Τι είναι τελικά το Montessori και γιατί μιλούν όλοι γι’ αυτό;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Soundies για τη μέθοδο Montessori, για τη φιλοσοφία Montessori, για τον τρόπο ζωής. Όλα αυτά θα προσπαθήσουμε μέσα σε αυτό το podcast σήμερα να εξερευνήσουμε και να αποσαφηνήσουμε. Και έχω μαζί μου στο στούντιο να καλωσορίσω την καλεσμένη μου, Ραμώνα Μπρανέ. Καλημέρα. Γεια σου Ραμώνα μου. Καλημέρα Εύη. Είσαι εκπαιδευτικός.

01:22 Είμαι εκπαιδευτικός για ηλικίες από 0 ως 2,5 και από 2,5 ως 6. Πολύ ωραία. Αλλά εδώ και μερικά χρόνια δεν δουλεύω με παιδιά. Δεν δουλεύεις με παιδιά. Δουλέψα αρκετά χρόνια με μικρά παιδιά, έως δύο μισή, έως τρία. Έως τρία, πολύ ωραία. Άρα όμως η δικότητά σου ήταν αυτή, ήθελα να ξεκινήσω από αυτό. Μοντεσοριανή εκπαιδευτή.

01:44 Μοντεσοριανή. Και είσαι και η ιδιοκτήτρια του Montessori Community School στην Αθήνα, το οποίο είναι... Ναι, φιλικό βρίσκο. Πάρα πολύ ωραία. Θέλω πάρα πολύ να συζητήσουμε σήμερα και με τη βοήθειά σου Λίγο να ξεμπλέξουμε αυτό το κουβάρι και να καταλάβουμε Τι είναι η μέθοδος Montessori που εκπροσωπείς και εσύ ως εκπαιδευτικός Και ως ιδιοκτήτρια φυσικά του σχολείου σου Και να δούμε, ουσιαστικά για μένα έχει πολύ νόημα Εκτός του να δούμε τι είναι αυτή η μέθοδος Να δούμε και εμείς ως γονείς, γιατί αυτό είναι ένα podcast που απευθύνεται στους γονείς Να δούμε τι μπορούμε να πάρουμε από αυτή τη μέθοδο και να την αξιοποιήσουμε και εμείς οι ίδιοι ως γονείς.

02:24 Οπότε, σίγουρα η πρώτη ερώτηση που έχω να σου κάνω, το φαντάζεσαι, έχει να κάνει με το τι στην πραγματικότητα είναι αυτή η μέθοδος. Μιλάμε για μέθοδο ή μιλάμε για φιλοσοφία. Είναι μια παιδαγωγική μέθοδος, αλλά γενικά είναι ένας άλλος τρόπος να βλέπουμε το παιδί. Θεωρούμε πως το παιδί γεννιέται με την θέληση να μάθει, να εξερευνήσει και να είναι αυτόνομο.

02:53 Οπότε ξεκινώντας από αυτό ετοιμάζουμε το περιβάλλον που θα το δεχτεί. Μάλιστα. Αυτό έχει πάρα πολύ ενδιαφέρον. Η μέθοδος αυτή δημιουργήθηκε από όσα έχω διαβάσει και εγώ από τη Μαρία Μοντεσόρη και πήρε και το όνομά της. Ναι. Ωραία. Ποια ήταν η δική της η βασική ιδέα. Ήταν αυτό δηλαδή ότι βλέπω τις ανάγκες ενός παιδιού και καταλαβαίνω ότι η ανάγκη του για αυτονομία είναι στον πυρήνα, έτσι από εκεί ξεκίνησε κάπως και δημιουργήθηκε η μέθοδος.

03:26 Με βάση λοιπόν ότι το παιδί θέλει να μάθει και θέλει να εξερευνήσει, θεωρούμε πως θέλουμε να του ετοιμάσουμε ένα περιβάλλον όπου θα μάθει αυτόνομα. Δηλαδή ένα περιβάλλον χωρίς εμπόδια όπου το παιδί είναι το κέντρο της μάθησης Με ποιο τρόπο ενώ σε ένα τυπικό σχολικό περιβάλλον θα δούμε μια δασκάλα που εξηγεί πως να γίνει μια δραστηριότητα Και τα παιδιά να την ακολουθούν να κάνουν δηλαδή όλη την ίδια δραστηριότητα Το μοντεσορενό περιβάλλον είναι στα μέτρα του παιδιού ώστε να μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα και να κινείται αυτόνομα στο περιβάλλον και οι δραστηριότητες είναι αυτές που ταΐζουν την περιεργειά του και την ανάγκη του για εξερεύνηση και το διδάσκουν.

04:28 Δεν είναι ο ενήλικας που θα διορθώσει τα λάθη, θα το καθοδηγήσει, όχι, θα του δείξει κάποιες δραστηριότητες με γνώμονα το ενδιαφέρον του, το αναπτυξιακό του στάδιο, τις προτιμήσεις του και το παιδί θα διαλέξει πώς να το κάνει, πόσο να το κάνει και θα εξερευνήσει ανακαλύπτοντας μόνο του αυτό που το υλικό θέλει να του δείξει.

04:54 Άρα κατά κάποιο τρόπο ο άνθρωπος που είναι στην τάξη, ο δάσκαλος, του παρέχει, αν μπορώ να το καταλάβω σωστά, τα ερεθίσματα και το αφήνει να επιλέξει την πορεία που θα εξερευνήσει μόνο του. Ναι, ναι, ναι, ναι. Του δείχνει αρκετές δραστηριότητες μέσα από τις οποίες θα διαλέξει το παιδί με τι να ασχοληθεί και ο ρόλος του ενήλικα ανατρέπεται εντελώς.

05:22 είναι ο οδηγός μόνο στις στιγμές που χρειάζεται το παιδί μια καθοδήγηση αλλά κυρίως είναι παρατηρητής είναι παρατηρητής ώστε να δει τι άλλο θα χρειαστεί το παιδί αλλά ο στόχος μας είναι το παιδί να είναι αυτόνομο, ελεύθερο μέσα σε όρια, αλλά αυτό αν θες θα το εξηγήσουμε και να μπορέσει να ανακαλύπτει αυτά που θέλουμε να του προσφέρουμε Όχι να το γεμίσουμε με γνώση εμείς παθητικά Θα πιαστώ λίγο τώρα από τα όρια που είπες Γιατί γενικώς είναι μια μεγάλη κουβέντα των ημερών σε συζητήσεις γονεϊκότητας Και αισθάνομαι και εγώ η ίδια με τη δική μου την ενασχόληση Ότι πράγματι οι σημερινές γενιές γονέων επειδή κάνουν και μια μεγάλη προσπάθεια να ξεφύγουν και από τις τιμωρητικές συμπεριφορές ή την αυστηρότητα που είχαν οι προηγούμενες γενιές.

06:26 Είναι λίγο καμιά φορά νιώθω σε ένα τεντωμένο σκηνή προσπαθώντας να δούνε πώς τελικά μπορώ να δώσω στο παιδί μου ελευθερία και να εξασκώσουμε μια γονεϊκότητα ισότιμη και δημοκρατική να την πω έτσι αλλά κρατώντας το πλαίσιο. Επειδή μίλησες πολύ για την ελευθερία αλλά ανέφερες και τα όρια Η μέθοδος του Μοντεσόρη εμπεριέχει τα όρια στο κομμάτι της φιλοσοφίας της και πώς.

06:55 πάνε μαζί είναι ελευθερία μέσα σε όρια δηλαδή δεν τα βλέπουμε σαν δύο αντίθετα πολλές φορές παρομοιάζουμε το δυναμικό και την ορμή του παιδιού το παρομοιάζουμε με ένα ποτάμι αυτό το ποτάμι αν το αφήσουμε χωρίς όχθες θα γίνει νερό που λιμνάζει δεν θα πάει πουθενά αν έχει τις όχθες που δεν μπλοκάρει απλά οδηγεί το νερό θα φτάσει πολύ μακριά.

07:30 Οπότε θέλουμε να είναι ελεύθερο αλλά υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες και πιστεύω βέβαια και ότι και οι γονείς θα μπορούσαν να δίνουν ελευθερίες με όρια αλλά αυτό είναι μια άλλη κουβέντα. Για παράδειγμα στο μοτεσοριανό περιβάλλον υπάρχουν κάποιοι πολύ συγκεκριμένοι κανόνες. Οι δραστηριότητες, το υλικό χρειάζεται να το χειρίζονται με προσοχή και να το τακτοποιούν πάλι στη θέση τους.

07:58 Χρειάζεται να σέβονται τη δουλειά των άλλων παιδιών, να μην τα διακόπτουν. Άρα κατά κάποιο τρόπο να αντιλαμβάνονται ότι και η ελευθερία τους σταματάει εκεί που ξεκινά η ελευθερία του άλλου. Ακριβώς, αυτό είναι και μια ενσυναίσθηση που χτίζεται με πολλούς τρόπους. Και με το πρότυπο του δασκάλου, ο οποίος δεν διορθώνει, δεν διδάσκει, διδάσκει αλλά γίνεται πρότυπο αλλά και με ένα άλλο χαρακτηριστικό του μοτοσορενού περιβάλλοντος το οποίο είναι οι μεικτές ηλικίες. Αυτά θέλω πολύ να σε ρωτήσω γιατί είναι από τα πρώτα πράγματα που έχω ακούσει για τη μέθοδο αυτή ισχύει λοιπόν, είναι παιδιά διαφορετικών ηλικιών μέσα σε μια τάξη. Ναι είναι μεικτές ηλικίες ανααναπτυξιακό στάδιο για παράδειγμα το περιβάλλον που ονομάζεται σπίτι των παιδιών επειδή είναι το μέγεθος των παιδιών, φιλοξενεί παιδιά από 2,5 έως 6 περίπου χρονών.

08:58 Τι συμβαίνει με αυτό, ότι το παιδί έρχεται μικρό, ζητάει βοήθεια, παρατηρεί τα μεγάλα, μαθαίνει από τα μεγάλα και σύντομα γίνεται μετά από 2 χρόνια, 3 χρόνια γίνεται το μεγάλο που θυμάται πως είναι να είσαι μικρός, Θυμάται πως αισθάνεσαι να είσαι μικρός Και θέλει να βοηθήσει, θέλει να είναι πρότυπο Οπότε χτίζεται μια ενσυναίσθηση και ένα θέλω να προσφέρω Που είναι αβίαστο, είναι φυσικό, είναι πολύ όμορφο Είναι από τα πιο όμορφα πράγματα που παρατηρούμε στο περιβάλλον Τι ωραίο που είναι αυτό Και πόσο μαθαίνουν να συνεπάρχουν Και αυτό φέρνω στο μυαλό μου τώρα παιδιά μεγαλύτερων ηλικιών και με θέματα στην εφηβεία κυρίως και με θέματα bullying για διάφορους λόγους και σχολικού εκφοβισμού μεγαλύτερων παιδιών σε μικρότερα γιατί έχουμε τέτοια περιστατικά τα οποία δυστυχώς εντείνονται.

10:04 και σκέφτομαι ότι πόσο διαφορετικό ίσως θα ήταν όταν έχεις μάθει από μικρός ή μικρή να συνεπάρχεις και να βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του μικρότερου παιδιού όπως το περιέγραψες. Είναι πραγματικά πολύ ωραίο. Είναι. Πες μου κάτι. Ένας γονιός που θα έρθει στο σχολείο σας τι διαφορετικό θα αντικρίσει σε σχέση με ένα τυπικό σχολείο δηλαδή τι διαφορετικό θα δεις στο σχολείο και στην τάξη.

10:31 Ναι. Λοιπόν υπάρχει μία κίνηση, μία ζωντάνια στην τάξη Αλλά ταυτοχρόνως μία βαθιά συγκέντρωση και ηρεμία Μπορούμε να δούμε παιδιά να δουλεύουν ατομικά ή σε πολύ μικρές ομάδες Πάνω σε δραστηριότητες Μπορούμε να δούμε ένα παιδί να ζυμώνει ψωμί Άλλα δύο να ετοιμάζουν σνακ για να το φάνε με φίλους μπορούμε να δούμε ένα παιδί κάπου αλλού που να δουλεύει με το υλικό της γλώσσας και να καλύπτει τι είναι τα επίθετα μπορούμε να δούμε μια μικρή ομάδα να ασχολούνται με τη διέρεση μοιράζοντας τα ντοματίνια ή τα μπρόκολη που μαζέψανε από το μποστάνι υπάρχει κίνηση αλλά ταυτοχρόνως μεγάλη ηρεμία Θα δούμε παιδιά που παρατηρούν άλλα παιδιά και οπότε υπάρχει μια κίνηση που παραπέμπει σε τα μυρμήγια που δουλεύουν λίγο στη μυρμαγκοφωλιά.

11:41 Ο καθένας ξέρει τι κάνει κι ας είναι ο εξωτερικός παρατηρητής να μην ξέρει ακριβώς. Άρα μπορεί να υπάρχουν παιδιά που ασχολούνται με κάτι ομαδικό, παιδιά που κάνουν κάτι μόνα τους. Δηλαδή το κάθε παιδί με βάση τα ερεθίσματα που έλεγες πριν φαντάζομαι έχει την ελευθερία να σκεφτεί και να επιλέξει μέσα στη μέρα του με τι θέλει να ασχοληθεί.

12:04 Ναι, ναι, ναι. Υπάρχει ένα τρίωρο αδιάκοπτη εργασία στων παιδιών, όπου έχουν το χρόνο να βυθιστούν σε συγκέντρωση, να κάνουν επάφσεις και να παρατηρήσουν, να πάρουν μια άλλη δραστηριότητα και αυτό τα βοηθάει να ξέρουν ότι αυτός ο χρόνος είναι δικός τους. Ένας κανόνας βασικός είναι ότι ποτέ δεν διακόπτουμε ένα παιδί που κοιτάει, μιλάει, δουλεύει Πολύ ωραίο Βασικές αξίες λοιπόν που θα έπρεπε να έχουμε όλοι μας από μικροί Θα έλεγες Ραμώνα ότι η μέθοδος του Μοντεσόρι ταιριάζει σε όλα τα μικρά παιδιά Ή υπάρχουν και παιδιά που μπορεί να δυσκολευτούν με μια τέτοια μέθοδο και γιατί Πολύ ωραία ερώτηση Θα μπορούσα να πω ελαφριά ότι ταιριάζει σε όλα τα παιδιά Γιατί όλα τα παιδιά έχουν αυτή την περιέργεια και αυτή την ανάγκη να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους Αλλά η αλήθεια είναι ότι όταν έρχονται μεγαλύτερα Δηλαδή στα τέσσερα Στα πέντε κάποια φορά Και δεν έχουν μάθει να επιλέγουν να έχουν μια βασική ελευθερία να έχουν μία αυτονομία μπορεί να δυσκολευτούν και να θέλουν περισσότερη βοήθεια

13:28 στην επιλογή των δραστηριοτήτων αλλά γενικά είναι κάτι που θα έλεγα όλα τα παιδιά το έχουν ανάγκη τον σεβασμό και τον χρόνο τους και την ελευθερία να εξερευνήσουν αυτό που περισσότερο τους ελκύει Άρα από ποια ηλικία μου είπες ότι μπορούν να ξεκινήσουν το σχολείο σε εσάς Εμείς θεχόμαστε παιδιά από όταν περπατούν σε ένα άλλο περιβάλλον σε ένα περιβάλλον που είναι το βρεφικό που είναι από όταν περπατούν μέχρι τα δυόμιση περίπου Α, το έχετε χωρίσει έτσι Ναι, γιατί είναι άλλες αναπτυξιακές ανάγκες εκεί κλεπτύνουν την αδρή κινητικότητα το λόγο, την επικοινωνία μια μικρή υπομονή αρχίζει και εξασκείται και το επόμενο περιβάλλον είναι από τα 2,5 ως τα 6 ως και τον υπηαγωγείο Μια απορία που έχω είναι σε περίπτωση που ένας γονιός αποφασίσει να επιλέξει το σχολείο σας ή την φιλοσοφία του Μοντεσόρι στο εκπαιδευτικό σύστημα και είναι στην Ελλάδα Τι μπορεί να κάνει στη συνέχεια που το εκπαιδευτικό σύστημα το ελληνικό είναι τόσο διαφορετικό και το σκέφτομαι πιο πολύ από την πρακτική άποψη

14:49 ενός παιδιού που έχει μάθει να λειτουργεί σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που μετά καλείται να κάνει κάτι τελείως διαφορετικό δηλαδή ποια είναι η συνέχεια αυτού οποιαδήποτε θέλει ο γονιός δηλαδή όταν ένα παιδί έχει φτάσει στα έξι του με ελεύθερες επιλογές, επιλύσεις προβλημάτων συγκέντρωση σε κάτι που το παθιάζει αγαπάει την ανακάλυψη χαίρεται τη μάθηση θα είναι ένα παιδί που θα δουλέψει και πάνω σε αυτά που τον δυσκολεύουν θα δέχεται τις προκλήσεις και οπωσδήποτε έχει αναπτύξει μια ευελιξία οπότε όποια αλλαγή κάνει στη ζωή του από τις συνήθως ευχάριστες όπως μια μετακόμιση ή μια αλλαγή σχολείου μέχρι και κάποιες δυσάρεσες που μπορεί να φέρει ζωή είναι πολύ προετοιμασμένο.

15:52 Άρα έχει τα εφόδια για να κάνει την αλλαγή. Δεν σημαίνει ότι επειδή έχει μάθει. Γιατί εγώ στο μυαλό μου το είχα ότι επειδή έχει μάθει να λειτουργεί μέσα στην ομάδα και στην τάξη με ένα χι τρόπο θα δυσκολευτεί, για παράδειγμα λέω κάτι πολύ πρακτικό ξέρω εγώ έξι χρονών να πάει σε ένα τυπικό ελληνικό σχολείο και να πρέπει να κάτσει στην καρέκλα και στο θρανείο εντάξει έχουν τα διαλύματα αλλά στην πραγματικότητα είσαι ξαφνικά έξι χρονών οχτώ ώρες σε ένα θρανείο το οποίο από μόνο του είναι τρομακτικό θα μπορέσει να κάνει αυτή τη μετάβαση ναι, όταν πάνε προς προνήπιο νηπιαγωγείο τα παιδιά περνάνε ώρες καθιστά πάνω σε κάτι που τους αρέσει πολύ.

16:37 Έχω ζει παιδιά να δουλεύουν με τους πλανήτες, με τα ζώα, τα θηλαστικά της θάλασσας, τα αγριολούλουδα εκεί να ψάχνουν βιβλία, να γράφουν πάνω σε ένα τραπέζι για πολλή ώρα. Αυτό που δεν έχουν φανταστεί ακόμα, αλλά τα βοηθάμε να το φανταστούν, είναι ότι θα είναι ένα δασκαλοκεντρικό περιβάλλον. Τα ετοιμάζουμε με μια κουβέντα.

17:04 Όπως τα ετοιμάζουμε ότι στο αεροπλάνο θα χρεστεί να φοράμε τη ζώνη για τρεις ώρες. Όπως τα ετοιμάζουμε ότι τους περιγράφουμε ότι θα είναι διαφορετικό. Με ενθουσιασμό, με χαρά. Αλλά πραγματικά είναι πιο δυνατά μέσα παιδιά. Πολύ ωραίο είναι αυτό. Έχοντας εσύ την εμπειρία ως εκπαιδευτικός και ως μαμά αλλά και έχοντας την εμπειρία της διεύθυνσης ενός σχολείου προσχολικής εκπαίδευσης.

17:36 Αν έπρεπε να μιλήσεις για το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα συνολικά τι θα έλεγες, δηλαδή τι θα κρατούσες και τι θα άλλαζες και με βάση τη φιλοσοφία του Μοντεσόρη που εκπροσωπείς εσύ θεωρείς, για να το κάνω λίγο την ερώτηση πιο πρακτική ότι είναι μια φιλοσοφία η οποία θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερη διάρκεια σε χρόνο στη σχολική ζωή των παιδιών.

18:00 Υπάρχει μέχρι και λύκειο. Όχι στην Ελλάδα. Όχι στην Ελλάδα. Αλλά υπάρχει. Υπάρχει και αλλάζει. Αλλάζει και γίνεται σύμφωνο με τις αναπτυξιακές ανάγκες εκείνης της ηλικίας. Στο γυμνάσιο δουλεύουν αυτόνομα, ετοιμάζουν μπαζάρ φτιάχνοντας προϊόντα, μαγειρεύοντας. Γίνονται περισσότερο παιδιά τις πολίτες ενώ ήδη στο 2,5 με 6 είναι μια κοινότητα η οποία μοιάζει πάρα πολύ σαν μια μικρογραφία της κοινωνίας υπάρχουν πιο έμπειροι πιο άπειροι σε κάθε τομέα θα υπάρχει το εξάχρονο που δείχνει μαθηματικά στο μικρότερο θα υπάρχει εξάχρονο που δείχνει δραστηριότητες της γλώσσας στο τρίχρονο είναι όπως στη ζωή και έτσι προχωράει μέχρι και το Λίκιο να υπάρχει και δουλεύει πολύ καλά στην Αμερική στην Σκανδιναβία στην Αγγλία νομίζω έχει ανοίξει δεν είμαι σίγουρη γι' αυτό Μακάρι λοιπόν και εδώ σε εμάς γιατί έχουμε δρόμο έχουμε πολύ δρόμο ιδίως στο εκπαιδευτικό κομμάτι στην Ελλάδα νομίζω ότι έχουμε πολύ δρόμο γιατί και να μην έχεις εντρυφήσει πολύ στην φιλοσοφία του Μοντεσόρη

19:27 νομίζω ότι μπορείς να καταλάβεις ότι το εκπαιδευτικό σύστημα το ελληνικό έχει πολύ δρόμο ακόμα για να φτάσεις σε ένα επίπεδο που τουλάχιστον αν μη τι άλλο να θεωρείται σύγχρονο Ναι Είναι δύσκολο γιατί όταν θέλεις να να ακολουθήσει μια ομάδα ένα πρόγραμμα θα υπάρχουν οι 10 που το παρακολουθούν και 5 που είναι πολύ μπροστά και 5 που είναι πιο πίσω.

19:57 Είναι δύσκολο. Πάμε πάλι πίσω λοιπόν στη σχολική τάξη. Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να μας πεις πώς και από αυτόν τον τρόπο προσέγγισης επιλύονται οι συγκρούσεις για παράδειγμα μεταξύ των παιδιών. Υπάρχουν πολύ λιγότερες από ό,τι έχω καταλάβει υπάρχουν σε άλλα περιβάλλοντα. απλά γιατί ο καθένας μπορεί να ακολουθήσει την ανάγκη του οπότε είναι λιγότερο πιεσμένος, λιγότερο περιορισμένος οπότε υπάρχουν λιγότερο.

20:35 Υπάρχει μεγαλύτερη ενσυναίσθηση γιατί χτίζεται όταν μπορώ να μπω στη θέση του άλλου οπότε συνήθως λύνονται με μια συζήτηση. Συνήθως λύνονται με παραδείγματα Για παράδειγμα μπορεί να γίνει μια ομάδα και η δασκάλα να δείξει πώς θα μπορούσαμε να διακόψουμε κάποιον που μιλάει και θέλουμε να του πούμε κάτι Γιατί μπορεί η συζήτηση να άρχισε ότι με διάκοψε και εγώ μιλούσα με τον άλλον και δεν είναι σωστό έτσι θα έλεγα ότι δεν είναι το πρόβλημα της κοινότητάς μας είναι εντυπωσιακό αυτό γιατί το λέω γιατί εντάξει σίγουρα σε αυτές τις αναπτυξιακές ηλικίες και όποιες έτσι μικρό συγκρούσεις και η τσακωμή των παιδιών είναι και μέρος της ανάπτυξής τους και δοκιμάζουν και οι ίδιοι τον εαυτό τους τα όρια τους κτλ. Αλλά αντιλαμβάνομαι από αυτά που λες ότι έχετε ήδη δουλέψει εσείς σε ένα πρώτο επίπεδο Αξίες που τελικά είναι εφόδια Και το κομμάτι δηλαδή της ενσυναίσθησης Όταν έχει καλλιεργηθεί από τόσο νωρίς Και το κομμάτι του σεβασμού στη διαφορετικότητα του άλλου

21:51 Και στην ελευθερία του άλλου Οπότε μάλλον αυτά λειτουργούν σαν μικρά μικρά λιθαράκια Οι συγκρούσεις υπάρχουν Αλλά θα ακούς ένα παιδί να λέει Σου αρέσει αν σου το πω εγώ Αμπαίνει στη θέση του άλλου Αυτό δεν είναι ωραίο που μου λες Οπότε βάζει κατευθείαν τον άλλον Ή σταμάτα αυτό δεν μου αρέσει Τα πιο μικρά Ή stop αυτά που δεν μιλάνε κάνουν Υπάρχουν οι συγκρούσεις υπάρχουν Εντάξει και είναι και αναμενόμενο Και έτσι πρέπει Αυτό το παιδαγωγικό σύστημα μπορούμε να το κάνουμε τρόπο ζωής Και να πάρουμε στοιχεία του και να τα μεταφέρουμε και στην άλλη μικρογραφία της κοινωνίας που είναι η οικογένεια μέσα στο σπίτι.

22:41 Βέβαια. Πολλοί γονείς νομίζουν ότι να κάνουν μοντεσόρι είναι να αγοράσουν υλικά και να δουλεύει το παιδί με αυτά τα υλικά σπίτι. Στην πραγματικότητα είναι σημαντικό να κρατήσουμε από αυτό τη στάση απέναντι στο παιδί. να είμαστε όπως θα θέλαμε να είναι οι άλλοι μαζί μας να μην το διακόπτουμε να του δίνουμε τη δυνατότητα να κάνει πράγματα που είναι ικανό να κάνει το παιδί να το κάνουμε να αισθανθεί μέρος της οικογένειας για παράδειγμα μπορεί ένα πολύ μικρό παιδί να μας βοηθήσει να στρώσει το τραπέζι να πλένει λαχανικά να διασυλοποιήσει το πλυντήριο πιάτων γιατί το παιδί θέλει να ανήκει όπως εμείς θέλουμε να ανήκουμε στην κοινωνία μας δεν θέλουμε να είμαστε εκτός το παιδί χρειάζεται αυτό να το κοιτάμε στα μάτια όταν μιλάμε δεν μπορούμε να φτάσουμε στην εφηβεία και να του λέμε μη κοιτάς στο τηλέφωνο σου αν κοιτάμε το τηλέφωνο μας όταν μας μιλάει το τρίχρονο χρειάζεται να σκύψουμε να το κοιτάμε στα μάτια όταν μας μιλάει αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε όλη την ώρα

23:59 zen, έτσι υπάρχει το συνέστημα και όλα τα συναισθήματα είναι επιτρεπτά είναι ο τρόπος που τα εκφράζουμε που πρέπει να είναι με σεβασμό αυτό το παιδί το αντιγράφει και νομίζω το αντιγράφει με τον τρόπο που είμαστε όχι με αυτά που λέμε ακριβώς, δηλαδή το παιδί θα αισθανθεί ποιον σέβεται τους άλλους και τον εαυτόν του Δεν θα ακολουθείς αυτόν που λέει ότι το κάνει Ναι Είναι πολύ σημαντικό πάντως και αυτό το κομμάτι Το τεράστιο κομμάτι των συναισθημάτων Γιατί εντάξει ευτυχώς νομίζω σήμερα Έχουμε αρχίσει πια να αντιλαμβανόμαστε Αυτό που πολύ ωραία είπες Ότι όλα τα συναισθήματα είναι επιτρεπτά και αποδεκτά Και το θέμα είναι πώς τα εκφράζουμε Και πώς τα διαχειριζόμαστε Και ότι επιτέλους ξεφεύγουμε λίγο από την εποχή Που σε εισαγωγικά θα το βάλω Αυτό που λέγαμε τα αρνητικά συναισθήματα και τη λύπη μας και το θυμό μας και τα δύσκολα συναισθήματα θα πω εγώ έπρεπε να τα καταχωνιάζουμε και να τα κρύβουμε.

25:04 Αυτό πώς το δουλεύεται μέσα στη τάξη τα συναισθήματα. Πες μας έτσι ένα παράδειγμα. Υπάρχει ένα λανθασμένο πιστεύω πως η δασκάλα μόνο ψιθυρίζει, μόνο μιλάει σιγά, δεν έχει καμία εναλλαγή συναισθημάτων. Μας βλέπουν να γελάμε, μας βλέπουν να υψώνουμε τη φωνή Καμιά φορά δεν φωνάζουμε όπως το παραδοσιακό σχολείο συνήθως Αλλά μπορούμε να πούμε όχι αυτό δεν επιτρέπεται Αν κάποιος χτυπάει κάποιον άλλον έτσι θα το ακούσουν Και μια πολύ μικρή εναλλαγή του τόνου δείχνει πόσο σημαντικό είναι αυτό Υπάρχουν τα συναισθήματα Προφανώς είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι έξι ώρες με τα παιδιά και να είσαι πάντα σωστός από το να είσαι γονιός 24 ώρες που είσαι και multitasking και να μην είσαι καμιά φορά.

26:00 Αυτό δεν περιμένουμε ο γονιός να είναι τέλειος αλλά να έχει στο μυαλό του πως το παιδί το έχει σαν πρότυπο. Πολλές φορές λέμε το παιδί μου πιάνει το άλλο παιδί το παιδί πήρε το παιχνίδι αλλά πόσες φορές ο ενήλικας πιάνει το παιδί ξαφνικά το ζουλάει χωρίς να το ρωτήσει του παίρνει κάτι χωρίς να του πει για παράδειγμα παίρνει το μαχαίρι αυτό θα χρειαστεί να το πάρω εγώ ή θα μου το δώσεις ή θα χρειαστεί να το πάρω Αντί γι' αυτό ας πούμε θα πάει ξέρω εγώ ο γονιός και θα το αρπάξει χωρίς να καταλάβει το παιδί Ναι, γιατί θεωρεί ότι εκείνη τη στιγμή αυτό είναι ανάγκη να γίνει ποτέ με κακιά πρόθεση, κανένας γονιός δεν κάνει πράγματα με κακιά πρόθεση αλλά θα αρκούσε από όλο το Montessori να θυμηθούμε πως είμαστε πρότυπο και ο καθένας να είναι τον καλύτερο εαυτό του με τα παιδιά ξέρεις κάποια στιγμή συζητώντας είχα ακούσει κάτι το οποίο μου έμεινε και το φέρνω συχνά στη μνήμη μου ότι πόσο ωραίο θα ήταν οι ενήλικες να μιλούσαμε στα παιδιά μας με τον τρόπο που μιλάμε σε άλλους ενήλικες

27:14 και είχε φέρει, ήταν σε κάποια ομιλία που είχα πάει, η Σιγήτρια ένα παράδειγμα και έλεγε σκεφτείτε ότι έχετε μια πολύ καλή σας φίλη, ένα φίλο σας απέναντί σας ο οποίος έχει ένα πρόβλημα το οποίο τον έχετε αναχωρήσει πάρα πολύ σκεφτείτε με τον τρόπο που θα του μιλούσατε και μετά στην άλλη εικόνα φέρτε το παιδί σας το οποίο έχει ένα τάντρουμ και κλαίει πάρα πολύ γιατί προφανώς κάτι το απασχολεί που για τη δική του αναπτυξιακή ηλικία είναι εξίσου σημαντικό Και πως ας πούμε θα βγείτε από τα ρούχα σας Και πως θα το αντιμετωπίσετε Και έδειχνε το κοντράστ Και είναι συγκλονιστικό σαν σκέψη Η ατάκα δεν είναι τίποτα Αυτά δεν είναι προβλήματα Τελείωτο αποτέλειωσες Ναι σαν να μας λένε εμάς που Τελείωσα ένα σημαντικό σέρωτα Εντάξει δεν πειράζει Πάμε παρακάτω Πάμε παρακάτω Θέλω να σε ρωτήσω Επειδή έκανες και μια μικρή Έτσι αναφορά πριν για το Λοιπόν, νομίζουν μερικές φορές ότι οι δασκάλες μιλάμε ας πούμε μόνο χαμηλόφωνα ή ανέφερες πιο πριν ότι κάποιοι θεωρούν ότι η Montessori σημαίνει να παίρνεις υλικά και τα παιδιά να ασχολούνται με αυτά.

28:27 Ήθελα να σε ρωτήσω λοιπόν ποια θεωρείς ή ποιες θεωρείς ότι είναι οι μεγαλύτερες παρεξηγήσεις σήμερα που υπάρχουν σε σχέση με το εκπαιδευτικό σύστημα του Montessori όταν κάποιος δεν έχει ασχοληθεί με αυτό. Ωραία ερώτηση. Λοιπόν, μας λένε πολύ ελεύθεροι, τα παιδιά είναι υπερβολικά ελεύθερα, μας λένε ότι είμαστε υπερβολικά αυστηροί.

28:48 Αυτό είναι πολύ αντιφατικό τώρα. Ναι, είναι. Ήδη. Ήδη. Μπορεί ο ίδιος άνθρωπος να τα νομίζει. Οκ. Γιατί βλέπει μια τάξη, ας πούμε εμείς έχουμε ένα τζάμι που οι γονείς μπορούν να δουν την τάξη μέσα και βλέπουν τα παιδιά να μην φωνάζουν, να μην τσακώνονται, να δουλεύουν ο ένας δίπλα στον άλλον χωρίς πρόβλημα και λέει τι τα κάνετε τα τρομοκρατείτε.

29:14 Όχι, αλλά όταν δουλεύουν ξέρουν πως δεν τους αρέσει ο άλλος να τα ενοχλήσει Οπότε νομίζω πως η μεγαλύτερη παρεξήγηση είναι αν είναι υπερβολικά αυστηρό ή αν είναι υπερβολικά το αντίθετο Χαλαρό, ελεύθερο Δεν είναι υπερβολικά ούτε το ένα ούτε το άλλο, κατά με και είναι και τα δύο Υπάρχουν αυτό που λέγαμε πριν, ελευθερία μέσα σε όρια Άρα υπάρχει το πλαίσιο, το οποίο είναι και αυτό πολύ σημαντικό να το λέμε Και η ελευθερία του καθενός να δημιουργήσει Είπες πριν, πιάνομαι από τις απαντήσεις σου τώρα και μου γεννούνται νέες απορίες Είπες πριν ότι υπάρχει κάποιο παράθυρο που οι γονείς μπορούν να παρακολουθούν τα παιδιά μέσα στην τάξη Φέρνω λοιπόν τώρα στο μυαλό μου ένα γονιό που έχει έρθει ώρα το παιδί του να ξεκινήσει στο σχολείο στο βρεφονιπιακό, στο παιδικό σταθμό φέρνω και τον εαυτό μου πάω αρκετά χρόνια πίσω βέβαια φέρνω και τον εαυτό μου στη θέση αυτού του γονιού ένα πολύ δύσκολο συνέστημα για το γονιό ίσως περισσότερο από ό,τι για το παιδί είναι αυτός ο αποχωρισμός

30:26 τον πρώτο καιρό, τις πρώτες ημέρες και νομίζω ότι είναι, κάθε μαμά θα σου πει ότι δυσκολεύτηκε περισσότερο, λιγότερο έκλαιγε, έπρεπε να το αποχωριστώ Το πήρε η δασκάλα και μου είπε ότι δεν μπορώ να μείνω Θα έρθω να το πάρω ξέρω εγώ την τάδε ώρα Αυτό λοιπόν θα ήθελα πάρα πολύ να μου πεις Στο δικό σας τρόπο προσέγγισης πώς το διαχειρίζεστε Εμείς ζητάμε, θα ήθελα να πω απαιτούμε αλλά δεν είναι ωραία λέξη Απαιτούμε ο γονιός να μπει μέσα στη τάξη Με το παιδί, τις πρώτες τουλάχιστον δύο-τρεις μέρες είναι μαζί με το παιδί είναι ο αόρατος γονιός που κάνει πως διαβάζει το βιβλίο του και κοιτάει όπου θέλει μέχρι το παιδί να εξοικειωθεί με ρουτίνες, με άτομα, με δραστηριότητες χωρίς να τεθεί απολύτως το θέμα αποχωρισμού.

31:19 Αυτό πετυχαίνει δύο μεγάλα πράγματα. Το ένα το παιδί να εξερευνήσει άνετα το περιβάλλον και το άλλο που πάλι είναι υπέρ του παιδιού παρότι ακούγεται υπέρ του γονιού ο γονιός μπορεί να δει το δικό του παιδί εκεί μέσα και να αισθανθεί ασφαλής ότι το παιδί είναι ok, είναι καλά. Οπότε όταν έρθει η στιγμή που το παιδί δεν θα το αναζητά με το βλέμμα δεν θα το χρειάζεται τον δικό του άνθρωπο εκεί μέσα και ο γονιός θα αφήσει το παιδί χωρίς να συνεχίσει να είναι θα ξέρει μέσα του ότι το παιδί του είναι καλά Και έτσι θα αισθανθούν και οι δύο πλευρές πολύ καλά. Συνήθως πάει αβίαστα εντελώς.

32:05 Ναι. Ακούγεται πάρα πολύ ωραίο. Δηλαδή προσπαθώντας να βάλω τον εαυτό μου και στη θέση του ίδιου του παιδιού. Φαντάζομαι πόσο μεγάλη ασφάλεια μπορεί να νιώθει όταν βρίσκεται σε ένα ευχάριστο περιβάλλον, γεμάτο νέα ερεθίσματα και ξέρει ότι με την άκρη του ματιού του, τώρα που εξερευνώ ακόμα, η μαμά μου ή ο μπαμπάς μου είναι εκεί.

32:30 οπότε με αυτή την ασφάλεια αρχίζω να εξερευνώ μέχρι που αυτό που είπες πολύ ωραίο να μην χρειάζεται πια με την άκρη του μαθιού και εγώ θεωρώ προσωπικά ότι όταν ο γονιός εμπιστεύεται ότι πιο πολύτιμο έχει στο περιβάλλον αυτό το περιβάλλον πρέπει να εμπιστευτεί τη δουλειά του και το τι γίνεται εκεί μέσα πολλές φορές το πρόβλημα της εκπαίδευσης είναι ότι οι εκπαιδευτές βλέπουν το γονιό σαν εμπόδιο και οι γονείς βλέπουν τους εκπαιδευτές σαν δεν ξέρουν το παιδί μου.

33:04 Καλά, ξέρω εγώ καλύτερα. Και αυτό ενθαρρύνεται, είναι φαύλος κύκλος. Όσο πιο πολλοί το πιστεύουν, τόσο πιο πολλοί επαληθεύεται. Και νομίζω ότι είναι κλειδί της επιτυχίας όλων των ανθρώπινων σχέσεων η καλή επικοινωνία που νομίζω στη βάση της πρέπει να είναι καλοπροαίρετη για να λειτουργήσει. Δουλεύουμε όλοι για τον ίδιο στόχο Οπότε είμαστε μαζί Σωστά Ναι βέβαια Συνοδοιπόροι και νομίζω ότι αυτό είναι ένα Πολύ μεγάλο κεφάλαιο γενικότερα Του πόσο σημαντικό είναι Να μην βλέπουμε τους ανθρώπους Μέσα σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό σύνολο Να μην τους αντιμετωπίζουμε μεμονωμένα Γιατί και ένας μαθητής Θεωρώ ότι σε όποια τάξη και να είναι Από πίσω του έχει ένα σύστημα Υπάρχει μια οικογένεια και αυτή η οικογένεια είναι όμορφο να είναι μέρος και της κοινωνίας του σχολείου με όποιο τρόπο.

34:01 Ναι, πολύ σημαντικό. Και αυτός είναι ένας τρόπος να μαθαίνουν τη διαφορετικότητα τα παιδιά και την ενσυναίσθηση. Βλέποντας ας πούμε ότι κάθε οικογένεια στέλνει άλλο φαγητό, δίνει στο παιδί άλλο φαγητό, ότι έχουν άλλες συνήθειες, ότι μιλάνε άλλες γλώσσες. Είναι πάρα πολύ ωραίο. Όταν μπαίνει ένα παιδί εν μέρη θα έλεγα μπαίνει αγκαλιάζουμε και την οικογένεια Κάθε ένας φέρνει πολλά Ναι ναι ναι και είμαι σίγουρη ότι για εσάς που κάνετε αυτή τη δουλειά Πολλές φορές στο πρόσωπο ενός παιδιού φωτογραφίζεται και η υπόλοιπη οικογένεια Μέσα από την εικόνα ενός παιδιού Φέρνει μαζί του πράγματα την οικογένειά του Βέβαια Πες μου κάτι, το σχολείο το δικό σας είναι δίγλωσο μου έλεγες πριν Νομίζω τα λέγαμε εκτός αέρα αυτά Οπότε για πες μου λίγο, πώς μοίρα είναι αγγλικά και ελληνικά Κάθε αίθουσα έχει τρεις δασκάλες Είναι και οι τρεις πλήρως εκπαιδευμένες μοντεσουριανά Και η μία μιλάει αποκλειστικά αγγλικά Και ανταποκρίνεται αγγλικά σε ό,τι γλώσσα και να τις μιλήσουν

35:15 Και οι άλλες δύο ελληνικά Και υπάρχει και ο γραπτός λόγος στα αγγλικά και στα ελληνικά στις τάξεις. Πολύ ωραία. Οπότε ένα παιδάκι το οποίο είναι από Έλληνες γονείς και δεν έχει επαφή με την αγγλική γλώσσα σε αυτή τη μικρή ηλικία μπορεί να έρθει στο σχολείο. Ναι, θα εξοικειωθεί πολύ με τα αγγλικά, σίγουρα θα κατανοεί. Κάποια μιλούν, τα περισσότερα θα μιλήσουν την άλλη γλώσσα αν βρεθεί ανάγκη.

35:45 Αν είσαι μια παραλία και το άλλο παιδάκι μιλάει μόνο αγγλικά ας πούμε σε αυτή την περίπτωση Βέβαια όταν πρέπει να επικοινωνήσεις και όταν θέλεις να επικοινωνήσεις μάλλον Ναι ναι ναι Πολύ ωραία Θέλω να σε ρωτήσω Ραμόνα μου για να κλείσουμε Τι θα συμβούλευες αυτή τη στιγμή ένα γονιό που μας ακούει ενδεχομένως Και σκέφτεται να επιλέξει το εκπαιδευτικό σύστημα του Μοντεσόρι Και με ποιο κριτήριο να επιλέξει ένα σχολείο Δεν έχει νόημα να διαλέγουμε ένα σχολείο επειδή μας το είπε η φίλη μας ή επειδή δεν ξέρω.

36:24 Χρειάζεται νομίζω καθένας, με ρωτάνε πολύ συχνά για τα δημοτικά μετά. Και εγώ λέω πρέπει πρώτα να ψάξετε μέσα σας τι θέλετε από ένα σχολείο. Ας πούμε κάποιοι γονείς δυσκολεύονται να δούνε το παιδί τους να ξετυλίγεται η προσωπικότητά του Το φαντάζονται το παιδί τους να μπορέσουν να το καθοδηγήσουν προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση Μερικές φορές αυτό τους είναι δύσκολο να δεχτούν ότι εμείς δεν λειτουργούμε έτσι Άρα είναι καθαρά προσωπικό θα έλεγες Είναι προσωπικό, θέμα εμπιστοσύνης και θέμα να αρέσουν αυτά τα πράγματα.

37:09 Μας αρέσει η αυτονομία του παιδιού μας. Μας αρέσει στα πέντε, στα έξι να έχει μια γνώμη πάνω στα πράγματα. Το ότι είναι σωστό, ότι είναι λάθος. Γιατί δεν είναι πάντα άσπρο μαύρο. Χτυπάμε, όχι δεν χτυπάμε. Αυτό είναι εύκολο. Αλλά μερικά πράγματα έχουν πολλές πλευρές. Και πολλά χρώματα. Ναι. Εγώ το βρίσκω το πιο μαγικό Στην παιδική ηλικία Να θαυμάζουμε και να συνοδεύουμε Την προσωπικότητα ενός παιδιού Να ξεδιπλώνει Και να ανθίσει Με αυτό θα κλείσουμε Λοιπόν σε ευχαριστώ πάρα πολύ Νομίζω ότι τα βάλαμε σε μια Διάσταση πιο ολοκληρωμένη Πιο τεκμηριωμένα πράγματα Νομίζω θα βγούμε πιο σοφοί Σε σχέση με το εκπαιδευτικό σύστημα του Μοντεσόρι και με τη φιλοσοφία που κρύβεται πίσω από αυτό και φυσικά εννοείται ότι όσοι γονείς έχετε μικρά παιδάκια και είστε σε μια διαδικασία αυτή τη στιγμή αναζήτησης σχολείου μπορείτε να επικοινωνήσετε.

38:09 Εμείς ούτως ή άλλως στο podcast πάντα βάζουμε και τα στοιχεία επικοινωνίας οπότε πώς θα μπορούσε ένας γονιός να έρθει να δει το χώρο σας. Βέβαια, εννοείται. Στέλνουμε πληροφορίες, έρχονται, με ρωτάνε τηλεφωνικά, με email, έρχονται. ο καθένας αρχίζει από όπου προτιμά Τι ωραία! Εμένα που είναι μεγάλα τα παιδιά μου μπορώ να έρθω απλά να το δω Βέβαια, με πολύ χαρά Για να μου κάνετε μια ξενάγηση γιατί πολύ μου κέντρισε το ενδιαφέρον. Βέβαια Οπότε δεν με περιμένεις. Ναι, ναι, ναι Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Ευχαριστώ Νομίζω ότι εντάξει αν κρατάμε κάτι από την σημερινή συζήτηση, εγώ θα έλεγα ότι η βασική ιδέα είναι ότι τελικά όλα τα παιδιά μέσα τους έχουν και μια φυσική περιέργεια να μάθουν και να εξελιχθούν αρκεί να τους δώσουμε το κατάλληλο περιβάλλον και εμπιστοσύνη Σας ευχαριστώ πάρα πολύ ευχαριστώ πολύ και την καλεσμένη μου σήμερα σας ευχαριστώ πολύ και εσάς που ήσασταν και στο σημερινό επεισόδιο μαζί μας αν σας άρεσε αυτό το επεισόδιο μην ξεχάσετε να το μοιραστείτε

39:12 με ανθρώπους που ενδεχομένως να τους ενδιαφέρει το θέμα τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο με ένα νέο θέμα. Να είστε όλοι καλά. Σας χαιρετώ και σας φιλώ.