Ο Βασιλιάς που Είδε το Τέλος να Έρχεται! | Μάθε Μύθο Κι Άστονε Επ. 34

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ένας πατέρας βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση, η οποία κυριολεκτικά είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου, της δικής του ζωής και του δικού του θανάτου. Στη μέση βρίσκεται μια γυναίκα που παρά τη θέλησή της πρόκειται να καταλάβει από πρώτο χέρι πως δεν ορίζει σε κανένα βαθμό τη ζωή της. Και μέσα σε όλα αυτά ένα μικρό παιδί, ένα αγοράκι, το οποίο πρόκειται να γίνει ένας από τους διασημότερους ήρωες ολόκληρης της ελληνικής μυθολογίας.

00:31 Πάμε να ξεκινήσουμε. Προσωρήσατε και πάλι εδώ. Μετά από τις καλοκαιρινές διακοπές, που ελπίζω να ξεκουραστήκατε, είμαστε και πάλι εδώ με το πρώτο επεισόδιο της δεύτερης σεζόν του podcast, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί με μία και μόνο λέξη. Ηρωική. Όπως σας είχα πει και στο τέλος της προηγούμενης σεζόν, φέτος θα ασχοληθούμε με τους ήρωες της ελληνικής μυθολογίας.

01:27 Πέρσι χτίσαμε μαζί τον κόσμο των ελληνικών μύθων και είπαμε πολλά και διάφορα για πολλούς και διάφορους, κυρίως τιτάνες, θεούς, θεότητες γενικά, ενώ είχαμε κλείσει με την επεισοδιακή τουλάχιστον δημιουργία του ανθρώπινου γένους. Τώρα που το σκηνικό έχει στηθεί, έχει έρθει η ώρα προβολέας να πέσει πάνω στο ανθρώπινο γένος και μάλιστα στους σπουδαιότερους εκπροσώπους του στην αρχαία ελληνική μυθολογία, στους ήρωες.

01:59 Θα γνωρίσουμε σιγά σιγά τα γέννη των ηρώων, θα τους ακολουθήσουμε από κοντά στις περιπέτειές τους, θα δούμε πώς και γιατί έκαναν ό,τι έκαναν, ποιους γνώρισαν στον δρόμο, πώς επηρέασαν ολόκληρη τη ροή των πραγμάτων της ελληνικής μυθολογίας και φυσικά πώς ολοκληρώθηκαν οι επεισοδιακές τους ζωές που τις έζησαν με τρόπο που στο μυαλό των αρχαίων Ελλήνων τουλάχιστον τους έκανε πραγματικά θάνατος.

02:27 Φυσικά, όπως ήδη ξέρετε, η ελληνική μυθολογία δυστυχώς δεν μας δίνει ένα ωραίο ημερολόγιο που να λέει πρώτα έζησε ο Τάδε Ήρωας, μετά ο Άλλος και μετά ο Ηρακλής. Πολλές από αυτές τις ιστορίες εξελίσσονται παράλληλα, μπλέκονται μεταξύ τους και πολλές φορές οι ίδιες οι αρχαίες πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα. Οπότε, τι θα κάνουμε για να μην χάσουμε την μπάλα?

02:53 Θα προσπαθήσουμε να ακολουθήσουμε όσο μπορούμε τη σειρά των γενναιών Αλλά όταν ξεκινάμε την ιστορία ενός μεγάλου ήρωα Δεν θα τον αφήνουμε στα κρύα του λουτρού, στη μέση για να πεταχτούμε κάπου αλλού Θα γνωρίζουμε την ιστορία του και μετά θα προχωράμε στον επόμενο Και όσο προχωράμε θα αρχίσετε κι εσείς να βλέπετε κάτι πολύ ενδιαφέρον και ωραίο Οι ιστορίες που στην αρχή φαίνονται διακριτές και ξεχωριστές μεταξύ τους θα αρχίσουν να ενώνονται και να περιπλέκονται.

03:24 Δηλαδή, ήρωες που έχουμε ήδη γνωρίσει θα εμφανίζονται στις ιστορίες άλλων ηρώων. Τα παιδιά τους θα γίνονται οι πρωταγωνιστές της επόμενης γενιάς. Παλιές κατάρες και παλιές έχθρες θα επιστρέφουν χρόνια αργότερα. Μέχρι που στο τέλος, σχεδόν όλοι αυτοί οι δρόμοι θα μας οδηγήσουν στο ίδιο μέρος. Αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί.

03:47 Ετοιμαστείτε λοιπόν για κατορθώματα, άθλους, τέρατα, δύσκολες αποφάσεις, σκοτεινές στιγμές και όλα όσα ξεχωρίζουν τον ήρωα από όλους εμάς τους απλούς ανθρώπους Η αρχή μας για φέτος θα γίνει από το Άργος Άργος, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας με πλούσια ιστορία και μυθολογία. Κάποτε υπήρχε εκεί ένας βασιλιάς που λεγόταν Ακρίσιος και πρέπει να τον φανταστούμε στο παλάτι του να περπατά διαρκώς ανήσυχος.

04:33 Ο λόγος, όσο κι αν το θέλει, όσο κι αν το προσπαθεί, δεν έχει έναν γιο για να καθίσει στο θρόνο του όταν εκείνος πεθάνει και να γίνει διάδοχος. Δεν είναι ότι δεν έχει κανένα παιδί, έχει μία πανέμορφη κόρη, την νεαρή Δανάη, αλλά δεν είναι το ίδιο. Έχει προσπαθήσει τα πάντα, οπότε πλέον έχει εναποθέσει τις ελπίδες του στον θεό Απόλλωνα που μέσω της πηθείας των δελφών θα του δώσει μία οριστική απάντηση.

05:03 Πρόκειται ποτέ να αποκτήσει γιο ή τζάμπα προσπαθεί. Δυστυχώς για εκείνον, η πηθεία του επιβεβαίωσε αυτό που φοβόταν. Δεν θα αποκτούσε ποτέ του γιο και αυτό δεν ήταν το χειρότερο πράγμα που άκουσε από τα χείλη της εκείνη τη μέρα, καθώς πληροφορήθηκε πως κάποια στιγμή στο μέλλον θα έβρισκε τον θάνατο από τον γιο που θα αποκτούσε η κόρη του, δηλαδή από τον εγγονό του.

05:30 Αυτός ο χρησμός αλλάζει τα πάντα. Πλέον το μέλημα του ακρίσιου δεν είναι να αποκτήσει γιο, αλλά να μην αποκτήσει ποτέ γιο η κόρη του, η Δανάη. Παρά το γεγονός πως βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου όλα είναι πιθανά, ο βασιλιάς δεν πρόκειται να σκοτώσει την κόρη του. Αυτό που τελικά αποφασίζει είναι να την απομονώσει φυλακίζοντάς την ώστε να μην μείνει ποτέ έγκυος. Έτσι η Δανάη πρόκειται να περάσει τη ζωή της μέσα σε έναν χάλκινο θάλαμο στην κορυφή ενός πύργου ή κάτω από τη γη, ανάλογα τον αρχαίο συγγραφέα που ακολουθούμε και εμπιστευόμαστε.

06:08 Η Δανάη φίλες και φίλοι δεν έχει κάνει τίποτα. Φυλακίζεται εξαιτίας ενός παιδιού που δεν έχει ακόμη καν αποκτήσει επειδή ο πατέρας της προσπαθεί να αποτρέψει κάτι που του έχουν πει ότι θα συμβεί στο μέλλον. Περνά τις ημέρες της απομονωμένη βλέποντας ουσιαστικά μόνο τον ουρανό από το άνοιγμα του θαλάμου. Έχω μερικά ενδιαφέροντα πραγματάκια να σας πω για τον θάλαμο αυτό, διότι κάποιος στην αρχαιότητα ισχυρίστηκε ότι επισκέφθηκε το σημείο που βρισκόταν στο Άργος.

06:41 Επομένως, πάμε να ανοίξουμε ένα παράθυρο στον χώρο και τον χρόνο και να τον ακολουθήσουμε να δούμε τι είδε εκεί και τι του είπαν για τον θάλαμο αυτό οι κάτοικοι της περιοχής. Τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν, πολλούς αιώνες μετά τις πρώτες ιστορίες που θα ακούστηκαν και θα γράφτηκαν για τον Περσέα, ο αγαπητός μου περιηγητής Παυσανίας επισκέφθηκε το Άργος και εκεί είδε κάτι πολύ ενδιαφέρον.

07:15 Ένα υπόγειο οικοδόμημα πάνω από το οποίο, όπως γράφει, βρισκόταν κάποτε ο Χάλκινος Θάλαμος που είχε κατασκευάσει ο Ακρίσιος για να φυλάξει ή να φυλακίσει, θα έλεγα καλύτερα, την κόρη του τη Δανάη. Βέβαια, όπως μας λέει, ο ίδιος ο Χάλκινος Τάλαμος δεν υπήρχε πια Σύμφωνα με τον Παυσανία, τον είχε κατεδαφίσει ο Περίλαος όταν έγινε τύρανος κι αυτός με τη σειρά του Το υπόγειο οικοδόμημα όμως εξακολουθούσε να υπάρχει και να συνδέεται με την ιστορία της Δανάης Εδώ υπάρχει μία λεπτομέρεια που κάνει αυτή τη μαρτυρία του Παυσανία ακόμα πιο ενδιαφέρουσα γιατί ο ίδιος ο Παυσανίας δεν ήταν άνθρωπος και συγγραφέας που απλά πίστευε άκρητα ότι του έλεγαν οι ντόπιες της πόλης που επισκεπτόταν.

08:05 Μάλιστα, λίγο πριν αναφέρει το συγκεκριμένο οικοδόμημα, αμφισβητεί ξεκάθαρα κάποιες άλλες ιστορίες που του έλεγαν στο Άργος και σχολιάζει ότι ακόμα και οι ίδιοι αργοί εξηγητές, ξεναγοί δηλαδή, οι ντόπιοι, γνώριζαν πως δεν ήταν αληθινά όλα όσα διηγούνταν, αλλά ήταν δύσκολο να αλλάξουν όσα είχε συνηθίσει να πιστεύει ο κόσμος μέχρι τότε.

08:29 Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο Παυσανίας αμφισβητεί συγκεκριμένα την ιστορία για τον θάλαμο της Δανάης. Δεν λέει κάτι τέτοιο. Μας θυμίζει όμως ότι ούτε οι ίδιοι οι αρχαίοι Έλληνες αποδέχονταν απαραίτητα κάθε τέτοια παράδοση χωρίς δεύτερη σκέψη. Και φυσικά ούτε εμείς σαφώς σήμερα μπορούμε να πούμε ότι όντως αυτό το οικοδόμημα ήταν πράγματι η φυλακή της Δανάης.

08:54 Το ενδιαφέρον μας εδώ είναι διαφορετικό και είναι το εξής. Αιώνες μετά τη δημιουργία αυτού του μύθου, οι άνθρωποι στο Άργος εξακολουθούσαν να συνδέουν ένα πραγματικό σημείο, ένα πραγματικό χώρο, ένα οικοδόμημα της πόλης του με την ιστορία της. Εμείς ακούμε ότι ο Ακρίσιος σύμφωνα με το μύθο φυλάκισε εκεί τη Δανάη και φανταζόμαστε έναν μυθικό τόπο.

09:19 Ένας επισκέπτης τότε όμως του αρχαίου Άργους μπορούσε να περπατήσει μέσα στην πόλη και κάποιος να του δείξει εκεί ένα συγκεκριμένο σημείο και να του πει εδώ έγινε αυτό. Στο Άργος λοιπόν ο μύθος της Δανάης κατά κάποιο τρόπο είχε τη δική του διεύθυνση. Δυστυχώς όταν στην ελληνική μυθολογία μιλάμε για μια πανέμορφη νεαρή κοπέλα τότε θα πρέπει σύντομα να περιμένουμε ότι θα τραβήξει το ενδιαφέρον των θεών όπως τελικά θα γινόταν και με την περίπτωση της Δανάης που κέντρισε το βλέμμα του Δία.

10:03 Ο Δίας ωστόσο δεν αποφάσισε να σπάσει την πόρτα αυτού του απομονωμένου θαλάμου και να εισβάλλει από το πουθενά. Αλλά από το πουθενά αντίστοιχα άρχισε να πέφτει από τον ουρανό μία μυστηριώδης χρυσή βροχή που γέμισε τον χώρο. Λίγο καιρό μετά η νεαρή κοπέλα, δίχως να το γνωρίζει πώς ακριβώς και τι, έμεινε έγκυος και αργότερα ακόμα έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο αγοράκι, τον Περσέα, και από την πρώτη στιγμή γνωρίζει πως πρέπει να το κρατήσει αυτό κρυφό υπό τον φόβο να το μάθει ο πατέρας της.

10:41 Πράγματι, καταφέρνει να τον κρατήσει κρυμμένο για αρκετούς μήνες, αλλά δυστυχώς ή ευτυχώς, φίλες και φίλοι, τα μωρά κλαίνε και ένα τέτοιο κλάμα έμελε να προδώσει το μεγάλο της μυστικό. Ο Ακρίσιος είναι εξοργισμένος, αλλά θα συμφωνήσετε μαζί μου πως θα πρέπει να αισθανόταν και εξαιρετικά φοβισμένος, διότι έβλεπε πως δεν μπορούσε να αποτρέψει τον χρησμό που προμείνει το θάνατό του.

11:04 Απαιτεί να μάθει ποιος είναι ο πατέρας του Περσέα, πράγμα εξαιρετικά λογικό, καθώς δεν μπορεί να διανοηθεί πώς κάποιος θνητός κατόρθωσε να μπει στο θάλαμο της Δανάης και να την αφήσει έγκυο. Και όντως δεν επρόκειτο για θνητό, μόνο που όταν η Δανάη απάντησε ότι ο Δίας ήταν ο πατέρας, ο Ακρίσιος δεν την πίστεψε και οκ δεν μπορούμε να τον αδικήσουμε κιόλας.

11:27 Μια πηγή αναφέρει πως ο Ακρίσιος θεωρεί την τροφό της Δανάης που την είχε κλείσει μαζί της στο θάλαμο συνεργώς στην υπόθεση και τη σκοτώνει. Δεν επιβεβαιώνεται από άλλες πηγές αλλά είναι ενδεικτικό της ψυχολογικής του κατάστασης αν μη τι άλλο. Το σημαντικό εδώ όμως είναι να πούμε ότι ο χρησμός πλέον έχει περάσει από το υποθετικό στο πραγματικό.

11:50 Στο μυαλό του ακρίσιου δεν υπάρχει πλέον η σκέψη απλά ότι μπορεί η κόρη του στο μέλλον να γεννήσει έναν εγγονό που θα τον σκοτώσει, αλλά το βλέπει όλο αυτό ζωντανό μπροστά του σχεδόν ως βεβαιότητα. «Και τώρα τι κάνουμε» θα πρέπει να σκέφτηκε. Δεν είχε και πολλές επιλογές και η πρώτη που του πέρασε από το μυαλό ήταν και η πιο δύσκολη.

12:14 Αλλά όχι, δεν θα μπορούσε να του σκοτώσει έτσι εν ψυχρό. Όχι επειδή μόνο δεν θα άντεχε το να σκοτώσει την κόρη και τον εγγονό του, αλλά κυρίως διότι φοβόταν τον Δία και τις Ερηνίες που θα έφερναν αναμφίβολα μια πολύ βαριά τιμωρία για έναν τέτοιο φόνο. Η λύση που επιλέγει είναι μία που του επιτρέπει να μοιχήσει ο ίδιος το αίμα τους, αλλά ουσιαστικά έμεσα να τους παραδώσει στον θάνατο.

12:42 Βάζει τη Δανάη και τον μικρό Περσέα σε μία ξύλινη μεγάλη λάρνακα και τη ρίχνει στη θάλασσα. Μάνα και γιος λοιπόν δέχονται τα χτυπήματα της θάλασσας. Φυσά δυνατός άνεμος, η Δανάη φοβάται, κλαίει, κρατά τον μικρό Περσέα στην αγκαλιά της και εκείνος κοιμάται. Η μητέρα καταλαβαίνει τον κίνδυνο, το βρέφος όχι. Μετά από αυτήν την εφιαλτική νύχτα στη θάλασσα, ένα κύμα σηκώνει τη Λάρνακα και τελικά την αφήνει πάνω σε στέρεο έδαφος.

13:13 Υπάρχει σε μεταγενέστερες αφηγήσεις του μύθου το θέλημα του Δία εδώ να μην χαθούν στη θάλασσα και η εντολή που έδωσε στον Ποσειδώνα για να τους σώσει. Τελικά η Λάρνακα ξεβράζεται στο νησί της Σερήφου. Έχουν σωθεί από τη μανία της θάλασσας αλλά είναι ακόμα παγιδευμένοι μέσα στη Λάρνακα. Για καλή του στοίχη όμως από την ακτή περνά ένας ψαράς, ο Δίκτης, ο οποίος αργότερα θα μάθαιναν πως ήταν και αδερφός του βασιλιά της Σερήφου.

13:44 Κρατήστε το αυτό για το επόμενο επεισόδιο. Ο Δίκτης λοιπόν βρίσκει τη Λάρνακα, την ανοίγει, βλέπει μέσα τη Δανάκη των Περσέα, τους παίρνει στο σπίτι του και επειδή και ο ίδιος δεν είχε καταφέρει να αποκτήσει παιδί με την γυναίκα του και είχαν πολύ αγάπη να δώσουν, φροτίζουν τη μητέρα και το παιδί σαν δικούς τους ανθρώπους.

14:06 Το παιδί που ο Ακρίσιος έριξε στη θάλασσα για να μην εκπληρωθεί ο χρησμός είναι πλέον ασφαλές στη Σέριφο. Και κάπου εδώ αρχίζει ουσιαστικά η δική του ιστορία. Γιατί μέχρι τώρα Περσέας δεν έχει κάνει απολύτως τίποτα. Ούτε τέρατα έχει σκοτώσει, ούτε πριγκίπισες έχει σώσει, δεν έχει ιδρύσει πόλης. Μιλάμε απλώς για ένα παιδάκι που γεννήθηκε κυρίως εξαιτίας ενός χρησμού που προέβλεπε τον θάνατο του παππού του και επέζησε από την προσπάθεια εκείνου να τον αποφύγει.

14:50 Στο επόμενο επεισόδιο όμως το παιδί αυτό θα μεγαλώσει και θα αρχίσει να παίρνει την κατάσταση στα χέρια του Διότι τελικά το νησί της Σερήφου δεν είναι τόσο φιλόξενο όσο ήταν ο δείκτης και η γυναίκα του Ο αδελφός του ψαρά είχε άλλα σχέδια Σήμερα στο Patreon, στο επεισόδιο που θα συνεχιστεί και φέτος για όσους και όσες από εσάς είστε λίγο πιο πορωμένοι ας πούμε με τη μυθολογία και θέλετε να βλέπετε και πίσω από τις λεπτομέρειες και πίσω από τα όσα σας αναφέρω εδώ, στα ενδότερα του podcast Μάθε Μύθο Κιάστονε, θα πάμε πίσω από την μέσα σε εισαγωγικά κανονική ιστορία του Περσέα και θα δούμε όσα αφήσαμε εκτός από την ιστορία του.

15:36 Τις διαφορετικές εκδοχές δηλαδή για τη Δανάη και τη γέννηση του Περσέα, τον μυστηριώδη ρόλο ενός άνδρα που λεγόταν Πρίτος, Τι ακριβώς συνέβη με τη χρυσή βροχή, την τροφό που βοήθησε να κρυφτεί ο μικρός Περσέας, αλλά και τις διαφορετικές παραδόσεις για τη σωτηρία της Λάρνακας. Και στο τέλος θα δούμε και κάτι ακόμα πιο ενδιαφέρον.

15:58 Θα συγκρίνουμε την ιστορία του Περσέα με τη Λάρνακα με την βιβλική ιστορία του Μωυσή και θα δούμε γιατί το μοτίβο του παιδιού που αφήνεται στο νερό και επιβιώνει εμφανίζεται σε τόσο διαφορετικούς πολιτισμούς. Καλή σεζόν να έχουμε Όπως καταλαβαίνετε τώρα μπαίνουμε στο ψητό Της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας Έχουμε να πούμε πάρα πάρα πολλά Φέτος Οπότε ελπίζω να είστε έτοιμοι Και να με ακολουθήσετε σε αυτό Το μαγευτικό ταξίδι Αν είστε καινούργοι στην παρέα μας Μην ξεχάσετε να ακολουθήσετε το podcast Σε όλες τις πλατφόρμες που μπορεί να το ακούτε Ή να το βλέπετε εδώ στο youtube Και βάλτε και 5 αστεράκια μας σας αρέσει έτσι για να μεγαλώνει η παρέα μας.

16:39 Όπως και να έχει, σας ευχαριστώ πολύ που ήσασταν εδώ αυτή την πρώτη εβδομάδα σε αυτό το πρώτο επεισόδιο. Με όσους και όσες από εσάς βρίσκεστε στο Patreon θα τα πούμε αμέσως μετά. Με τους υπόλοιπους και τις υπόλοιπες ήμουν ο Κωνσταντίνος και θα σας δω την επόμενη εβδομάδα στο νέο επεισόδιο του podcast Μάθε Μύθο Κιάστονε γιατί κάπου, κάποτε μπορεί να σας χρειαστεί.

17:03 Να είστε καλά!