1156 To πάθος της φιλαργυρίας 📄💬🔖

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 [Προσευχή] [παύση] Την προηγούμενη φορά είχαμε μιλήσει για τα... για τα τρία πάθη τα οποία ε... πολεμούν τον άνθρωπο, και θεωρούνται σαν γίγαντες των παθών, και αυτά οι Πατέρες τα είδαν και από την προσωπική τους εμπειρία, αλλά και πολύ περισσότερο από την ίδια τη ζωή του Χριστού όπου ο Χριστός στην έρημο, πειραζόμενος από τον διάβολο, είχε να αντιμετωπίσει τρεις προτάσεις, από τον σατανά.

01:14 Την πρόταση της φιληδονίας, της φιλαργυρίας, και της κενοδοξίας ή του εγωισμού και της υπερηφανίας, το ίδιο πράγμα είναι. Την προηγούμενη φορά έτσι όσο μπορέσαμε, μιλήσαμε για τη φιληδονία, και είπαμε ότι... όλα αυτά τα πάθη, δεν είναι τίποτα άλλο παρά διαστροφές των φυσικών δυνάμεων της ψυχής μας, που έχομε μέσα μας από τη δημιουργία μας.

01:47 [απευθύνεται στο κοινό] Ο Θεός μας έπλασε πάρα πολύ καλούς, καλούς λίαν, και μάλιστα τον άνθρωπο τον έπλασε με τόση πολλή αγάπη και τόση πολλή και προσωπική επιμέλεια, και ο άνθρωπος είναι το ωραιότερο δημιούργημα του Θεού. Και είναι εικόνα του Θεού ο άνθρωπος. Και λειτουργεί, πρέπει να λειτουργεί, όταν λειτουργεί σωστά, αρμονικά, ισορροπημένα, σε μια απόλυτη έτσι αρμονία.

02:24 Που αυτό είναι δηλαδή ε... ο ίδιος ο Θεός, η εικόνα του Θεού λειτουργεί έτσι ο άνθρωπος, αρμονικά, όπως λειτουργεί ο Θεός κατά φύση, έτσι λειτουργεί και ο άνθρωπος κατά Χάρη. Το να αγαπά ο άνθρωπος την ηδονή, και όταν λέγω ηδονή δεν εννοώ ας πούμε τις σαρκικές ηδονές, αλλά να αγαπά ο άνθρωπος κάτι που τον κάνει ευτυχισμένο, τον κάνει να αισθάνεται ωραία, να αγαπά το ωραίο, το όμορφο, το... το ευτυχές, αυτό είναι μέσα στη φύση του.

03:07 Η διαστροφή όμως της φυσικής αυτής τάσης του ανθρώπου, είναι η φιληδονία η οποία αιχμαλωτίζει τον άνθρωπο σ' αυτό το πράγμα, και κάνει τον άνθρωπο να γίνεται δούλος των παθών του, και της αμαρτίας, και αντί να στρέφεται πρώτα προς τον Θεό, και διά του Θεού να αγαπά όλα τα υπόλοιπα, φεύγει τον Θεό από τη μέση και αγαπά τον εαυτόν του, αγαπά τα θελήματά του, αγαπά αυτά τα οποία νομίζει ότι τον κάνουν ξέρω ‘γω ευτυχισμένο, και ειδωλοποιεί αυτές τις κινήσεις του, αιχμαλωτίζεται σ' αυτές, και αυτό είναι και η ουσία της αμαρτίας.

03:55 Η αμαρτία έχει σαν ουσίαν της, σαν κέντρον της, το γεγονός ότι μας αποσπά από την αγάπη του Θεού. Κάθε πράγμα το οποίο μας βγάζει από την αγάπη του Θεού και μας αποπροσανατολίζει, και φεύγει την ύπαρξή μας από το στόχο της, αυτή η αστοχία μας, αυτή η ζαλάδα μας ας πούμε, αυτό είναι αμαρτία. Μια μορφή λοιπόν πλάνης, μια μορφή αστοχίας, μια μορφή αμαρτίας είναι η φιληδονία, ένα από τα πάθη τα οποία θεωρούνται γίγαντες των παθών, και είπαμε ότι η φιληδονία δεν είναι μόνο οι σαρκικές αμαρτίες.

04:38 Κανείς νομίζει όταν ακούει φιληδονία και ηδονές ότι είναι οι σαρκικές ηδονές, δεν είναι μόνο αυτό. Κάθε πάθος έχει ηδονήν, κάθε πάθος. Η φιλαργυρία, η κενοδοξία, το να προσκολλάσαι ας πούμε στις ιδέες σου, στα πράγματά σου, σε οτιδήποτε το οποίο είναι δικό σου, και το οποίο σε αποσπά από τον Θεό και σε κολλά πάνω του, εμπεριέχει το στοιχείο αυτό της φιληδονίας.

05:09 Ενώ όταν αγαπήσει ο άνθρωπος τον Θεό, και καταλάβει ότι η πραγματική ηδονή, η Θεία ηδονή, είναι η αγάπη του Θεού, η οποία πληρεί τον άνθρωπο, τον κάνει πλήρη τον άνθρωπο, και δεν του αφήνει κενά μέσα του και γεμίζει τον άνθρωπο μέχρι τον βάθος του είναι του, μέχρι το βάθος του είναι του. Δεν φτάνει μέχρι σ’ ένα σημείο.

05:31 Τα ανθρώπινα πράγματα μπορούν να μας χαροποιήσουν, και μπορούν να μας ξεκουράσουν, και μπορούν να μας αναπαύσουν, μέχρι σε ένα σημείο της ύπαρξής μας. Το αισθανόμαστε αυτό το πράμα όλοι μας. Γιατί όλοι μας δυστυχώς έχομε πείρα και γεύση της αμαρτίας. Και βλέπουμε τον εαυτό μας όταν αμαρτάνει, ότι αισθάνεται μιαν ικανοποίηση, αλλά μέχρι σ’ ένα σημείο.

05:57 Δεν μπορεί να αναπαυτεί η ψυχή μας στην αμαρτία, είναι αδύνατο πράγμα. Ιδιαίτερα δε εάν ο άνθρωπος γνωρίσει την ανάπαυση που δίδει ο Θεός, και δει τι σημαίνει να σε αναπαύει ο Θεός, έτσι, διαφέρει όσο η γη από τον ουρανό. Φανταστείτε ας πούμε ένα ωραίο κρεβάτι στο οποίο πέφτεις και αναπαύεσαι, ας το πούμε έτσι, μιαν εικόνα, με το να σε βάλουν ξέρω ‘γω να κοιμηθείς πάνω στο πάτωμα.

06:24 Άλλο το ένα άλλο το άλλο. Έχει διαφορά. Καταλαβαίνεις ότι η ψυχή σου δεν μπορεί να αναπαυθεί απόλυτα σε τίποτα άλλο το οποίο δεν είναι από τον Θεό. Τα άλλα όλα είναι άχρις ενός σημείου. Γι’ αυτόν τον λόγο και δεν ξεκουράζουν ουσιαστικά τον άνθρωπο αλλά πολλές φορές, και μάλιστα όταν πρόκειται περί αμαρτίας και περί παθών, όχι απλώς μας κουράζουν, μας σκοτώνουν κιόλας.

06:55 Η αμαρτία μας σκοτώνει, με την πραγματική σημασία της λέξης. Και μας φονεύει, αλλά και μας ρίχνει μες το σκοτάδι. Αυτό σημαίνει και το σκοτώνω, δηλαδή μας ρίχνει μέσα σ’ ένα σκοτάδι. Δεν μπορεί να κινηθούμε μες το φως της παρουσίας του Θεού. Η αμαρτία είναι σκότος, είναι... είναι ταλαιπωρία για τον άνθρωπο, είναι μεγάλη ταλαιπωρία για τον άνθρωπο.

07:19 Είναι τόσο ταλαιπωρία, ώστε, εάν κάποτε μπορέσουμε να αποχτήσομε μιαν έτσι... όραση της ψυχής μας, μιαν ακοή της ψυχής μας, και μπορούμε να αφουγκραστούμε την ψυχή μας, θα δούμε την ψυχή μας πόσο τρομάζει όταν πλησιάζει το γεγονός της αμαρτίας. Η ίδια ύπαρξή μας, αντιδρά. Ε... δεν θα έχετε δει, φαντάζομαι, που να δείτε, στην Κύπρο δεν έχει λύκους.

07:53 Στο Άγιον Όρος, είχε λύκους, ένα διάστημα, και έβλεπε κανείς τα ζώα – είχαμε ζώα εκεί γιατί με αυτά διακινούμαστε – τα ζώα μας τα υποζύγια δηλαδή, τα μουλάρια μας, τα γαϊδουράκια μας, όταν αισθάνονταν ότι κυκλοφορούσε λύκος στην περιοχή, έβλεπες αμέσως πως τρόμαζαν και μαζεύονταν γιατί αισθάνονταν την παρουσία του λύκου.

08:19 Γιατί ήξεραν ότι αν τα πιάσει θα... τα εξαφανίσει. Λοιπόν, έτσι αισθάνεται η ψυχή όταν καταλάβει ότι πλησιάζει στην αμαρτία. Τρομάζει η ψυχή του ανθρώπου, δεν θέλει. Βέβαια, εμείς επειδή είμαστε δούλοι της αμαρτίας, δεν αφουγκραζόμαστε, δεν μπορούμε να καταλάβουμε, δεν ακούμε, δεν αισθανόμαστε πολλές φορές, δεν βλέπουμε το πόσο η ψυχή μας αντιδρά και τρομάζει και αλαφιάζει όταν αισθανθεί ότι πρόκειται να μπει σε μια διαδικασία πάθους.

08:56 Όταν όμως λίγο αποστασιοποιηθούμε από την αμαρτία, και μπούμε σε μια κατάσταση ειρήνης, σε μια κατάσταση ησυχίας, τότε όταν αρχίσει να λειτουργεί το πάθος σαν πρόκληση απέναντί μας, τότε η ύπαρξη μας η ίδια αμέσως τρομάζει, και το βλέπουμε στον εαυτό μας. Όχι μόνο τρομάζει, αλλά και αν ακόμα κανείς είναι πιο προχωρημένος πνευματικά, και τρόπον τινά θελήσει να αφήσει τον εαυτόν του ή να πιέσει τον εαυτόν τρόπον τινά να...

09:31 δεχθεί ας πούμε μια εικόνα κακίας, μια εικόνα αμαρτίας, μια εικόνα ξέρω 'γω πάθους, τότε και ο νους μας δεν το δέχεται, πιέζεις το νου σου να δεχθεί αυτό το πράγμα, και δεν το δέχεται. Όπως... ένας άνθρωπος που έχει συνηθίσει να τρώει καλά φαγητά, έτσι; Να τρώει φαγητά φρέσκα, καλομαγειρεμένα, ε... της ώρας ας το πούμε έτσι, όταν φάει ένα φαγητό χαλασμένο, βρωμισμένο...

10:02 αποσυνθεμένο, δεν μπορεί, ιδίως όταν είσαι... ξέρεις από μαγειρική δηλαδή, και καταλάβεις ένα φαΐ όταν είναι χαλασμένο, γιατί υπάρχουν και άνθρωποι που δεν ξέρουν και τα τρώνε και νομίζουν ότι είναι πάρα πολύ ωραία καμιά φορά. Να σας πω ένα ανέκδοτο; [ακροατήριο γελά] Μια φορά στο Μαχαιρά όταν είμαστε, μας επισκέφθηκαν ένα... ζευγάρι, ηλικιωμένων ανθρώπων, μαζί με μια άλλη φίλη τους, που ήταν εκατομμυριούχοι.

10:37 Πάρα πολλά χρήματα. Καλοί άνθρωποι, αγαπούσαν ας πούμε την Εκκλησία, καλά πλάσματα ας πούμε που λέμε, αλλά πλούσιοι άνθρωποι. Έχουν καμιά δεκαριά σπίτια ας πούμε ξέρω 'γω που μπορείτε να φανταστείτε ας πούμε, στις μεγάλες πόλεις του κόσμου και τα λοιπά, ε... ήρθαν οι άνθρωποι ας πούμε, έκατσαν εκεί, δεν έφευγαν. Εμείς κοιτούσε ο ένας στον άλλο, ίντα που να γίνει τώρα ας πούμε.

11:03 Δεν έφευγαν. Αναπαυθήκαν, κάθισαν εκεί, μες στην ησυχία του μοναστηριού ξέρω 'γω, σε μια στιγμή αποφάσισαν, λέει, θα φύγουμε ή να μείνουμε δαμέ να φάμε; Α Παναγία μου! Τι να τους βάλουμε να φάνε τώρα τόσους; Δεν είχαμε τίποτα εμείς διότι το βράδυ στο μοναστήρι δεν μαγειρεύομε, δεν έχει τράπεζα. Δεν μας είχε μείνει και φάει από το μεσημέρι, ήταν και...

11:26 μια λαδερή ημέρα ας πούμε χωρίς τίποτα, τι θα κάμομε; Βγαίνω έξω βρίσκω έναν αδερφό, λέω, τι έχει; Μου λέει κάτι κουτσιά [κουκιά] από τα προχτές. [ακροατήριο γελά] Ήτανε τέσσερις μέρες λέει που τα κάναμε και βράσαμέ τα και κανα δυο φορές άλλες, εφάγαμέ τα ας πούμε. Ε τι να κάνομε τώρα; Άντε, αφού είπαν μόνοι τους να μείνουν να φάνε, να φάνε στο μοναστήρι, ήταν έτσι μεγάλη ευλογία...

11:53 Λέμε, ίντα που να κάνομε τώρα; Πάμε κιαμέ και ό,τι θέλει ο Θεός. Επήγαμε λοιπόν, τους εβάλαμε τα φαγιά τα οποία ήταν τεσσάρων ημερών και δις και τρεις ξαναβρασμένα, διότι εμείς τρώμε ως που να χαλάσουν ας πούμε, [ακροατήριο γελά] αν δεν χαλάσουν δεν... ξαποστέλνονται. Εβάλαμέ τα λοιπόν, κάτσαν τα πλάσματα, «μα τέτοια γλυκιά φαγιά» λέει.

12:24 Μα... ξετρελάθηκαν! Τι ωραία φαγιά, τι γλυκιά φαγιά, τι αυτά..! Ε βέβαια, εξήγαγε η άλλη κυρία, αφού γίνονται με τόση προσευχή, με αγνά υλικά, φρέσκα της ώρα... Εγώ κινούσα το κεφάλι μου... Λέω, αν ηξέρατε ότι είναι 4ων ημερών το φαΐ που τρώτε, αλλά βέβαια, δεν ξαναφάγαν αυτοί οι άνθρωποι 4ων ημερών φαΐ [έτσι δεν είναι];

12:46 Της ώρας εκείνης και μες τα καλύτερα εστιατορία του κόσμου. Ένας άνθρωπος λοιπόν που έχει συνηθίσει να τρώει καλά φαγητά και... είναι συνηθισμένη η γεύση του, άμα του δώσεις φαγητά χαλασμένα, δεν μπορεί να τα φάει. Το ίδιο πράγμα και ένας άνθρωπος που έχει συνηθίσει να ζει σε μια πνευματική υγεία. Ο νους του είναι καθαρός, φροντίζει να τον έχει καθαρό, την καρδιά του καθαρή, το σώμα του, τον εαυτόν του αγνό και καθαρό, τότε, όταν... και να θελήσει ακόμα να τον σπρώξει ας πούμε σε κάτι όχι καλό, όλο το είναι του γίνεται άνω κάτω ας πούμε, έτσι, αντιδρά αφ' εαυτού του ο εαυτός του να το πούμε έτσι.

13:36 Ναι, γι αυτό λοιπόν ο άνθρωπος είναι πλασμένος να αναπαύεται εις την παρουσία του Θεού και αποκτά υγεία πνευματική με αυτόν τον τρόπο και λειτουργεί όμορφα και ισορροπημένα και σωστά και καλά. Το δεύτερον πάθος το οποίον μας πολεμά είναι η φιλαργυρία. Έτσι, η φιληδονία, πρώτο, η φιλαργυρία τώρα, το δεύτερο. Δε σημαίνει πρώτο και δεύτερο δηλαδή ότι πάνε έτσι κατά σειρά, απλώς για να έχουν μιαν αρίθμηση.

14:11 Τι σημαίνει φιλαργυρία; Η λέξη βέβαια φιλαργυρία σημαίνει το να αγαπάς τα αργύρια, να φιλείς τα αργύρια, ν' αγαπάς τα χρήματα. Αλλά δεν είναι τόσο απλό, έχει κι αυτό μεγάλες προεκτάσεις. Και... ποια είναι η φυσική του κατάστασης μέσα μας, και ποια είναι η παράφυση κατάστασή του; Είναι σημαντικό να ξέρομε πώς έπρεπε να λειτουργούμε, πώς είναι η υγεία μας, και πώς είναι η αρρώστια μας.

14:41 Γι' αυτό πρέπει να ξέρομε πώς λειτουργεί ένας άνθρωπος ο οποίος έχει μέσα του αυτήν τη διάθεση της κτημοσύνης, να έχει κάτι. Και αν η ακτημοσύνη, το να μην έχεις τίποτα, είναι φυσιολογική κατάστασης. Εάν δούμε από τη δημιουργία μας, θα δούμε ότι, ναι, ο Θεός μας έδωσε και μας έκαμε να ζούμε σε ένα χώρο, στον παράδεισο της τρυφής, που έκαμε όλα τα πράγματα και όλον τον κόσμο και μας τον έδωσε.

15:17 Και μας έκαμε να είμαστε βασιλείς της χτίσεως, έτσι; Να εξουσιάζουμε τη χτίση όλη και να χρησιμοποιούμε όλα όσα είχε εις τη δημιουργία. Ήταν όλα δικά μας. Αυτό που είπε ο σατανάς στον Χριστό, όταν του έδειξε λέει εκεί το Ευαγγέλιο όλα τα πράγματα του κόσμου, και τον πλούτο και τη δόξα και τη φαντασία και τα πράγματα όλα, και του λέει, όλα αυτά δικά μου, θα σου τα δώσω αν με προσκυνήσεις, είχε υπόψιν του ο σατανάς ως πνεύμα που ήταν από τότε, ότι ο άνθρωπος ήταν πλασμένος πράγματι για να τα έχει όλα αυτά δικά του.

15:58 Είναι δικά μας όλα αυτά, όλη η χτίσις είναι δική μας, όλη η δημιουργία είναι δική μας. Τα πάντα είναι δικά μας. Άρα, είμαστε πλασμένοι να έχουμε τον κόσμο όλο δικό μας. Όμως, ως «χρώμενοι τῷ κόσμῳ [και] μὴ καταχρώμενοι» λέγει ο Απόστολος. Ως χρησιμοποιώντας στον κόσμο και όχι ως καταχρώμενοι τον κόσμο, ή πολύ περισσότερο, να χρησιμοποιούμαστε από τον κόσμο.

16:27 Όταν λέω κόσμο δεν εννοώ τους ανθρώπους, εννοώ όλα τα πράγματα τα οποία υπάρχουν γύρω μας. Και πολύ περισσότερον τούτου να γίνεται η δημιουργία όλη, ένας αγωγός ο οποίος να μας οδηγεί προς τον Θεό. Ο Θεός έκαμε τον κόσμο τόσον πλούσιο, τόσον πλούσιο, έτσι, απέραντος είναι ο πλούτος της δημιουργίας. Θα μπορούσε ο Θεός να κάμει ξέρω 'γω έναν ήλιο και ένα φεγγάρι να μας φωτίζει, και ένα... δυο τρία ειδών χόρτα ας πούμε, και δυο τρία ειδών ψάρια και δυο τρία ειδών ζώα.

17:05 Γιατί έκαμε αυτόν τον πλούτο των πραγμάτων, έτσι. Μόνο αυτά τα άστρα όλα να σκεφτεί κανείς πόσο... πόσα είναι. Αναρίθμητα, αναρίθμητα. Αφού ακούει κανείς αυτά τα πράγματα που τα βρίσκει η επιστήμη της αστρονομίας σήμερα και λες, τι πράγμα είναι τούτο το... το πράγμα ας πούμε, δηλαδή πώς μπορεί να το χωρέσει ο νους του ανθρώπου.

17:24 Τους γαλαξίες με δισεκατομμύρια άστρα. Τι χρειαζόντουσαν να τα κάμει ο Θεός όλα αυτά τα πράγματα; Δεν έκαμε πεντέξι ας πούμε; Γιατί έκαμε τόσον πλούτο, τόσα χόρτα, τόσα πουλιά, τόσα πράγματα, τόση ποικιλία, άφθονη; Ακριβώς όλα αυτά τα έκαμε ο Θεός, για να δώσει στον άνθρωπο ερείσματα, να τον αγαπά. Για να δείξει στον άνθρωπο πόσο τον αγαπά.

17:50 Αφού όλα αυτά του τα έδωσε του ανθρώπου. Για να τα χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, για να τα... να τα χειρίζεται. Για να βοηθιέται ο άνθρωπος να πλησιάζει και να αγαπά τον Θεό. Του έδωσε όλη αυτή τη δυνατότητα. Άρα ο άνθρωπος είναι πλασμένος να χρησιμοποιεί όλα αυτά που είναι γύρω του. Να είναι κύριος των πάντων. Των πραγμάτων, της ύλης, του περιβάλλοντος του, όλων αυτών των πραγμάτων να είναι κύριος.

18:20 Αυτή είναι η φυσική του κατάστασης. Έρχεται η πτώσης η οποία διασπά τον άνθρωπο, συντρίβει την εικόνα του Θεού, και οπωσδήποτε διαστρέφει και αυτή την έμφυτη και φυσική μας κατάσταση. Και από άνθρωποι που χρησιμοποιούμε, για να οδηγηθούμε στον Θεό, τη χτίση και τα όντα της χτίσεως, υποδουλωνόμαστε σ' αυτά, ειδωλοποιούμε τη χτίση, ειδωλοποιούμε τα πράγματα της χτίσεως, και αντί να οδηγηθούμε στον Θεό, οδηγούμαστε στον εαυτό μας, ή υποδουλωνόμαστε σ' αυτά και γίνεται ένας φαύλος κύκλος μιας δουλείας, από την οποία βέβαια απουσιάζει η παρουσία του Θεού, και στο τέλος όλα αυτά τα πράγματα αντί να μας ισορροπήσουν, μας εξαγριώνουν και γινόμαστε εκτός αυτού και διαστρέφουμε τελείως την εικόνα του Θεού που είναι μέσα μας.

19:18 Και λέγω έτσι πιο πρακτικά. Ας πούμε ένα παράδειγμα. Τα χρήματα. Έτσι, τα χρήματα. Τα χρήματα, δεν είναι ούτε καλά ούτε κακά. Είναι ένα πράγμα... ουδέτερο. Εάν τα χρησιμοποιήσεις καλά, είναι ευλογία. Είναι ευλογία. Χρησιμοποιάς τα χρήματα, με καλό τρόπο, με καλό σκοπό, και εσύ ζεις καλά βέβαια, με μέτρα σωστά, και με ευχαριστία προς τον Θεό για αυτό το καλό που έχεις, και τους αδερφούς σου αναπαύεις και τον κόσμο όλο βοηθάς.

20:02 Εάν τα χρήματα δεν τα χρησιμοποιείς, και σε χρησιμοποιούν τα χρήματα, και γίνεσαι δούλος των χρημάτων, και ο νους σου είναι εκεί κολλημένος, και γίνεσαι σκληρός, και κλέβει την καρδιά σου ο πλούτος, δεν σε αφήνει να αγαπάς τον Θεό αλλά αγαπάς τα χρήματα, και δεν σε αφήνει να ελπίζεις στον Θεό αλλά ελπίζεις τα χρήματα, και δεν έχεις όλη σου τη διάθεση και όλη σου τη δύναμη στραμμένη προς τον Θεό αλλά στραμμένη και κολλημένη στα χρήματα, αυτό είναι αμαρτία.

20:38 Εδώ έγκειται η αμαρτία, όχι στην ύλη. Έχομε αγίους που ήταν ζάπλουτοι, και έχομε αγίους που ήταν πάμφτωχοι. Και οι μεν και οι δε χρησιμοποίησαν αυτό που είχαν. Ο φτωχός αξιοποίησε τη φτώχεια του, και ο πλούσιος αξιοποίησε τον πλούτο του. Και ο ένας και ο άλλος δεν υποδουλώθηκαν σ' αυτό το οποίον ήταν. Ο φτωχός δεν εγόγγυσε και να κατατρώγεται όλη η μέρα, γιατί να είμαι φτωχός και τι να κάνω με τη φτώχεια μου.

21:09 Αξιοποίησε πνευματικά τη φτωχία του, και ο πλούσιος δεν επήρε το μυαλό του αέρα και να κοιτάξει σαν εκείνο τον άφρονα του Ευαγγελίου να δει πως θα ζήσει καλύτερα, και πως θα κάνει περισσότερα, και πως θα απολαύσει ξέρω 'γω όλα αυτά τα πράγματα, αλλά ήξερε τη φθαρτότητα των ανθρωπίνων πραγμάτων, και διαχειρίστηκε τον πλούτον, και διαχειρίστηκαν οι άγιοι των πλούτων τους, και πραγματικά έγινε ο πλούτος αιτία σωτηρίας για αυτούς.

21:40 Είναι ένα... ένα πράγμα λοιπόν, ένα όπλο, με το οποίο είτε αυτοκτονάς, είτε σώζεσαι. Στο χέρι σου είναι τι θα κάμεις. Όλα όσα είναι γύρω μας. Η φιλαργυρία ως πάθος, έχει... έχει πολλές προεκτάσεις μέσα μας. Η πιο κύρια της μορφή βέβαια είναι τα χρήματα, αλλά δεν είναι μόνο αυτά, ή τα χτήματα. Όπως είπαμε για τη φιληδονία, ότι μπορεί να ηδύνεσαι, να αισθάνεσαι ηδονή στο να σε επαινούν, να σε κολακεύουν, να σε αποθεώνουν, ή οτιδήποτε άλλο, έτσι και η φιλαργυρία μπορεί να σου δώσει ας πούμε την...

22:26 την αιχμαλωσία αυτού του πάθους με το να αισθάνεσαι το ίδιο πράγμα, και να κολλάς την ελπίδα σου, και την ύπαρξή σου όλη, σ' αυτά τα πράγματα. Έτσι, μπορεί να είσαι φτωχός, να μην έχεις λεφτά, αλλά έχεις όνομα, έχεις γνώσεις, έτσι, «οι γνώσεις μου», το είναι μου, η εικόνα που έχω για τον εαυτόν μου, η ιδέα που έχω για τον εαυτό μου, τα παιδιά μου, η γυναίκα μου, το σπίτι μου, ε... ξέρω 'γω... το χωριό μου, η πατρίδα μου, η ηλικία μου ακόμα.

23:03 Όλα αυτά τα πράγματα τα οποία μας κολλούν, έτσι, και μας κρατούν, και μας αποσπούν από τον Θεό, αυτά τα πράγματα καθίστανται αμαρτία γιατί ακριβώς μας βγάζουν έξω από το στόχο μας. Αυτή είναι η ουσία της αμαρτίας του πάθους της φιλαργυρίας, και όχι αυτό καθεαυτόν η ύλη. Η ύλη είναι ευλογία. Ο Θεός έπλασε την ύλη, ο Θεός έπλασε τον κόσμο όλο, και έβαλε τον άνθρωπο να τη χειρίζεται.

23:33 Όταν λοιπόν ο άνθρωπος είναι βασιλιάς της χτίσεως, τότε χειρίζεται τη χτίση όλη. Και τι κάμνει; Την προσφέρει στον Θεό. Ο άνθρωπος ιερουργεί τη δημιουργία όλη και την αναφέρει στον Θεό ως ευχαριστία. Έτσι; Ευχαριστεί ο άνθρωπος τον Θεό για όλα αυτά τα οποία έχει γύρω του. Τον ευχαριστεί για όλα. Και... ευχαριστία σημαίνει αυτή η διάθεση του ανθρώπου στο να αναφέρεται στον Θεό, συνεχώς.

24:04 Να μην απολυτοποιεί τον εαυτόν του, να μη νομίζει ότι όλα καταλήγουν σε αυτόν. Αλλά, αφού του δίνει ο Θεός αυτόν τον πλούτο, στη συνέχεια αναφέρει τον πλούτο αυτόν στον Θεό Πατέρα ο οποίος είναι και ο δημιουργός των πάντων. Ο φιλάργυρος άνθρωπος, στη Γραφή ονομάζεται άθεος, ή ειδωλολάτρης, ή άφρον, ανόητος άνθρωπος. Είναι σε δύο περιπτώσεις μόνο η Γραφή που ονομάζει τον άνθρωπον άφρονα, ανόητον δηλαδή.

24:42 Στη μια περίπτωση λέγει, «Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Οὐκ ἔστιν θεός». Είπε ο ανόητος άνθρωπος, δεν υπάρχει Θεός. Τον θεωρεί ανόητον η Γραφή αυτόν που λέει δεν υπάρχει Θεός. Μόνο ένας ανόητος μπορεί να το πει αυτό το πράγμα, ένας που δεν έχει νόηση, δεν έχει μυαλό δηλαδή. Όταν βλέπει όλη τη δημιουργία γύρω, ποιος έκαμε τη δημιουργία;

25:05 Και όχι πώς έγινε η δημιουργία. Τα παιδιά μας σήμερα στα σχολεία, σκανδαλίζονται, γιατί λέει, κύριε είπαν μας στο σχολείο ότι ο κόσμος έγινε ξέρω ‘γω από το «Μπιγκ Μπανγκ» [Big Bang], από μια έκρηξη, μπαμ και έγινε ο κόσμος. Σ’ ένα λύκειο που πήγα, στην ώρα που μου είπε ένα παιδί, λέει, κύριε λέει, είπαν μας στο σχολείο ότι έγινε μια έκρηξη και δημιουργήθηκε ο κόσμος.

25:36 Και εκείνη την ώρα έσπασε το μπαγκάκι και πέσανε όλοι κάτω. [ακροατήριο γελά] Με τόση... ζωηρά ακούς ένα κρακ ας πούμε και τρομάξανε οι υπόλοιποι. Τέλος πάντων. Του λέω, πάντως δεν είναι τούτη η έκρηξη που έγινε. Ε λέω καλά, και τι σε πείραξε αυτό εσένα, αν έγινε έκρηξη δηλαδή; Ε λέει αφού είπα μας στην Εκκλησία ότι ας πούμε ο Θεός έκανε τον κόσμο.

25:59 Εντάξει, το πώς έγινε ο κόσμος δεν έχει σημασία για εμάς, ας το ερευνήσει η επιστήμη. Το ποιος έκανε τον κόσμο έχει σημασία για μας. Όταν λέει η Γραφή, «καὶ εἶπεν ὁ θεός Γενηθήτω φῶς», αυτό τι είναι; Έκρηξης είναι. Τώρα «Μπιγκ Μπανγκ» το λένε, ό,τι θέλουν ας το πούνε, η επιστήμη ας τα ερευνήσει αυτά τα πράγματα. Ο Θεός είναι αυτός που έκαμε τον κόσμο.

26:22 Το πώς έγινε ο κόσμος, με ποιον τρόπο έγινε, και τι διαδικασία ακολουθήθηκε αυτό δεν είναι δική μας δουλειά, ούτε αφορά εμάς, ούτε μας... μας ενοχλεί ας πούμε. Ας γίνει όπως θέλει. Αυτός που εκίνησε το σύμπαν εις την... εις τη ζωή, την πρώτη κίνηση, την πρώτη δύναμη εις τη δημιουργία, αυτός είναι ο Θεός ο οποίος έκαμε τα πάντα.

26:45 Λοιπόν, όταν σκεφτεί λοιπόν ότι ο Θεός είναι ο δημιουργός των ανθρωπίνων πραγμάτων, και ότι... ό,τι έχεις αναφέρεται προς τον Θεό ως ευχαριστία, και χρησιμοποιείς όλη τη χτίση με αυτόν τον τρόπο, τότε πράγματι δεν σε συνθλίβει το γεγονός του φόβου της απώλειας των πραγμάτων τούτων. [παύση] Τι θα πάθεις ας πούμε; Έτσι, τα έχεις, τα χρησιμοποιείς.

27:19 Δεν τα έχεις; Το ίδιο πράγμα σου είναι. Ζεις μιαν ελευθερία. Σε αυτήν την ελευθερία που σε καλεί ο Θεό να ζήσεις. Δεν γίνεσαι δούλος των πραγμάτων τούτων. Εάν τα έχεις ευχαριστείς δι' αυτών τον Θεό και δοξολογείς τον Θεό, και αναφέρεσαι στον Θεό. Εάν δεν τα έχεις, το ίδιο πράγμα σου κάνει. Χρησιμοποιείς το ότι δεν τα έχεις και ευχαριστείς τον Θεό και αναφέρεσαι στον Θεό γιατί αυτά ούτε σου προσθέτουν ούτε σου αφαιρούν [ασαφής] εάν μάθεις ότι η ζωή σου υπέρκειται τούτων των πραγμάτων των ανθρωπίνων.

27:59 Η φιλαργυρία λοιπόν έχει προεκτάσεις πολλές. Πιάνει πολλά πράγματα μέσα μας. Και κάθε πράγμα που είναι είδωλον, δεν στέκει, συντρίβεται. Όταν είναι είδωλον ας πούμε οι άνθρωποι που είναι γύρω μας, και κάμνομε τούτο λάθος, έτσι; Το κάνομε. Καμιά φορά κινούμενοι και από ευγενείς σχέσεις, έτσι; Ειδωλοποιούμε τα παιδιά μας ας πούμε.

28:25 Ειδωλοποιούμε τα παιδιά μας, ειδωλοποιούμε την οικογένειά μας ειδωλοποιούμε τον σύντροφο μας, ειδωλοποιούμε την κοινωνική μας θέση, το όνομα μας. Όπως είπαμε προηγμένους, τις γνώσεις μας, τα πιστεύω μας, χίλια δυο πράγματα. Είδωλα. Είδωλα τα οποία λατρεύομε, και γι' αυτό είναι επικίνδυνα να συντριβούν και συντρίβονται τα είδωλα, δεν μένουν ποτέ. Ψεύτικα πράγματα δεν στέκουν.

28:53 Ο κόσμος αυτός έχει πολλούς σεισμούς, η ζωή μας έχει πολλές στροφές, κάποια στροφή να μας τυλίξει και εμάς και θα συντρίψει αυτά τα είδωλα με έναν σεισμό. Και τότε τι γίνεται; Εάν επένδυσες, ας το πούμε με οικονομικούς όρους, όλο σου το είναι πάνω σε αυτά τα πράγματα, να περιμένεις ότι θα συντριβείς μιαν ώρα. Δεν μπορείς να σταθείς σε ψεύτικα πράγματα.

29:18 Πού εστάθηκες; Και έστω κι αν η ζωή σου δεν γνωρίσει αποτυχία, έστω κι αν η ζωή σου δεν γνωρίζει θλίψη, δεν γνωρίζει ξέρω ‘γω φθορά, θα ‘ρθει η τελευταία ώρα που θα φύγεις από τον κόσμο τούτο, και τότε θα δεις τα πάντα να καταρρέουν. Ούτε πλούτος, ούτε δόξα, ούτε τιμή, ούτε θέση, ούτε δύναμη, ούτε τίποτα. Θα περάσεις αυτή τη στενή οδό ας πούμε από την οποία δεν χωράνε αποσκευές.

29:56 Έτσι, μπαίνεις εκεί μέσα και δεν χωράει τίποτε. Όλα τα περιττά βγαίνουν. Και έτσι περνάς μια κρίση. Εάν δεν ελευθερωθείς εκ των προτέρων, εάν δεν φροντίσεις να απελευθερωθείς, αυτό το πέρασμα θα είναι φοβερά οδυνηρό. Θα είναι πάταγος δηλαδή, θα συντριβείς ολόκληρος. Εάν φροντίσεις εκ των προτέρων να απελευθερωθείς, και αν...

30:24 που έτσι συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους, περάσεις στη ζωή σου δυσκολίες, και τις αξιοποιήσεις σωστά, και μάθεις μέσα από αυτές την πραγματικότητα των ανθρωπίνων καταστάσεων, και ξεκολλήσεις από αυτά τα πράγματα, και γίνεις όντως φιλόσοφος, δηλαδή αγαπήσεις την πραγματική σοφία, δεν γίνεις άφρονας, για να συνδεθούμε που λέγαμε προηγουμένως, δεν γίνεις ανόητος, αλλά γίνεις όντως σώφρονας, ξέρεις τι σημαίνουν ανθρώπινα πράγματα, δεν σε ξεγελούν ας πούμε, ούτε το ένα ούτε το άλλο, ούτε η επιτυχία ούτε η αποτυχία, ούτε ο πλούτος ούτε η φτώχεια, ούτε η ευφημία ούτε η δυσφημία, όλα αυτά τίποτα δεν κολλούν πάνω σου.

31:10 Εσύ βλέπεις τον δρόμο σου, την πορεία σου, και αν υπάρχουν καλώς και αν δεν υπάρχουν ακόμα καλύτερα. Όπως λέει και ο γέρο Ενώχ, ένα γεροντάκι Ρουμάνος στο Άγιον Όρος, ασκητής, που έλεγε, κοίταξε, δώσ' μου ελεημοσύνη, ένα ψωμί. Ερχόταν εκεί που μέναμε, ένα περίφημο γεροντάκι, Ρουμάνος ήταν, σας είπα πολλές ιστορίες για αυτό, παλαιότερα πριν χρόνια.

31:37 Ήταν ωραίος. Λοιπόν, και ερχόταν εκεί που μέναμε, λέει, κοίταξε δώσ' μου ένα ψωμί ελεημοσύνη. Εμείς τον ξέραμε, τον πειράζαμε καμιά φορά, λέει, δεν έχουμε γερο Ενώχ. Λέει, κοίταξε, αν μου δώσεις ελεημοσύνη, θα μου κάμεις καλό, αν δεν μου δώσεις θα μου κάμεις πιο μεγάλο καλό. Ε του λέω τότε γιατί θέλεις να σου δώσω αφού να σου κάνω πιο μεγάλο καλό;

32:01 Έλεγε, μπρε – ήταν Ρουμάνος, έτσι μιλούσαν οι Ρουμάνοι. Μπρε, δεν καταλαβαίνεις ότι αν εσύ μου δώσεις ελεημοσύνη, ο Θεός θα σου στείλει πιο πολλά από αυτά που έδωσες; Και έλεγε ένας άλλος. Εγώ, λέει, όταν έχω ένα κουτί γάλα στο κελί μου, και θέλω να αποκτήσω δυο, δεν πάω στον μπακάλη να αγοράσω δεύτερο, δίδω το ένα ελεημοσύνη και έρχονται μετά δύο.

32:26 Έτσι είναι το μπακάλικο του Θεού. Δεν μοιάζει με τις τράπεζες των ανθρώπων. Λοιπόν, όταν θέλω να έχω δύο πράγματα και έχω μόνο ένα, δίδω το ένα στην ελεημοσύνη και την άλλη στιγμή το παίρνω διπλό. Λοιπόν, ε υπάρχει μια σωφροσύνη λοιπόν, που βλέπει τα πράγματα με μιαν άλλη λογική. Μιαν άλλη λογική η οποία μπορεί να φαίνεται δύσκολη στην αρχή.

32:52 Έτσι, ένας που ακούει τα πράγματα, λέει, μα έτσι είναι; Ξέρω ‘γω μήπως είναι φαντασίες, μήπως είναι παλαβομάρες, μήπως είναι... τι είναι τούτα πράγματα; Όταν όμως τα δεις στην πράξη, όταν τα εφαρμόσεις, και δεις την ελευθερία των ανθρωπίνων πραγμάτων, το πόσο σπουδαίο πράγμα είναι να είσαι ελεύθερος από όλα αυτά, που ακόμα και οι εκτός Χριστού άνθρωποι – έτσι δες τους αρχαίους φιλόσοφους, και κάθε φιλόσοφο και λογικό άνθρωπο, και με την απλή λογική ακόμα, τη χωρίς θεολογική, απλώς τη σωστή [ασαφής] λογική, ότι η ελευθερία από όλα τα πράγματα δίδει τεράστιες δυνατότητες έτσι ζωής εις τον άνθρωπο.

33:33 Πόσο μάλλον, ο άνθρωπος μέσα σε αυτή την απελευθέρωσή του, να έχει αυτή την απόλυτη σχέση του με τον Θεό ο οποίος είναι το παν. Όπως αισθάνεται ένα παιδί ενός πλούσιου πατέρα, που ο πατέρας του τα δίνει όλα ας πούμε, και κυκλοφορεί και ζει μέσα στον πλούτο τον πατρικό, και είναι όλα δικά του, και απολαμβάνει και χαίρεται αυτόν τον πλούτο, έτσι χαίρεται και ευφραίνεται και αγάλλεται κάθε άνθρωπος ο οποίος έφτασε στην ελευθερία, και δεν υποδουλώθηκε στη φιλαργυρία, στην ύλη, στα πρόσωπα, στα πράγματα, στις ιδέες, στις φαντασίες, και κινείται ελεύθερα, αυτός ο άνθρωπος πραγματικά είναι ένας άνθρωπος που χαίρεται την ύπαρξή του.

34:23 Πώς φτάνει βέβαια τώρα κανείς εκεί; Πρώτα απ' όλα βέβαια, πρέπει να το καταλάβει. Έτσι, έστω και με τη λογική αυτή την απλή, να το καταλάβει. Να φιλοσοφήσει τα ανθρώπινα πράγματα. Να δει το πέρας των ανθρωπίνων πραγμάτων. Να μην είναι άφρονας. Γι' αυτό είπα προηγουμένως, η Γραφή λέγει τον φιλάργυρο άφρονα. Όπως τον άθεο τον λέει άφρονα, «εἶπεν ἄφρων [...] Οὐκ ἔστιν θεός», είναι άφρονας, και μετά τον φιλάργυρο, εκείνον τον πλούσιο, τον λέει ο Θεός άφρον, «ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν», ανόητε άνθρωπε, ζητούν την ψυχή σου να την πάρουν τώρα ας πούμε, είναι οι δύο τύποι του άφρονος ανθρώπου.

35:08 Ο άφρονος άνθρωπος λοιπόν είναι αυτός ο οποίος δεν βλέπει το πέρας των ανθρωπίνων πραγμάτων. Μα τι θα κάμεις ας πούμε; Πού θα πάεις; Τι γίνεται με σένα; Ξέρετε παιδιά, ο Θεόν να μας φυλάει δηλαδή να μη χάσουμε τα λογικά μας. Αν τα χάσουμε, ίσως να ‘ναι για το καλό μας, αλλά αν δεν τα χάσουμε, και λειτουργούμε σαν τρελοί, τότε είναι χειρότερο από το να είσαι πραγματικά τρελός.

35:30 Διότι τουλάχιστον ο τρελός κρίνεται σαν τρελός. Λες, δεν πειράζει είναι τρελός. Αλλά, να μην είσαι τρελός και να λειτουργάς σαν τρελός, ε τότε μεγάλο το κακό σου. Να βλέπεις ανθρώπους γέρους, γέρους, ογδόντα χρονών ας πούμε, και επάνω, και να έχουν ένα σωρό χρήματα, και να είναι τόσο δουλωμένοι σ’ αυτά τα πράγματα, που ούτε στα παιδιά τους δεν τα δίνουν.

35:59 Όσοι είναι λίγο μεγαλύτεροι που είμαστε εδώ ξέρουν. Φέρνομε στον νου μας... εικόνες τέτοιες. Γιατί είναι κολλημένοι εκεί. Ε τι θα τα κάμεις παππού εσύ τα λεφτά, τόσα λεφτά; Όχι, χρειάζομαί τα. [Ασαφής] Τα κρατάει εκεί. Ανασφάλεια, έτσι. Ε... να ‘χει πράγματα, να ‘χει χρήματα, να ‘χει... Εντάξει, φυσικόν είναι ένας άνθρωπος λέει χρειάζομαι κάποια πράγματα.

36:26 Άλλο τα χρειάζομαι και άλλο γίνομαι δούλος αυτών των πραγμάτων. Άλλο να ξέρω τι ανάγκες έχω και άλλο να επενδύω τη ζωή μου ολόκληρη πάνω σ’ αυτά τα πράγματα. Αυτό είναι η καταστροφή μας. Όταν λοιπόν δουλέψομε το μυαλό μας, να δούμε... την ανθρώπινη ζωή, και ακόμα τον θάνατον τον ίδιο, οι Πατέρες είπαν ότι, αρχή πάντων των αγαθών είναι η μνήμη του θανάτου.

36:57 Να θυμάσαι ότι όλα τελειώνουν. Όχι να πέσεις στην απελπισία, και να φοβάσαι τη νύχτα να κοιμηθείς στο κρεβάτι σου άμα έχει άσπρα σεντόνια, και νομίζεις ότι είσαι μες το φέρετρο, αλλά, να ξέρεις ότι, κοίταξε ας πούμε είναι αρχή του φιλόσοφου βίου, ακόμα και του εκτός του Ευαγγελίου, πολύ μάλλον μέσα στο Ευαγγέλιο για να μην κάμνεις παράλογα πράγματα, να κοιτάζεις τα πράγματα ότι όλα τελειώνουν.

37:24 Κρίνε με αυτό το πράγμα όλες σου τις ενέργειες, και τις δυσκολίες και τις ευκολίες, και τις φτώχειες και τα πλούτη, και τις επιτυχίες και τις αποτυχίες. Για να είσαι αισιόδοξος πάντοτε. Ο άνθρωπος που επάλεψε με το θάνατο, και ξεπέρασε το θάνατο αφού τον επάλεψε μαζί του, όχι που θα κλείσει τα μάτια του σ’ αυτόν, αυτός ο άνθρωπος δεν φοβάται πλέον τίποτα, τα ξεπερνά αυτά τα πράγματα.

37:53 Το πρώτο πράγμα λοιπόν είναι να έχεις σωστή κρίση. Η σωστή κρίσης λέει ένας Άγιος της Εκκλησίας μας, ο Άγιος Μάξιμος, η σωστή κρίσης των νοημάτων, σου δίδει τη σωστή χρήση των πραγμάτων. Πρέπει να έχεις σωστή κρίση, να μη σκέφτεσαι τρελά δηλαδή. Να πεις, κοίταξε ας πούμε, μα τι κάμνεις τώρα. Χρειάζεσαι ένα ζευγάρι παπούτσια;

38:16 Άντε πάρε και δεύτερον και τρίτον και τέταρτον, τα ογδόντα τι χρειάζονται; Ούτε σαρανταποδαρούσα να ήσουν σε διπλή έκδοση. [παύση] Έχει ανθρώπους που έχουν ογδόντα ζευγάρια παπούτσια. Μετρημένα, ας πούμε. Ξέρω ‘γω ρολόγια ας πούμε τριάντα χιλιάδες λίρες. Καλά γιε μου, και το δικό μας που είναι πέντε λίρες δεν είναι οχτώ και πέντε που δείχνει τώρα;

38:41 [ακροατήριο γελά] Και εκείνο [ασαφής φράση] στον τοίχο, εννιά παρά δέκα. Αν ήταν πενήντα χιλιάδες λίρες, τι ώρα θα σου έδειχνε; Πάλι εννιά παρά δέκα σου δείχνει. Πας να φάεις ένα πιάτο φάει. Δηλαδή αν είσαι εκατομμυριούχος, πόσα πιάτα να φάεις; Άντε να φάεις δυο τρία, ε ύστερα; Πόσα πιάτα να φάεις ας πούμε; Ε να φορέσεις ένα ρούχο.

39:08 Άντε να είναι ωραίο, να είναι ξέρω ‘γω μεταξωτό, να ‘ναι... ωραίο, τι θα γίνει ύστερα ας πούμε; Όλα έχουν ένα μέτρο. Να μην κάνεις τρελά πράγματα, να έχεις σωστές κρίσεις. Δηλαδή να εκπαιδεύσεις τον εαυτό σου, να τον δουλέψεις τον εαυτό σου. Σε σωστές κρίσεις των νοημάτων. Όταν έχεις σωστές κρίσεις νοημάτων, τότε έχεις και σωστές χρίσεις των πραγμάτων.

39:32 Τότε όταν έρχεται ώρα που χρησιμοποιείς τα πράγματα, τα χρησιμοποιείς σωστά. Έτσι. Έχεις ένα ωραίο φαγητό πλούσιο; «Ευχαριστούμε σοι, Χριστέ ο Θεός ημών, ...» «... ότι ενέπλησας ημάς των επιγείων σου αγαθών». Ευχαριστώ τον Θεό που έχω όλα αυτά τα αγαθά. Εάν δεν έχεις σωστές κρίσεις των νοημάτων, τότε και το πιο πλούσιο φαΐ να σου βάλουν μπροστά σου, θα σου ξινίζει, θα νευριάζεις, θα πάεις να φάεις και θα τσακώνεσαι, και θα γίνεται έτσι το σπίτι σου.

40:05 Μπορεί να ζεις μέσα σε ανάκτορα και να είναι η ζωή σου κόλαση. Κόλαση. Εγώ παιδιά... συγγνώμη που λέω έτσι προσωπικές μου... αυτές αλλά τι να πω κιόλας; Από αυτά που γνώρισα. Αλλά είδα ανθρώπους που ζούσαν μέσα σε, όχι στάβλους, η λέξη σταύλος είναι μεγάλη [ασαφής], μέσα σε... δηλαδή ό,τι χειρότερο μπορείτε να φανταστείτε.

40:32 Και ήταν πανευτυχέστατοι αυτοί οι άνθρωποι, σαν να ζούσαν σε παλάτι. Και έχω δει δυστυχώς και στη ζωή μου παλάτια πραγματικά. Παλάτια. Μυθικά πράγματα ας πούμε. Έχω πάει στη ζωή μου σε τέτοιους ανθρώπους, και σε τέτοια σπίτια, που την ώρα που μπαίνεις μέσα λες, Χριστέ μου! Αν αγγίξω τίποτε, πέσει τίποτε κάτω τώρα, κακή τύχη μας. Πήγα σ’ ένα σπίτι, που ήταν όλο μπιμπελό και όλα πράγματα κρύσταλλα και ξέρω ‘γω.

41:00 Και άρχισε να μας λέει ο... ο ιδιοκτήτης, ξέρεις αυτό το πράγμα το αγόρασα από το τάδε ξέρω ‘γω, 10.000 λίρες, το άλλο 5.000 λίρες, το άλλο... κάτι πράγματα ας πούμε, και εγώ κάνω τα ράσα μου έτσι. Λέω, αν αγγίξουν [ασαφής]. [ακροατήριο γελά] Και είμαι και λίγο τσαπατσούλης στις κινήσεις μου και συνήθως σέρνω πράγματα κάτω ή πέφτουν πράγματα, έφεραν μας ένα...

41:19 μια πορτοκαλάδα, έτρεμε το χέρι μου. [ακροατήριο γελά] Ο γιε μου λέω, δεν είμαι για έτσι πράγματα. Λέει μου- ήθελαν να με φιλοξενήσουν το βράδυ. Λέω, βράδυ; Πέντε λεπτά με [έπιασε] η καρδία μου. Όχι, πάμε αλλού, δεν μπορώ. Λέει, γιατί; Λέω, δεν μπορώ, γλιστρώ δαμέσα. Έχει... [ακροατήριο γελά] αυτά, δεν μπορώ δεν μπορώ.

41:41 Λοιπόν, όταν ζεις λοιπόν έτσι δούλος, ναι, και το παλάτι γίνεται κόλαση. Πραγματικά έχω δει πολλούς ανθρώπους που ζουν μέσα σε παλάτια και είναι πραγματικά δυστυχισμένοι άνθρωποι. Είναι κόλαση το παλάτι. Και έχω δει ανθρώπους που ζούσαν σε τόσο δύσκολους τόπους και ήταν ευτυχείς άνθρωποι. Πάμφτωχοι. Ξέρετε τι σημαίνει πάμφτωχοι;

42:07 Τίποτα να μην έχω. Δεν ξέρω αν έχετε δει τέτοιους ανθρώπους. Εγώ είδα τέτοιους ανθρώπους στη ζωή μου. Ο πατήρ Παΐσιος ήταν ένας από αυτούς. Που έτυχε φορές που δεν είχε ούτε ένα σπίρτο να ανάψει... να ανάψει ας πούμε να κάνει ένα τσάι. Τίποτε. Τίποτα δεν είχε. Δεν ξέρω αν μπορείτε να καταλάβετε ή όσοι τον γνώρισαν από εσάς.

42:27 Να πάρεις έναν άνθρωπο, μέσα στην έρημο, και να μην έχει τίποτε. Τίποτε. Επήγε να μου κάνει ένα τσάι, και έβαλε κάτι κάτσαρα μέσα, ξύλα, ξερά, ούτε καν ένα φύλλο δεν είχε. Τίποτα απολύτως. Απολύτως τίποτα. Τέτοια εκούσια πτωχεία, όχι ακουσίως, εκούσια πτωχεία. Κι όμως αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν πραγματικά πανελεύθεροι, και ήταν τόσο χαρούμενοι άνθρωποι, τόσο ελεύθεροι άνθρωποι, που δεν μπορεί κανείς να βρει εύκολα.

43:01 Αλλά αυτή η χαρά πηγάζει από την ελευθερία. Αυτό βέβαια δεν το λέω για να κάμομε κι εμείς το ίδιο. Όχι, ούτε σημαίνει ότι άνθρωποι που ζουν σε παλάτια είναι δυστυχισμένοι. Είναι δύο ακραίες... ακραία παραδείγματα. Αλλά για να... για να κάνομε τη ζωή μας, όπως κι αν είναι, όπου κι αν είναι, όπου κι αν είμαστε, να την κάνομε πραγματικά παράδεισο.

43:26 Η δουλεία στα πάθη μας, κάμνει τα πάντα μαύρα. Η ελευθερία από τα πάθη μας τα φωτίζει όλα. Μπορείς λοιπόν να δεχτείς την πραγματικότητά σου και να την κάνεις πάμφωτη. Εάν δεν τη δεχτείς, ό,τι και να έχει θα γίνει μαύρη κι άραχνη. Γι' αυτό λοιπόν η ελευθερία από το πάθος της φιλαργυρίας, σημαίνει ότι μας στρέφει και ενωνόμαστε κατευθείαν με τον Θεό, που είναι ο σκοπός της ύπαρξής μας, και στη συνέχεια ελεύθερα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οτιδήποτε έχουμε γύρω μας, και έτσι μπορούμε να λειτουργήσουμε ισορροπημένα και ολοκληρωμένα και αρμονικά.

44:11 Δεν θα πάω περισσότερο. Λοιπόν, να κάνουμε προσευχή παιδιά και να πάμε. [προσευχή, ανακοινώσεις & απόλυση]