Ποιος κάνει ποδήλατο στην Ελλάδα; Τα αποτελέσματα της πρώτης εθνικής έρευνας

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Πάμε για ποδηλατό! Σκέψεις, προτάσεις, ιδέες, συνεντεύξεις, απόψεις και προβληματισμοί αλλά ποτέ αδιέξοδα μια από το όχημά μας εδώ είναι το ποδηλατό. Με τον Σπύρο Παπαγεωργίου. Εννομένα. Και γι' αυτό θα αναφερθούμε στα αποτελέσματα της πρώτης εθνικής έρευνας με θέμα το προφίλ του Έλληνα χρήστη ποδηλάτου. Διότι όλοι έχουμε μια γνώμη για το ποδηλάτο.

01:10 Συνήθως η γνώμη αυτή είναι αρνητική, ειδικά δέος ή δεν κάνουν ποδηλάτο. Τόσο λιγότερο δηλαδή κάνεις ποδηλάτο, τόσο πιο αρνητική γνώμη έχεις. Ξέρουμε ή νομίζουμε ότι ξέρουμε ότι οι υποδομές είναι χάλια, είναι κακές, ότι η οδηγία είναι επιθετική, ότι στην Ευρώπη, ρε παιδί μου, κάνουν αλλιώς τα πράγματα, γιατί οι άλλοι τα κάνουν πάντα καλύτερα και την ξέρουν, εμείς δεν ξέρουμε.

01:29 Αλλά τι ξέρουμε πραγματικά για εκείνον τον άνθρωπο, τον πολίτη, τον Έλληνα που κάνει ποδήλατο. Ποιος είναι, γιατί το κάνει, τι τον εμποδίζει να κάνει περισσότερο, τι εμποδίζει εκείνος που θα ήθελαν να κάνουν, αλλά τελικά δεν κάνουν. Αυτές λοιπόν και αρκετές ακόμα ερωτήσεις θελήσαμε να απαντήσουμε μαζί με τους συνεργάτες του Πόλεις για ποδήλατο όταν σχεδιάσαμε μια διαδικτυακή έρευνα σε συνεργασία με την ερευνητική ομάδα συστημάτων μεταφοράς του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και περισσότεροι από 600 άνθρωποι είχαν την ευγένεια να απαντήσουν στην έρευνα αυτή και μάλιστα από όλη την Ελλάδα.

02:05 Μερικά λοιπόν από τα ευρήματα αυτής της έρευνας πραγματικά μας ξάφνιασαν και γι' αυτό και σας τα παρουσιάζω σήμερα. Μέρος πρώτο, τα έχω χωρίσει σε μέρη αυτά δηλαδή για να είναι διαχωρισμένα Όπως ακριβώς είναι και στην έρευνα μέσα την οποία μπορείτε να βρείτε στο site του Seeds for Cycling Seedsforcycling.gr Μέρος πρώτο λοιπόν, ποιος είναι αυτός ο ρημάδης ο Έλληνας ποδηλάτης Ή αυτός τέλος πάντων που νομίζω καλύτερα να αποκαλούμε χρήστη ποδηλάτου Καλώς ή κακώς αν έπρεπε να σκιαγραφίσουμε το μέσο Έλληνα ποδηλάτη με βάση τα δεδομένα μας, αυτός θα ήταν άνδρας, γύρω στα 35 με 54, εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης, που ζει στην Αθήνα και κατά σειρά στις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις.

02:51 Οι άνδρες αποτελούν το 74% του δείγματος αυτής της έρευνας, οι γυναίκες μόλις το 26% και το 57% των συμμετοχών των ανήκει στην ηλικιακή ομάδα των 35-54. Αυτό δεν είναι τυχαίο και δεν πρέπει να μας προβληματίζει καθόλου, διότι όταν ένα μέσο μεταφοράς δεν σε κάνει να νιώθεις ασφαλής οι πρώτοι που το εγκαταλείπουν είναι οι γυναίκες, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι τα γυναικόπαιδα δηλαδή.

03:16 Το βλέπουμε λοιπόν αυτό παντού στον κόσμο. Χώρες με χαμηλή χρήση ποδηλάτου έχουν αυτό ακριβώς το προφίλ και μάλιστα δεν έχουν νέους να κάνουν ποδήλατο δηλαδή έχουν παιδιά τα οποία κάνουν ποδήλατο βεβαίως σαν παιδιά γιατί τα παιδιά είναι λογικά, άρα λογικά είναι ποδήλατο θα κάνουν αλλά μόλις περάσουν τα 14, 15, 16 εκεί που θα έπρεπε να πάνε λίγο πιο μακριά με το ποδήλατό τους ή να το βάλουν στη ζωή τους για να κάνουν πράγματα δεν μπορούν να κάνουν, τους το απαγορεύουν οι γονείς τους τόσο στην Καρδέτσα ή στα Τρίκαλα και έτσι σταματάνε να κάνουν ποδήλατο θέλουν όμως τη χαρά της αυτόνομης μετακίνησης αλλά αρχίζουν να ονειρεύονται αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες Οι μεγαλύτεροι όμως, οι 35+, αυτοί λοιπόν που έχουν περάσει το ψέμα, το μύθο του πάρε αυτοκίνητο και θα ομορφύνει η ζωή σου Αρχίζουν και βάζουν σιγά σιγά το ποδήλατο Η ενδιαφέρουσα λοιπόν λεπτομέρεια εδώ πέρα από την ηλικία είναι ότι οι γυναίκες στην έρευνα που κάνουν ποδήλατο Αν και είναι λιγότερες συνολικά, μοιάζουν πιο πρακτικές και πιο συνειδητοποιημένες ως προς το λόγο που κάνουν ποδήλατο

04:23 δηλαδή το χρησιμοποιούν πρωτίστως για καθημερινή μετακίνηση, για ψώνια, σχολεία, εργασία, διασκέδαση ενώ οι άνδρες το χρησιμοποιούν πρωτίστως για άσκηση. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από ένα ασφαλές δίκτυο υποδομών στην πόλη διότι αυτό που βρίσκουν τώρα προφανώς δεν τους υπάρχει και δικαιολογημένο αφού δεν υπάρχει την απαρκή.

04:44 Μέρος δεύτερο, το ζήτημα της ασφάλειας. Το έβριμα αυτό με εξέπληξε περισσότερο από όλη την έρευνα Και θα σας εξήγησω γιατί Περίπου το 50% όσων απάντησαν Φαίνεται πως νιώθουν ασφαλείς να κάνουν ποδήλατο Παρά την έλλειψη υποδομών Το άλλο μισό βέβαια δηλώνει ότι δεν αισθάνεται καθόλου ασφαλής Όταν κάνει ποδήλατο στο Δήμο του Δηλαδή καθόλου μα καθόλου Άρα εδώ οι γνώμες διήστανται και βλέπουμε ακριβώς την εικόνα που διαπιστώνουμε όλοι συζητώντας για το ποδήλατο.

05:09 Δηλαδή, άλλος θα δηλώσει πως παιδιά είναι ασφαλές και εύκολο, υπό προϋποθέσεις βέβαια. Εγώ τουλάχιστον το υποστηρίζω αυτό και προσκαλώ όποιον έχει αντίρρηση να πάμε παρέα για ποδήλατα και να το συζητήσουμε. Άλλος θα πει όμως ότι στην Ελλάδα, ποδήλατο, είσαι τρελός. Τα τρία κύρια εμπόδια λοιπόν που αναφέρουν και οι δύο κατηγορίες είναι η έλλειψη υποδομών, η κακή κατάσταση οδοστρώματος και η επιθετική οδήγηση.

05:34 Και τρεις στους τέσσερις από αυτούς που απάντησαν, τους ποδηλάτες δηλαδή, αυτούς τους ενεργούς ποδηλάτες, λένε ότι κινούνται σε δρόμους χωρίς καμία ποδηλατική υποδομή. Το 89% εκφράζεται δυσαριστημένο έως και θυμωμένο με την πολιτική των Δήμων και έχει απολύττα δίκιο. Απορώ πως δεν είναι το 100% θυμωμένο, εγώ πάντως είμαι.

05:53 Αυτό δεν είναι παράπονο δηλαδή, είναι μια καταγεγραμμένη μετρημένη πραγματικότητα Οι πολίτες είναι δυσαριστημένοι και θυμωμένοι την πολιτική των δήμων Και άστο σκεφτούν αυτό οι πολιτικοί οι οποίοι νομίζουν ότι Άμα κάνουν υποδομές για ποδήλατα όλοι θα τους κράξουν Μέρος τρίτο, τα ηλεκτρικά ποδήλατα ανεβαίνουν, κερδίζουν δημοτικότητα Υπάρχει λοιπόν εδώ και μια ειδησιογραφία μέσα στα δεδομένα, τα e-bikes Το 65% των συμμετεχόντων στην έρευνα είτε έχει ήδη δοκιμάσει ένα e-bike ή θα ήθελε να δοκιμάσει Ο αριθμός των e-bikes που κατέχουν σήμερα είναι 11% Αλλά στην ερώτηση τι σκέφτεσαι να αγοράσεις το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 30% Αυτό σημαίνει ότι η αγορά στρέφεται προς τα κή και γρήγορα Και αυτό μεταξύ μας είναι ευχάριστο για το θέμα της αστικής μετακίνησης και του ποδηλατικού τουρισμού καθώς ένα e-bike μπορεί να αποτελέσει λύση σε κάποιον που θέλει να βάλει το ποδήλατο στη ζωή του και δεν θέλει και να ταλαιπωρείται και όλες και θέλει να το κάνει σιγά σιγά

06:49 ή δεν θέλει να υδρώνει ή θέλει να πηγαίνει πιο μακριά για οποιοδήποτε λόγο τέλος πάντων θέλει να το κάνει το e-bike είναι ένα bike το οποίο είναι και λίγο e, αυτή είναι η διαφορά του Γιατί δεν το κάνουν λοιπόν ήδη, γιατί δεν έχουν ήδη περισσότερο e-bike αφού θέλουν να το αποκτήσουν Η πρώτη απάντηση είναι η τιμή Η δεύτερη είναι το βάρος και ο φόβος της κλοπής Δύο πράγματα που συνδέονται άμεσα Με την έλλειψη ασφαλών χώρων Στάθμευσης και γενικότερα Υποδομών Αν δεν έχεις δηλαδή που να αφήσεις Με ασφάλεια ένα ποδήλατο των Δεν ξέρω εγώ 2.000 των 1.500 ευρώ Δεν το αγοράζεις Βέβαια Δεν βλέπω κανένα να τσιγκουνεύεται Ας πούμε τις 20-25.000 για 2 τόνους παλιοσίδερα ούτε να μην αγοράζει SUV επιδημιμένη στην κυψέλη.

07:32 Αλλά είπαμε στο αυτοκίνητο όλα επιτρέπονται, οι πολίτες το έχουν αδυναμία και νιώθουν γιατί έχουν πιστεί από τη διαφήμιση τουλάχιστον 100 ετών ότι έτσι είναι, ότι πρέπει να το αγαπάνε γιατί δεν ξέρω κάτι κάνει καλό, δεν ξέρω ποιο είναι αυτό. Μέρος τέταρτο. Το ποδήλατο αλλάζει ρόλο. Κάτι που βαίνεται ξεκάθαρα στα δεδομένα είναι ότι το ποδήλατο δεν είναι πια μόνο σπορ Και εδώ είναι ένα θέμα που καλό είναι να ξεκαθαρίσουμε όλοι στο μυαλό μας για πολλούς λόγους Κι ένας από τους οποίους είναι τα αντικρουόμενα συμφέροντα Αλλά και η συμπεριφορά εκείνων που χρησιμοποιούν το ποδήλατο ως άσκηση ή ως άθληση Και εκείνων που αναζητούν έναν εναλλακτικό βιώσιμο τρόπο μετακίνησης αλλά και τουρισμού Δεν είναι τυχαίο πως είναι μετρημένοι στα δάχτυλα δηλαδή λίγοι οι αθλούμενοι που μετακινούνται με ποδήλατο Εντάξει δεν κάναμε καμία επιστημονική έρευνα γι' αυτό Είναι η αίσθηση Από τους ανθρώπους που γνωρίζει ο καθένας μας Και αυτό συμβαίνει γιατί Πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα

08:27 Δεν υπάρχει δηλαδή καλό και κακό Ό,τι καλό είναι να κάνεις το ένα και κακό να κάνεις το άλλο Προς το εγώ είναι διαφορετικά Άλλο χρησιμοποιεί ο ποδήλατο για να γίνω πιο γρήγορο Ως να συμμετέχω σε αγώνες και αθλητικά event Και άλλο χρησιμοποιεί ο ποδήλατο αντί για αυτοκίνητο μηχανή, βέσπα ή τρόλη. Άλλες ανάγκες, άλλη συμπεριφορά, άλλη αντιμετώπιση ενός παρόμοιου μέσου και δεν λέω ίδιου, γιατί άλλο ένα όχημα που πρέπει να είναι, ας πούμε, κάτω από 10 κιλά με ροδυναμική θέση οδήγησης και στόχο του να πηγαίνει ως το δυνατόν πιο γρήγορα, άρα ακάμπτω, και άλλο ένα όχημα για να κινήσεις με άνεση στην πόλη ή να ταξιδεύεις πολλά χιλιόμετρα κάθε μέρα για να πας στον προορισμό σου.

09:03 Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να χρησιμοποιείς ας πούμε κάρμπον κούρσα με κουμποτά πετάλια για να πηγαίνεις στη δουλειά. Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι τον ευχαριστεί, ό,τι θέλει. Εννοείται. Δεν είναι όμως αυτός ο μέσος άνθρωπος που κινείται με ποδήλατο. Σκεφτείτε το αντίστοιχο παράδειγμα. αμέσως οδηγός που πήρε αυτοκίνητο για να πηγαίνει στη δουλειά, ο καγημένος δεν ήξερε, και αυτός δεν έχει ένα σπόρο, ας πούμε, των 200 ύπων για να πηγαίνει στη δουλειά του, αν θέλει δηλαδή να το πάρει για χρηστικούς λόγους, θα πάρει ένα χρηστικό αυτοκίνητο.

09:30 Δεν υπάρχει χρηστικό αυτοκίνητο. Το ενδιαφέρον πάντως εδώ είναι ότι σχεδόν η μισή χρησιμοποιεί ποδήλατο για μετάβαση στην εργασία και το ενδιαφέρον επίσης για τον ποδηλατικό τουρισμό αυξάνεται καθώς το 33% δηλώνει ότι θα ήθελε να συνδυάσει ποδήλατο και τρένο κάτι που σήμερα είναι πρακτικά αδύνατο στην Ελλάδα και αυτό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει κάποτε να αποφασίσει να λύσει η πολιτεία.

09:52 Βέβαια έχει πολλά προβλήματα να λύσει αλλά θα ξεκινήσει από κάπου, ρε αδερφέ. Εδώ πάντως φαίνεται μια τεράστια ευκαιρία. Πραγματικά μεγάλη γιατί όλοι αυτοί υπάρχουν ήδη. Δηλαδή αυτοί οι άνθρωποι που κάνουν ποδήλατο, που χρησιμοποιούν ποδήλατο υπάρχουν εκεί Έχουν ένα ποδήλατο, είναι σε καλή κατάσταση, είναι συντηρημένο, το έχουν αγοράσει ενειδητά Έχουν δώσει, έτσι δείχνει το προφίλ ας πούμε, της αγοράς γύρω στα 500 ευρώ 500 ευρώ και πάνω και θέλουν να το χρησιμοποιούν Θέλουν να το χρησιμοποιούν με τρόπους που η χώρα είναι προφανές πως ακόμα δεν είναι έτοιμη να υποστηρίξει Και μάλλον δεν το έχει καν σκεφτεί στα σοβαρά να το κάνει Και τώρα τι θα κάνουμε εμείς για όλα αυτά Θα μου πείτε Θα σας πω πριν σας απαντήσω σε αυτό Θα σας πω το δεύτερο ενδιαφέρον της έρευνας Όχι πως άλλα δεν ήταν Αλλά το έλεγα έτσι για έμφαση Στο τέλος της έρευνας ρωτήσαμε κάτι απλό Με μια λέξη θέλουμε να περιγράψεις Ποιο είναι το μεγαλύτερο όφελος που είδες στη ζωή σου Από τότε που άρχισες να κάνεις περισσότερο ποδήλατο

10:49 Που έβαλες δηλαδή περισσότερο ποδήλατο στη ζωή σου Οι τρεις λέξεις που βγήκαν πρώτες είναι οι εξής. Ακούστε τες. Χαρά, υγεία, ελευθερία. Και αυτό λέει κάτι πολύ σημαντικό, γιατί μιλάμε για ανθρώπους που ζουν κυρίως στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και σε πόλεις που είναι οι μεγαλύτερες στην Ελλάδα και ανήκουν στις τελευταίες στην Ευρώπη χωρίς ουσιαστικές ποδηλατικές υποδομές και όμως επιλέγουν ποδήλατο κάθε μέρα.

11:14 Γιατί, γιατί τους δίνει χαρά. συμβάλλει στην καλύτερη υγεία τους και τους γεμίζει με ένα αίσθημα ελευθερίας παρά τα προβλήματα και να επανέλθω στο ότι σχεδόν η μισή από αυτούς, 4 στους 10, δηλώνουν ότι αισθάνονται σχετικά ασφαλείς στο δρόμο σε μια χώρα δηλαδή χωρίς ποδηλατοδρόμους χωρίς καμία υποδομή αυτό είναι σχεδόν εντυπωσιακό και είναι και ένα μήνυμα προς όσους διστάζουν το ποδήλατο είναι εφικτό τώρα, σήμερα, να αρχίσουμε να το κάνουμε στις πόλες μας.

11:41 Γιατί να το κάνουμε αυτό. Γιατί στην ουσία έτσι μπορεί να λειτουργήσει η αλλαγή. Επειδή μπορεί ιδανικά να έρχονται πρώτα υποδομές για να κάνουμε ποδήλατο αλλά έτσι μπορεί να περιμένουμε για πάντα αυτό το πρώτα που να μην έρθει ποτέ. Εδώ λοιπόν η λύση είναι να κάνουμε ποδήλατο, να γινόμαστε περισσότεροι και η πίεση για υποδομές έρχεται μόνη της.

11:58 Πάντως το ίδιο περίπου έγινε για να μην νομίζετε ότι έγινε κάτι διαφορετικά και στις περισσότερες πόλεις στην Ευρώπη Οι πόλεις που άλλαξαν δεν άλλαξαν επειδή αποφάσισαν κάποτε οι αρχές τους να το κάνουν άλλαξαν γιατί οι πολίτες τους δεν μπορούσαν να περιμένουν άλλο Αν λοιπόν θέλετε κι εσείς χαρά, υγεία και ελευθερία δεν χρειάζεται να κάνετε κάποια ριζοσπαστική αλλαγή στις ζωές σας απλώς αρχίσετε να χρησιμοποιείτε ποδήλατο και όλα θα γίνουν αυτομάτως πολύ καλύτερα και μάλιστα για όλους μας Ήταν έναν επεισόδιο της σειράς Πάμε για ποδήλατο με τον Σπύριο Παπαγιώργιο και αν έχετε οποιαδήποτε ιδέα, πορεία, προβληματισμό ή πρόταση για κάποιο συγκεκριμένο θέμα στείλτε mail στο info.atembike.gr και να είστε βέβαιοι όταν θα τη συζητήσουμε