Μια Κυριακή από τη ζωή της Μαριάννας Κορομηλά
Μια Κυριακή από τη ζωή σουΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Δηλώνει αφηγήτρια και θεωρεί τον εαυτό της τυχερό, γιατίπρόλαβε να γνωρίσει μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια.
Είναι συγγραφέας, ιστορικός, ξεναγός και ραδιοφωνική παραγωγός.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
ΣΚΑΙ ΠΟΤΚΑΣΤ Μια Κυριακή από τη ζωή της Μαριάννα Σκορομιλά Είναι συγγραφέας, ιστορικός, ξεναγός, ραδιοφωνική παραγωγός Είναι αυτή η σωστή σειρά για να συστηθείτε Ναι, μια χαρά είναι Και αν ρωτήσει κάποιος τι δουλειά κάνετε, τι θα του πείτε Δουλειά, δουλειές πολλές κάνω και έχω κάνει πολλές δουλειές Και για βιοπορισμό κυρίως Αλλά αν ήταν να πω ένα πράγμα γιατί δεν μπορείς να πεις συγγραφέας και ιστορικός και αυτά και εκείνα.
Θα έλεγα ότι είμαι αφηγήτρια. Παλιά έλεγα ως έναν βαθμό ότι είμαι παραμυθού, αλλά νομίζω το αφηγήτριο είναι καλύτερο. Δηλαδή έχω σπουδάσει ιστορία, όταν διηγούμε την ιστορία είναι μια αφήγηση. Δεν μου αρέσει ο τίτλος ιστορικός, γιατί αυτά που έμαθα τα μεταφέρω, τα φτιάχνω. Χρειάζεται να τα προσαρμόζετε κιόλας. Ε βέβαια, φυσικά. Άλλωστε αυτή να πω είναι η δουλειά και του καθηγητή του πανεπιστημίου που δεν είμαι αλλά και του ξεναγού που είμαι.
Δηλαδή ανάλογα με τον κόσμο που έχεις μπροστά σου, ανάλογα με το επίπεδο των ανθρώπων, με την καταγωγή των ανθρώπων, αν είναι Ελβετή ή Κρητική ας πούμε ή οτιδήποτε, αν είναι αρχιτέκτονες ή δεν ξέρω τι, πρέπει σαφώς ο ξεναγός και γι' αυτό είναι και απαραίτητος ο ξεναγός, για να σου δείξει πράγματα πρέπει να προσαρμόσει αυτά που έχει να πει στο επίπεδο των ανθρώπων που έχει να τους θα δείξει Που γεννηθήκατε?
Στην Αθήνα Υπάρχει μια ανάμνηση από την παιδική σας ηλικία που ακόμη και σήμερα είναι πολύ φωτεινή, πολύ καθαρή Πολλές Αγαπώ πολύ τη θάλασσα γιατί μεγάλωσα στο παλιό φάλυρο Είμαι πολύ τυχερή που μεγάλωσα στο παλιό φάλυρο γιατί ήταν τότε χωματόδρομοι παίζαμε στο δρόμο όλη την ημέρα θάλασσα, στον πάτη αυτά αλλά από τις πιο ζωηρές ίσως αναμνήσεις που έχω η μητέρα μου είναι από το Κάιρο είναι Καϊρινή που λέμε, Αιγυπτιώτες από κοντά μας λένε οι Αιγυπτιώτες όταν είναι κάποιος από την Αίγυπτο και πήγαινα κάθε τόσο να δω τη γιαγιά μου και έτυχε μια φορά να είμαι εκεί μικρό κοριτσάκι, πρώτη δημοτικού νομίζω πήγαινα που έγινε ο βομβαρδισμός στο κανάλι του Σουέζ.
Ήταν που ο Νάσερ είχε κρατικοποίησει το κανάλι του Σουέζ οπότε τον χτυπήσανε οι Βρετανοί, οι Ισραηλινοί και θυμάμαι στο σπίτι της γιαγιάς να βάζουμε στα παράθυρα στρώματα και τέτοια για τον βομβαρδισμό γιατί φοβόντουσαν μήπως βομβαρδιστεί και το Κάιρο και αυτό το θυμάμαι έτσι πολύ έντονα. Ωραίο ήτανε, θέλω να πω. Σαν εμπειρία.
Για ένα παιδί Επειδή δεν έγινε τίποτε κακό στο τέλος φαντάζομαι Ναι, ναι, ναι, αλλά όλο αυτό το ανακάτεμα που άλλαξε η όψη του σπιτιού, η κίνηση, οι ομιλίες Όλα αυτά ήταν ωραίο, δεν είχα καταλάβει τίποτα πώς και τι Αλλά μετά έμαθα πολλά Διαπιστώσατε κάποια στιγμή ότι μπορεί να είστε φτιαγμένοι από διαφορετικό υλικό σε σχέση με τους άλλους Όχι, γιατί το λέτε αυτό Κάποιοι είναι πιο ιδιαίτεροι για να μην πω πιο ξεχωριστοί Νιώσατε ποτέ έτσι Από παιδί κυρίως όχι αργότερα Κοίταξε από παιδί είχα ρίξει ύψος όσο είμαι τώρα Όταν ήμουν πολύ μικρό κορίτσι Οπότε περνούσα και τις μαθητριές μου στο σχολείο ένα κεφάλι Το οποίο αυτό σε ξεχωρίζει Είναι δυσάρεστο δεν ευχαριστώ Γιατί είμαστε στο σχολείο ας πούμε στην πρώτη γυμνασίου όλες οι κοπέλες βέβαια παρθυναγωγείο και εμένα το κεφάλι μου έβγαινε οπότε σε έβλεπε και ο καθηγητής κατευθείαν και που να κάνεις ζαβόλια αυτά δεν είναι καλά πράγματα και ναι με αυτή την έννοια μετά όταν ήμουν από παιδί πολύ μικρή φορούσα γυαλιά τα οποία δεν μ' αρέσαν
καθόλου φυσικά με λέγανε Τζαμαρία Κορομιλά τα παιδιά που ξέρουμε ότι τα παιδάκια γενικώς έχουν μέσα τους έτσι ένα διαβολάκι. Ένα φονικό ένστικτο. Το λέω διαβολάκι εγώ οπότε δεν φορούσα γελιά αλλά αυτό με ξεχώριζε από τα άλλα τα παιδιά. Εσείς όμως δεν νιώθατε διαφορετικοί λόγω γελιών. Θα σας πω μετά από πολλά χρόνια ο Κώστας Μητρόπουλος, ο πολύ σημαντικός, εξαιρετικός γελιογράφος στο Βήμα και στα Νέα, είχε ένα παιδί που φαίνεται ότι είχε και αυτό μοιοπία και έκανε πάρα πολλά σκίτσα με παιδάκια πρώτη στην πραγματικότητα έτσι προσέγγιση αυτού που έχει γίνει τώρα και πάρα πολύ της μόδας πια ότι να είμαστε διαφορετικοί κτλ. Νομίζω ότι ο Μητρόπουλος ήταν από τους πρώτους που έκαναν συμπερίληψη που έκανε αυτό το πράγμα για το δικό του το παιδί Πώς διαλέξατε το αντικείμενό σας το αντικείμενο αυτό που δεν είναι ένα που είναι πολλά αυτό που είπα της αφήγησης δηλαδή εντάξει σπούδασα ιστορία σπούδασα φιλοσοφία πήγα σχολή ξεναγών αυτά τα θεωρώ όλα χρήσιμα πράγματα
έτσι ώστε να διαμορφώσεις το δικό σου επαγγελματικό βίο τη δική σου σταδιοδρομία αλλά ταυτόχρονα για μένα και πιστεύω και για πολλούς άλλους ανθρώπους να διαμορφώσει και τη ζωή σου μαζί Ξέρατε δηλαδή τι δουλειά θέλετε να κάνετε Όχι ακριβώς, όχι από την αρχή απλώς φέτος συμπληρώνω 60 χρόνια που εργάζομαι οπότε μία από τις πρώτες δουλειές που έκανα πριν από τη Χούντα, έκανα εκπομπές στο ραδιόφωνο στην ΕΡΤ, ΕΙΡ τότε, στο ΕΙΡ, δεν υπήρχε τηλεόραση και ήταν στο υπόγειο του Ζαπίου το οποίο δεν ξέρω τώρα για ποιο λόγο είναι κλειστό τόσα χρόνια. Εκεί πήγαινα και εγώ το 1966.
Είχα αρχίσει να δουλεύω από 16 χρόνια, είπαμε το 1966 λοιπόν άρα ήμουνα στην αγορά. Οπότε έκανα μια σειρά εκπομπές που ήταν επαγγελματικός προς ανατολισμός για νέους Ένα νέο παιδί δηλαδή έψαχνε να βρει και εκείνο τι θέλει να κάνει και έλεγε και στους άλλους τι μπορούν να κάνουν Μετά γίνει η Χούντα και σταμάτησα, οπότε μπορώ να πω ότι πριν από 60 χρόνια είχα μια εκπομπή στο ραδιόφωνο 60 χρόνια στο μεροκάματο που θα έλεγε και ο Πολυκάκος τουλάχιστον Κοράς είναι Υπάρχει κάποιος ή κάτι που επηρέασε την απόφασή σας να βγείτε στον δρόμο για δουλειά τόσο νωρίς Φαντάζομαι δεν μεγαλώσατε σε ένα σπίτι που κάποιος είπε Μαριάννα πρέπει να έχεις το δικό σου μισθό Όχι, απλώς εκείνη την εποχή Ξέρω και άλλους πολλούς ανθρώπους Ήταν μια μεγάλη ανάγκη να φύγεις από το σπίτι Ήταν πολύ καταπιεστικά τα πράγματα Είμαστε στη δεκαετία του 60 Εγώ είμαι πάρα πάρα πολύ τυχερή Που έζησα Δηλαδή περνούσες βρε παιδάκι μου έξω από τον Μπραζίλιαν Και ήξερες εκεί πέρα ότι έπινε καφέ ας πούμε
Ο Γκάτσος με τον Χατζηδάκη Αυτό έχει γράψει σε όλη μου τη ζωή Αυτή η δεκαετία του 60 μέχρι το 67 Ήταν για μας κάτι πάρα πάρα πολύ σημαντικό Που εμένα με ακολουθεί μέχρι σήμερα Δηλαδή όταν πέθανε ο Χατζηδάκης είπα τώρα εγώ πώς θα ζήσω εκεί που καθόταν ο Χατζηδάκης ο Γκάτσος φαντάζομαι καθόταν και ο Εμπειρίκος και άλλοι άνθρωποι αυτής της γενιάς αυτής της σχολής της διανόησης πώς τους ξεχώριζε ένα παιδί πώς ήξερε τη ψηφιογνωμία τους ίσως κάποιος πιο μεγάλος να μας το έλεγε ότι αυτός είναι ο Γκάτσος τον Εμπειρίκο τον έβλεπα στο περίπτερο που πήγαινε να αγοράσει σιγάρα και ποτέ μου δεν τόλμησα να του μιλήσω και θυμάμαι κάποια φορά μετά τη Χούντα είδα ένα φίλο στο δρόμο και μου λέει πέθανα εμπειρήκος αλλά ντρεπόμουν να πάω να του μιλήσω αλλά η δικιά μου γενιά είμαστε τυχεροί ζήσαμε αυτή την εξαετία επτά ετία ας πούμε του 60 ίσως του 58-67 πες μια δεκαετία απ' τη μια μεριά και απ' την άλλη εγώ θεωρώ πολύ τυχερό τον εαυτό μου γιατί έζησα μια Ελλάδα πριν από τις πολύ μεγάλες αλλαγές.
Την έζησα την Ελλάδα. Μια πολύ φτωχή Ελλάδα. Αυτή που ο πολλής κόσμος τη βλέπει στο σινεμά ας πούμε, στο ελληνικό σινεμά. Όχι σε όλο το σινεμά, όχι στα Δαλιανίδης, αλλά σε πολλά έργα, στον μαυρογιαλούρο λέω κάπως έτσι. Εγώ ήμουν τυχερή γιατί τα έζησα αυτά και επίσης ο πατέρας μου αγαπούσε πολύ τα ταξίδια. Δηλαδή γνώρισα την Ελλάδα από έξι χρονών.
Από έξι χρονών ταξίδευα με τον πατέρα μου και έχω γνωρίσει μια Ελλάδα που, αν την πηγηθώ σε κάποιον, μπορεί να είναι και στην εποχή του Μεσαίωνα. Δεν υπήρχε ηλεκτρικό σε πάρα πολλούς τόπους. Δεν ξέρω πώς να το περιγράψω, γι' αυτό καμιά φορά κοιτάζω κι εγώ το ελληνικό σινεμά, λίγο να κλέψω μια εικόνα από αυτήν την καταπληκτική χώρα, την Πάμπτοχη τότε, γιατί είναι μετά από τον πόλεμο και τον εμφύλιο σε εκείνη τη δεκαετία του 50 αρχές του 60 αλλά πραγματικά θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό γιατί μπόρεσα και έζησα το τέλος που όπως το λέω εγώ μιας εποχής που διαρκεί 5000 χρόνια.
Μια Κυριακή από τη ζωή της Μαριάννας Κορομήλα Είναι συγγραφέας, ιστορικός, ξεναγός, ραδιοφωνική παραγωγός Αλλά μπορεί και με μια άλλη σειρά Αυτή η Ελλάδα σήμερα που έχει αλλάξει τόσο πολύ Αλλά την αναγνωρίζει κανείς όχι μόνο στο σινεμά Αλλά και σε κάποια σημεία Μπορεί να ταξιδέψεις κάπου σε ένα χωριό αυτή τη στιγμή Και να υπάρχουν αυτά τα σημάδια Ενός άλλου κόσμου που σήμερα δεν υπάρχει έτσι και αλλιώς Αυτή η μετάβαση πώς έγινε γιατί έχω καταλάβει ότι μέσα από τη δουλειά σας ψάχνετε διαρκώς τη μετάβαση σας αφορά πολύ η μετάβαση από τον ένα κύκλο ζωής των άλλων αυτή η μετάβαση που λέμε τώρα δεν είναι μετάβαση, είναι το τέλος ενός κόσμου δηλαδή αυτό που λέω το 5000 χρόνια ας το πούμε 3000 χρόνια αλλά είναι πράγματα τα οποία διατηρήθηκαν σε διάφορα σημεία της Ελλάδας και σε διάφορες κοινωνίες μικρές κοινωνίες που το ένα ήταν η μεγάλη αλλαγή που έγινε με τον καιρό της Χούντας, στα χρόνια της Χούντας, που είναι 1967-1974, 7 χρόνια, που ήταν ακριβώς το πέρασμα από το ένα στο άλλο.
Έγινε πολύ απότομα και από εκεί και πέρα μπήκαμε σε μια τελείως άλλη εποχή. Ήμουνα τις προάλλες στην Φλόρινα και κάποιος που έχει ένα εξαιρετικό εργοστάσιο με πιπεριές μας είπε ότι εμείς είμαστε τέσσερα αδέρφια, οι γονείς μας δεν κάνανε με τα άλλα παιδιά γιατί ήρθε η τηλεόραση. Ακριβώς αυτή η ιστορία με την τηλεόραση η οποία μπήκε κάποια στιγμή σε όλα τα σπίτια άλλαξε εντελώς η ζωή μιλάμε τώρα για τα κινητά και για όλα αυτά τα καινούρια πράγματα Το μεγάλο Big Bang δηλαδή ήταν τότε όμως την πραγματικότητα όχι τώρα Ήταν η τηλεόραση η οποία έμπαινε στα σπίτια με τα σεμεδάκια που λένε διάφοροι φίλοι εκεί και άνοιξε ο κόσμος Ήμουν τυχερή γιατί η δουλειά μου και η ζωή μου είναι ένα πράγμα. Δεν ξεχωρίζω δηλαδή τη δουλειά, δεν έχω και ωράρια και τέτοια.
Και έτσι και την ξεναγική μου σταδιοδρομία που κράτησε νομίζω 50 χρόνια, από το 70 μέχρι πρόπερση, κάπως έτσι, που είπα κρέμασα τα παπούτσια τα ξεναγικά. Και τα γραπτά μου και οι διαλέξεις που κάνω και όλα αυτά είναι όλο μαζί κομμάτι της ζωής μου. Είναι ένα μπραντ η Μαριάννα Κορομιλά, είναι επάγγελμα, είναι επιχείρηση, είναι ιδέα, είναι ιδεολογία, είναι αισθητική, είναι κομμάτι του πολιτισμού.
Εσείς τα λέτε αυτά, εγώ δεν μπορώ να πω σε αυτό κάτι. Απλώς θεωρώ ότι μετά πολλά πολλά χρόνια, δηλαδή έκανα μια εκπομπή στο ραδιόφωνο στην ΕΡΤ 31 χρόνια. Ταξιδιωτική αλλά με την ευρύτερη έννοια, δηλαδή τι θα πει ταξιδεύω, θα πει μπαίνω, γνωρίζω. Δεν πάω τρεις μέρες στο Βουκουρέστι πως έχει γίνει ο τουρισμός τώρα. Άλλο το ταξίδι, άλλο ο τουρισμός.
Τελείως διαφορετικό πράγμα Αυτή η εκπομπή με τα 32 χρόνια Με υποχρέωνε να μελετήσω χιλιάδες πράγματα Εκτός που ταξίδευα και πήγαινα στα Αμερική Και γνώριζα ανθρώπους Αυτός είναι και ο τεράστιος πλούτος που έχω Θεωρώ τον εαυτό μου ότι είμαι βαθύ πλούτη Και χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να μοιράζομαι Δεν σας δόθηκε όμως, δεν σας χαρίστηκε η ευκαιρία Τη φτιάξατε μόνη σας Τίποτα δεν μου χαρίστηκε, απολύτως τίποτα Άρα η ευγνωμοσύνη σε ποιον, στο σύμπαν, στην τύχη Είμαι τυχερή, εντάξει το κυνηγάς κιόλας έτσι, το επιδιώκεις Αλλά υπάρχει και η τύχη που διαμορφώνει τη ζωή ενός ανθρώπου Ναι, πιστεύω ναι, και αυτό, οπωσδήποτε Αλλά από την άλλη μεριά το μεγάλο κέρδος είναι η επαφή με τους ανθρώπους Είναι η ευάθυνση, να μπορείς να μπεις παραμέσα στα πράγματα Εγώ αγάπησα τόσο πολύ τη Μέση Ανατολή, τη Σύρια, το Λίβανο, γιατί γνώρισα τους ανθρώπους.
Τα μνημεία είναι πολύ ωραία, αλλά είναι και λίγο παγερά τα μνημεία. Οι άνθρωποι τι διαφορά έχουν με εμάς ας πούμε. Είναι προκλητική αυτή η ερώτηση. Είναι πάρα πολύ καλοί άνθρωποι, έτσι σας το λέω τόσο απλά. Είναι πάρα πολύ καλοί άνθρωποι, ίσως γιατί ήταν σε μια, ιδίως η Συρία, προ τουριστική εποχή, προ καταναλωτική εποχή.
Δηλαδή στη Συρία που τόσο πολύ αγάπησα από το 1970 που πρώτο πήγα, φαντάσου από το 70, στην πραγματικότητα είδα και χάρηκα και έμαθα πράγματα από αυτήν την τεράστια αρχοντιά της φτώχειας. Είναι κάτι το καταπληκτικό, δηλαδή βλέπεις ανθρώπους να ανοίγουν την παλάμη τους και να σου δίνουν τέσσερα πικραμύγδαλα να σε κερνάνε αυτό, να ανοίγουν τα χέρια τους για να σε βάλουν μέσα στο σπίτι τους που το σπίτι τους μπορεί να είναι ένα ερήπιο ρωμαϊκό και μένουν εκεί, πεντακάθαρο βέβαια.
και νομίζω αυτό ότι έχουν αυτή την καλοσύνη που ενδεχομένως να υπήρχε παλιότερα στην ελληνική κοινωνία αλλά που εκεί το ζεις είναι πάρα πολύ έντονο. Οι άνθρωποι της Μέσης Ανατολής έχουν μια χαρά. Θυμάμαι μια φορά στο Βέλγιο είχα γνωρίσει έναν πολύ ηλικιωμένο φωτογράφο, πολύ σπουδαίο ο οποίος μου είπε δεν θέλω να έρθω στην Ελλάδα γιατί φοβάμαι μην απογοητευτώ που θα περιμένω να περπατάω και να μου δώσουν ένα τσαμπί στα φίλοι και να μην μου το δώσουν.
Μην φανταστείτε τώρα αυτά που λέω, μην τα πάρετε σαν αυθότητες και φολκλωρικά πράγματα. Απλώς η ελληνική κοινωνία έχει περάσει πολύ γρήγορα σε άλλες φάσεις που θα τις έλεγα πολύ πιο ατομικές. Νέα Κυριακή από τη ζωή της Μαριάννας Κορομιλά. Είναι συγγραφέας, ιστορικός, ξεναγός, ραδιοφωνική παραγωγός Αλλά μπορεί και με μια άλλη σειρά Ραδιοφωνική παραγωγός, ξεναγός, ιστορικός, συγγραφέας Αν κάποιος άγνωστος σταθεί εκεί δίπλα σας Έξω από το Παναθηναϊκό Στάδιο για να περάσει το δρόμο Και ρωτήσει, εσείς τι δουλειά κάνετε, πώς μπορείτε να με βοηθήσετε Τι θα του πείτε Αν του πω αφηγήτρια είναι λίγο δυσκολό Πρέπει να του πείτε κάτι πιο ρεαλιστικό Ακατάληπτο το αφηγήτρια Θα το έλεγα ή ιστορικός θα έλεγα ή ξεναγός κάπως έτσι Αν λέγατε ξεναγός και ήταν αυτός ο ξένος άνθρωπος στην πόλη Και ζητούσε τρία σημεία για να πάει γύρω από το Παναθηναϊκό στάδιο Υπάρχουν που πρέπει να δει ένας άνθρωπος οπωσδήποτε στην Αθήνα Καταρχήν θα το έλεγα να πάει σπίτι του Γιατί είμαι εντελώς εναντίον των τουριστών
κυρίως όλο αυτό το πράγμα που βλέπω ξέρεις αυτούς με τις βαλίτσες με τις ρόδες έχει αλλάξει ο ήχος της πόλης έχει αλλάξει το χρώμα της πόλης έχει αλλάξει ο ρυθμός έχει αλλάξει κινησιολογία έχουν αλλάξει τα μαγαζιά πια στο σπίτι μου δεν έχω ούτε μανάβικο ούτε μπακάλικο υπάρχει ένα σούπερ μάρκετ αρκετά πιο μακριά και κακό έκλεισε το κρυοπωλείο Και ξέρεις, ή γίνονται αυτά καφέ, ή ανοίγουν και κλείνουν μετά από λίγο καιρό, ή δεν βρίσκουν νοικιαστές να τα δώσουν όσο ακριβά τα ζητάνε.
Έχει αλλάξει το σύμπαν και στη δική μου την συνοικία που είναι το Πανκράτη, αλλά σε όλη την Αθήνα και σε πάρα πολλά μέρη της Ελλάδας. Το θεωρώ τόσο αντιαισθητικό. Εγώ θεωρώ ότι ο τουρισμός είναι μια εισβολή η οποία μπορεί να είναι και χειρότερη από την εισβολή κατακτητή. Γιατί στον κατακτητή ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντιδρά, ενώ στον τουρίστα ένα πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας κατεβάζει τα βρακιά του.
Γιατί ο τουρισμός είναι μια πολύ ευαίσθητη βιομηχανία, να την πω, η οποία δεν μπορείς να ξέρεις αύριο τι πρόκειται να γίνει. Ποιος φανταζόταν ότι η Ρωσία θα έμπαινε στην Κρυμαία και θα σταματούσαν τα κροαζιερόπλια να μπαίνουν στη Μαύρη Θάλασσα και ξαφνικά να έρθουν στη Θεσσαλονίκη. Ή το αντίθετο. Εγώ είχα φίλους στην Κρυμαία, Ουκρανούς, που είχανε τουριστικά γραφεία και ξαφνικά πάψανε οι κροαζιέρες.
Δεν θέλω να πω ότι είναι πάρα πολύ ευαίσθητο κομμάτι ο τουρισμός. Αυτό βλέπουμε και τώρα τι γίνεται στο Ντουμπάι, στο Κουβέιτ, σε όλα αυτά τα μέρη. Οπότε θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σοβαρό το ότι έχουμε στηρίξει τα πάντα, δηλαδή σε αυτό το μονοπωλιακό κομμάτι της οικονομίας. Έχω την εντύπωση ότι για εσάς το ταξίδι είναι εκείνος ο περιηγητής που είχε ένα σακίδιο στην πλάτη του και έκανα την καταγραφή του και ήταν ευγενής με τον τόπο τον οποίο επισκεπτόταν.
Αυτός ο κόσμος δεν υπάρχει πια, υπάρχει μόνο σε κάτι αναγνώσματα παλιά. Πριν από πολλά χρόνια έκανα μια σειρά εκπομπές στο Sky που λεγόταν ταξιδεύοντας στην Ανατολή το ταξίδι της επιστροφής. Καταρχήν να πω ότι δεν έχω πάει στη Λατινική Αμερική, δεν έχω πάει στην Ιαπωνία, ταξιδεύω στον χώρο μας. Ανάμεσα Ανατολή και Δύση?
Πολύ περισσότερο Ανατολή. Θεωρώ την Μεσόγειο. Η χώρα μου είναι η Ελλάδα, ο ευρύτερος κόσμος είναι η Μεσόγειος. Με τα Βαλκάνια που έλεγε και ένας φίλος δεν μπορώ δεν αντέχω τη ζώνη του λαδιού έτσι που λέμε η ζώνη του λαδιού και μετά αρχίζει η ζώνη του βουτύρου. Εμείς είμαστε η ζώνη του λαδιού με ξέρεις τη μαύρη θάλασσα που αγαπώ πάρα πολύ.
Όλα αυτά τα πράγματα έχουν κλείσει, έχουν τελειώσει, έχουν αλλάξει φοβερά. Καταρχήν τώρα δεν μπορώ να πάω Πού να πάω στο Λίβανο Οπότε πάρα πολλά από αυτά τα πράγματα Τα ζω μέσα από τα βιβλία Και τα διαβάσματα και τη μουσική Προποντίδα, Κεράτιος, Βόσπορο Στουρκία, Μέση Ανατολή Μαύρη Θάλασσα, Συρία Αθήνα, τι θα διαλέγατε Αν υπήρχε αυτή η επιλογή Που θα ζω Στην Αθήνα Αδιαπραγμάτευτα Ναι, ονειρευόμουν Στα νιάτα μου να πάω να ζήσω στο εξωτερικό γιατί με βασανίζει με τα λεπορεί η ελληνική καθημερινότητα πάρα πολύ.
Στενοχωρία είμαι φρικτά κάθε μέρα που βλέπω τα σκουπίδια. Όταν βλέπω σκουπίδια και βλέπεις παντού τα σπασμένα πεζοδρόμια και πολλά άλλα πράγματα και ονειρευόμουν να πάω να ζήσω έξω αλλά στην πραγματικότητα αυτός ο τόπος εγώ θεωρώ όπως και πάρα πολλοί άνθρωποι κυρίως πρόσφυγες που έχω δει που φέρουν την πατρίδα τους μέσα τους κυρίως οι πρώτες γενιές που πια δεν υπάρχουν φέραν την πατρίδα τους μέσα τους και εγώ αυτούς ευγνωμονώ γιατί μου μάθαν την πατρίδα τους όντας πρόσφυγες, όντας ξενιτεμένοι και έτσι πιστεύω και εγώ για τον εαυτό μου ότι φέρω την Ελλάδα μέσα μου δηλαδή την ώρα που κολυμπάω στη θάλασσα αισθάνομαι γύρω μου αυτά τα πέντε χιλιάδες χρόνια Αυτό το λέει η οριμότητα της ηλικίας πάντα έτσι. Πάντα το ένιωθα έτσι.
Πάντα το ένιωθα έτσι. Αυτή η συνομιλία με τον χρόνο πώς έχει προκύψει στη ζωή σας. Έτσι λειτουργεί το μυαλό σας ίσως. Μπορεί, ναι. Είχα έναν παππού όμως, το Γιώργη να πω ότι κατάγομαι από μια οικογένεια γραμμάτων. Ο παππούς λοιπόν ήταν ιστορικός και βιοποριζόταν ως δημοσιογράφος στην Καθημερινή που την είχε φτιάξει μαζί με τον Γιώργιο Βλάχο ο παππούς ήταν ένας εξαιρετικός άνθρωπος έξω καρδιά έπινε ρετσίνα ήταν θαυμάσιος και διηγόταν μόνο ιστορίες δεν έχω ακούσει από τον παππού κάτι άλλο παρά έλεγε εσύ πω πω γελούσε πρώτα άρχιζε γελώντας και έλεγε σήμερα θα σας πω για την Άννα Κομνηνή τέτοιες ιστορίες εγώ 7 χρονών μετά από την Κομνηνή τρώγαμε κιόλας Το άρεσε πάρα πολύ το κατσίκι, έπινε κρασί, γελούσε και έλεγε «Λοιπόν, ο πισίστρατος είχε μία γυναίκα στρίγκλα», έλεγε.
Τον αγαπούσα και πολύ τον παππού. Ο πατέρας μου ήταν και αυτός ιστορικός και δημοσιογράφος. Με έβαζε από δύο χρονών που ήμουνα. Τότε όταν αγόραζες βιβλίο, τα βιβλία είχαν άκοπα τα φύλλα. Ήμουν δύο χρονών. Μου έδινε μαχαίρι για να κόψω τα φύλλα. Και ας το πω έτσι κάπως μεγάλωσα Και έτσι κάπως προέκυψε η Μαρία των Μογγόλων Σαν φυσική εξέλιξη, σαν φυσική συνέχεια Ναι, από την αγάπη μου, από την ανάγκη μου να θέλω να αφηγηθώ Αυτό που λέω που είμαι αφηγήτρια τελικά Με δυσκολία έγραψα τα βιβλία που έγραψα Γιατί ταυτόχρονα βιοπορίζεσαι, άρα πρέπει να δουλεύεις Και είναι πολύ δύσκολο να γράφεις Μου παίρνει χρόνια, πολλά, για να γράψω ένα βιβλίο Αλλά μου είναι και πάρα πολύ ευχάριστο Και μέσα σε αυτά τα χρόνια ζείτε παράλληλα τη ζωή σας ή πρέπει να απομονώνεστε Και να συνομιλείτε μόνο με αυτά τα πρόσωπα της ιστορίας Σε μεγάλο βαθμό έτσι, ναι, σε μεγάλο βαθμό απομονώνομαι Είμαι και σπιτόγατος φοβερός Είναι αυτό το περίεργο, δηλαδή δεν μπορεί να πιστέψει κανένας
ότι εγώ που έχω κάνει χιλιάδες χιλιόμετρα ταξίδια και μελετώντας τον τόπο γιατί η μεγάλη αγάπη μου είναι η γεωγραφία πρέπει να ξέρεις τη γεωγραφία αλλιώς η ιστορία δεν έχει κανένα νόημα και επιπλέον η ιστορία αλλάζει ενώ η γεωγραφία δεν αλλάζει είναι το πιο σταθερό πράγμα που έχουμε είναι αυτό ότι μπορούμε να δούμε τώρα εντάξει βλέπουμε αυτά τα τέρατα μπροστά μας αλλά πίσω από εκεί πέρα είναι η θάλασσα και ήταν πάντα η θάλασσα και ο Φάλυρος, εμένα μου αρέσει πολύ ο Φάλυρος γιατί ήταν ένας από τους αργονάφτες ο Φάλυρος.
Ήταν εξαιρετικός τοξότης που τον πήραν οι αργονάφτες μαζί στη Μαύρη Θάλασσα. Λοιπόν αυτό το πράγμα ότι το βλέπεις και το βλέπεις αυτή την ώρα που αρχίζει να σκοτεινιάζει ή που είναι ξημερώματα. Μου είπατε πριν τι θα έλεγα σε έναν ξένο τρία σημεία στην Αθήνα. Το ένα που θα του έλεγα είναι να καθίσει κάπου να δει τη Δύση Είναι εξαιρετικές οι Δύσεις στην Αττική Είναι εξαιρετικές Όπως και στη Θεσσαλονίκη, τελείως άλλο πράγμα Η Θεσσαλονίκη χρυσίζει ολόκληρη Είναι ο Όλυμπος, είναι μια τελείως διαφορετική κατάσταση Η Αθήνα πάλι έχει αυτά τα απίστευτα χρώματα Προχτές είχε κάτι ροζ, μοβ Πήρα μια φίλη μου τηλέφωνο της Λέω βρε παιδάκι μου βγες από το γραφείο σου έξω να δεις τα χρώματα Αλλάξατε ποτέ την προσωπική σας ιστορία για χάρη ενός έρωτα παρατήσατε ένα μεγάλο ταξίδι κάνατε ένα μεγάλο ταξίδι έγινε αφορμή ένας άνθρωπος για να κάνετε ένα ταξίδι Ναι, είναι πολύ προσωπική αυτή η ερώτηση αλλά ναι, άλλαξα μια φορά πολύ σημαντικά δηλαδή ήταν να πάω να σπουδάσω στην Αγγλία
και πήγα να σπουδάσω στη Γαλλία Αλλά ο έρωτας δεν ήρθε στη Γαλλία Αυτά τα σενάρια που γράφει η ζωή όμως Και έτσι έμεινα εγώ στη Γαλλία Να σπουδάζω Ενώ είχα τα πάντα Όλα αυτά που πρέπει Για να πάω στην Αγγλία Επειδή με ρωτήσατε αν άλλαξε η ζωή Ναι, άλλαξε η ζωή μου Αλλά τελικά η Γαλλία Είχε καλά πράγματα Είχα εξαιρετικούς καθηγητές στο πανεπιστήμιο Εξαιρετικούς καθηγητές Που με έμαθαν πάρα πολλά πράγματα σε σχέση με την ιστορία και την ιστορική γεωγραφία.
Εκεί κατάλαβα τη σπουδαιότητα της γεωγραφίας και άρχισα να κοιτάζω τα ποτάμια, τις λίμνες, όχι τη γεωγραφία που κάνουν στο σχολείο έτσι να εξηγούμαστε, την μικρογεωγραφία, το κλίμα, πώς επηρεάζουν όλα αυτά. Πάντα μου έχει κάνει τρομερή εντύπωση ότι ο Ιπποκράτης πήγε και έζησε τρία χρόνια στη Θάσο για να μελετήσει το κλίμα της Θάσου, πώς επηρεάζει, ο Ιπποκράτης λέμε έτσι, πώς επηρεάζει τον ψυχισμό και την υγεία των ανθρώπων και σε τρία χρόνια στη Θάσο.
Αυτά λοιπόν τα πρωτοάκουσα στη Γαλλία. Επίσης στη Γαλλία με αυτούς τους εξαιρετικούς καθηγητές που είχα, πέβοντας από την Ελλάδα που ήτανε Χούντα εκείνη την εποχή, είδα ότι όσο πιο σημαντικός επιστήμονας είσαι, κυρίως δάσκαλος, τόσο πιο σεμνός είσαι αυτό μου έκανε τεράστια εντύπωση γιατί έφευγα από εδώ που ήταν το πανεπιστήμιο και πήγα και άκουσα ανθρώπους να λένε ότι σας ζητώ συγνώμη ακόμα δεν έχω μπορέσει να μελετήσω το σύγγραμμα δύο φοιτητών στην Αμερική και έτσι δεν μπορώ να σας αναπτύξω το τάδε θέμα και λέω δεν είναι δυνατόν ο Πιέρ Βιλάρας που να λέει τέτοια πράγματα μου έκανε τρομερή εντύπωση αυτό Υπάρχουν ιστορικές στιγμές που διαμόρφωσαν τη διαδρομή σας θέλοντας και μη ακολουθούσατε μια ιστορική εξέλιξη Ναι, νομίζω, αιμονικά θα το πω έτσι κάπως αυτό ότι για μένα η Χούντα αυτά τα 7 χρόνια γιατί έπεσε πάνω και στο τέλος της εφηβείας η τάξη μου τότε όταν έγινε 21η Απριλίου του 1967 ήταν πενθύμερη εκδρομή άρα ας το πω φάγαμε στο κεφάλι αυτά τα 7 χρόνια
που ήταν πάρα πολύ δύσκολα για μας και αυτό είναι κάτι που με σημάδεψε σε όλη μου τη ζωή Σέβομαι και εκτιμώ ανθρώπους ανάλογα με τη στάση τους που είχανε στον καιρό της Χούντας μέχρι σήμερα, είτε ζουν είτε δεν ζουν και πιστεύω ότι πραγματικά η 7η αιτία άλλαξε πάρα πολύ τους ανθρώπους και την ελληνική κοινωνία πολύ Είναι η πρώτη φορά που το ακούω αυτό από άνθρωπο της γενιάς σας να φεύγει δηλαδή από τον εαυτό του και να διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι άλλαξαν.
Δεν ξέρω, δεν το έχω σκεφτεί, δεν μπορώ να το αναλύσω, αλλά σαφώς η ελληνική κοινωνία πέρασε μέσα από αυτά τα 7 χρόνια, ας πω μόνο ένα πράγμα, που είναι η αισθητική. η αισθητική της παραδοσιακής κοινωνίας που ήταν μέχρι τότε περίπου έτσι ας πούμε μέχρι το 50-55-60 και πέρα θα το πω λίγο χοντρά αυτό που φάγαμε στη ΜΑΠΑ με την αισθητική της επταετίας είναι κάτι το οποίο δεν έχει μελετηθεί στην πραγματικότητα αυτά τα φοβερά πράγματα που βλέπαμε που ακούγαμε, τα τσάμικα, όλα αυτά και πιστεύω ότι αυτό ενίσχυσε πάρα πολύ η σχέση των ανθρώπων με τη Χούντα η αποδοχή ενός πολύ μεγάλου μέρους της κοινωνίας με την κατάσταση και τέτοια ότι μας έκανε πολύ πιο ατομικιστές.
Ποιο είναι το βασικό κίνητρο της ζωής σας? Γιατί θέλετε να ταξιδεύετε? Εξακολουθείτε ακόμη να θέλετε να ταξιδεύετε? Ταξιδεύω μόνο για να δω τόπους για τη δουλειά μου. Δηλαδή αυτό που είπα για τη γεωγραφία Θέλω να το ακούσω, να το νιώσω, να δω το χρώμα. Γι' αυτό ταξιδεύω. Κατά τα άλλα είμαι φοβερός πιτόγατος και δεν μου αρέσουν καθόλου τα ταξίδια.
Θέλω να πω αυτό που έχουμε στο μυαλό μας, τα τουριστικά ταξίδια, να πάμε λέει να γνωρίσουμε την Ιαπωνία. Μα για να τη γνωρίσεις πρέπει να διαβάζεις πέντε χρόνια. Πρέπει να αποκτήσεις και τρεις φίλους Ιάπωνες. Να διαβάσεις λογοτεχνία. Χωρίς λογοτεχνία δεν μπορείς να πας σε ένα μέρος Για ποιο επίταγμα της ζωής σας νιώσατε περήφανη Που είμαι πλούσια Σε εμπειρίες φαντάζομαι Σε εμπειρίες Και που είχα τη μεγάλη ικανοποίηση να πω Να μπορώ να τις αφηγούμε Άρα να τις μοιράζεστε Ναι Υπήρξε κάποια πολύ δύσκολη στιγμή Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού Την οποία ξεπεράσατε με ένα βασικό χαρακτηριστικό σας φαντάζομαι ότι θα ήταν αλλά δεν το θυμάστε αλλά δεν το θυμάμαι γενικώς έχω μια τάση να μην θυμάμαι δυσάρεστα πράγματα εντάξει μια φορά με συνέλαβαν στο Λίβανο μόλις είχε αρχίσει ο εμφύλιος θα μου πεις γιατί πήγες στο Λίβανο που είχε αρχίσει ο εμφύλιος ναι αυτό είπα και στην ασφάλεια όταν με πιάσανε ήρθε και ο γενικός διευθυντής ασφάλειας γελούσε γιατί του είπα ότι θέλω να δω την Τύρο
κατάλαβες γιατί διάβαζα και ήθελα να τη δω η Τύρος είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό ιστορικό μέρος της Μεσογείου ήθελα να δω την Τύρο και αυτός ήταν αδύνατο να πιστέψει βέβαια ότι ξαφνικά μια 23 χρονών 25 όχι 26 πόσο ότι πάει εκεί και το έλεγα μέσα σε μια αφέλεια κάποια τέτοια πράγματα υπήρχαν Αλλά όχι πολλά. Θέλω να πω ότι η σχέση μου με τους ανθρώπους στα ταξίδια ήταν εξαιρετικές.
Αγαπάτε περισσότερο τη Μαριάννα Κορομιλά ή τη Μαριάννα των Μογγόλων. Αυτές έχουν ζήσει μαζί. Αυτές οι κυρίες έχουν ζήσει μαζί. Και γι' αυτό βρήκα ευκαιρία όταν μου ζητήσαν να γράψω την αυτοβιογραφία μου που θεώρησα ότι δεν είμαι και τι να πω ας πούμε αλλά συμφώνησε τότε η Άννα Πατάκη ότι θα γράψω την ιστορία της Μαρίας των Μογγόλων και μέσα σε αυτήν θα βάλω κάποια δικά μου πράγματα αλλά ζήσαμε και ζούμε μαζί Υπάρχει γυνακείος και ανδρικός κόσμος Απολύτως Σας ευχαριστώ πάρα πολύ Για να μην χάνετε κανένα επεισόδιο της σειράς και για να ανακαλύψετε και τα υπόλοιπα podcast του Sky, ακολουθήστε μας στο Spotify και στα Apple Podcast ή ακούστε μας μέσα από το sky.gr και skyradio.gr.
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
