτσι δεν υπάρχει κανένα θέμα. Αλλά αυτό που αλλάζει τώρα και νομίζω ότι βάζει όλες τις επιχειρηματικές οικογένειες σε μια ωραία διαδικασία. Γιατί κακά τα-- εμείς έχουμε πάρα πολλούς πελάτες και νομίζω ότι στατιστικά μπορεί να είναι και 80% είναι οικογενειακές επιχειρήσεις από τους πελάτες μας αυτή τη στιγμή. Και δεν μιλάμε μόνο για εστίαση, μιλάω γενικά.

21:50 Που-- και εμείς οσονούπω θα στείλουμε και ενημέρωση πάνω σε αυτό το θέμα. Όσο σε πολλά εισαγωγικά μακάβριο και αν ακούγεται, θεωρώ όμως ότι είναι μια πολύ καλή επιχειρηματική πρακτική να έχεις ετοιμάσει το τι θα συμβεί. Τι αλλάζει τώρα λοιπόν; Αυτό που αλλάζει τώρα είναι ότι μπορούμε πλέον από το Σεπτέμβρη-- θάνατος που θα συμβούν από το Σεπτέμβρη και μετά, να συμφωνήσουμε κάποια πράγματα από πριν. Εντάξει;

22:11 Να συμφωνήσουμε ως οικογένεια; Ναι. Μπορούμε δηλαδή ο διαθέτης, το άτομο δηλαδή το οποίο θα έχει τα περιουσιακά στοιχεία, να συμφωνήσει με μια λεγόμενη κληρονομική σύμβαση με τους υπόλοιπους, τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του, με όποιον θέλει. Δεν είναι μόνο για την οικογένεια οι κληρονομικές συμβάσεις. Είναι για οποιονδήποτε τον οποίο θέλει να συμβληθεί ο διαθέτης και να συμφωνήσει κάποια πράγματα. Το πώς θα μεταβιβαστούν κάποια περιουσιακά στοιχεία, με ποιο τρόπο, με ποια διαδικασία, αν θα υπάρχουν ρήτρες πάνω στο πώς θα γίνει, το οποίο στην ουσία ενεργοποιεί μια οικογένεια και δεν επιτρέπει να δημιουργηθούν αργότερα αμφιβολίες, αμφισβημίες και στο τέλος αμφισβητήσεις από αυτές τις αμφιβολίες, αμφισβημίες στο πώς ήθελε αυτός ο άνθρωπος να μοιραστεί η περιουσία του μετά και συγκεκριμένα η επιχείρηση.

23:13 Γιατί δεν μπορώ να σας πω αν έρθεις μαζί μου Σοφία στα δικαστήρια το πρωί, πόσες υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής σε επιχειρήσεις δικάζονται κάθε μέρα. Και αυτές οι επιχειρήσεις- Αντέχουν να μαλώνουν. Έχουν εργαζόμενους. Έχουν εργαζόμενους. Είχαν καλά αποτελέσματα. Γιατί προφανώς μια επιχείρηση η οποία η διοίκηση μαλώνει μεταξύ της, μα πώς θα διοικηθεί;

23:39 Εντάξει; Δηλαδή- Με αρχαίφαλους ουσιαστικά. Ουσιαστικά ναι. Ουσιαστικά μένουν και έλφη εγώ θα έλεγα. Δηλαδή είναι σαν να μην λειτουργούν. Δηλαδή και οι εργαζόμενοι θα σου πω όταν βλέπεις ότι δεν υπάρχει διοίκηση, μα και τι θα κάνει, ας πούμε; Θα φύγει. Λογικά ναι. Υπάρχει έτσι κι αλλιώς κινητικότητα στην εστίαση μεγάλη. Αν δεν υπάρχει και το σωστό κλίμα, γιατί αυτό που μου περιγράφεις είναι προβληματικό κλίμα, θα σηκωθεί να φύγει.

24:00 Θα φύγει, ναι. Ή στη χειρότερη θα σε κλέψει. Εντάξει, ένας άνθρωπος ο οποίος δεν τον ελέγχει κανένας τι θα κάνει, μπορεί να μπει και σε αυτή τη διαδικασία και δηλαδή η επιχείρηση να δουλεύει σε αυτόματο πιλότο. Γιατί δεν είσαι εκεί, δεν υπάρχει διοίκηση. Άρα λοιπόν ένας υπάλληλος ο οποίος θέλει να προκαλέσει πρόβλημα, ένας-- Ένας άνθρωπος ο οποίος θέλει να προκαλέσει πρόβλημα σε κάποιον άλλον- Μπορεί να αποφευχθεί.

24:21 Ναι. Ωραία. Άρα ουσιαστικά χρειάζεται μια ωριμότητα, να το πούμε έτσι. Αυτό νομίζω είναι η κατάλληλη λέξη. Από τα άτομα- Αυτό είναι η κατάλληλη λέξη. Μιας οικογένειας και της γενιάς που τρέχει την επιχείρηση αυτή τη στιγμή και της επόμενης γενιάς, αν και εφόσον θέλει να την τρέξει. Διαγενεακή ωριμότητα. Ωραία, αυτό να το πούμε. Να το σάς πω.

24:38 Μια διαγενεακή ωριμότητα, σωστά. Να κάτσουν να συζητήσουν την επόμενη μέρα. Γιατί πλέον ο νόμος τους επιτρέπει- Σωστά. Να συμφωνήσουν και αυτό το πράγμα να έχει μια ισχύ- Βεβαίως. Σε όλους. Να έχει ισχύ έναντι όλων. Ναι, πράγματι. Και μεταξύ τους. Αυτό είναι το σημαντικότερο. Μεταξύ τους. Πραγματικά, ήμουν τις προάλλες στα δικαστήρια για άλλη υπόθεση και ας πούμε, ήμουν μπροστά σε ένα ποινικό δικαστήριο για 2 αδέρφια, γνωστοί επιχειρηματίες τέλος πάντων, οι οποίοι περιγράφανε περιστατικά στην ποινική διαδικασία που λες τώρα δε γίνεται αυτοί οι δύο να είναι αδέρφια.

25:10 Δε γίνεται. Οι σκηνικά να γίνονται μέσα στην επιχείρηση. Δεν είναι ντροπή αυτό τώρα; Δηλαδή θεωρούμε πως ο κληρονομούμενος- Ήθελε- Αν πιστεύει κάποιος- Ήθελε να το ξεκαθαρίσουμε. Ναι, αυτό. Ναι, αυτό θέλετε; Αυτό ήθελε; Ναι. Και οι άνθρωποι που μας ακούνε και θα το πω στην κάμερα, αυτό θέλετε να συμβεί στις οικογένειές σας;

25:31 Ναι. Είναι κρίμα. Νομικά η διαδικασία ποια είναι; Η συμβολαιογράφος; Πώς γίνεται αυτό; Οι κληρονομικές συμβάσεις γίνονται και από συμβολαιογράφους, ναι. Εγώ θα προτιμούσα-- εγώ τι θα έκανα στη θέση κάποιου επιχειρηματία; Αν έχουν δικηγόρο με τον οποίο συνεργάζεται η επιχείρηση, πρώτα συζητήστε με το δικηγόρο που συνεργάζεται ήδη η επιχείρηση, που ξέρει την επιχείρηση.

25:49 Εννοείται, ναι. Και μετά, αφού συζητήσετε λίγο τι θέλετε να κάνετε, εμπλέξτε τον λογιστή σας για να μπορέσει και ο λογιστής να συμμετέχει στη συζήτηση γιατί ξέρει τα νούμερα. Και μετά λογιστής, δικηγόρος, ο επιχειρηματίας, η οικογένεια και η συμβολαιογράφος κάθονται όλοι μαζί να τελειώσουν τη διαδικασία. Αυτό νομίζω ότι είναι η κατάλληλη λύση. Μάλλον ο οδικός χάρτης που θα χρησιμοποιούσα εγώ τέλος πάντων.

26:12 Επειδή τώρα αυτό είναι κάτι πάρα πολύ πρόσφατο. Ναι. Νομίζεις ότι αυτή η συμφωνία που θα γίνει μέσα στην οικογένεια- Ναι. Επειδή όλες οι επιχειρήσεις έχουμε κάποιους συνεργάτες που δεν μπορούμε να αποφύγουμε να τους έχουμε συνεργάτες, πχ τράπεζες. Ναι. Να το πούμε συγκεκριμένα. Αυτή είναι μια πληροφορία που πιστεύεις ότι θα πρέπει να κοινοποιείται και σε τέτοιου είδους συνεργάτες;

26:33 Όχι. Ούτε θα το ζητήσουν, ούτε έχουν κάποιο λόγο να το ζητήσουν. Δεν έχουν κανένα λόγο να το ζητήσουν. Και αν το ζητούσαν θα τους έλεγα-- τέλος πάντων, δε θα έλεγα, θα τους έλεγα γιατί είμαι στον αέρα, αλλά τέλος πάντων- Δεν έχουν κανένα δικαίωμα να γνωρίζουν- Δε χρειάζεται και δεν είμαστε καθόλου υποχρεωμένοι να ξέρουν κάτι.

26:47 Τι συμφωνία έχουν κάνει τα μέλη μιας οικογένειας για την επόμενη μέρα. Δε θεωρώ ότι θα έπρεπε να το ξέρουν αυτό. Δεν είναι δική τους δουλειά τέλος πάντων. Καταλαβαίνω γιατί θα ήθελαν να το ξέρουν, προφανώς. Ναι. Αλλά όχι, δεν είναι κανείς υποχρεωμένος να το κάνει. Επειδή στις τράπεζες έχουμε πει σχεδόν τα πάντα γι' αυτό σου λέω.

27:01 Ναι, ναι, ναι. Τέλος πάντων, έχω απόψη γι' αυτό το θέμα, αλλά anyway, ας- Ωραία. Πάντως η άποψή σου είναι ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος, εάν γίνει μια συμφωνία, αυτό το πράγμα να ενημερωθούν κάποιοι συνεργάτες, στρατηγικοί μιας επιχείρησης, όπως πχ μια τράπεζα. ΟΚ, μισό λεπτάκι. Αν το πάμε ένα βήμα πίσω. Είναι άλλο πράγμα το να 'ρθει μια τράπεζα και να σου πει δείξε μου τι έχεις κάνει και είναι άλλο πράγμα να έχεις έναν σταθερό τραπεζικό συνεργάτη που έχει ονοματεπώνυμο.

27:29 Είναι η Σοφία, είναι ο Θάνος και υπάρχει μια εμπιστοσύνη την οποία θέλεις να συζητήσεις κάτι. Αυτό είναι άλλο πράγμα. Εγώ δε λέω γι αυτό. Αυτό ο κάθε επιχειρηματίας πρέπει να το κάνει όπως το πιστεύει. Εγώ λέω για την περίπτωση που έρχεται ένα τραπεζικό ίδρυμα και σου λέει θέλω να μου πεις τι έχεις κάνει. ΟΚ, αυτό εγώ το δέχομαι.

27:44 Ναι. Όταν έχεις όμως έναν τραπεζικό συνεργάτη που ξαναλέω είναι ονοματεπώνυμο, δεν είναι μια, ξέρω γω, τράπεζα σκέτη. Ναι, εγώ θεωρώ ότι είναι πολύ εύλογο να συζητήσεις με τον τραπεζικό σου συνεργάτη κάτι τέτοιο. Έχει περάσει όμως λίγο η εποχή που ο συνεργάτης αυτού του τύπου έχει ονοματεπώνυμο. Γίνονται όλο και πιο πρόσωπα τα πράγματα πλέον. Τις τράπεζες τουλάχιστον.

28:04 Ισχύει αυτό. Αυτή η σύμβαση μπορεί να αλλάξει στο μέλλον αν αλλάξουν κάποια δεδομένα. Μπορεί να αλλάξει με συμφωνία των μερών. Με νέα σύμβαση. Ναι, ναι. Που ακυρώνει την προηγούμενη. Ναι, ακριβώς. Εγώ αυτό που θέλω να έχουν υπόψη οι επιχειρήσεις, οι επιχειρηματίες, οι οικογένειες τέλος πάντων που είναι στο επάγγελμα της εστίασης, είναι να μην το αφήσουν αυτό στην τύχη. Εντάξει; Και είναι προτιμότερο να μην επιβληθεί κάτι, πιστεύω εγώ. Γιατί κάποιος μπορεί να φαντάζεται κάτι, κάποιος μπορεί να φαντάζεται κάτι άλλο. Κακά τα ψέματα, ξέρω ότι το λέω πολλές φορές σε αυτή την εκπομπή, αλλά είναι σημαντικό να το πω, να το πω αυτό, ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε και λίγο τις αλήθειές μας ως κοινωνία. Δηλαδή, όχι, οι γονείς δεν ξέρουν πάντα τα παιδιά. Ούτε τα παιδιά ξέρουν τι σκέφτονται οι γονείς. Οπότε καλό είναι και οι δικηγόροι πολλές φορές βρισκόμαστε σε αυτή τη θέση, οφείλω να το πω αυτό, να αναγκάζουμε τους επιχειρηματίες να αντιμετωπίσουν τις αλήθειές τους. Και θεωρώ πως μια αλήθεια που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι ότι το παιδί σου δε θέλει την επιχείρηση.

29:04 Αποδέξου το και πάμε παρακάτω. Ή το παιδί σου το τάδε θέλει ή το άλλο δε θέλει. Αποδεχτείτε το για να μην τα βρείτε μπροστά σας. Το τρίτο θέμα έχει να κάνει με την κατοχύρωση μορφών. Δεν ξέρω αν θες να το περιγράψεις. Ναι, ναι, φυσικά. Το οποίο έχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, γιατί το κομμάτι της εστίασης έχει μεγάλη δημιουργικότητα.

29:30 Πράγματι. Και είναι κρίμα να κατοχυρώνονται και να προστατεύονται άλλες δημιουργικές εκφράσεις σε άλλα, σε άλλους τομείς και όχι στην εστίαση. Ναι. Θέλω να μας πεις τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή και τι ακριβώς μπορεί να κάνει κάποιος πολύ δημιουργικός άνθρωπος στην εστίαση για να προστατεύσει τον κόπο του βασικά. Ναι, ωραία. Λοιπόν, είπαμε κάποια πράγματα για τις συνταγές, οπότε νομίζω και είμαστε οκ. Πάμε να συζητήσουμε και το οπτικό αποτέλεσμα. Υπάρχει δυνατότητα στις μοναδικές δημιουργίες, ξαναλέω, δεν μπορείς νομίζω, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον, δεν μπορείς να κατοχυρώσεις τη χωριάτικη, να μπορέσεις να καταχωρήσεις μια αίτηση για ένα βιομηχανικό σχέδιο, το οποίο βιομηχανικό σχέδιο στην ουσία τι είναι; Είναι ένας τρόπος να κατοχυρώσεις τη δημιουργία σου, η οποία έχει ένα οπτικό αποτέλεσμα. Καλή ώρα, μπορείς θεωρητικά να κατοχυρώσεις αυτό.

30:25 Και προσέξτε λίγο να το διαφοροποιήσουμε και θα το πούμε κι αυτό. Είναι άλλο πράγμα το εμπορικό σήμα, το trademark, το οποίο μπορεί να είναι και αυτό και είναι άλλο πράγμα το βιομηχανικό σχέδιο, το οποίο μπορεί να είναι αυτό εδώ πέρα το- Η μορφή. Το πώς είναι, ναι, το πώς είναι, τι άλλο να πω, το ρολόι μου ας πούμε, που έχει ένα μοναδικό σχεδιασμό. Αυτό θα μπορούσε να είναι βιομηχανικό σχέδιο. Η μάρκα που έχει πάνω όμως είναι ένα εμπορικό σήμα. Είναι κάτι διαφορετικό. Θεωρώ λοιπόν και θεωρώ ότι έχει ενδιαφέρον και πιστεύω ότι θα έπρεπε να το κάνουν αυτό περισσότεροι σεφ και επιχειρηματίες εστίασης, να κατοχυρώσουν βιομηχανικά σχέδια με μοναδικές τους δημιουργίες. Δηλαδή θα είναι αυτό, αυτό που βρήκες κι εσύ το σοκολατάκι με το- Με τη Νίκη της Σαμοθράκης.

31:06 Με τη Νίκη της Σαμοθράκης που μοιάζει με τη Νίκη της Σαμοθράκης. Ή ας πούμε ένα άλλο που βρήκε ένας συνεργάτης μου στη Σαντορίνη που υπήρχε πάλι μια μοναδική απεικόνιση. Οπότε θεωρώ πως γυρνάει πάλι στη συζήτηση που κάναμε πριν αυτό. Πρέπει κάθε επιχείρηση να ξέρει ποια είναι τα δυνατά της σημεία. Αν το δυνατό σου σημείο είναι ένα μοναδικό σχέδιο πιάτου, ναι, αξίζει να το προστατεύσεις. Γιατί είμαστε στην εποχή των social media που έχει ως αποτέλεσμα να κάνουμε πράγματα για τις φωτογραφίες, για τα βίντεο, για τη δημοσιότητα, ούτως ώστε να τραβήξουμε πελατεία. Οπότε αν το δυνατό σου σημείο είναι αυτό το κάτι το πολύ μοναδικό, εννοείται πως πρέπει να το κατοχυρώσεις. Και μετά και εκεί είναι που διαφοροποιούνται οι επιχειρήσεις από τις επιχειρήσεις. Είναι ένα πράγμα-- μάλλον υπάρχουν 3 είδη επιχειρήσεων θα έλεγα εγώ. Είναι η μια επιχείρηση η οποία δεν κατοχυρώνει τίποτα και ξέρω γω δεν έχει κάποια μοναδικότητα και όλα καλά. Υπάρχει η επιχείρηση η οποία είναι πολύ ενθουσιασμένη να κατοχυρώσει, κατοχυρώνει και μετά δεν προστατεύει. Και υπάρχει και η 3 επιχείρηση που κατοχυρώνει αλλά προστατεύει. Και τι θέλω να πω με προστατεύει; Όταν δει ότι παραβιάζονται αυτά τα δικαιώματα, ασκεί τα δικαιώματά της.

32:12 Γιατί αν είναι να μπεις στη διαδικασία να πληρώσεις εμάς και μετά να πεις ότι οκ, ξέρω γω το ξεχάσαμε ότι το κάναμε, δεν έχει κανένα νόημα. Καλύτερα να μην το κάνεις. Ναι. Γιατί μετά μειώνεις και την αξία σου, έτσι; Δηλαδή έχεις κατοχυρώσει κάτι το οποίο δεν το προστατεύεις, άρα δεν έχει κάποιο μεγάλο νόημα. Οπότε θεωρώ ότι αν είναι κάτι μοναδικό θεωρώ ότι αξίζει.

32:29 Κοστολογικά πόσο-- πώς πάει αυτό; Γιατί τώρα η κάθε επιχείρηση, ειδικά στις μέρες μας, σκέφτεται τα πάντα. Ναι, το καταλαβαίνω αυτό. Είναι θετικό το γεγονός ότι τρέχει μια ωραία επιχορήγηση τώρα για εμπορικά σήματα και για βιομηχανικά σχέδια σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά μπορεί να εφαρμόσουν αυτή την επιχορήγηση και για την Ελλάδα. Η αλήθεια είναι ότι τις τελευταίες ημέρες έχει κλείσει το σύστημα, αλλά πιστεύουμε ότι θα ξανανοίξει σύντομα γιατί υπάρχουν πάρα πολύ μεγάλες αιτήσεις από όλη την Ευρώπη που-- επιχορηγεί έως 75% για τα παράβολα. Τώρα τι να σας πω; Σε επίπεδο τιμών είναι λίγο δύσκολο να πει κανείς κάτι συγκεκριμένο.

33:02 Υπάρχει πάντως δυνατότητα να χρηματοδοτηθεί ένα κομμάτι σημαντικό που είναι το παράβολο. Ναι, 75% είναι πάρα πολύ καλή εκχώρηση. Θα το μάθουν αυτό από το δικηγόρο τους; Θεωρώ πως ναι, θα μπορούν να το μάθουν από το δικηγόρο τους. Ναι, σίγουρα. Τώρα εντάξει, προφανώς κάποιοι συνάδελφοι μπορεί να μην ασχολούνται με το θέμα των σημάτων, αλλά σίγουρα μπορούν να το βρουν και είναι σχετικά εύκολο να το βρεις κιόλας. Και ξαναλέω είναι θετικό γιατί πιάνει και βιομηχανικά σχέδια και εμπορικά σήματα, το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό.

33:27 Η επιχορήγηση; Ναι, μάλιστα. Νομίζω ότι στο θέμα του εμπορικού σήματος το έχουν καταλάβει οι επιχειρηματίες εστίασης. Κάποιοι έχουν πάθει και ζημιά που δεν το έχουν κατοχυρώσει. Οπότε δεν τους συναντάω πολύ τελευταία να είναι αμελείς στο κομμάτι του σήματος, αλλά για τις μορφές και για τα σχήματα είναι κάτι πολύ καινούργιο. Θεωρώ ότι υπάρχει μεγάλο πεδίο να κατοχυρωθούν κάποια πράγματα, ειδικά αυτά τα οποία χαρακτηρίζουν και λένε ότι αυτό το έχει κάνει ο τάδε σεφ ή ο τάδε ζαχαροπλάστης.

33:56 Συμφωνώ απόλυτα. Και είναι καλό κάποιοι να ξεκινήσουν να το κυνηγάνε αυτό το πράγμα. Δηλαδή είναι δημιουργία τους ή έχουν γίνει γνωστοί γι' αυτό. Εγώ θα πω και κάτι ακόμα. Έτσι; Οι επιχειρηματίες της εστίασης δε σημαίνει ότι κάνουν μόνο φαγητό. Μπορεί να είναι κάτι το οποίο είναι μια μοναδική κατασκευή που κάναν αυτοί. Γιατί οκ, μπορεί να έχεις εσύ μια ιδέα στο κατάστημά σου για το πώς θα στήσεις, ας πούμε, ξέρω γω, τα πιάτα. Ή μπορεί να έχεις μια την οποία τη σκέφτηκες εσύ ως επιχειρηματίας και έδωσες την εντολή στον άλλον να στο φτιάξει όπως εσύ είπες. Άρα κατά τη γνώμη μου και αυτή η δημιουργία θα μπορούσε να προστατευτεί γιατί υπάρχει και αυτό. Δηλαδή οι επιχειρηματίες της εστίασης είναι άνθρωποι οι οποίοι, τουλάχιστον με τη δική μου εμπειρία από όσους τους έχω συναντήσει, είναι άνθρωποι οι οποίοι είναι πάρα πολύ ευρηματικοί στο να βρουν λύσεις σε προβλήματα. Αυτές οι λύσεις σε προβλήματα εάν αποτυπώνονται στον χώρο μπορούν να γίνουν βιομηχανικά σχέδια ή μπορεί ακόμα και πατέντες, αν είναι κάτι το οποίο [πλατάγισμα γλώσσας] ξέρεις μπορεί να εφαρμόσεις σε αυτόν τον τρόπο.

34:48 Θα συνεχίσω αυτό που είπες και θέλω να ρωτήσω όταν σε ένα-- σε μια μορφή, σε ένα σχήμα, σε ένα σοκολατάκι, σε ένα γλυκό, σε μια παρασκευή έχει να κάνει και αυτός που το έφτιαξε, ο σεφ και ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης. Μπορούν να πάνε μαζί ή πρέπει να πάει μόνο ένας από τους δύο; Ναι, κατά τη γνώμη μου πρέπει να πάνε και οι δύο, εφόσον ο σεφ εργαζόταν εκείνη την περίοδο στον επιχειρηματία. Ή μπορεί να γίνει κάτι άλλο.

35:20 Μπορεί να είσαι ένας σεφ μόνος σου, να φτιάξεις μια δημιουργία η οποία είναι φανταστική, να την κατοχυρώσεις μόνος σου και να πεις οκ, Σοφία, Νίκο, Θάνο, έχετε εστιατόρια σε όλη την Ελλάδα. Σας κάνω μια άδεια χρήσης και χρησιμοποιήστε το και εσείς. Ορίστε ένα ακόμα εισόδημα. Ναι. Είμαι ένας επιχειρηματίας, κάνω μια κατοχύρωση τέτοιου είδους. Σας δίνω την άδεια να το κάνετε και εσείς. Ορίστε ένα ακόμα εισόδημα για την επιχείρηση.

35:46 Εντάξει, δηλαδή υπάρχουν κάποια πράγματα τα οποία νομίζω πως μπορούν να φέρουν και κάποια εισοδήματα προς την επιχείρηση μετά, που θεωρώ ότι χάνονται. Θα μου πεις και πώς θα το κάναν αυτό; Οκέι, μπορεί και να το κάνουν όμως. Δηλαδή όταν συζητάμε για την οικονομία των social media και το πώς θέλουμε να τραβήξουμε τουρίστες, πελάτες σε αυτό το πλαίσιο, ειδικά ας πούμε σε πολύ μεγάλα νησιά τώρα τουριστικά όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, που είναι τόσο καλά τα μαγαζιά εκεί που η διαφοροποίησή τους πρέπει να είναι κάτι το οποίο θα τους τραβήξει στα social media. Ναι, προφανώς ένα πολύ καλό κατάστημα στη Μύκονο θα σε πλήρωνε για να πάρει ένα license για να χρησιμοποιήσει-- συγγνώμη, μια άδεια για να χρησιμοποιήσει κάτι μοναδικό.

36:24 Ναι. Τουλάχιστον εγώ αυτό θα φανταζόμουν. Πριν που αναφέρθηκα στα εμπορικά σήματα, Θάνο, είδα λίγο να κομπιάζεις. Έχεις κάποια άλλη ιδέα για το αν κατοχυρώνουν ή δεν κατοχυρώνουν τα σήματα οι επιχειρήσεις; Ναι, θέλω να το πω ξεκάθαρα. Δεν κατοχυρώνουν τα σήματα οι επιχειρήσεις. Όντως; Ναι, δεν τα κατοχυρώνουν. Τουλάχιστον εγώ με όσους έχω μιλήσει τους προτρέπω κιόλας να το κάνουν.

36:46 Ίσως επειδή οι επιχειρηματίες με τους οποίους συνεργάζεσαι να έχουν μια καλή νομική συμβουλή που να τους παρέχει αυτή την υπηρεσία με τρόπο ο οποίος έχουν καταλάβει ότι είναι σημαντικό, αλλά κατά τη γνώμη μου δεν μπορώ να πω ότι συμβαίνει. Θα ήθελα να συμβαίνει. Έχεις δηλαδή περιπτώσεις που ένα πολύ καλό σήμα χάθηκε επειδή δεν έχει κατοχυρωθεί;

37:03 Φυσικά. Μα συγγνώμη, υπάρχει μια τεράστια παρανόηση την οποία θέλω να την πούμε και να την ξεκαθαρίσουμε. Χαίρομαι που μου δίνετε τη αφορμή κιόλας να το να το πούμε αυτό. Είναι άλλο πράγμα η καταχώρησή σας στο ΓΕΜΗ με τον τίτλο που έχετε. Είναι άλλο πράγμα η καταχώρησή σας στο domain name που έχετε η ιστοσελίδα του μαγαζιού σας. Είναι τελείως άλλο πράγμα. Εγώ πέφτω συνέχεια σε περιπτώσεις που μου λένε εντάξει, το κάναμε στο ΓΕΜΗ, είμαστε οκ. Δεν είστε οκ.

37:31 Το κάναμε στο domain name μας, είμαστε οκ. Δεν είστε οκ και προχωράνε τις ζωές τους. Ξαφνικά έρχονται εξώδικα από άλλες επιχειρήσεις με ίδιο τίτλο και αναγκάζονται να αλλάξουν το σήμα τους. Και ενώ έχουν πληρώσει και καλά κάνανε έναν γραφίστα ο οποίος τους έχει κάνει αυτή τη διαδικασία. Και το άλλο πράγμα και ήθελα να το χρησιμοποιήσω και ως αφορμή να το πω και αυτό. Όταν κάποια επιχείρηση ξεκινάει τη δραστηριότητά της, δε βασιζόμαστε στο γραφιστική- στη γραφιστική απεικόνιση που μας έκανε ένα agency, ένας γραφίστας, ένα οτιδήποτε. Κάνουμε έναν έλεγχο με δικηγόρο στις βάσεις δεδομένων που υπάρχουν για τα σήματα εκεί έξω. Γιατί ένας γραφίστας δεν είναι υποχρεωμένος, ούτε ένα agency το οποίο σου κάνει το identity της επιχείρησής σου να ξέρει αυτή τη διαδικασία. Εκτός αν στην πουλάει. Δεν ξέρω. Εκτός αν συνεργάζεται με δικηγόρο και σου το κάνει μόνος του.

38:21 Αυτό θα σου έλεγα ότι αν έχει συμβεί κάτι τέτοιο, το πρόβλημα ξεκινάει πιο πριν. Ότι σκεφτήκαν ένα όνομα ή μπορεί κάποιος να το σκέφτηκε το οποίο υπήρχε ήδη. Απλά δεν τους το είπε κανείς. Ναι, 100%. Και επίσης επειδή αν υπήρχε μια σύμβαση με την εταιρεία που σου έκανε την διαδικασία αυτή, θα διάβαζε κάποιος μέσα ότι δεν σου παρέχουν αυτή την υπηρεσία. Εμείς σου λέμε κι εμείς το βρήκαμε. Τώρα άμα είναι οκ, βρες το. Εμείς θα το βρούμε. Εμείς είμαστε μαρκετίστες.

38:49 Και είναι η διαδικασία που όπως είπες πριν και αυτή μπορεί να έχει μια χρηματοδότηση αν ξανανοίξει το πρόγραμμα. Πιστεύω θα ξανανοίξει. Συνήθως κάθε ένα τρίμηνο το ξανανοίγουν πάλι. Γίνονται πάρα πολλές αιτήσεις σε όλη την Ευρώπη. Δηλαδή ήδη εμείς κάναμε γύρω στις μπορεί και 20 αιτήσεις και πήραμε επιχορήγηση για πελάτες μας, το οποίο είναι τέλειο γιατί έχουμε πελάτες οι οποίοι κατοχυρώνουν πάρα πολλά πράγματα συνέχεια. Δηλαδή μπορεί να κατοχυρώσουν και ένα όνομα πιάτου, όνομα πιάτου.

39:12 Ονομασία πιάτου. Ναι, βεβαίως, το οποίο είναι τέλειο. Δηλαδή μπορείς να θέλεις να το πεις με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Υποθέτω πως μπορεί κάποιοι να έχουν παρακολουθήσει και στο social media και μια διαμάχη συγκεκριμένων εστιατορίων που υπάρχει εκεί έξω στο fast food, που υπήρχε μια διαμάχη που θεωρώ ότι μπορούσε να λυθεί νομικά ας πούμε. Αλλά θέλω να πω ότι επειδή έχουμε σχέσεις συνεργασίας οι οποίες είναι σταθερές με τους πελάτες μας, υπάρχει αυτή η δυνατότητα να κατοχυρώνουμε με πρακτικά με μηδενικό κόστος για αυτούς, μόνο με τα παράβολα, για να μπορούν να κάνουν αυτές τις διαδικασίες συνέχεια και να προστατεύουν αυτό που έχει. Ξαναλέω και πάλι αυτό έχει σημασία. Αυτό που έχει αξία για την επιχείρηση. Αυτό πρέπει να κατοχυρώνουμε.

39:50 Και όσο περνάν τα χρόνια και η επιχείρηση πάει καλά, αυτό αξίζει όλο και περισσότερο. Ακριβώς. Και είναι κρίμα να μην το έχεις δικό σου. Καταρχάς μπορείς να το πουλήσεις μετά. Δηλαδή σκεφτείτε το. Δηλαδή να έχεις ένα, να έχεις μια φανταστική επιχείρηση, να θες να την κάνεις franchise αύριο μεθαύριο και να σου έχουν κανιβαλίσει το σήμα τόσο πολύ και δεν το προστάτεψες ποτέ και δεν μπορείς να την πουλήσεις. Δηλαδή πόσο κρίμα είναι αυτό;

40:10 Ναι. Είναι κρίμα. Χρήσιμα όλα αυτά τα οποία μας είπες Θάνο σήμερα. Φίλοι μου ήρωες, ο Θάνος εξήγησε πράγματα τα οποία είναι μέσα στη ζωή και μέσα στην επιχειρηματικότητα. Το πρώτο κομμάτι έχει να κάνει με την ξεκάθαρη συμφωνία που κάνετε με τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεστε. Καθαρές κουβέντες εξαρχής και είναι όλα τακτοποιημένα. Το δεύτερο κομμάτι έχει να κάνει με μια μέριμνα που όλοι όσοι επιχειρούμε πρέπει να έχουμε απέναντι στην ίδια μας την επιχείρηση, στους ίδιους μας τους εργαζόμενους που υπολογίζουν όλοι σε μια φυσική συνέχεια. Πλέον ο νόμος μας δίνει τη δυνατότητα, όπως μας εξήγησε ο Θάνος Λοντάρης, με την αλλαγή στο κληρονομικό δίκαιο, αυτά να ρυθμιστούν από πριν. Και το τρίτο και πολύ σημαντικό και δημιουργικό και ευχάριστο θα έλεγα εγώ, είναι ότι ό, τι όμορφο και υπέροχο και γνωστό κάνει κάποιος στην εστίαση έχει τρόπο να το κατοχυρώσει και να το προστατεύσει.

41:09 Ακριβώς. Γενικά θέλω να κοιτάξεις την κάμερά σου Θάνο και να πεις στους φίλους μας, τους ήρωες της εστίασης, ποιος είναι ο ρόλος ενός δικηγόρου δίπλα τους. Νομίζω ότι ένας δικηγόρος λειτουργεί ως ένας επιχειρηματικός σύμβουλος, ο οποίος είναι και είναι πάντα στο πλευρό του πελάτη του. Πρωτίστως γιατί είναι και η νομική μας υποχρέωση να το κάνουμε. Είμαστε δεοντολογικά και νομικά υποχρεωμένοι να σας υποστηρίζουμε δίνοντας την καλύτερη δυνατή συμβουλή μας. Κανένας δικηγόρος δεν μπορεί να πάει αντίθετα στα συμφέροντά σας, να το πω έτσι πρακτικά. Είναι κάτι πάρα πολύ σπάνιο στους συμβούλους και θεωρώ ότι ένας δικηγόρος ο οποίος είναι σε μια, ειδικά σε μια επιχείρηση εστίασης που χρειάζεται συνέχεια υποστήριξη για διάφορα θέματα, θεωρώ ότι μπορεί να είναι ένας κρίσιμος συνεργάτης και να-να έχει την-- να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια επιχείρηση η οποία πάει καλά σε μια επιχείρηση που πάει πάρα πολύ καλά. Ως εκ τούτου, πιστεύω πως αν εμπιστευτείτε τους δικηγόρους σας και δημιουργήσετε μια καλή σχέση συνεργασίας όπου οι δικηγόροι θα ενημερώνονται για αυτό που κάνετε, θα ξέρουν τη δραστηριότητά σας, θα-θα τους-- θα έχετε αυτή τη σχέση εμπιστοσύνης και όχι ένα τηλέφωνο μια φορά το μήνα ότι ξέρεις έρχεται το ΣΕΠΕ ή έρχεται η εφορία και δηλαδή δε λειτουργούν έτσι οι σχέσεις. Οι σχέσεις για να χτιστούν και να έχουν αξία πρέπει να είναι σχέσεις σταθερές. Σχέσεις οι οποίες οι δικηγόροι θα ξέρουν ότι μπορούν να βασίζονται σε εσάς, αλλά και εσείς να βασίζεστε σε αυτούς. Αυτή είναι η γνώμη μου.

42:36 Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Εγώ ευχαριστώ. Φίλες και φίλοι ήρωες, ακούσατε πράγματα τα οποία είναι πολύ φρέσκα και πολύ πρόσφατα στην αλλαγή της νομοθεσίας. Ευχαριστώ πάρα πολύ το Θάνο Λοντάρη. Μας έχεις ενημερώσει πλήρως για ό,τι πιο τελευταίο υπάρχει. Μέχρι το επόμενο επεισόδιο να είστε όλοι καλά! Μην ξεχάσετε να κάνετε like και subscribe. Τα χρήσιμα τα μαθαίνετε από το Horeca Heroes. Ευχαριστώ πολύ!

43:02 Να μας, σου έκανα ένα μεγάλο λάθος τώρα, το οποίο ξέχασε από τη νομική της εκπαίδευση. Πήγε και είπε σε άνθρωπο που σπούδασε νομική έχεις πολύ χρόνο, μίλα, πες ότι θες. [γέλια] Όχι, δεν είπα αυτό. Είπα ότι έχουν. Ότι είπε ότι έχει χρόνο. Άρα έχουμε χρόνο. Μιλάω χαλαρά. Ναι, ναι, μίλα χαλαρά, μίλα χαλαρά. Και από τη Θεσσαλονίκη κιόλας.

43:17 Απλά, απλά είπα ότι ο επόμενος καλεσμένος έχει τον τρόπο να μας-να μας βγάλει έξω. Εντάξει, θα τα πούμε αύριο το απόγευμα πάλι εμείς. [γέλια] Κοιτάς και χαμογελάς. Είναι αυτό που λένε κυριολεκτικά ό,τι πεις θα χρησιμοποιηθεί εναντίον σου. Ναι, αυτό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί γιατί δεν προειδοποίησα ότι θα έγραφε. Οπότε χα!

43:39 [μουσική κλεισίματος]