Doomscrolling – Όταν το κινητό εξαντλεί το μυαλό γονιών και εφήβων

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Μαμ Στόρις με την Εύη Σταθάτου. Ένα podcast για μαμάδες και μπαμπάδες με καθημερινές προκλήσεις. Γεια σας και καλώς ήρθατε στο Μαμ Στόρις Podcast. Είμαι η Εύη Σταθάτου και σας καλωσορίζω από το στούντιο του Soundies. Με ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα στο σημερινό επεισόδιο και για τα παιδιά μας αλλά και για εμάς τους ίδιους.

00:23 Σκεφτείτε πόσες φορές εμείς οι ίδιοι έχουμε πιάσει τον εαυτό μας να έχουμε το κινητό στο χέρι και να λέμε «έλα μωρέ ένα βίντεο ακόμα» και να σκρολάρουμε και να σκρολάρουμε και ξαφνικά να έχει περάσει μία ώρα. Σκεφτείτε πόσες φορές μετά από ένα ατελείωτο σκρόλινγκ, ενώ στην πραγματικότητα νιώθαμε ότι δεν κάναμε και κάτι, νιώσαμε πιο κουρασμένοι ή πιο αγχωμένοι από ό,τι ήμασταν πριν.

00:52 Και φυσικά σκεφτείτε πόσες φορές εμείς οι γονείς μπαίνουμε σε αυτούς τους ατελείωτους καυγάδες με τα παιδιά μας για να αφήσουν το κινητό από το χέρι, να σταματήσουν το σκρολάρισμα. Εμένα είναι ομώνυμος καυγάς μου με τα δικά μου παιδιά και να σταματήσουν αυτό το πραγματικά το ατελείωτο, την ατελείωτη εναλλαγή εικόνων με την απίστευτη ταχύτητα και τον απίστευτο θόρυβο χωρίς να υπάρχει όριο.

01:20 Σήμερα λοιπόν στο Mom Stories Podcast θα μιλήσουμε για ένα φαινόμενο το οποίο αφορά πάρα πολύ τα παιδιά και τους εφήβους μας Αλλά τελικά αφορά και εμάς, τους ίδιους τους γονείς και τους ενήλικες γενικότερα Και είναι αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν doom scrolling Και τι είναι το doom scrolling? Είναι το ασταμάτητο scrolling σε ειδήσεις, σε βίντεο, σε περιεχόμενο που τελικά δεν μας ξεκουράζει αλλά μάλλον μας εγκλουβίζει Και πριν μιλήσουμε για το doom scrolling και δούμε τι είναι πραγματικά και πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε στα παιδιά μας τα σημάδια, για να δούμε τελικά και ποια είναι τα εργαλεία για να το περιορίσουμε, θα δούμε όλο αυτό το φαινόμενο μέσα από το πρίσμα της μίας πολύ όμορφης δράσης, της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας και της Οικογένειας, ένα πρόγραμμα του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, μια δράση που στοχεύει στη δημιουργία ενός πλαισίου πρόληψης και ενημέρωσης για παιδιά, εφήβους και οικογένειες μέσα από τέσσερις πυλώνες.

02:24 Ο τέταρτος πυλώνας λοιπόν, για τον οποίο θα συζητήσουμε εμείς σήμερα, είναι το φαινόμενο του doom scrolling. Όπως έλεγα λοιπόν πριν, το doom scrolling είναι αυτή η ατελείωτη κατανάλωση περιεχομένου μέσω του κινητού και μέσω των social media που φτάνει σε σημείο, ακόμα και όταν δεν το συνειδητοποιούμε, τελικά να μας κουράζει.

02:43 Και δυστυχώς το doom scrolling συνδέεται κυρίως με αρνητικές ειδήσεις, με αγχώδεις ειδήσεις και γενικά με την υπερπληροφόρηση. Δεν μιλάμε εδώ απλώς για το ότι παίρνω το κινητό λίγο να χαλαρώσω. Μιλάμε για μια σχεδόν παρορμητική ανάγκη να συνεχίσουμε το scrolling. Και εκεί είναι που γίνεται λίγο επικίνδυνο πια. Θέλετε να σας πω πώς ξεκίνησε το doom scrolling.

03:08 Ξεκίνησε στην πανδημία όταν οι άνθρωποι ήμασταν απομονωμένοι στα σπίτια μας και είχαμε όμως πάρα πολύ μεγάλη ανάγκη και για ενημέρωση αλλά και για επικοινωνία. Εκεί λοιπόν τα social media και τα sites έγιναν αυτός ο χώρος επιφυλακής που μας προσέφερε την ενημέρωση, μας προσέφερε τη σύνδεση με τον έξω κόσμο Και πλέον όμως το doom scrolling δεν αφορά μόνο τις ειδήσεις, αυτές που βλέπαμε τότε για να μάθουμε τι γίνεται με τον κορονοϊό.

03:39 Το doom scrolling πια αφορά ειδήσεις για τα πάντα. Όπως έλεγα πριν, εστιάζει πάρα πολύ στις κακές ειδήσεις. Ακόμα κι αν αυτές προέρχονται, είναι ειδήσεις που αφορούν μία μεμονωμένη περίπτωση που διαδραματίζεται στην άλλη άκρη της γης. Είναι λοιπόν αρνητικές ειδήσεις, είναι ειδήσεις που προκαλούν άγχος, είναι αυτές οι ειδήσεις με τους βαρύγδουπους τίτλους και τις έντονες μουσικές που προκαλούν στον εγκέφαλο, ακόμα και αν δεν το συνειδητοποιούμε, ένα έντονο άγχος, μία απειλή.

04:12 Εκεί λοιπόν τι γίνεται, ενεργοποιείται αυτό που λέμε που μπορεί να έχετε ακούσει η αμυγδαλή, το μέρος αυτό του εγκεφάλου που λειτουργεί σαν κόκκινο κουμπάκι συναγερμού. Ενεργοποιείται λοιπόν γιατί αυτό που εκλαμβάνει από την εικόνα και από τον ήχο είναι ότι κάτι δεν πάει καλά. Υπάρχει απειλή, υπάρχει κίνδυνος. Όλες αυτές τις ειδήσεις φυσικά τις βλέπουμε μέσα από τα social και η αλήθεια είναι ότι τα social media πια έχουν δημιουργηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μας παγιδεύουν, ώστε να μην υπάρχει φυσικό τέλος.

04:45 Και βέβαια εντάξει, η αλήθεια είναι ότι δεν βλέπουμε μόνο δύσκολο, βαρύ περιεχόμενο. θα δούμε και κάτι χιουμοριστικό, θα δούμε και κάτι ανάλαφρο, αλλά ακόμα και αυτό όταν νομίζουμε ότι επειδή είναι πιο ανάλαφρο μας χαλαρώνει στην πραγματικότητα, όταν δεν έχει όριο και δεν έχει μέτρο και υπάρχει και αυτή η πολύ γρήγορη εναλλαγή πληροφορίας, εικόνας, ήχου, τελικά μας κουράζει.

05:11 Και νομίζω ότι αν λειτουργήσετε λίγο ως παρατηρητές και σε εσάς τους ίδιους, θα δείτε ότι πολλές φορές μπορεί μετά από ένα 30 λεπτό, 40 λεπτό scrolling να αισθάνεστε αυτή την κούραση. Εγώ για να κάνω και την αυτοκριτική μου, πολλές φορές όταν παραβώ το δικό μου κανόνα που είναι να μην κοιμάμαι έχοντας το κινητό δίπλα μου, γιατί όταν έχεις το κινητό δίπλα σου το τελευταίο πράγμα που κάνεις είναι να σκρολάρεις χαλαρώνοντας, θα το βάλω σε εισαγωγικά τώρα που το μάθαμε, αλλά όταν τελικά το κάνω βλέπω ότι κοιμάμαι πιο κουρασμένη, δηλαδή κλείνω το κινητό και την αισθάνομαι αυτή την κούραση που σας περιγράφω τώρα.

05:51 Και αυτό γιατί συμβαίνει, συμβαίνει γιατί ο εγκέφαλός μας δεν είναι σχεδιασμένος ώστε να προσαρμόζεται σε τόσες πολλές και τόσο γρήγορες εναλλαγές πληροφορίας, εικόνας, ήχου. Άρα ξαναλέω εκεί που νομίζουμε ότι χαλαρώνουμε το μυαλό μας τελικά το φορτώνουμε και το κουράζουμε. Οπότε με αυτά και με αυτά θα έλεγα ότι το doom scrolling είναι ένας ατελείωτος μηχανισμός παγίδευσης.

06:17 Το θέμα είναι γιατί, και αυτό θέλω λίγο να συζητήσουμε σήμερα, γιατί ο εγκέφαλός μας δεν είναι σε θέση να πει stop. Τι συμβαίνει λοιπόν νευροβιολογικά και το μυαλό μας δυσκολεύεται τόσο πολύ να σταματήσει. Κάθε νέο βίντεο λειτουργεί σαν ένα ταμιβί για τον εγκέφαλο και η ντοπαμίνη ενεργοποιείται με την προσμονή κάθε επόμενου περιεχομένου, κάθε επόμενου βίντεο.

06:42 Ο εγκέφαλός μας δυστυχώς την αγαπά την αβεβαιότητα και ενστικτοδός σκέφτεται κάτσε να δούμε μπορεί το επόμενο να είναι καλύτερο. Και κάπως έτσι με αυτόν τον τρόπο το σκρολάρισμα στην πραγματικότητα δεν έχει φυσικό τέλος. Και φυσικά πάντα όταν είμαστε πιο κουρασμένοι και πιο αγχωμένοι, γι' αυτό λέω ότι πολλές φορές και το βραδινό σκρολάρισμα, εκεί που νομίζουμε ότι έχουμε τελειώσει με όλες τις υποχρεώσεις μας και καθόμαστε να χαλαρώσουμε, γίνεται πιο δύσκολο και πιο κουραστικό γιατί επειδή είμαστε ήδη πιο κουρασμένοι έχοντας την κούραση όλες τις ημέρες, η δική μας αυτορύθμιση, η αυτορύθμιση του δικού μας του εγκεφάλου, δηλαδή το πότε θα ενεργοποιηθεί ο σκεπτόμε ή που είμαστε φρέσκοι και έχουμε ενέργεια και είμαστε σε εγρήγορση.

07:29 Άρα αυτό το κάνει το τελείωμα, το stop, το κάνει ακόμα πιο δύσκολο. Θέλω να σας δώσω μερικά παραδείγματα από την καθημερινότητα, γιατί είμαι σίγουρη ότι ακούγοντάς τα, κάπου θα βρείτε τον εαυτό σας μέσα σε αυτά, γιατί ο στόχος είναι να αναγνωρίσουμε πρώτα τα σημάδια, αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να το ελαττώσουμε. Το πρώτο είναι αυτό που έλεγα πριν, το video scrolling λίγο πριν τον ύπνο, αυτό που οι περισσότεροι από εμάς αποκαλούμε, έλα μωρέ, λίγη χαλάρωση πριν κοιμηθώ, που τελικά καταλήγει να ενεργοποιεί περισσότερο τον εγκέφαλο παρά να τον ηρεμεί.

08:00 Και όπως μας λένε οι ειδικοί, το μπλε φως της οθόνης δημιουργεί υπερδιέγερση και άρα επηρεάζει πάρα πολύ την ποιότητα του ύπνου μας. Γι' αυτό κάνω εδώ μια παρένθεση, είναι εξίσου σημαντικό και ακόμα σημαντικότερο θα έλεγα, να απομακρύνουμε τις οθόνες από τα παιδιά πριν το βραδινό τους ύπνο. Γιατί η ποιότητα του ύπνου σε ένα παιδί που είναι στην ανάπτυξη είναι ακόμα μεγαλύτερης σημασίας.

08:23 Το δεύτερο σημάδι του doom scrolling είναι αυτή η ανάγκη για συνεχή ενημέρωση. Δηλαδή αυτό το refresh που κάνουμε, να ξαναδώ τις ειδήσεις, να δω τι καινούριο βγήκε, η αίσθηση ότι θέλω να ξέρω συνέχεια τι γίνεται. Και αυτό τι κάνει τελικά, δημιουργεί, βάζει το νευρικό μας σύστημα να είναι σε μια συνεχή εγρήγορση. Τρίτο σημάδι, αυτό το να δω άλλο ένα μωρέ.

08:45 Εκεί λοιπόν, όπως έλεγα και πριν, ο εγκέφαλός μας μπαίνει σε αυτό το μοτίβο μικρών ανταμοιβών. Έλα να δω και το επόμενο, να δω τι είναι, μήπως είναι καλύτερο. και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, χάνεται η αίσθηση του χρόνου και φυσικά καταλήγουμε όταν σβήνουμε πια το κινητό να είμαστε πολύ πιο κουρασμένοι από πριν. Πάμε τώρα να δούμε τι συμβαίνει στον εφηβικό εγκέφαλο όταν βομβαρδίζεται από τον doom scrolling.

09:10 Ο εγκέφαλος του εφήβου ακόμα μεγαλώνει και αναπτύσσεται, άρα αν αυτή η συνήθεια είναι βλαβερή για μας, φανταστείτε πόσο βλαβερή είναι για τα παιδιά μας. Όπως έλεγα, ο εγκέφαλος ενός εφήβου ακόμα βρίσκεται υποκατασκευή, θα τον έλεγα. Ακόμα μεγαλώνει και το μέρος του εγκεφάλου μας το οποίο είναι υπεύθυνο για τις ορθολογικές αποφάσεις, για τη λογική σκέψη, για τη ρύθμιση των συναισθημάτων, για τα όρια, για τα όχι.

09:37 αυτό το κομμάτι, ο σκεπτόμενος εγκέφαλος, ας το πούμε απλοϊκά, ακόμα μεγαλώνει, ακόμα αναπτύσσεται, ακόμα δεν έχει φτάσει στο πικ του, άρα λοιπόν δεν έχει στη διάθεσή του και τα εργαλεία για να βάλει τα όρια, για να πει εύκολα το όχι. Επίσης οι έφηβοι είναι πολύ πιο ευάλωτοι στην παρορμητικότητα. Άρα θέλουν πολύ έντονα την ανταμοιβή, θέλουν τη σύνδεση, θέλουν τη διέγερση και όλο αυτό μέσα από το doom scrolling, το ατελείωτο δηλαδή σκρολάρισμα, τους προσφέρεται απλόχερα.

10:07 Ένα ερώτημα λοιπόν εδώ τώρα που μπορεί να σκέφτεστε κι εσείς είναι ότι είναι εάν ο έφηβος βασανίζεται, ταλαιπωρείται σε εισαγωγικά από το doom scrolling επειδή ο ίδιος δεν έχει όρια ή επειδή το περιβάλλον στο οποίο ζει είναι φτιαγμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να τον κατευθύνει προς τα εκεί. Σίγουρα όλα έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, οι πλατφόρμες είναι φτιαγμένες με τέτοιο τρόπο που να σε κρατάνε εκεί και να κεντρίζουν το ενδιαφέρον σου, να τραβάνε την προσοχή σου και φυσικά ο αλγόριθμος είναι εκεί για να βλέπει τι σου αρέσει, να βλέπει τα θέματα τα οποία σε απασχολούν και να σε τροφοδοτεί συνεχώς και συνεχώς με θέματα τα οποία πάλι θα σου κεντρήσουν το ενδιαφέρον και άρα θα δυσκολευτείς περισσότερο να σταματήσεις το scrolling.

10:58 Το θέμα όμως είναι ότι το doom scrolling δεν είναι μία αθώα συνήθεια, είναι πραγματικά μία βλαβερή συνήθεια που είναι μία τάση της εποχής, οπότε ακόμα δεν έχουμε δει τις επιπτώσεις της μακροπρόθεσμα, όμως σίγουρα αυτό που οι ειδικοί όλοι επισημαίνουν είναι ότι έχει συνέπειες, αρνητικές συνέπειες για τα παιδιά και τους εφήβους οι οποίες φαίνονται και στην καθημερινότητά τους και μπορεί να μην τις συνειδητοποιούν καν αλλά θα φανούν και αργότερα.

11:30 Νομίζω μία από αυτές ίσως η σημαντικότερη είναι το άγχος γιατί όπως έλεγα πριν η συνεχής πληροφορία κρατά τον εγκέφαλό μας σε alert mode. Τα παιδιά είναι συνέχεια σε υπερένταση, δυσκολεύονται λοιπόν πάρα πολύ να ηρεμήσουν. Ο εγκέφαλος επεξεργάζεται ασταμάτητα εικόνες και πληροφορίες, το οποίο δημιουργεί μία πνευματική κούραση.

11:54 Κουράζονται, εκεί που νομίζουν ότι κάθονται στον καναπέ και χαλαρώνουν ή είναι μέσα στο αυτοκίνητο και σκρολάρουν γυρνώντας από το σχολείο, το μυαλό κουράζεται. Έχουν παρατηρηθεί ήδη από μελέτες που γίνονται ότι υπάρχουν αρνητικές συνέπειες στον ύπνο και στην ποιότητα του ύπνου. Άρα λοιπόν παιδιά που σκρολάρουν πάρα πολύ μέσα στην ημέρα και κυρίως παιδιά που σκρολάρουν λίγο πριν τον ύπνο επιβαρύνουν την ποιότητα του ύπνου τους, δεν κοιμούνται το ίδιο καλά, έχουν πιο ανήσυχο ύπνο. Γιατί? Γιατί το μυαλό τους δεν ηρεμεί και παραμένει ενεργοποιημένο.

12:29 Ένα άλλο κομμάτι το οποίο ανησυχεί πολύ τους γονείς με παιδιά στην εφηβεία και το έχουμε συζητήσει και αυτό αρκετά εδώ στο podcast είναι το κομμάτι της σύγκρισης όταν σκρολάρεις συνεχώς, βλέπεις διαφορετικά περιεχόμενα, βλέπεις εικόνες τις οποίες θα ήθελες να έχεις την καθημερινότητά σου και στιγμές που θα ήθελες να ζεις αλλά δεν τις έχεις, μπαίνεις σε αυτή τη διαδικασία της σύγκρισης, μπαίνεις σε αυτή τη διαδικασία της ανεπάρκειας του γιατί όχι σε μένα, γιατί η δική μου η ζωή δεν είναι έτσι, γιατί εγώ δεν μπορώ να φτάσω εκεί, το οποίο για ένα παιδί στην εφηβεία που όπως έλεγα πριν ο εγκέφαλός του δεν είναι αρκετά όριμος να επεξεργαστεί πληροφορίες, μπορεί να κάνει αρκετά μεγάλη ζημιά.

13:12 Επειδή κακά τα ψέματα τα social media αγαπάνε πολύ τις κακές ειδήσεις και τα sites αγαπάνε πολύ τις κακές ειδήσεις, όταν σκρολάρουμε συνεχώς πέφτουμε πάρα πολύ πάνω σε αρνητικές ειδήσεις. Άρα λοιπόν όλο αυτό δημιουργεί και μια αίσθηση απειλής. Είναι όπως τότε που ξεκίνησε το doom scrolling που λέγαμε στο covid ότι ζούσαμε σε μια μόνιμη απειλή γιατί όλες οι ειδήσεις που βλέπαμε ήταν ειδήσεις επιβίωσης ή όχι ή μη, ήταν αρνητικές ειδήσεις.

13:39 Το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Βλέπουμε τη μία αρνητική είδηση μετά την άλλη, το οποίο έχει πολύ μεγάλες αρνητικές συνέπειες στην ψυχική μας υγεία και στους εφήβους και στα παιδιά ακόμα περισσότερο. Δημιουργεί μια αίσθηση απειλής, ότι κάτι δεν πάει καλά, κάτι δεν πάει καλά στον κόσμο. Τι θα γίνει. Εγώ το συζητάω πολλές φορές με τα παιδιά μου και το βλέπω και από άλλους γονείς που συζητάμε, ότι τα παιδιά πλέον ζουν αγχωμένα ότι κάτι δεν πάει καλά.

14:07 Ένα τεράστιο θέμα είναι η δυσκολία συγκέντρωσης. Ζούμε σε μια εποχή που συζητάμε πάρα πολύ για θέματα μαθησιακών δυσκολιών και διαταραχών. Βλέπουμε ότι οι ειδικοί μας λένε ότι τα παιδιά τα οποία διαγνώσκονται με ΔΕΠΗ είναι όλο και περισσότερα. νομίζω ότι υπάρχει μια λεπτή γραμμή του τι τελικά είναι κληρονομικό, παύλαγον, ιδιακό ή πόσο, κατά πόσο τελικά η έλλειψη συγκέντρωσης ή η διάσπαση προσοχής επιβαρύνεται ή και δημιουργείται κάποιες φορές από το σκρολάρισμα, από το doom scrolling, από αυτή τη συνεχή επαφή με την εικόνα και την πληροφορία και την εναλλαγή, τη γρήγορη εναλλαγή.

14:51 Και γενικώς θα έλεγα ότι υπάρχει ένα συναισθηματικό overload μέσα από το doom scrolling. Δηλαδή πάρα πολλές εικόνες, πολύ ήχοι, πολύ πληροφορία και όλα αυτά δημιουργούν πάρα πολλά συναισθήματα και έντονα συναισθήματα. Τα οποία και εμείς οι ενήλικες δεν είμαστε εύκολοι να τα απορροφήσουμε πολύ εύκολα. Βλέπουμε πολλές φορές ότι όταν εμείς σκρολάρουμε, μας κεντρίζει το ενδιαφέρον μια συγκεκριμένη είδηση, τη δούμε, την ψάξουμε ή ο αλγόριθμος μας την ξαναπαρουσιάσει πάρα πολύ εύκολα.

15:27 οπότε δαπανίσουμε ένα χιχρονικό διάστημα, ας πούμε ένα τέταρτο, ένα εικοσάλεπτο γύρω από μια συγκεκριμένη είδηση αρνητική, δύσκολη, δυσάρεστη, θα δούμε ότι το overload μετά, το συναισθηματικό, μας έχει κατακλείσει. Φανταστείτε λοιπόν σε τι βαθμό αυτό δημιουργεί δυσκολία στην καθημερινότητα ενός παιδιού. Το scrolling λοιπόν δεν είναι ξεκούραση, αυτό είναι κάτι που πρέπει να το καταλάβουμε και εμείς και τα παιδιά μας. Θα έλεγα ότι είναι μία μεταμφιεσμένη χαλάρωση, η οποία τελικά δημιουργεί περισσότερο υπερδιέγερση παρά είναι χαλάρωση.

16:03 Τις περισσότερες φορές είναι μια υπερδιέγερση μεταφιεσμένη σε χαλάρωση. Τι μπορούμε τώρα να κάνουμε εμείς οι γονείς για να βοηθήσουμε τα παιδιά μας. Πρώτα απ' όλα πρέπει να δούμε τα σημάδια. Ποια είναι αυτά τα σημάδια που θα μας δείξουν ότι το παιδί μας δεν περνάει απλά λίγο χρόνο στο κινητό και το αφήνει στην άκρη για να κάνει κάτι άλλο, αλλά δυσκολεύεται πια να το σταματήσει.

16:25 Θα δούμε παιδιά που έχουν πολλά νεύρα. Θα δούμε παιδιά που αρχίζουν να αδιαφορούν, παιδιά που ενώ πριν έκαναν άλλες ευχάριστες δραστηριότητες, αρχίζουν και βρίσκουν δικαιολογίες να μην κάνουν το χόμπι που αγαπάνε, να μην πάνε στην προπόνηση, να μην πάνε στο πάρτι, να μην δουν τον τάδε φίλο, γιατί προτιμούν την απομόνωση.

16:46 Και η απομόνωση αυτή συνδέεται με το τάμπλετ και το κινητό. Πολλές φορές εμείς οι γονείς κάνουμε το λάθος τέτοιες συμπεριφορές να τις ερμηνεύσουμε ως τεμπελιά. Δεν είναι όμως τεμπελιά. Αυτό που κρύβεται από πίσω είναι η υπερδιέγερση του εγκεφάλου λόγω του doom scrolling και της ασταμάτητης επαφής με την οθόνη. Πάμε να δούμε όμως τώρα τι μπορούμε να κάνουμε πρακτικά εμείς οι γονείς.

17:11 Θα ξεκινήσω από εμάς γιατί εμείς είμαστε το παράδειγμα για τα παιδιά μας και δεν είμαστε με αυτά που λέμε, είμαστε με αυτά που κάνουμε. Άρα λοιπόν το δικό μας λιγότερο σκρολάρισμα είναι αυτό που θα κάνει την αρχή, που θα τους δώσει το καλό παράδειγμα για να αφήσουν το κινητό και αυτά λίγο στην άκρη. Από μας λοιπόν πρέπει να ξεκινήσουμε να βάλουμε τα δικά μας όρια και να βρούμε τον τρόπο εμείς να αφήνουμε το κινητό στην άκρη.

17:39 Αυτό που μπορούμε να κάνουμε ως οικογένεια είναι να βρίσκουμε μικρές στιγμές οι οποίες να είναι τα δικά μας όρια, το δικό μας πλαίσιο κανόνων και οι δικές μας off screen στιγμές. Μπορεί αυτό να είναι για παράδειγμα ότι όταν τρώμε τα κινητά μένουν στην άκρη. Άρα λοιπόν δεν καθόμαστε στο τραπέζι να φάμε όλοι μαζί και ο καθένας είναι στο κινητό του.

18:03 Επίσης το βράδυ πριν κοιμηθούμε τα κινητά μένουν έξω από το δωμάτιο. Ή πάμε όλοι μαζί μια βόλτα, πάμε σε ένα πάρκο να παίξουμε, πάμε σε ένα εστιατόριο να φάμε. Τα κινητά μένουν στις τσάντες. Τέτοια μικρά screen breaks ουσιαστικά διευκολύνουν και τη σύνδεση με τα παιδιά μας και την επικοινωνία μας αλλά και τον εγκέφαλο να ξεκουραστεί.

18:24 Νομίζω ότι αυτό που είναι πολύ βοηθητικό και για μας πρώτα απ' όλα για να καταφέρουμε εμείς να ελαττώσουμε το σκρολάρισμα και να βοηθήσουμε και τα παιδιά μας είναι να λειτουργήσουμε λίγο ως παρατηρητές. δηλαδή να βγούμε λίγο έξω από μας και την ώρα που σκρολάρουμε να πούμε ρε παιδί μου για κάτσε λίγο, τώρα γιατί συνεχίζω, τώρα τι μου προσφέρει αυτό, τώρα τι βλέπω, με ενδιαφέρει πραγματικά αυτό που βλέπω.

18:48 Όταν αρχίσουμε και κάνουμε αυτές τις ερωτήσεις στον εαυτό μας θα δούμε ότι σιγά σιγά θα αρχίσουμε να αντιστεκόμαστε γιατί θα καταλάβουμε ότι πραγματικά δεν μας προσφέρει κάτι. Και επίσης είναι πολύ σημαντικό όλοι μας και εμείς οι μεγάλοι αλλά και για τα παιδιά μας να βρίσκουμε εναλλακτικές στιγμές ντοπαμίνης. Είναι η μουσική, είναι ο αθλητισμός, είναι οι παρέες, είναι η δημιουργικότητα.

19:12 Υπάρχουν τόσα άλλα πράγματα που μπορούν να φέρουν θετική υπερδιαγέρση στον εγκέφαλό μας και ο εγκέφαλός μας τη χρειάζεται την ευχαρίστηση και την ανταμοιβή και εκτός οθόνης. Και πιστέψτε με, η πραγματική ζωή ρυθμίζει καλύτερα τον ευρικό μας σύστημα. Οπότε θα έλεγα ότι πρώτα πρέπει να ξεκινήσουμε από εμάς, γιατί τα όρια λειτουργούν πάντα καλύτερα όταν ισχύουν για όλους, για όλα τα μέλη της οικογένειας.

19:36 Άρα σίγουρα ένας γονιός που σταματάει το σκρολάρισμα, ελαττώνει το σκρολάρισμα μπροστά στα παιδιά, είναι σίγουρα ένα καλύτερο παράδειγμα και για το παιδί να σταματήσει και να κάνει κάτι άλλο. Και να θυμάστε ότι όλα τα όρια, είτε αφορούν το scrolling είτε οτιδήποτε άλλο, δεν είναι τιμωρία, είναι τρόπο σύνθεσης. Αυτό λοιπόν είναι το doom scrolling, για όσους δεν είχατε ασχοληθεί με αυτό, είναι πραγματικά ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα και νομίζω ότι είναι κάτι που θα μας απασχολήσει στο μέλλον.

20:07 Φυσικά το θέμα δεν είναι να δαιμονοποιήσουμε την τεχνολογία, ούτε είναι αυτός ο στόχος μας. Η λύση είναι απλώς να αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε πώς λειτουργεί ο εγκεφαλός μας, πώς λειτουργεί το περιβάλλον, δηλαδή οι πλατφόρμες, και πώς να προστατεύσουμε την ψυχική υγεία μας, τη σχέση μας με τα παιδιά μας, μέσα από ένα κόσμο που συνεχώς ζητά την προσοχή μας.

20:28 Εύχομαι να σας άρεσε αυτό το επεισόδιο, να βρήκατε κάτι χρήσιμο. Μην ξεχάσετε να το μοιραστείτε και με άλλους γονείς που μπορεί να τους ενδιαφέρει το θέμα του doom scrolling. Μπορείτε να βρείτε πολλές πληροφορίες για την εθνική δράση του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF Μία δράση για την προαγωγή της υγείας παιδιού και οικογένειες Το site είναι www.pedikeψυχikiyigia.gov.gr Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο του Mom Stories Να είστε όλοι καλά Σας χαιρετώ και σας φιλώ Ακούσατε το podcast Mom Stories με την Εύη Σταθάτου