Αν δεν ήταν διάσημος, θα τον άκουγες;
Κάτι που δεν ήξερεςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Πώς γίνεται ένας άνθρωπος να αποκτά οικονομική αξία απλώς και μόνο επειδή υπάρχει;
Σε αυτό το επεισόδιο εξετάζουμε τέσσερις μηχανισμούς της σύγχρονης διασημότητας:
- Πώς η φήμη αποσυνδέεται από το αρχικό έργο και γίνεται η ίδια προϊόν.
- Πώς οι celebrities και influencers εμπορεύονται τον πιο περιορισμένο πόρο της εποχής, την προσοχή μας.
- Πώς μεταφέρουν στα προϊόντα νοήματα, συναισθήματα και μια ψευδαίσθηση οικειότητας.
- Πώς η ίδια λογική έχει πλέον επεκταθεί σε όλους μας, μέσα από το personal branding και τα social media.
Τελικά, ακούμε κάποιον επειδή έχει πραγματικά κάτι να πει ή επειδή γνωρίζουμε ήδη το όνομά του;
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Ας κάνουμε ένα μικρό πείραμα. Ας υποθέσουμε ότι αύριο ανεβάσω στο Instagram μια φωτογραφία στην οποία κρατάω ένα μπουκάλι νερό. Τι θα συμβεί άραγε? Κατά πάσα πιθανότητα τίποτα το ιδιαίτερο. Θα την δούμε κάποιοι φίλοι μου, ίσως κάποιοι σου πατήσει like, ίσως ένας γνωστός μου σκεφτή τον λόγο για τον οποίο ανέβασα μια φωτογραφία κρατώντας ένα μπουκάλι νερό.
Ας υποθέσουμε όμως τώρα ότι την ίδια ακριβώς φωτογραφία την ανεβάζει ένας από τους διασημότερους ανθρώπους στον κόσμο. Ας πούμε ότι είναι ηθοποιός και είναι για παράδειγμα ο Τζορτς Κλούνι. Το νερό θα είναι το ίδιο, το μπουκάλι θα είναι το ίδιο και η φωτογραφία μπορεί να είναι ακόμα χειρότερη. Αλλά ξαφνικά το προϊόν αποκτά τεράστια δημοσιότητα, η μάρκα γίνεται αναζήτηση στο Google και η φωτογραφία αναδημοσιεύεται από εδώ και από εκεί.
Άρθρα γράφονται και εκατομμύριοι άνθρωποι βλέπουν ένα προϊόν, όχι απαραίτητος επειδή το προϊόν είναι ενδιαφέρον, αλλά επειδή το κρατούσε ο συγκεκριμένος άνθρωπος. Άρα τι έχει ακριβώς αξία εδώ, το προϊόν το ίδιο ή ο άνθρωπος που εμφανίζεται δίπλα του. Και μπορεί ένας άνθρωπος να παράγει οικονομική αξία απλώς και μόνο επειδή εμφανίζεται, επειδή υπάρχει.
Καλώς ήρθατε στο κάτι που δεν ήξερες. Είμαι ο Κυριάκος Ευθυνόπουλος και σήμερα θα μιλήσουμε για έναν από τους πιο ενδιαφέροντες μηχανισμούς της σύγχρονης κοινωνίας. Για τη στιγμή κατά την οποία η διασημότητα πάβει να είναι απλός αποτέλεσμα μιας επιτυχίας και γίνεται η ίδια το προϊόν. Ένα ξεκαθαρίσουμε κάτι εξ υπαρχής. Ότι σε αυτό το επεισόδιο δεν θα προσπαθήσω να πείσω ότι οι celebrities ή οι influencers δεν έχουν ταλέντο, ότι δεν εργάζονται ή ότι δεν παράγουν καμία πραγματική αξία.
Αυτό άλλωστε θα ήταν καταφάνως λανθασμένο. Άρα το ερώτημα είναι εντελώς διαφορετικό. Τι ακριβώς πουλά ένας διάσημος άνθρωπος όταν δεν πουλάει το τραγούδι του, την ταινία του ή το αθλητικό του επίτευγμα. Τι πουλάει όταν εμφανίζεται σε μια διαφήμιση, όταν παρουσιάζει ένα άρωμα ή όταν δημιουργεί μια εταιρεία. Όταν πληρώνεται για μια ανάρτηση στα social media.
Η απάντηση είναι ότι πουλάει τέσσερα πράγματα. Και αυτά τα τέσσερα πράγματα είναι τα τέσσερα σημεία του σημερινού επεισοδίου. Πρώτον, πουλάει την αναγνωρισιμότητά του. Δεύτερον, πουλάει την προσοχή του κοινού προς το πρόσωπό του. Τρίτον, πουλάει τα νοήματα, την οικειότητα και τους συμβολισμούς που έχουμε συνδέσει με το πρόσωπό του.
Και τέταρτον, και ιδιαίτερο σημαντικό στις μέρες μας, είναι ότι αυτή η λογική δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους influencers και τους celebrities. Έχει αρχίσει να επεκτείνεται σε όλους μας και ο καθένας από εμάς προσπαθεί να γίνει influencer στα πλαίσια της εργασίας του, της προσωπικής του ζωής ή σε οτιδήποτε άλλο. Όμως ας τα πάρουμε τα ζητήματα με τη σειρά.
Το πρώτο σημείο στο οποίο θα ήθελα να σταθώ έχει έναν τίτλο πολύ ξεκάθαρο. Η δημοσιότητα σιγά σιγά αποσυνδέεται από το αρχικό έργο. Συνήθως σκεφτόμαστε τη δημοσιότητα με έναν απλό τρόπο. Κάποιος κάνει κάτι πολύ καλά, γράφει ένα βιβλίο, βγάζει ένα τραγούδι, παίζει σε μια σημαντική ταινία, κερδίζει έναν αγώνα, δημιουργεί κάτι.
Το έργο γίνεται γνωστό και μέσα από το έργο γίνεται γνωστό και το πρόσωπο. Αυτή είναι μια φυσολογική σειρά των πραγμάτων. Πρώτα το έργο, μετά η αναγνωρισιμότητα. Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο η σειρά αρχίζει να αντιστρέφεται. Στην αρχή γνωρίζουμε κάποιον επειδή έκανε κάτι σημαντικό. Μετά από ένα σημείο, οτιδήποτε κάνει, θεωρούμε ότι είναι σημαντικό απλώς επειδή τον γνωρίζουμε, επειδή είναι αναγνωρίσιμος.
Αυτό λοιπόν είναι το πρώτο βασικό σημείο του επεισοδίου. Η αναγνωρισιμότητα μπορεί σταδιακά να αποσυνδεθεί από το αρχικό επίτευγμα που τη δημιούργησε. Ένας άνθρωπος γίνεται γνωστός επειδή έπαιξε σε μια ταινία, στη συνέχεια όμως η έξοδός του από ένα εστιατόριο είναι αυτή η οποία γίνεται είδηση. Η σχέση του γίνεται είδηση.
Οι διακοπές του γίνονται είδηση. Το τι φόρεσε γίνεται είδηση. Το γεγονός ότι δεν ανέβασε φωτογραφία για τρεις μήνες ή για τρεις ημέρες μπορεί να γίνει και αυτοείδηση. Παρακολουθούμε την ύπαρξή του και όχι τα έργα τα οποία παράγει. Ο Αμερικανός ιστορικός Daniel Burstein είχε περιγράψει ήδη από τη δεκαετία του 1960 τον celebrity ως τον άνθρωπο που είναι γνωστός για το γεγονός ότι είναι γνωστός.
Η φράση ακούγεται κάπως ηρωνική, αλλά στην πραγματικότητα περιγράφει με ακρίβεια έναν κύκλο. Και ο κύκλος αυτός πάει κάπως έτσι. Είσαι γνωστός. Άρα, τα μέσα ασχολούνται μαζί σου. Επειδή τα μέσα ασχολούνται μαζί σου, γίνεσαι ακόμα πιο γνωστός. Επειδή γίνεσαι περισσότερο γνωστός, αποκτάς μεγαλύτερη εμπορική αξία. Και επειδή αποκτάς μεγαλύτερη εμπορική αξία, τα μέσα, οι εταιρείες και οι πλατφόρμες έχουν ήδη μεγαλύτερο λόγο για να ασχολούνται μαζί σου.
Η φήμη αρχίζει να παράγει λοιπόν μεγαλύτερη φήμη. Κι όσο η φήμη μεγαλώνει, τότε το άτομο δεν χρειάζεται απαραίτητος να παράγει ένα εξωτερικό έργο, δηλαδή να εξωτερικεύσει το έργο του προς την κοινωνία. Το έργο του είναι η παρακολούθηση του εαυτού του. Ο ερευνητής Graham Turner είχε περιγράψει τη μαζική είσοδο συνηθισμένων ανθρώπων στα μέσα και την μαζική παραγωγή νέων σελέμπριττης, αντιπαραβάλλοντάς την με τα reality show, με τον καρντασιανισμό όπως λέγεται.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι φυσικά και όλοι αποκτούν την ίδια δύναμη μέσα από αυτό το σύστημα, από αυτό το μοντέλο προβολής. Πολλοί μπορεί να εμφανιστούν για λίγο και ξαφνικά να εξαφανιστούν. Ελάχιστοι καταφέρουν να μετατρέψουν αυτή την αναγνωρισιμότητα σε μια σταθερότητα και σε μια βιώσιμη επιλογή για να εξασφαλίσουν ουσιαστικά το μέλλον τους.
Άρα το πρώτο συμπέρασμα είναι το εξής. Η δημοσιότητα μπορεί να ξεκινήσει ως αποτέλεσμα ενός έργου, αλλά μετά από ένα σημείο μπορεί να αυτονομηθεί από το έργο αυτό που έχει παραχθεί και να αρχίσει να παράγει από μόνη της αξία. Και πόσο μάλλον οικονομική αξία. Δεύτερο σημείο στο οποίο θα σταθούμε σε αυτό το επεισόδιο είναι ότι ο σελέμπριτη αφού αποκτήσει τη φήμη, την αναγνωρισιμότητα ουσιαστικά μετά πουλάει την προσοχή που στρέφουμε προς το πρόσωπό του.
Για να καταλάβουμε γιατί η αναγνωρισιμότητα έχει τόση οικονομική αξία πρέπει να μιλήσουμε για έναν περιορισμένο πόρο. Και αυτός ο πόρος δεν είναι άλλος από την προσοχή, δηλαδή το attention. Ο Herbert Simon, ένας από τους σημαντικότερους μελετητές της λήψης αποφάσεων είχε διατυπώσει ήδη από το 1971 μια βασική παρατήρηση.
Όταν υπάρχει αυθονία πληροφοριών, δημιουργείται έλλειψη προσοχής. Και σήμερα έχουμε περισσότερη πληροφορία από οποιαδήποτε άλλη εποχή στο παρελθόν. Απειρά άρθρα, βίντεο, podcast, ταινίες, αναρτήσεις, ειδήσεις, διαφημίσεις. Μπορείς να κάνεις σκρόλ για ώρες, ίσως και μέρες, χωρίς να φτάσεις ποτέ στο τέλος. Η πληροφορία είναι σχεδόν απεριόριστη.
Η προσοχή μας όμως δεν είναι απεριόριστη. Η μέρα εξακολουθεί να έχει 24 ώρες. Δεν μπορείς να δεις τα πάντα, δεν μπορείς να διαβάσεις τα πάντα, δεν μπορείς να αξιολογήσεις κάθε προϊόν που περνά μπροστά από την οθόνη σου. Άρα κάθε δευτερόλεπτο της προσοχής μας έχει οικονομική αξία. Και εδώ βρίσκεται η πραγματική δύναμη του διάσημου προσώπου.
Ο celebrity, ο influencer μπορεί να σταματήσει το βλέμμα μας. Μέσα σε εκατοντάδες άγνωστα πρόσωπα, αναγνωρίζεις ένα γνωστό πρόσωπο και εκεί σταματάς. Ίσως μόνο για ένα δευτερόλεπτο, αλλά και πάλι. Σταματάς. Αυτό το δευτερόλεπτο είναι ακριβώς αυτό που προσπαθεί να αγοράσει μια εταιρεία. Γιατί όταν μια εταιρεία πληρώνει έναν celebrity, δεν αγοράζει μόνο το πρόσωπό του.
Αγοράζει την πιθανότητα εμείς να σταματήσουμε για να δούμε το πρόσωπό του. Να κοιτάξουμε, να θυμηθούμε, να συζητήσουμε, να αναζητήσουμε ενδεχομένως. Και ίσως στο τέλος, να αγοράσουν. Ο σελέπριτ υπομένως λειτουργεί κατά κάποιο τρόπο σαν ένας πολυσύχναστος δρόμος. Μια διαφημιστική πινακίδα σε έναν δρόμο, από τον οποίο περνούν εκατομμύρια άνθρωποι, έχει μεγαλύτερη αξία από μια πινακίδα σε έναν άδειο δρόμο.
Ο διάζημος άνθρωπος είναι αυτός ο πολυσύχναστος δρόμος. Η εταιρεία δεν πληρώνει μόνο την εικόνα του. Πληρώνει για την κυκλοφορία που περνάει κάτω από αυτή την εικόνα. Ο κοινωνιολόγος Ολβιέρ Ντρίσενς χρησιμοποιεί την έννοια του celebrity capital, δηλαδή του κεφαλαίου της διασημότητας. Η ιδέα πίσω από αυτό είναι ότι η δημόσια ορατότητα μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή κεφαλαίου.
Κάθε εμφάνιση, κάθε συνέντευξη, κάθε εξόφυνο, κάθε viral στιγμή ή κάθε δημόσια συζήτηση. Όλα αυτά αυξάνουν τη συνολική αναγνωρισιμότητα ενός ανθρώπου. Σαν μικρές καταθέσεις σε έναν λογαριασμό της προσοχής. Σε έναν λογαριασμό του attention. Και αυτός ο λογαριασμός μπορεί αργότερα να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά πεδία. Ένας ηθοποιός, για παράδειγμα, μπορεί να κάνει κάτι τελώς διαφορετικό και να λανσάρει ένα ποτό.
Μια τραγουδίστρια μπορεί να δημιουργήσει δική της εταιρεία καλλιτικών. ένας αθλητής μπορεί να δημιουργήσει σειρά ρούχων και ένας influencer μπορεί να ιδρύσει μια εταιρεία. Όλα αυτά ακούγονται πολύ γνωστά. Φυσικά η επιτυχία όλων αυτών δεν είναι εγγυημένη. Εξακολουθεί να χρειάζεται το προϊόν να είναι καλό, εξακολουθεί να χρειάζεται οργάνωση της εταιρείας, σωστή διοίκηση, διανομή, χρηματοδότηση.
Αλλά αυτό το οποίο έχει ενδιαφέρον είναι ότι ο celebrity ξεκινάει ήδη από την αρχή με ένα τεράστιο πλεονέκτημα. Δεν χρειάζεται πρώτα να πείσει τον κόσμο να τον κοιτάξει. Ο κόσμος κοιτάζει ήδη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εταιρεία Casamingos, μια εταιρεία τεκίλας που συνίδρισε ο Τζορτς Κλούνι μαζί με τον Ραντ Κέρμπερ και τον Μάικ Μέλντμαν.
Το 2017 η Diageo συμφώνησε να την αποκτήσει με συνολικό τίμημα της συναλλαγής που φτάνει μέχρι και το 1 δισεκατομμύριο δολάρια, ανάλογα φυσικά και με τη μελλοντική απόδοση της εταιρείας. Προφανώς, η επιτυχία της εταιρείας αυτής δεν οφειλόταν μόνο στο γεγονός ότι ο George Clooney ήταν διάσημος. Χρειαζόταν το καλό προϊόν, χρειαζόταν η ομάδα, χρειαζόταν και η στρατηγική.
Αλλά το όνομα Clooney έλυνε αμέσως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα κάθε νέας επιχείρησης. Πώς θα μάθει ο κόσμος ότι υπάρχω. Όταν ένα προϊόν συνδέεται με έναν παγκοσμίως γνωστό άνθρωπο, τότε η μάχη της πρώτης προσοχής έχει ήδη σε μεγάλο βαθμό κερδιθεί. Άρα το δεύτερο συμπέρασμα είναι το εξής. Ο σελέμπρητη δεν πληρώνεται απλώς επειδή είναι γνωστός.
Πληρώνεται επειδή μπορεί να μεταφέρει την προσοχή του κοινού σε οτιδήποτε τοποθετηθεί δίπλα στο όνομα ή στο πρόσωπό του. σωματική δύναμη και το αίσθημα της νίκης. Μια ηθοποιός μπορεί να συμβολίζει κομψότητα, πολυτέλεια ή ανεξαρτησία. Ένας μουζικός μπορεί να συμβολίζει αυθεντικότητα, ελευθερία ή ακόμα και ένα επαναστατικό πνεύμα.
Όταν το πρόσωπο αυτό συνδέεται με ένα προϊόν, το προϊόν προσπαθεί να δανειστεί αυτά τα χαρακτηριστικά. Το προϊόν δεν μας λέει μόνο «Είμαι ένα ρολόι». Μας λέει είμαι το ρολόι που φοράει ένας πετυχημένος άνθρωπος. Δεν μας λέει μόνο είμαι ένα άρωμα. Μας λέει είμαι το άρωμα που συνθέεται με αυτή την κομψότητα, τη γοητεία και τη ζωή που πιθανότατα θέλεις.
Δεν αγοράζουμε λοιπόν μόνο τη λειτουργία του προϊόντος. Αγοράζουμε και το σύμβολο. Αγοράζουμε κάτι που θέλουμε να πούμε στον ίδιο μας τον εαυτό. Ή κάτι που θα θέλαμε να γίνουμε. Φυσικά, ένα ρολόι δεν θα μας δώσει την επιτυχία του ανθρώπου που το διαφημίζει σε περίπτωση που απορρείται, ούτε ένα ζευγάρι παπούτσια θα μας δώσει το ταλέντο του αθλητή.
Μας δίνει όμως τη συμβολική σύνδεση. Και αυτή η σύνδεση είναι πραγματική εμπορική αξία. Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο στοιχείο. Η οικειότητα. Πολλές φορές δεν αισθανόμαστε ότι ο σελέμπριτη είναι ένας εντελώς άγνωστος άνθρωπος. Αισθανόμαστε ότι τον γνωρίζουμε. Έχουμε δει τις συνεντεύξεις του, γνωρίζουμε τη φωνή του, το χιούμορ του, την οικογένειά του, τις επιτυχίες του, τις δυσκολίες του ενδεχομένως.
Μπορεί να γνωρίζουμε περισσότερα για τη ζωή του, από όσο γνωρίζουμε για έναν άνθρωπο που μένει στο διπλανό διαμέρισμα στην πολυκατοικία. Οι ερευνητές Donald Horton και Richard Wall είχαν περιγράψει ήδη από το 1956 αυτή τη μονοπλευρή αίσθηση οικειότητας με τον όρο parasocial interaction δηλαδή στα ελληνικά παρακοινωνική αλληλεπίδραση.
Ο θεατής αισθάνεται ότι ο άνθρωπος στην οθόνη του μιλά προσωπικά. Με το χρόνο αυτή η επαναλαμβανόμενη αίσθηση μπορεί να δημιουργήσει μια ευρύτερη παρακοινωνική σχέση. Ξέρεις πώς μιλάει ο άλλος, πώς γελάει, ξέρεις περίπου τι απόψεις έχει και αισθάνεσαι ότι τον καταλαβαίνεις. Εκείνος όμως από την άλλη πλευρά δεν γνωρίζει καν ότι υπάρχεις.
Και εδώ έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε την σύγχρονη τάση των social media που έκαναν αυτή την οικειότητα ακόμη πιο ισχυρή. Ο σελέμπτη δεν εμφανίζεται πλέον μόνο σε μια ταινία ή σε μια επίσημη συνέντευξη. Μας μιλάει μέσα από το σπίτι του, κάνει stories από τον καναπέ του, μας παίρνει μαζί του στο αυτοκίνητο την ώρα που οδηγεί, μας δείχνει τι τρώει, μας λέει καλημέρα, μας δείχνει τις διακοπές του, πολλές φορές και την ίδια του την οικογένεια.
Κοιτάζει την κάμερα και λέει, λοιπόν εδώ θέλω να σας πω κάτι, είναι κάτι που ανακάλυψα. Και από εκεί αρχίζει η διαφήμιση. Όχι με τη μορφή της διαφήμισης, με τη μορφή της προσωπικής συμβουλής. Δηλαδή αξιοποιεί αυτή την οικειότητα για να σου δείξει ότι ουσιαστικά θέλει να σε βοηθήσει και ότι είναι δίπλα σου. Δεν φαίνεται να σου πουλάει σαν ένας άγνωστος πολιτής.
Φαίνεται να σου προτείνει κάτι ένας άνθρωπος που τον παρακολουθείς εδώ και χρόνια και ξέρεις το ίδιο το χρώμα του καναπέ του. Και εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη μετατόπιση. Η γειότητα δεν μετατρέπεται σε εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη μετατρέπεται σε επιρροή. Και η επιρροή μετατρέπεται σε οικονομική αξία. Άρα το τρίτο συμπέρασμα είναι το εξής.
Ο σελέμπριτη δεν μεταφέρει σε ένα προϊόν μόνο την προσοχή του κοινού. Μεταφέρει επίσης τα νοήματα, τα συναισθήματα και την οικειότητα που έχουν συσσωρευτεί γύρω από το πρόσωπό του. Και κάπως έτσι περνάω στο τέταρτο σημείο αυτού του podcast. Ο τέταρτος σημείο λοιπόν στο οποίο θα ήθελα να σταθώ είναι ότι η λογική του celebrity και του influencer καλός ή κακός, πιθανότατα κακός έχει υπεκταθεί πλέον σε όλους μας Μέχρι τώρα μιλάγαμε για τους celebrities ή για τους influencers προσζητώντας τους μια συγκεκριμένη ταυτότητα Τους λέγαμε επίσης ότι κάποιοι από αυτούς είναι ηθοποιοί, κάποιοι είναι τραγουδιστές, κάποιοι είναι αθλητές.
Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι η λογική αυτή δεν περιορίζεται πλέον μόνον σε αυτούς. Έχει αρχίσει να περνάει και στην καθημερινή επαγγελματική ζωή. Παλαιότερα κάποιος γινόταν πρώτο ηθοποιός, τραγουδιστής ή αθλητής και στη συνέχεια αποκτούσε κοινό. Σήμερα η ίδια απόκτηση ενός κοινού μπορεί να είναι το ίδιο το επάγγελμα. Το προϊόν μπορεί να είναι η προσωπικότητά σου, η καθημερινότητά σου, η αισθητική σου, η απόψη σου, η σχέση που δημιουργείς στα social media με το κοινό.
Η θεωρία χρησιμοποιεί όρους όπως το self-branding και το micro-celebrity. Το self-branding είναι η συστηματική παρουσίαση του εαυτού μας ως brand. Η λογική του micro-celebrity είναι ότι κάποιος διαχειρίζεται το κοινό του σαν βάση θαυμαστών. Παρουσιάζεται ως προσιτός, καλλιεργεί κοιότητα, δείχνει αυθεντικός και συγχρόνως διαχειρίζεται στρατηγικά την εικόνα αυτή της αυθεντικότητας.
Αυθεντικός βέβαια, αλλά με φωτισμό, με το σωστό μοντάζ, με προσεγμένο background και στρατηγική όρα της ανάρτησης φυσικά, γιατί θέλουμε να μας έψουμε τα περισσότερα βλέμματα πάνω μας. Βέβαια, αυτό δεν είναι απαραίτητα υποκρισία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το μέσο. Και στην πραγματικότητα αυτή είναι η οικονομία της προσοχής.
Να παραμένεις ορατός, άρα για να παραμείνεις ορατός πρέπει να εμφανίζεσαι. Να παράγεις περιεχόμενο, να επικοινωνείς, να επενθυμίσεις ότι υπάρχεις κι εσύ. Γιατί η προσοχή που κέρδισε σήμερα δεν είναι άλλωστε εγγυημένη για αύριο. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι πλέον αυτή η πίεση δεν αφορά μόνο τους influencers. Και εδώ θα ήθελα να σταθώ, γιατί πολλές φορές μπορεί να δείτε και τους εαυτούς σας σε αυτήν την κατάσταση, όπως το βλέπουμε όλοι μας.
Ο επιχειρηματίας πλέον πρέπει να έχει ένα personal brand. Ο επιστήμονας πρέπει να επικοινωνεί στο Instagram με διάφορα reels ή με διάφορα shorts την έρευνά του. Ο καλλιτέχνης πρέπει να προωθεί ο ίδιος το έργο του. Ο δικηγόρος να παρουσιάζει δημόσια γνώση. ο εργαζόμενος να δείχνει στο LinkedIn ότι εργάζεται, ότι συμμετέχει, ότι εξελίσσεται ότι πετυχαίνει τους στόχους του και να το δημοσιεύει δεν αρκεί επομένως πάντοτε το να κάνεις κάτι πρέπει να φαίνεται ότι κάνεις κάτι γιατί πολλές φορές αντιστρόφως αν δεν φαίνεται ότι κάνεις κάτι είναι σαν να μην το έκανες άρα λοιπόν δεν κάνεις κάτι, δεν παράγεις για να υπάρχεις υπάρχεις μόνο αν δείχνεις ότι το παράγεις Βέβαια, θα έπρεπε να παρουσιάσουμε και τον αντίλογο, ο οποίος είναι πολύ σημαντικός.
Ο αντίλογος λέει ότι αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Η δημόσια παρουσία μπορεί να βοηθήσει και καλές ιδέες να ακουστούν. Μπορεί να επιτρέψει σε ανθρώπους με πραγματική γνώση να βρουν κοινό, να την μοιραστούν και να επηρεάσουν ανθρώπους για καλό. Μπορεί να ανοίξει εμπειρίες σε ανθρώπους που παλαιότερα δεν θα είχαν την πρόσβαση με τα παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας.
και ένας κίνδυνος, να αρχίσουμε να συγχέουμε το έργο με την προβολή του έργου. Αλλά ο κίνδυνος στον οποίο θα ήθελα να σταθώ, είναι ότι έτσι πώς εξελίσσεται η κατάσταση, μπορεί να αρχίσουμε να συγχέουμε το έργο μόνο με την προβολή του, να αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο στην εικόνα, από ό,τι χρειαζόμαστε για την ίδια την εργασία.
Να μετατρέπουμε κάθε εμπειρία σε περιεχόμενο, και κάθε επιτυχία σε ανάρτηση, κάθε γνώση σε προσωπική διαφήμιση. Και κάποια στιγμή αναρωτιόμαστε, ζω κάτι ή παράγω την εικόνα ότι το ζω, δουλεύω ή παράγω την εικόνα ενός ανθρώπου που δουλεύει, εξελίσωμε ή διαχειρίζομαι τον πράντ ενός ανθρώπου που φαίνεται ότι εξελίσσεται. Άρα το τέταρτο συμπέρασμα και το τέταρτο σημείο αυτού του επεισοδίου είναι το εξής.
η κουλτούρα της διασημότητας δεν αφορά πλέον μόνο τους διασύμους. Έχει γίνει μοντέλο αυτοπαρουσίασης και για τον απλό επαγγελματία, για τον δημιουργό και για τον απλό χρήστη των social media. Χρειάζεται οπωσδήποτε μια διαχείριση για να μην γίνει η ίδια η προβολή αυτοσκοπός. Ας συνοψίσουμε λοιπόν σε αυτό το σημείο και κλείνοντας τα τέσσερα σημεία του σημερινού επεισοδίου.
Πρώτον, η διασημότητα ξεκινάει συνήθως ως αποτέλεσμα ενός έργου, αλλά μπορεί να αποσυνδεθεί από αυτό και να γίνει η ίδια το προϊόν. Δεύτερον, ο σελέμπριτη έχει οικονομική αξία επειδή συγκεντρώνει έναν περιορισμένο πόρο και αυτός ο πόρος είναι η προσοχή μας. Τρίτον, δεν μεταφέρει σε ένα προϊόν μόνο την αναγνωρισιμότητά του.
Μεταφέρει τα νοήματα, τα συναισθήματα και την οικειότητα που έχουμε συνδέσει με το πρόσωπό του. Και τέταρτον, η λογική του celebrity πλέον δεν περιορίζεται μόνο στους διασύμους και στους influencer. Έχει αρχίσει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουμε όλοι τον εαυτό μας. Και το self-branding έχει αρχίσει να κυριαρχεί στην επαγγελματική και την προσωπική μας ζωή.
Το δε παράδοξο της αναγνωρισιμότητας είναι ότι ο άνθρωπος ξεκινάει πλέον δημιουργώντας ένα έργο Το έργο δημιουργεί κοινό, το κοινό δημιουργεί αναγνωρισιμότητα Η αναγνωρισιμότητα δημιουργεί μπραντ Και μετά από ένα σημείο το μπραντ μπορεί να παράγει αξία ακόμα και χωρίς κανένα απολύτως έργο Χωρίς καμία παραγόμενη αξία να εξωτερικεύεται στον εξωτερικό κόσμο, στην κοινωνία και στην οικονομία Ο άνθρωπος δεν διαθέτει απλώς ένα προϊόν, ο άνθρωπος εν τέλει γίνεται το προϊόν.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο παράξενο σημείο της σύγχρονης οικονομίας. Ότι ορισμένοι άνθρωποι δεν πληρώνονται μόνο για να κάνουν κάτι, πληρώνονται για την ικανότητά τους να μας κάνουν να τους κοιτάμε. Και την επόμενη φορά που θα σταματήσουμε για να ακούσουμε κάποιον, κάποιον που θα μας τραβήξει την προσοχή μας και ιδιαίτερα στα social media, ίσως αξίζει να κάνουμε στον εαυτό μας μία απλή ερώτηση Τον ακούω επειδή έχει πραγματικά κάτι να πει ή επειδή γνωρίζω το όνομά του Αυτό ήταν το κάτι που δεν ήξερες Είμαι ο Κυριάκος Ευθυνόπουλος και αν βρήκατε κάτι ενδιαφέρον στο σημερινό επεισόδιο μπορείτε να το στείλετε σε έναν άνθρωπο με τον οποίο θα θέλατε να συνεχίσετε αυτή τη συζήτηση Μέχρι το επόμενο επεισόδιο να θυμάστε ότι το γεγονός ότι κάποιος κατάφερε να κερδίσει την προσοχή μας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι την αξίζει.
Να είστε όλοι καλά!
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
