1155 To πάθος της φιληδονίας 📄💬🔖

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 [Προσευχή] Μ. Αθανάσιος: Μέσα στην προσπάθεια να... μάθει κανείς έτσι τον εαυτόν του, την ύπαρξή του, πρέπει να δει κανείς και τα πάθη τα διάφορα τα οποία πολεμούν τον άνθρωπο, αφ' ης στιγμής τα πάθη αυτά πολλές φορές επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας, την πνευματική μας κατάσταση, την ψυχολογική μας κατάσταση, τις κρίσεις μας που έχομε απέναντι στους άλλους ανθρώπους και τις χρήσεις που κάνομε των διαφόρων πραγμάτων.

01:12 Έτσι λοιπόν τα... τα πάθη, οι Πατέρες τα ερεύνησαν, τα εξερεύνησαν, γιατί τα θεωρούσαν σημαντικό στοιχείο το οποίο πρέπει να γνωρίζει κανείς όταν βρίσκεται σε αυτόν τον αγώνα για τη γνώση του εαυτού του με σκοπό βέβαια τη γνώση, την αληθή γνώση του Θεού. [παύση] Οι Πατέρες εθεώρησαν ότι τρία βασικά πάθη, ως γίγαντες των παθών όπως το ονομάζουν, πολεμούν τον κάθε άνθρωπο.

01:52 Και αυτό το συμπέραναν και από τη δική τους ζωή, από την προσωπική τους εμπειρία, αλλά και από την ίδια τη ζωή του Χριστού. Είναι κάτι που το έχομε πει και παλαιότερα αλλά θα το ξαναπούμε, είναι και η περίοδος τέτοια, που διαβάζομε στο Ευαγγέλιο ότι ο Χριστός, μετά τη βάπτισή του, οδηγήθηκε από το Άγιο Πνεύμα εις την έρημο, με σκοπό εκεί βέβαια να νηστέψει 40 μέρες και 40 νύχτας, και να πειραχτεί από τον διάβολο.

02:27 Ο Θεός, ο Χριστός, επέτρεψε στον διάβολο, να τον πλησιάσει, και να τον εκπειράση, να τον πειράξει. Να του προσφέρει δηλαδή τρεις πειρασμούς. Ε... θα θυμάστε ότι ευρισκόμενος στην έρημο ο Κύριος, εδέχθηκε τρεις προτάσεις από τον διάβολο. Η μια πρόταση ήταν, εκμεταλλευόμενος ο διάβολος το φυσικό φαινόμενο της πείνας, αφού ήταν 40 μέρες και 40 νύχτες νηστικός, εξ ολοκλήρου νηστικός – όταν λέγει νήστευσε, δεν είναι όπως τη νηστεία που κάνομε εμείς έτσι;

03:04 Που νηστεύομε και τρώμε ένα σωρό άλλα πράγματα. Θυμάμαι μια φορά ήρθε ένα παιδάκι, ήταν λίγο αστείο αυτό το παιδί, μετά έγινε μοναχός, ε... λέει του ο γέροντας, πώς επέρασες Χριστό την καθαρά Δευτέρα; Το τριήμερο; Ε λέει γέροντα, νηστεία λέει, τι να κάνομε. Ε πως επεράσαμε, φάγαμε ένα-δυο πιάτα σούπες, κάνα δυό [ασαφής], καμιά κολοκοτή, [γέλιο] κανένα δυο από 'κείνα τα... τα κουλούρια, ε, δυο-τρις χούφτες ελιές, ένα σωρό πράγματα δηλαδή.

03:43 Είχε φάει πολύ περισσότερο από άλλες μέρες. Λοιπόν, δεν είναι από αυτές τις νηστείες που έκανε ο Χριστός βέβαια, αλλά ήταν τελεία νηστεία, τελεία αποχή από φαγητά, 40 μέρες, 40 νύχτες, και θέλοντας ο Κύριος, όχι υποτασσόμενος στον νόμο της φύσεως, ο Χριστός δεν υποτάσσεται στους νόμους της φύσεως, αλλά θεληματικά θέλων επείνασε, θεληματικά επείνασε, και εκμεταλλευόμενος ο διάβολος φυσικά το αίσθημα αυτό, του επρότεινε να...

04:17 να διατάξει να γίνουν οι πέτρες ψωμιά, ώστε να μπορέσει να χορτάσει. Ήταν μια πρόταση. Άλλη πρόταση ήταν, του έδειξε όλες τις βασιλείες του κόσμου, και τα πλούτη του κόσμου όλου, και τη χλιδή και τη δόξα των πραγμάτων του κόσμου. Και του λέει ο διάβολος ότι όλα αυτά είναι δικά μου, και θα σου τα δώσω όλα εάν με προσκυνήσεις.

04:42 Ο Χριστός του είπε βέβαια την απάντηση, «Κύριον τὸν Θεόν σου [μόνο] προσκυνήσεις», έφυγε απ' αυτόν τον πειρασμό, και ο άλλος πειρασμός ήταν όταν τον σήκωσε ο διάβολος και τον οδήγησε στο πτερύγιο του ναού, πάνω στο ψηλό μέρος εκεί του ναού, και του λέει, κοίταξε, η Αγία Γραφή λέγει ότι, ο Θεός θα σε διαφυλάξει, θα διατάξει τους Αγγέλους να σε διαφυλάξουν.

05:06 Πέσε από εδώ κάτω αφού είσαι υιός του Θεού, και δεν θα πάθεις τίποτε. Και βέβαια ο Χριστός του απάντησε να μην «ἐκπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου». Σε αυτούς τους τρεις πειρασμούς οι Πατέρες είδαν τα τρία μεγάλα πάθη τα οποία πολεμούν κάθε άνθρωπο, τα οποία είναι το πάθος της φιλοδοξίας, αυτό το οποίο του είπε να πέσει κάτω γιατί ήταν γιος του Θεού και δεν θα πάθαινε τίποτα, της φιλαργυρίας, με την πρόταση να του δώσει τον πλούτο και τη δόξα του κόσμου όλου, και το τρίτον πάθος της φιληδονίας, με το να του προτείνει να...

05:45 πάρει τις πέτρες να γίνουν ψωμιά για να χορτάσει και να ικανοποιήσει το πάθος της πείνας. Βέβαια, έχουν δίκιο οι Πατέρες στο ότι είδαν σε αυτά τα τρία πάθη, τους γίγαντες, ή τους γεννήτορες των υπολοίπων παθών, γιατί ο Χριστός νικώντας τον διάβολο στην έρημο, τον ενίκησε κατά κράτος, δηλαδή τελειωτικά. Ε... τις προκλήσεις αυτές, τους πειρασμούς αυτούς του σατανά, και... έτσι ας πούμε φαίνεται ξεκάθαρο ότι αυτά τα τρία πάθη είναι αυτά τα οποία κυκλώνουν κάθε άνθρωπο και από τα οποία πηγάζουν πάρα πολλά άλλα.

06:30 Το πάθος της φιλοδοξίας, ή υπερηφανίας, ή εγωισμού, ή κενοδοξίας, είναι όλα αυτά γεννήματα και συνώνυμα του ίδιου πάθους, το πάθος της φιληδονίας, ή φιλαυτίας, και το πάθος της φιλαργυρίας. Όταν λέμε πάθη, εννοούμε αυτά τα οποία ο άνθρωπος με την πτώση του διέστρεψε μέσα στη φύση του. Γιατί όλα αυτά, αν ψάξομε τον εαυτό μας, έχουν μια υγιή έτσι... ρίζα στο βάθος τους.

07:10 Παραδείγματος χάρη, ας πάρομε πρώτα να εξετάσομε το πάθος της φιληδονίας. Φιληδονία τι σημαίνει; Να αγαπά ο άνθρωπος τις ηδονές. Όταν λέμε ηδονές δεν εννοούμε μόνο τις σαρκικές ηδονές. Εννοούμε κάθε ηδονή η οποία αιχμαλωτίζει τον άνθρωπο. Άμα δούμε έτσι γενικά όλο αυτό το πράγμα, το πάθος αυτό πώς ξεκινά και γιατί έχει μες τον άνθρωπο ερείσματα και τον πιάνει τον άνθρωπο, θα δούμε ότι ναι, πράγματι, ο άνθρωπος είναι πλασμένος για την ηδονή.

07:48 Αλλά με ποια έννοια; Εδώ θέλει μεγάλη προσοχή. Ο Θεός, λέγει η Γραφή, έπλασε τον άνθρωπο, κατ' εικόνα δικήν του, και καθ' ομοίωση δικήν του, και τον ετοποθέτησε, του έδωσε του ανθρώπου, ως χώρον κατοικίας τον παράδεισο της τρυφής. Τον ωραίο αυτόν χώρο, που ήταν χώρος πραγματικά απόλαυσης, παράδεισος της τρυφής. Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο, για να είναι ο άνθρωπος ευχαριστημένος, να είναι ο άνθρωπος ε...

08:24 να το πω έτσι, ευτυχισμένος, αν και δεν είναι ωραία λέξη η λέξη ευτυχία. Δεν υπάρχει πουθενά στη Γραφή ξέρετε η λέξη ευτυχία, ούτε μια φορά δεν συναντάτε, άλλες λέξεις χρησιμοποιεί η Γραφή, αλλά ας το πούμε έτσι όπως το συνηθίζομε εμείς. Και ο άνθρωπος έχει πράγματι μέσα του την τάση να είναι πάντοτε ευχαριστημένος, γιατί η μεγίστη ανάπαυση του ανθρώπου, είναι, το να αναπαύεται στον Θεό.

08:55 Η πιο μεγάλη ηδονή του ανθρώπου δηλαδή, είναι η αγάπη του Θεού. Γι' αυτό είπαμε ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος για την ηδονή αλλά όχι την εφάμαρτη, την εμπαθή ηδονή, αλλά την ηδονή που περιέχει η παρουσία και η αγάπη του Θεού, ο έρωτας του Θεού. Το να δοθεί ο άνθρωπος εξ ολοκλήρου στον Θεό και να απολαύσει αυτήν την ένωσή του με τον Θεό.

09:21 Έτσι είμαστε πλασμένοι. Αφού ο Θεός αγάπη εστί, ο Απόστολος και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης μας λέγει ότι ο Θεός είναι αγάπη, άρα και ο άνθρωπος ως κατ' εικόνα Θεού πλασμένος, και ο άνθρωπος είναι αγάπη. Άρα συναντάται ο Θεός με τον άνθρωπο και ενώνονται μέσα σε μία απόλυτη αγάπη. Η πρώτη εντολή του Θεού, και μοναδική εντολή του Θεού είναι, να αγαπήσεις τον Θεό με όλη σου την ύπαρξη.

09:53 Δηλαδή είναι εντολή αγάπης, εντολή ένωσης, όχι απλής αγάπης να πεις αγαπώ τον Θεό, όχι έτσι. Να ενωθείς μαζί με τον Θεό. Να γίνεις ένα πράγμα μαζί με τον Θεό. Τα υπόλοιπα είναι αποτελέσματα αυτής της αγάπης. Το να αγαπάς τον πλησίον σου, να αγαπάς τη δημιουργία, να αγαπάς ξέρω 'γω τους συνανθρώπους σου και όλα τα άλλα, είναι αποτελέσματα της αγάπης προς τον Θεό.

10:19 Άρα, ο άνθρωπος είναι αγάπη, είναι πλασμένος για την αγάπη. Αυτή είναι η πραγματική ηδονή, η πραγματική ευχαρίστηση, η πραγματική απόλαυση του ανθρώπου. Και ο Θεός τον έπλασε να είναι μέσα στον κήπον αυτό της τρυφής, της απολαύσεως, του παραδείσου, και να τρυφάει εκεί, και να αγάλλεται, και να ευφραίνεται, μέσα στην αγάπη και στην παρουσία του Θεού.

10:45 Αυτό ήταν το έργο του ανθρώπου μέσα στον παράδεισο. Άρα, ο πυρήνας αυτού του πράγματος, είναι υγιής, είναι μέσα στη φύση μας. Έρχεται η πτώση στον ανθρώπου, χωρίζεται ο άνθρωπος από τον Θεό, διασπάται η εικόνα του Θεού μέσα στον άνθρωπο, και μεταστρέφεται αυτή η αγάπη, η ανιδιοτελής αγάπη, η αγνή αγάπη, η προς τον Θεόν αγάπη, διαστρέφεται, και φεύγει από τον πρώτο σκοπό, έτσι όπως όταν ένα τόξο φύγει από τον σκοπό του και πάει μόνο του δεξιά-αριστερά, και πάει και κολλά σε άλλα πράγματα.

11:24 Κολλά στον εαυτό μας, στο περιβάλλον μας, στους άλλους ανθρώπους, στις ιδέες μας, οτιδήποτε ξέρω 'γω. Χάνεται δηλαδή ο πρώτος σκοπός, αυτό που λέμε αμαρτία, αστοχία. Φεύγεις από τον πρώτο στόχο σου, που είναι να στοχεύσεις τον Θεόν κατά εξοχή, και στοχεύεις άλλα πράγματα. Η φιλήδονος αυτή η αγάπη, η κίνηση του ανθρώπου αυτού, φεύγει πλέον από τον Θεόν και ο άνθρωπος αγαπά και ερωτεύεται πράγματα άλλα, τα οποία όμως τον βγάζουν από τον πρωταρχικό του σκοπό της ύπαρξής του.

12:08 Και εδώ έγκειται και η ουσία της αμαρτίας του ανθρώπου, και η ουσία κάθε αμαρτίας. Κάθε αμαρτία είναι αμαρτία γιατί ακριβώς μας βγάζει από τον πρωταρχικό σκοπό της υπάρξεώς μας. Δεν λειτουργούμε σωστά. Όταν δεν λειτουργούμε όπως μας έπλασε ο Θεός, λειτουργούμε λάθος, λειτουργούμε αρρωστημένα. Δεν είμαστε έτσι όπως πρέπει να είμαστε, και άρα φεύγομε από τον σκοπό μας και λειτουργούμε διαστρεμμένα.

12:41 Ο άνθρωπος μετά από το γεγονός αυτό αγάπησε πλέον τη χτίση με τα είδωλα, όλα εκείνα τα είδωλα που έκαμε, αγάπησε τον εαυτόν του, με τη φιλαυτία του, τις ιδέες του, την ύπαρξή του, και μια μεγάλη ας πούμε... ένα μεγάλο φάσμα αυτής της φιληδονίας του ανθρώπου, έγκειται ακριβώς στο ότι ο άνθρωπος κινείται πλέον εμπαθώς προς τον άλλον άνθρωπο.

13:10 Δεν κινείται απαθώς, δεν κινείται με... με σκοπό την αγάπη του Θεού έναντι του άλλου ανθρώπου, αλλά κινείται με σκοπό την ιδίαν απόλαυση, να καταναλώσει τον άλλον άνθρωπο, να απολαύσει τον άλλον άνθρωπο, να τον καταβροχθίσει, να τον χρησιμοποιήσει. Και κάμνει τον άλλον άνθρωπο αυτοσκοπό. Ακόμα κι ο παράδεισος της τρυφής που τον έβαλε ο Θεός τον άνθρωπο, δεν ήταν ο σκοπός, ο σκοπός ήταν ο Θεός.

13:43 Ο άνθρωπος στον παράδεισο, δεν τον έβαλε ο Θεός και του είπε εκεί, ξέρεις, μείνε μες τον παράδεισο και να απολαμβάνεις τον παράδεισο. Όχι, εργάζεσθε και φυλάσσειν. Του έδωσε την εντολή να εργάζεται και να φυλάττει τον χώρο εκείνο, διότι δια της εργασίας και της υπακοής εις αυτόν, αναγόταν ο άνθρωπος εις την αγάπη του Θεού.

14:04 Είναι λοιπόν κατά βάθος φυσική κίνησης η αγάπη, είναι φυσική κίνησης, και είναι η πιο δυνατή κίνηση που έχει ο άνθρωπος. Γιατί, όπως είπαμε προηγουμένως, είναι το κατ' εξοχή χαρακτηριστικό του ανθρώπου. Οι Πατέρες λένε ότι ο άνθρωπος, είναι ερωτικόν ον. Και τι σημαίνει έρωτας κατά τους Πατέρες; Το να εξέρχεσαι του εαυτού σου και να δίδεσαι στον άλλον άνθρωπο.

14:30 Και Θείος έρωτας αυτό σημαίνει. Έτσι, να εξέρχεσαι του εαυτού σου και να δίδεσαι στον Θεό, όπως ο Θεός εξήλθε του εαυτού του, έτσι, εκένωσε εαυτόν, και έγινε άνθρωπος. Ο Θεός έκαμε την κίνηση, αυτή την ερωτική κίνηση προς τον άνθρωπο, άδειασε τον εαυτόν του, εκένωσε εαυτόν, και εδόθη στον άνθρωπο, και καλεί τον άνθρωπο να κάμει το ίδιο, να αδειάσει και ο άνθρωπος τον εαυτόν του από τα πάθη και την αμαρτία, και να δοθεί εξολοκλήρου στον Θεό, και έτσι ο άνθρωπος γίνεται υγιής προσωπικότητα, επαναβρίσκει την υγιή λειτουργία της υπάρξεώς του και στη συνέχεια, δια του Θεού, αγαπά σωστά τη δημιουργία, τον συνάνθρωπό του, τον εαυτόν του, όλα τα υπόλοιπα.

15:15 Βέβαια τώρα εμείς όλοι δυστυχώς είμαστε εμπαθείς άνθρωποι, μεταπτωτικά όντα, τα οποία βέβαια έχομε τη δυνατότητα, μέσα από το Άγιο Βάπτισμά μας, και τη σχέση μας με την Εκκλησία, και τα μυστήριά μας, να ενδυθούμε και να ενωθούμε με τον Χριστό. Όμως, όλα αυτά είναι εν δυνάμει. Μας εδόθησαν δια του Βαπτίσματος και της Εκκλησίας, εν δυνάμει.

15:42 Εμείς θα τα ενεργοποιήσομε ανάλογα ο καθένας μας με το κατά πόσον αγωνιζόμαστε να ενεργοποιήσομε όλα αυτά τα οποία μας έδωσε ο Θεός με το βάπτισμα και τη σχέση μας με την Εκκλησία. Στη ζωή μας παιδιά, στην πρακτική μας ζωή καθημερινά, δυστυχώς εκδηλώνεται αυτή η φιληδονία μας. Σε πάρα πολλά πράγματα. Πάρα πολλά πράγματα, από τα πιο ας πούμε θεωρούμενα αθώα πράγματα μέχρι τα πιο πολύπλοκα και ας πούμε αμαρτωλά πράγματα.

16:17 Βλέπετε, όλοι μας, αναπαυόμαστε σε αυτό το οποίο μας αναπαύει. Ξέρω 'γω, βλέπομε ας πούμε ένα κάθισμα... σκληρό και ένα κάθισμα μαλακό. Θα κάτσουμε στο μαλακό κάθισμα, θέλομε να κάτσομε άνετα. Να είμαι... πώς να πούμε, άνετα εκεί που βρίσκομαι. Ε... θέλομε να πάμε ξέρω 'γω σ' ένα σπίτι, να αγοράσω ένα σπίτι, θα βρούμε ένα καλό σπίτι.

16:43 Θέλομε να παντρευτούμε, θέλομε να βρούμε μια καλή κοπέλα να παντρευτούμε, ή έναν καλό άνδρα ας πούμε οι κοπέλες να παντρευτούν. Ε... θέλομε να είμαστε πάντα υγιείς, θέλομε να 'ναι όλα καλά, όλα αυτά που είναι... φυσικό, έτσι είμαστε πλασμένοι. Δεν ήμαστε πλασμένοι για την ταλαιπωρία, τη μιζέρια, τη δυσκολία. Είμαστε πλασμένοι στο να αρεσκόμαστε στο καλό, το ευχάριστο, αυτό που μας κάνει να αισθανόμαστε άνετα.

17:10 Όμως, δυστυχώς μεταπτωτικά, κόλλησε η καρδιά μας σ' αυτά όλα τα πράγματα, και μας κάνουν αυτά όλα να ξεχνούμε τον Θεό Πατέρα μας. Να ξεχνούμε ότι, ο σκοπός μας δεν είναι το καλό αυτοκίνητο, η καλή νύφη, ο καλός γαμπρός, ε... η υγεία, οι καλές δουλειές, ξέρω 'γω όλα αυτά τα πράγματα, δεν είναι αυτός ο σκοπός της υπάρξεώς μας, αλλά ο σκοπός μας είναι να ενωθούμε μαζί με τον Θεό.

17:45 Αυτός είναι ο σκοπός μας. Γι' αυτό πολλές φορές κάνομε λάθη. Έτσι, κάνομε λάθη, απολυτοποιούμε σχετικά πράγματα, και... παρακαλούμε και τον Θεό να μας βοηθήσει σε αυτά τα σχετικά. Να είμαστε υγιείς, να πάνε όλα καλά, να 'ναι... Εντάξει, τον παρακαλούμε, είμαστε άνθρωποι αδύνατοι. Ακόμα ξέρετε και στα πνευματικά πράγματα, το κάνομε και εμείς οι πνευματικοί άνθρωποι, της Εκκλησίας οι άνθρωποι αυτό το λάθος, ε...

18:16 λέει κανείς, να θέλω ας πούμε... ένας θέλει να πάει να γίνει μοναχός παραδείγματος χάρη. Λέει, να πάω σ' ένα καλό μοναστήρι να γίνω μοναχός. Nα 'χει καλούς μοναχούς, να 'χει καλόν γέροντα, ε... Θέλω να βρω έναν πνευματικό. Θέλω έναν καλό πνευματικό, να με καταλαβαίνει, να είναι επιεικής, να μη μου θυμώνει, να μη με αποπαίρνει, να μη με ταλαιπωρεί.

18:38 Θέλω να παντρευτώ, θέλω να βρω μια καλή κοπέλα, να είναι συνεργάσιμη, να με ακούει, να μη μου αντιλέγει, να μη μου κάμνει ξέρω 'γω φασαρίες, η μάμα της αν είναι δυνατόν να μην υπάρχει. [ακροατήριο γελά] Ή να είναι μακριά από το σπίτι μας τουλάχιστον. Πολλά και διάφορα τέτοια. [παύση] Οι Πατέρες σκέφτονταν διαφορετικά. Λέει στο Γεροντικό ένα διήγημα, ότι πήγε ένας να γίνει μοναχός, και πήγε σ' ένα μοναστήρι που ήταν όλοι καλοί και άγιοι οι μοναχοί.

19:13 Έμεινε λίγο καιρό, λέει, τι θα κάμω εγώ εδώ μέσα; Πάω στην κόλαση. Πάω να φύγω. Του λέει ο γέροντας, πού να φύγεις παιδί μου. Λέει, δεν μπορώ εγώ, δεν υπάρχει σωτηρία εδώ πάτερ μου. Λέει, γιατί, τι συμβαίνει; Λέει, εδώ είστε όλοι άγιοι. Κανένας δεν μου είπε μια φορά, ούτε μια παρατήρηση, ούτε με επέπληξε, ούτε με μάλωσε, ούτε μου είπε κάμνε εκείνο, ούτε μου έκανε το άλλο.

19:33 Είστε όλοι ταπεινοί άνθρωποι, όλοι άγιοι άνθρωποι, πώς θα ωφεληθώ εγώ ζώντας εν μέσω αγίων; Δεν γίνεται. Πρέπει να πάω να βρω άλλους, που είναι σκληροί, που είναι δύσκολοι, που είναι... να με ταλαιπωρήσουν, έτσι θα σωθώ. Αφού ήρθα να σωθώ, δεν ήρθα να περάσω καλά. Και αλλού κάπου, λέει στο Γεροντικό, πάλι, ε... ρώτησε ένας νέος ένα γέροντα, λέει, πού να πάω πάτερ μου να γίνω μοναχός;

20:01 Λέει, όπου είναι κόπος, όπου έχει κόπον, και όπου έχει ονειδισμό, και όπου έχει θλίψεις, εκεί να πάεις. Όχι να πας εκεί που είναι καλά. Εμείς τα αντιστρέψαμε σήμερα. Πάμε εκεί που είναι καλά. Δεν θέλομε να πάμε σε κακούς τόπους. Είναι όπως εκείνο το διήγημα που λέγει ο πάτερ Παΐσιος που... ήρθαν μια φορά κάποια παιδιά και τον παρεκάλεσαν να τους κάνει προσευχή να βρουν καλές κοπέλες.

20:25 Λέει, είσαστε της Εκκλησίας βρε παιδιά εσείς; Λέει, ναι γέροντα, και θέλομε καλές κοπέλες ας πούμε. Βρε, λέει, καλά ρε παιδιά ας πούμε, άμα πάρετε εσείς τις καλές κοπέλες, οι κακές κοπέλες τι θα γίνουν οι καημένες; Μετά αυτές λέει, άμα πάνε να βρουν τους άλλους τους κακούς, αφού είσαστε εσείς καλοί, άμα πάρετε τις καλές εσείς, οι κακές θα βρουν τους κακούς θα γίνονται χειρότερα κακά ας πούμε.

20:44 Καλύτερα πάρτε τις κακές εσείς, και έτσι να 'ναι το 50% τουλάχιστον να πάρουν οι κακοί τις καλές, να γίνει μια ισορροπία ας πούμε. Και μάλιστα τους λέει, καλά τις κακές τι να τις κάνουμε βρε; Να τις παστώσουμε να τις κάνουμε σαρδέλες; Να τις βάλουμε μες τον τενεκέ να γίνουν ας πούμε... [παύση] Χωρίς να το καταλάβομε έχομε αυτή την τάση όλοι μας.

21:07 Είναι φυσικό, δεν είναι μεμπτό. Δεν μπορεί κάνεις να μας μεμφθεί ας πούμε γι' αυτό το πράμα. Αλλά είναι μέσα από την τάση που έχομε, να θέλομε την ανάπαυση μας, να θέλομε αυτό το οποίο μας ευχαριστεί. Όμως, εδώ ακριβώς χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή, γιατί; Εάν αυτό που μας ευχαριστεί, η ευχαρίστηση μας, γίνει αυτοσκοπός της ζωής μας, εδώ πέφτομε έξω.

21:35 Γιατί εδώ ακριβώς έγκειται... όπως σας είπα προηγουμένως, η ουσία της αμαρτίας, το λάθος μας, η αστοχία μας, η πτώση μας αν θέλετε, το σημείο από το οποίο πέφτομε, ιδιαίτερα όσοι από εμάς ας πούμε θέλομε να είμαστε άνθρωποι της Εκκλησίας. Δεν το καταλαβαίνομε ότι ο σκοπός μας δεν είναι να περάσομε καλά. Ο σκοπός μας, ο πρώτος σκοπός μας είναι, η ένωσή μας με τον Θεό.

22:08 Και αφού αυτός είναι ο πρώτος σκοπός μας, εάν αυτό επιτευχθεί, τότε όλα τα υπόλοιπα είναι καλά, και όλα τα υπόλοιπα επιτυγχάνονται. Αν αυτό δεν επιτευχθεί, αν δεν επιτύχομε την ένωση μας με τον Θεό, τότε έστω κι αν όλα τα άλλα πάνε καλά, τότε δεν είναι καλά. Και το βλέπομε καθημερινά στην πράξη παιδιά έτσι δεν είναι; Το βλέπομε κάθε μέρα στην πράξη αυτό το πράγμα.

22:33 Άνθρωποι που τα έχουν όλα, τα έχουν όλα, σπίτια, χρήματα, υγεία, παιδιά... καλή γυναίκα ξέρω 'γω, καλοί άνθρωποι, αυτοκίνητα, έχουν όλα τα καλά, κι όμως τα χαλούν. Τα χαλούν όλα. Δεν αναπαύονται, δεν τα βρίσκουν, φταίνε τα ρούχα τους. Κάτι τους λείπει. Άνθρωποι δε που μπορεί να έχουν πολλά κακά και πολλά προβλήματα και...

22:59 να είναι άρρωστοι, να είναι... φτωχοί, να είναι ταλαίπωροι, πεταμένοι, εγκαταλελειμμένοι, να έχουν όλα τα κακά πάνω τους, κι όμως έχουν το Θεό μέσα τους, και βλέπει κανείς αυτούς τους ανθρώπους και είναι γεμάτοι χαρά γεμάτοι ευτυχία, γεμάτοι πληρότητα, είναι πλήρες αυτοί οι άνθρωποι. Δεν ξέρω αν γνωρίσατε στη Λεμεσό την κυρία Μαρούλα.

23:22 Ποιοι τη γνώρισαν από εδώ; [παύση] Μ... λίγοι. Δεν ήξερα ότι στη Λευκωσία έχει κυρίες Μαρούλες. Η κυρία Μαρούλα λοιπόν, έτσι τη λέγαμε, αδερφή Μαριάμ όταν έγινε μοναχή, πέθανε τώρα γι' αυτό θα σας πω, ήταν μια γυναίκα, λίγα σπίτια πάνω από τη Μητρόπολη. Την εγνώριζα πολύ πριν βέβαια πάω στη Μητρόπολη αλλά έτυχε να είναι εκεί κοντά μας.

23:47 Ήτανε μια γυναίκα η οποία από 18 χρόνια ήταν παράλυτη, στο κρεβάτι. Στο κρεβάτι, 30 χρόνια και πλέον, 35 χρόνια... 35 χρόνια στο κρεβάτι. Τελείως σ' ένα κρεβάτι συνέχεια. Κλεισμένη σ' ένα δωμάτιο. Το σπίτι της δε ήταν... μόνο που δεν έπεσε το κεφάλι της δηλαδή. Ένα διάστημα είχε τόσο σαπίσει το δάπεδο του σπιτιού της, που βούλιαξε μια μέρα το κρεβάτι της μες το δάπεδο, και πήγε ένα καλό παιδί και της έβαλε μαρμαράκια και της έφτιαξε το δάπεδο.

24:20 Δεν είχε κανένα άνθρωπο στον κόσμο, ήταν έγγαμος, και πριν καμιά δεκαριά χρόνια πέθανε ο άντρας της. Και έμενε τελείως μόνη, τελείως μόνη. Δεν είχε κανένα στον κόσμο. Κάτι πολύ πολύ μακρινούς συγγενείς που... βέβαια δεν είχαν καμιά σχέση μαζί της. Ο αδερφός της ήταν στην Αυστραλία, ηλικιωμένος κι αυτός. Αυτή η γυναίκα ήταν τελείως μόνη, με την πραγματική σήμερα της λέξεως.

24:47 Τελείως μόνη, τελείως ανήμπορη, στο κρεβάτι παράλυτη, δεν μπορούσε κάμει τίποτε, είχε να βγει από το δωμάτιο της χρόνια ολόκληρα. Χρόνια. Πέθανε ο άντρας της και δεν μπορούσε να πάει στην κηδεία του αντρός της γιατί ήταν τέτοια η πάθηση που είχε που δεν μπορούσε ούτε σε αναπηρικό καροτσάκι να καθίσει. Δεν μπορούσε να καθίσει στο αναπηρικό καροτσάκι.

25:09 Ήταν συνέχεια στο κρεβάτι, συνεχεία. Τελείως μόνη. Ένας άνθρωπος τελείως μόνος του. Μάλιστα μια φορά η καημένη είχε γίνει θύμα και πήγε μια κοπέλα άλλη εκεί που ήταν έτσι... άρρωστη διανοητικά, ψυχιατρικά προβλήματα, και την έπιασε και την έδειρε τόσο πολλά την κυρία Μαρούλα, και τη χτυπούσε με ένα σίδερο, ήταν να τη σκοτώσει, και αυτή δεν μπορούσε να αμυνθεί.

25:36 Πήγε αυτή, χτύπησε την πόρτα, πήγε μέσα και άρχισε να χτυπά. Τάχα ότι ψέματά της ότι είναι παράλυτη. Και τη χτυπούσε και της έλεγε, σήκω πάνω. Λέει, μα αφού δεν μπορώ, είμαι παράλυτη. Όχι ψέματά σου. Και την έκανε άχρηστη στο ξύλο, μαύρισε τα μάτια της, γροθιές, μετά πήρε σίδερο και τη χτυπούσε από πάνω να τη σκοτώσει.

25:54 Τέλος πάντων. Αυτός ο άνθρωπο λοιπόν, που ήταν τελείως μόνος του, τελείως μόνος του, και είχε 18-20 εγχειρήσεις, το ζάχαρο της ήταν στο 700 ξέρω 'γω, τα άλλα... κάτι αριθμοί δηλαδή που... δεν μπορούσε να φανταστείς ας πούμε. Πόνους, συνέχεια πόνους, πονούσε φρικτά. Φανταστείτε έναν άνθρωπο μες το κρεβάτι 35 χρόνια ακίνητο, τι έχει ας πούμε, τι μπορεί να έχει πάνω του.

26:22 Πόνους και ταλαιπωρίες και αρρώστιες, και μόνη της, εγκαταλελειμμένη, και χωρίς κανένα, πραγματικά αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πλήρης, τόσο πλήρης άνθρωπος, που ήταν αδύνατο να πάεις στο δωμάτιό της, να την δεις, και να την εύρεις μόνη της. Ήταν... εκεί γινόταν παρέλαση από το κρεβάτι της. Πλήθος κόσμου πήγαινε καθημερινά, και παρηγορούσε όλους τους ανθρώπους.

26:50 Μα τι να σας πω. Πάρα πολύς κόσμος, πάρα πολύς κόσμος. Και αυτή άκουγε εκεί τον καθένα, τον παρηγορούσε, και όποτε πήγαινες της έλεγες, πώς είσαι κυρία Μαρούλα; Δόξα σοι ο Θεός. Έλαμπε το πρόσωπο της παιδιά πραγματικά. Και σας ομολογώ μετά όταν την πήραμε στο... στο Μέλαθρον εκεί που ήταν... έφτασε στα τελευταία της, προσεβλήθηκε μετά από καρκίνο και ήταν το τέλος της, είχε φοβερούς πόνους, πέθανε σε μαρτυρικούς πόνους μέσα.

27:19 Δεν την έφτανε το μαρτύριο της ζωής της ολόκληρο. Μια ημέρα εκεί που την έφερναν από το... πήγαιναν να της βγάλουν κάτι πλάκες, και την κουβαλούσαν οι καημένοι σε ένα καροτσάκι... σαν ένα ζυμάρι ας πούμε ήταν ολόκληρο το [ασαφής], πραγματικά έλαμπε το πρόσωπο της. Τι να σας πω δηλαδή. Έλαμπε το πρόσωπο της. Δεν ξέρω αν...

27:41 πως μπορείτε να φανταστείτε αυτό το πράγμα, αλλά έλαμπε ολόκληρη αυτή η γυναίκα. Γιατί δεν είχε τίποτα απολύτως, τίποτα από όλα αυτά τα καλά που λέμε εμείς, αλλά είχε το ένα και μοναδικό. Τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν πάρα πολλοί. Όπως και το αντίθετο. Έχω δει στη ζωή μου ανθρώπους που τα έχουν όλα. Εκατομμύρια, εκατομμύρια, αναρίθμητα εκατομμύρια, χωρίς υπερβολή σας το λέω αυτό το πράγμα.

28:06 Ούτε ξέρουν πόσα εκατομμύρια έχουν. Πλοία, νησιά, σπίτια όπου φανταστείτε. Κότερα, αεροπλάνα, να πηγαίνουν όπου θέλουν, όπου θέλουν. Και μια απέραντη δυστυχία, μια απέραντη δυστυχία. Λείπει αυτό το ένα, λείπει αυτό το οποίο είναι σημαντικότατο στον άνθρωπο. Από εκεί ξεκινούν όλα. Το να μπορέσει ο άνθρωπος να πετύχει το σκοπό της ζωής του. Αν το καταφέρει αυτό, μετά όλα τα άλλα παίρνουν νόημα πλέον.

28:39 Ακόμα και τα πιο δύσκολα, έχουν λόγο και νόημα, και φωτίζονται. Όταν δεν το καταφέρεις εκείνο, όσες ευκολίες να έχεις μετά από εδώ και κάτω, γίνονται όλες δυσκολίες. Όλες γίνονται δυσκολίες. Όπως έλεγε ο γέροντας Παΐσιος, οι μεγάλες ευκολίες γίνονται μεγάλες δυσκολίες στο τέλος. Γι' αυτό έλεγε, λιγότερες ευκολίες να μην έχομε πολλές δυσκολίες.

29:03 Έτσι. Πήγε εκείνος ο άνθρωπος, του χάρισε ένα σουρωτήρι, κουλιαστήρι που λέμε στην Κύπρο, που βάζουν για το τσάι, το πήρε... δεν είχε, δεν είχε τέτοια πράγματα ας πούμε. Εκεί ζούσε με ένα τενεκεδάκι που έβραζε τσάι ας πούμε, τι τσάι δηλαδή. Κάτι κάτσαρα ήταν, ούτε φύλλα είχαν πάνω τίποτα, κάτι ξύλα. Τα βάζε μέσα και υποτίθεται ήταν το τσάι που έκαμνε.

29:30 Λοιπόν, μετά τους έριχνε μες το ποτήρι, υπήρχαν και ξύλα μέσα. Δεν είχε σουρωτήρι να το σουρώσει το τσάι. Ε, πήγε ένας ο καημένος, από καλή [ασαφής], του πήρε. Λέει, άκουσε, καλύτερα πάρ' το πίσω. Ε, το έφερες τώρα, θέλω και μια σπόντα να το κρεμάσω, θέλω και ένα σφυρί να το καρφώσω, μετά θέλω να το πλένω κιόλας, άντε πάρ' το απ' εδώ.

29:51 Τόσα χρόνια εγώ το έπινα έτσι το τσάι μου, δεν θέλω... δεν θέλω έτσι [ασαφής]. Λοιπόν, τίποτα, τίποτα. Μπορείτε να φανταστείτε έναν άνθρωπο που να μην έχει τίποτα; Αυτός ήταν. Μετακόμισε σε μισή ώρα τα πράγματα του. Όταν χρειάστηκε να μετακομίσει, να πάει κάπου αλλού, πήρε δύο τσαντούλες πράγματα και έφυγε. Αυτά ήταν η περιουσία του όλη.

30:15 Εκείνο που θέλω να πω βέβαια δεν είναι να κάνομε αυτά τα πράγματα, δεν μπορούμε να τα κάνομε παιδιά, έτσι; Εμείς ζούμε σε άλλες συνθήκες, σε άλλες υποχρεώσεις, είμαστε μες τον κόσμο, αλλά όμως, το νόημα δεν είναι να κάνομε αυτά, να πετάξομε τα πράγματα από το σπίτι μας, αλλά είναι να τα πετάξομε από την καρδιά μας, αυτό είναι το νόημα.

30:33 Δηλαδή, από το σπίτι μας δεν θα τα πετάξομε. Όλοι στο σπίτι μας έχομε, και πολυθρόνες, και καναπέδες, και... ξέρω 'γω πιάτα και... ό,τι χρειάζεται ας πούμε. Αλλά, το νόημα είναι να τα βγάλομε από την καρδιά μας αυτά τα πράγματα, αυτό ζητά ο Θεός. Να ελευθερωθεί ο άνθρωπος. Όπως σας είπα, αυτό είναι, η ουσία, το κέντρο της αμαρτίας.

30:56 Όταν κολλήσει η καρδιά του ανθρώπου πάνω σε αυτά τα πράγματα, πάνω στην ηδονή, πάνω στην ανάπαυση, πάνω στην ευχαρίστηση. Εάν μπορέσεις να απελευθερωθείς από αυτά τα πράγματα, να τα ξεπεράσεις, να τα ξεκολλήσεις από μέσα σου, και απλώς τα χρησιμοποιείς, τότε δεν έχει κανένα πρόβλημα. Έχομε Αγίους που ήταν βασιλιάδες, ήταν αυτοκράτορες.

31:18 Ζούσαν μέσα στα παλάτια, ζούσαν μέσα στον πλούτο, και ήταν ελεύθεροι άνθρωποι. Και χρησιμοποιούσαν αυτά τα πράγματα. Και τα χρησιμοποιούσαν καλώς, και δεν τους εμπόδισε ο πλούτος και το βασιλικό διάδημα και ο τρόπος ζωής τους να αγαπήσουν εξ ολοκλήρου τον Θεό. Καθόλου δεν τους εμπόδισε. Λοιπόν, εκείνο που στοχεύει κανείς είναι, πώς ελευθερώνεται.

31:48 Πώς καταλαβαίνει ότι πετάσει από μέσα του όλη αυτή τη δυστυχία του εγκλωβισμού του και των δεσμών του, και μπορεί έτσι να στραφεί εξ ολοκλήρου και να αγαπήσει τον Θεό. Αυτή είναι η πρώτη κίνηση του ανθρώπου. Να αγαπήσει εξ ολοκλήρου τον Θεό. Η φιληδονία μας, είπαμε προηγουμένως ότι είναι σε πάρα πολλούς τομείς, έτσι; Αυτό που είπαμε προηγουμένως, ακόμα και απλά πράγματα.

32:15 Μέχρι και τα πιο πολύπλοκα. Να μην πούμε για... πράγματα σαρκικά τα οποία εκείνα είναι εξόφθαλμα, αλλά μπορεί να πει κανείς και άλλα πράγματα. Το να αγαπά κανείς τον εαυτόν του, η φιλαυτία του. Εκείνο το μη βρέξει και μη στάξει ας πούμε του εαυτού μας. Η εικόνα μας, έτσι, η εικόνα μας προς τα έξω. Αρχίζομε από τη σωματική εικόνα, την...

32:39 ξέρω 'γω την εξωτερική, ας πούμε, που φοβόμαστε τον εαυτό μας. Να τον φτιάξομε, να τον περιποιηθούμε, να τον μπογιατίσομε, να τον... κάνομε, χίλια πράγματα. Εντάξει, δεν είπαμε να είμαστε σαν τους καλικάτζαρους, αλλά ε... κάπου θέλει και... έναν όριον ας πούμε, έτσι, έναν όριον με μερικά πράγματα. Να μη μας τρομάζει ας πούμε μια πραγματικότητα.

33:06 Να είμαστε ελεύθεροι άνθρωποι. Κολλούμε εκεί στην εμφάνισή μας. Στις ιδέες μας. Δεν μπορούμε να εγκαταλείψομε τις ιδέες μας. Τις λατρεύομε τις ιδέες μας. Στα γραπτά μας. Ρωτήστε έναν ποιητή ας πούμε να δείτε πού έχει τα ποιήματά του. Έχει κάτι ποιήματα που κυκλοφορούν ας πούμε που μόνο εκείνοι που τα έγραψαν τα καταλαβαίνουν.

33:28 [ακροατήριο γελά] Μπορεί να είναι ολόκληρη σελίδα ας πούμε και να έχει δυο λέξεις. Αντίο καληνύχτα, έχει μια... καληνύχτα. Γυρίζεις μια σελίδα, καλησπέρα. Καλησπέρα. [ακροατήριο γελά] Ή ξέρω 'γω... τέχνη. Λατρεύουν αυτά τα πράγματα. Είναι... λέει κάπου ένας άγιος ότι, όπως μια μάνα, λατρεύει το παιδί της, και το θεωρεί ας πούμε ότι είναι το πιο όμορφο, το πιο ωραίο, το πιο έξυπνο, το κέντρο των πάντων ας πούμε, έτσι, φυσικό είναι, η μάνα έτσι βλέπει το παιδί της, το ίδιο πράγμα και ένας που γράφει, ένας λογοτέχνης ας πούμε, ένας που γράφει, νομίζει ότι είναι τα λόγια του έτσι.

34:16 Ένας που ζωγραφίζει, ένας που παράγει κάτι. [παύση] Βλέπεις πόσο ένας άνθρωπος λοιπόν στρέφεται προς τα δικά του δημιουργήματα, και τα θεωρεί ας πούμε... τα λατρεύει. Είναι μια μορφή φιληδονίας. Οι ιδέες μας, έτσι; Αυτό πιστεύω εγώ, αυτό νομίζω, αυτή είναι η θέση μου, δεν με ξεκολλάς ας πούμε από τη θέση μου. Και αυτό το πράγμα δεν μας αφήνει να δούμε τον άλλον άνθρωπο.

34:45 Δεν δεχόμαστε τις ιδέες του άλλου ανθρώπου. Δεν τις... δεχόμαστε. Και ακόμα χειρότερα, υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να μισούν τον άλλο, γιατί δεν έχει τις ίδιες ιδέες μαζί του. Ή τα ίδια πράγματα μαζί του. Γίνονται εχθροί με τον άλλον άνθρωπο. Δεν τον αποδέχεται. Όλα αυτά τα πράγματα είναι γεννήματα και γνωρίσματα της φιληδονίας μας.

35:11 Τώρα, πώς θεραπεύεται η φιληδονία. Η φιληδονία θεραπεύεται με το αντίθετον της. Με τη φιλοπονία λένε οι Πατέρες. Με τον κόπο, με την άσκηση. Με τον αγώνα. Με το να είσαι κάθετος ας πούμε σ' αυτά τα πράγματα. Για αν αρχίσεις να τα... έτσι να τα... να συνθηκολογείς μαζί τους, τότε δεν θα τα βγάλεις πέρα. Δεν είναι εύκολο πράγμα.

35:41 Κάπου θα σε κρατούν. Θα σε βρουν σε μια γωνιά που θα είσαι αδύνατος και θα σε ρίξουν πάλι κάτω. Πρέπει αν τα καταφέρει ο άνθρωπος, αν έχει αυτή τη δύναμη, αν είναι δυνατό παλικάρι, να κόψει κατευθείαν, έτσι σαν με σπαθί ας πούμε αυτά τα δεσμά, όσον οδυνηρό κι αν είναι αυτό το πράγμα, και να μάθει να πάει κόντρα στον εαυτό του, με αποτομία.

36:06 Να μη φοβάται. Να μη φοβάται ο άνθρωπος. Είναι βασικό πράγμα παιδιά, να μη φοβόμαστε. Να αποκτήσομε ανδρεία, προκειμένου να χτυπήσομε κατά πρόσωπο αυτήν την... τη θάλασσα ας πούμε, την πλημμύρα αυτή που έρχεται κατά πάνω μας. Να τη χτυπήσομε κατά πρόσωπο να μη μας πνίξει. Γιατί... εύκολο είναι- επειδή είμαστε ευάλωτοι και αδύνατοι, εύκολο είναι να συντριβούμε και να πέσομε και να χαθούμε μέσα σε αυτόν τον ωκεανό της πίεσης ο οποίος προβάλλει πάνω μας κάθε φορά που ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια πρόκληση.

36:43 Βέβαια, μια σώφρον έτσι πολιτική τακτική να πούμε, είναι να αποφεύγει κανείς τα αίτια. Να αποφεύγει τα αίτια. Αφού βλέπεις ότι σ' αυτό τον πράγμα, σε οποιοδήποτε πάθος, το οποίον εκώλυσες φιλήδονα πάνω σ' αυτό το πάθος, έχεις αδυναμία, και το είδες επανειλημμένα μια δυο τρεις πέντε δέκα, μην... μην ξεθαρρεύεις, μη λέεις ότι δεν έχει πρόβλημα και δεν έχει τίποτα και δεν είναι τίποτα.

37:16 Απόφευγε πάση θυσία το αίτιο του πάθους εκείνου. Όποιο και αν είναι αυτό το πράγμα. Αν έχεις το πάθος του τσιγάρου, παραδείγματος χάρη, δεν μπορεί να κρατάς ένα πακέτο τσιγάρα και να το χαϊδεύεις, να το βλέπεις, να το μυρίζεσαι, και να ασχολείσαι μαζί του. Πέταξέ το! Ώστε όταν θα έρθει η ώρα της αδυναμίας, που η λογική σου δε θα δουλεύει καλά, και δεν θα μπορείς να επιβληθείς του αυτού σου, τουλάχιστον να μην υπάρχει. Να μην υπάρχει το τσιγάρο εκεί.

37:44 Ένας αλκοολικός, δεν μπορεί να έχει την μπουκάλα με το κρασί στην τσέπη του. Δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Βέβαια αν ήταν δυνατός θα μπορούσε, αλλά ποιος είναι ο δυνατός; Διότι το πάθος, γενικά τα πάθη, έχουν την εξής ιδιότητα. Όταν μας αιχμαλωτίσουν μερικές φορές, τότε αδυνατά ο νους μας. Η διάνοια μας, αδυνατίζει, και όταν αρχίσει να ενεργεί το πάθος, το πρώτο πράγμα που προσβάλει το πάθος είναι τον νου μας.

38:15 Αυτός αδυνατεί και δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό μας. Έτσι, δεν ελεγχόμαστε. Δεν μπορούμε να ελέγξομε τον εαυτό μας, και μας παίρνει το πάθος εκεί που θέλει. Οιοδήποτε πάθος. Άρα κανένας δεν μπορεί να πει ότι, ξέρεις, εγώ θα τα ελέγξω τα πράματα. Δεν θα τα ελέγξεις. Γι' αυτό η σοφία των Πατέρων είναι να είσαι προνοητικός.

38:39 Μην εκτίθεσαι στα αίτια, κόψε τα αίτια, μην πηγαίνεις εκεί που είναι τα αίτια των παθών. Ένα πράγμα είναι αυτό. Το δεύτερο είναι, ο άνθρωπος να αποκτήσει μέσα του, ισχυρά αντισώματα πνευματικά. Πολύ ισχυρά αντισώματα, πνευματικά, ώστε όταν θα έρθει η ώρα που θα προσβληθεί από τον ιόν αυτό του πάθους, να αντιδράσει ο οργανισμός του και να χτυπήσει το πάθος.

39:07 Και ποια είναι τα αντισώματα αυτά τα πνευματικά; Είναι, η άσκηση, η πνευματική άσκηση. Η μελέτη, έτσι, το να μελετάει ο άνθρωπος πνευματικά βιβλία. Το να προσεύχεται, το να ζει μέσα στα μυστήρια, να εξομολογείται, να κοινωνά το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Να ασκείται πνευματικά. Όλα αυτά δίνουν στον άνθρωπο, αντισώματα ισχυρά τα οποία ενεργοποιούνται και εκδιώκουν την προσβολή των μικροβίων, των παθών.

39:37 Συγκεκριμένα δε όσον αφορά ιδιαίτερα το πάθος της φιληδονίας, το οποίον μια από τις πιο έτσι δυνατές εκφράσεις του, ιδίως στη νεανική ηλικία, είναι τα σαρκικά πάθη, οι Πατέρες πέραν από την αποφυγή των αιτίων, πέραν από την προσοχή, πέραν από όλα αυτά τα πράγματα, έβαλαν ότι το πιο μεγάλο... έτσι αντίδοτο, είναι, ακριβώς το να λειτουργήσεις φυσιολογικά.

40:09 [ασαφής φράση]. Δηλαδή, με την αγάπη του Θεού, με τον θείον έρωτα, να αποκρούσεις και να... να μεταμορφώσεις τον σαρκικό εκείνον έρωτα. Εάν αγαπήσεις τον Θεό πραγματικά, και αν η αγάπη του Θεού φλέγει την καρδιά σου, τότε αυτή η φλόγα της θείας αγάπης είναι πολύ πιο δυνατή από τη φλόγα των σαρκικών παθών, και θα σβήσει εκείνη τη φλόγα.

40:38 Για αυτό ο άνθρωπος ο οποίος θέλει να ζήσει μια ζωή έτσι... αγνότητας και καθαρότητας, δεν είναι αρκετόν το να απέχει από τα αίτια ή ξέρω 'γω σωματικές ασκήσεις. Δεν είναι αρκετά αυτά. Και ακόμα ξέρετε, δεν είναι και τέλειος τρόπος ε... αντιμετώπισης. Ο τέλειος τρόπος είναι να λειτουργήσεις όπως σε έπλασε ο Θεός, με υγιή τρόπο.

41:05 Δηλαδή να αγαπήσεις τον Θεό τόσο πολύ, ώστε δια της αγάπης του Θεού να αγαπήσεις και τον άλλον άνθρωπο, να αγαπήσεις και την κοπέλα που θα παντρευτείς αύριο, να αγαπήσεις ξέρω 'γω όλους όσους είναι γύρω σου, να αγαπήσεις και τις ιδέες σου και τα δημιουργήματά σου και όλα αυτά, σωστά και όμορφα. Ε... κάτι που θέλω ακόμα να πω και να τελειώσω.

41:32 [παύση] Η φιληδονία είναι ακόμα... παιδιά, το να... ο άνθρωπος να αρέσκεται, να αρέσκεται, στο να ακούει ας πούμε ε... ωραία λόγια, να ακούει και να βλέπει τα δικά του έργα. Ε... και, να είναι τόσο έντονα αιχμαλωτισμένος σε αυτό, ώστε οιοσδήποτε τον εμποδίσει σε αυτό το πράγμα, να εξαγριώνεται ο άνθρωπος εναντίον του. Παραδείγματος χάρη, ένας ο οποίος πιστεύει σε μια ιδεολογία.

42:15 Πιστεύει... πολύ σε αυτήν την ιδεολογία, εξ ολοκλήρου, και έρχεται ένας άλλος που του αντικρούει την ιδεολογία του αυτή, τον βλέπεις γίνεται θηρίο, γίνεται θηρίο. Θυμώνει, γίνεται έξω φρενών. Κάποιος ο οποίος... ξέρω 'γω νομίζει ότι είναι τόσο σημαντικό αυτό το οποίο λέει, αν τον διακόψει κάποιος – δεν το λέω αυτό για το συγκεκριμένο παράδειγμα, αλλά λέω για άλλα παραδείγματα γίνεται ας πούμε εκτός αυτού.

42:42 Ε... γιατί με διέκοψες ας πούμε, σιωπή μη με διακόπτεις! Λες και εκφωνεί ας πούμε κανέναν λόγο... χαρά στο πράγμα. Ε εντάξει, διέκοψέ σου ο άλλος, και τι έγινε; Αυτό το λέω γιατί πολλές φορές, μια σύγχρονη- μαζί με τα άλλα που μας κατηγορούν, μια σύγχρονη έτσι κατηγορία είναι ότι, εμείς οι Χριστιανοί είμαστε φανατικοί, φονταμενταλιστές.

43:09 Και διερωτάται κανείς και λέει, καλά είναι δυνατόν ένας Χριστιανός να είναι φονταμενταλιστής; Είναι δυνατόν ένας Χριστιανός, υγιής, δεν λέω για μας όλους που είμαστε άρρωστοι, λέω για τους υγιείς Χριστιανούς, πώς μπορεί να είναι φονταμενταλιστής αφ' ης στιγμής το Ευαγγέλιο στηρίζεται πάνω στην ταπείνωση, και στην αγάπη.

43:30 Μα όταν αγαπώ τον άλλον άνθρωπο, και σε αγαπώ σημαίνει είμαι ταπεινός, σημαίνει αποδέχομαι τον άλλον, τον αφήνω να ζήσει τον άλλον, υποχωρώ εγώ να υπάρξει ο άλλος, δέχομαι αυτό το οποίο λέει. Μπορεί να μη συμφωνώ καθόλου, κάθετα διαφωνώ μαζί του. Ενώ κάθετα διαφωνώ μαζί του ταυτόχρονα τον αγαπώ απόλυτα. Δεν σημαίνει επειδή διαφωνώ ήμαστε εχθροί.

43:56 Τότε πώς μπορεί να υπάρξει φονταμενταλισμός και φανατισμός ας πούμε σ' έναν υγιή χριστιανό άνθρωπο; Ναι, όντως, μπορεί να υπάρξει, σε οποιονδήποτε ιδεολόγο ο οποίος βέβαια λειτουργεί λανθασμένα. Και εγώ εγνώρισα χριστιανούς, και να μην το κρύψω, και ιερείς ακόμα γνώρισα, που ήταν έντονα ας πούμε... είχαν καλές ιδέες ας πούμε, σωστές ιδέες, αλλά... όσοι συμφωνούσαν με τις ιδέες τους ήταν οι καλοί.

44:27 Κάποιος που δεν συμφωνούσε με τις ιδέες του, ήταν απορριπτέος. Όταν ήρθα από το Άγιον Όρος, με κάλεσε ο αρχιεπίσκοπός μας, μακάρι να 'ναι καλά ο Χρυσόστομος, που είναι τώρα, και μου λέει, ξέρεις πάτερ Αθανάσιε, εσείς οι αγιορείτες είσαστε αυστηροί, και φοβούμαι να σου επιτρέψω να εξομολογείς εδώ στη Λευκωσία γιατί θα μου δημιουργήσεις προβλήματα.

44:51 Λέω, μα γιατί Μακαριότατε; Λέει, είσαστε αυστηροί εσείς ε... μονοκόμματοι ας πούμε, δεν ξέρετε από κόσμο, και να μου δημιουργήσεις προβλήματα. Λέω, Μακαριότατε... εντάξει, όπως θέλετε, αλλά εύχομαι να έχετε πάντα αυτή την ιδέα, και να μη μου πείτε τίποτε. Σε έξι μήνες με ξανακάλεσε στο γραφείο του, και μου λέει κοίταξε, είσαι πολύ επιεικής και έχομε προβλήματα.

45:13 [ακροατήριο γελά] Του λέω, θυμάσαι τι μου είπες πριν έξι μήνες; Άλλα μου είπατε. Τώρα έχω προβλήματα γιατί είμαι επιεικής. Ούτε το ένα είναι ούτε το άλλο. Απλώς κάποιοι καλοί ιερείς ας πούμε, που είχαν κάποιες συγκεκριμένες γραμμές, δεν μπορούσαν να δεχτούν ξέρω 'γω το να πεις το ίδιο πράγμα με άλλα λόγια. Επανάστασης, τι είναι αυτό το πράγμα;

45:38 Απαράδεκτο! Απαράδεκτο! Μα για ποιον λόγο; Και αν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος πει κάτι άλλο, πρέπει να είμαστε εχθροί δηλαδή; Πρέπει να μη μιλούμε επειδή έχομε διαφορετική άποψη; Δεν είναι δείγμα αυτό το πράγμα υγιούς πνευματικής κατάστασης. Η υγιής κατάστασης είναι ο άλλος να υπάρχει όπως είναι, όπως είναι. Δέχτου τον όπως είναι.

46:02 Δεν σημαίνει ότι αποδέχεσαι τις ιδέες του, δεν σημαίνει ότι επειδή πιστεύει αυτό το πράγμα ή επειδή ζει έτσι, και εγώ δηλαδή να μην του μιλώ, να μην του λέω καλησπέρα, γιατί ξέρω 'γω πιστεύει διαφορετικά. Αυτό δεν είναι χριστιανισμός, δεν είναι υγιής έκφραση του Ευαγγελίου. Σημαίνει ότι φιλήδονα προσκολλάσαι στις ιδέες σου, στην θεωρία σου, σ' αυτό που πιστεύεις ακόμα.

46:31 Μπορεί να είσαι απόλυτος σε αυτό που πιστεύεις, απόλυτος, γιατί σίγουρα η πίστη μας στον Χριστό είναι απόλυτη, η πίστη μας εις την Εκκλησία ως Σώμα Χριστού μέσα στο οποίο σωζόμαστε, είναι απόλυτη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μισώ αυτούς που δεν είναι μέσα την Εκκλησία, μ ισώ αυτούς που δεν πιστεύουν αυτό που πιστεύω, τον θεωρώ ότι είναι δαίμονας ας πούμε ο άλλος γιατί είναι κάτι άλλο.

46:57 Θυμάστε στο βίο του Αγίου Μακαρίου του Αιγυπτίου, που λέγει εκεί ένα περιστατικό ότι πήγαινε στην έρημο ο Άγιος Μακάριος με τους μοναχούς του, και πήγαιναν στην Αλεξάνδρεια, για κάποια εργασία. Και για να μην έχουν ομιλίες στον δρόμο πήγαιναν πρώτα οι μαθητές και πίσω ο γέροντας, μακριά από αυτούς. Στο δρόμο συνήντησε έναν ιερέα ειδωλολάτρη, ιερέα των ειδώλων.

47:26 Τον εχαιρέτησε ο Αββάς Μακάριος, του λέει, ο Θεός να σε ευλογεί πονεμένε άνθρωπε... πώς να το πούμε... κουρασμένος άνθρωπος, κουρασμένε, φιλόπονε άνθρωπε. Του λέει, εσύ τι είσαι, ο ιερέας τον ειδώλων. Δεν είσαι χριστιανός; Του λέει, ναι. Λέει, γιατί με χαιρετάς έτσι; Προηγουμένως κάποιοι με βρήκαν, μου είπαν, ε σατανά πού πάεις τέτοια ώρα;

47:51 Του είπαν του ειδωλολάτρη. Και η απάντηση βέβαια ήταν, έπιασε το ξύλο και τους έδωσε κάμποσες ξυλιές από πάνω. Και λυπήθηκε ο Άγιος Μακάριος για την ατέλεια των μαθητών του. Βλέπετε πως ένας Άγιος άνθρωπος, είδε μπροστά του ένα ιερέα των δαιμόνων, των ειδώλων, των δαιμόνων. Τι είναι τα είδωλα; Δαίμονες. Δεν του είπε, δεν τον έβρισε, δεν του...

48:16 δεν αρνήθηκε να του μιλήσει, του είπε ο Θεός να σε ευλογεί φιλόπονε άνθρωπε, κουρασμένε άνθρωπε. Ένα λόγο καλό, γλυκύ, γιατί τον αγαπούσε. Τον αγαπούσε εκείνον, δεν αγαπούσε τη λατρεία των ειδώλων, δεν αγαπούσε τα είδωλα και τους δαίμονες, αλλά αγαπούσε τον άνθρωπο. Οι άλλοι, ατελείς όντες, έχοντας μια γνώση αλλά ήταν ε...

48:39 η γνώση τους ατελής πνευματικά, επειδή δεν ήταν το ίδιο με αυτούς, επειδή ήταν ειδωλολάτρης και ήταν και ιερέας των ειδώλων, του είπαν, πού πας εσύ σατανά τέτοιαν ώρα ας πούμε. Βλέπετε, δύο συμπεριφορές, χριστιανών, του τελείου εν Χριστού ανθρώπου, και του ατελούς ανθρώπου. Οι οποίοι νόμιζαν ότι με το να πουν του άλλου σατανά, ότι ας πούμε έκαναν και ένα έργο καλό, ότι ήταν σπουδαίο το έργο που έκαναν.

49:07 Ενώ δεν ήταν έργο σπουδαίο. Όμως, εάν τα αναλύσει κάνεις θα δει ότι ο μεν ένας, ο Αββάς Μακάριος, ο Άγιος, εκινείτο μέσα από την τελειότητα της της υγιούς πνευματικής του καταστάσεως, που ήταν απόλυτος εις την πίστη του στον Θεό, και εξ αυτής της πίστης και αγάπης έβγαινε και η καλή σχέση του προς τους άλλους, οι δε άλλοι, ήταν ακόμα ατελής.

49:31 Επίστευαν στον Θεό αλλά λανθασμένα, ατελώς, χωρίς να έχουν φτάσει στην τελειότητα, και γι' αυτόν τον λόγο και λειτούργησαν λάθος, και έφεραν και λανθασμένα αποτελέσματα. Αυτό στην πρακτική μας ζωή, έχει καθημερινή έτσι εφαρμογή. Είμαστε άνθρωποι της Εκκλησίας, είμαστε άνθρωποι του Θεού, και πολλοί άνθρωποι από μας διερωτώνται, λέει, μα...

49:54 ξέρω 'γω εκεί που είμαι δεν είναι άνθρωποι του Θεού... Καλά, και τι σημαίνει αυτό το πράγμα; Ένας άνθρωπος του Θεού, αναπαύεται όπου και να είναι. Και αναπαύει και πολλούς. Μπορεί να μην τους αναπαύσει όλους, αλλά προσπαθεί. Δεν αισθάνεται κάπου άβολα. Γιατί; Γιατί δεν θέλει τίποτα από τους άλλους ανθρώπους. Ε... τούτες οι δυσκολίες που έχομε, είναι δείγματα ότι είμαστε ακόμα ατελείς άνθρωποι.

50:22 Πολύ δε περισσότερο όταν σε ανθρώπους που δεν συμφωνούν μαζί μας, ή εμείς δεν συμφωνούμε μαζί τους, αισθανόμαστε αυτό το κούμπωμα. Έτσι, είμαστε κουμπωμένοι. Γιατί ο άλλος ξέρω 'γω είναι αιρετικός, γιατί ο άλλος είναι αλλόθρησκος, γιατί ο άλλος είναι εχθρός μου, γιατί ο άλλος ανήκει σε μια άλλη παράταξη από μένα, λέει άλλα πράγματα που μένα, δεν συμφωνεί μαζί μου, δεν... δεν κάνει οτιδήποτε.

50:44 Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι η φιληδονία είναι ένα ισχυρό πάθος το οποίο πιάνει όλο το είναι μας. Και κάθε πράγμα το οποίο μας αιχμαλωτίζει, και δεν μας αφήνει να αγαπήσομε τον Θεό εξ ολοκλήρου, είναι φιληδονία. Και η ουσία της αμαρτίας είναι η αιχμαλωσία μας. Γιατί εμείς είμαστε πλασμένοι να αγαπούμε τον Θεό. Και οτιδήποτε μας εμποδίζει από την αγάπη του Θεού, είτε είναι σαρκικό πάθος, είτε είναι ιδέα, είτε είναι πράγμα, είτε είναι πρόσωπο, είτε είναι ξέρω 'γω ύπαρξης, είναι οτιδήποτε, καθίσταται αμαρτία αφ' ης στιγμής μας εμποδίζει να λειτουργήσομε φυσιολογικά.

51:26 Είμαστε πλασμένοι για να αγαπούμε, είμαστε πλασμένοι κατ' εικόνα του Θεού ο οποίος από άκραν αγάπη εκένωσεν εαυτόν και εμείς από άκραν αγάπη πρέπει να κενώσουμε τους εαυτούς μας να ενωθούμε με τον Θεό, και αυτή είναι η πιο δυνατή κίνηση που μπορεί να κάνει ο άνθρωπος, αφού προηγουμένως πετάξει από μέσα του όλα όσα τον αιχμαλωτίζουν.

51:51 Όταν πετάξομε αυτά που μας αιχμαλωτίζουν τότε γινόμαστε πραγματικά ελεύθεροι. Και γινόμαστε ελεύθεροι μέσα από την άσκηση, μέσα από την άσκηση της Εκκλησίας με αποκορύφωμα την καλλιέργεια της Θείας Αγάπης, η οποία Θεία Αγάπη γεννάται στον άνθρωπο μέσα από την προσευχή, τη μελέτη, και τα μυστήρια της Εκκλησίας. Αυτά περίπου παιδιά. Συγνώμη που σας ε...

52:16 κούρασα φαντάζομαι αλλά... τουλάχιστον έτσι... νομίζω αυτό το πρώτο... ένα από τα πάθη τα τρία είναι σημαντικό να το δούμε, βεβαία ο χρόνος μας δεν μας επιτρέπει να επεκτεινόμαστε πάρα πολύ. [ανακοινώσεις, προσευχή & απόλυση]