Skip to content
PodBase
Πλαγιολισθαίνοντας με τη Γιούλη Δοξανάκη

Πλαγιολισθαίνοντας με τη Γιούλη Δοξανάκη

Πλαγιολισθαίνοντας
Οκτώβριος 08, 2026 00:43:04 Σεζόν 1 Επεισόδιο 2
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Συνδεθείτε για να δηλώσετε αν σας αρέσει
Προσθήκη σε Λίστα Επεισοδίων
Αποθηκεύστε αυτό το επεισόδιο σε λίστα.
Όνομα Λίστας

Σχετικά με αυτό το επεισόδιο

Ένα podcast που δεν ενδιαφέρεται να πάει από τον ίσιο δρόμο!

Σε αυτό το επεισόδιο, μαζί με τη Γιούλη Δοξανάκη, Business Ninja του The Why Community, ενός οργανισμού που δημιουργεί hybrid εκπαιδευτικά εργαλεία και δραστηριότητες με στόχο την ανάπτυξη των ήπιων δεξιοτήτων των παιδιών, μιλάμε για το πώς προετοιμάζουμε τα παιδιά για έναν κόσμο που αλλάζει πιο γρήγορα απ’ όσο προλαβαίνουμε να τον εξηγήσουμε.

Με αφετηρία την εμπειρία της από προγράμματα που έχουν φτάσει σε περισσότερα από 10.000 παιδιά, συζητάμε για τις δεξιότητες που πραγματικά έχουν σημασία, τη σχέση τεχνολογίας και μάθησης, τα όρια του εκπαιδευτικού συστήματος και όλα εκείνα που ίσως χρειάζεται να ξανασκεφτούμε όταν μιλάμε για το μέλλον των παιδιών.

Μουσική: "Off to Osaka" Kevin MacLeod (incompetech.com)Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License⁠http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/⁠

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

που σωπεύει αυτό που κάνουμε στην καθημερινότητά μας. Καλούμαστε να κάνουμε πολλά διαφορετικά πράγματα. Αυτό δεν είναι περίεργο. Νομίζω οποιοςδήποτε στην ελληνική κοινωνία τρέχει μια επιχείρηση, οτιδήποτε κι αν είναι αυτό, είναι λίγο νίντζα. Δηλαδή καλείσαι να κάνεις από τα λογιστικά μέχρι να παράξεις περιεχόμενο, να οργανώσεις τη στρατηγική των πολίσεων, να κάνεις πάρα πολλά πράγματα.

Ειδικά άμα ξεκινάς σαν μια μικρή εταιρεία, όπως ξεκίνησε και το The Y Community. Η αλήθεια είναι ότι είσαι ένας άνθρωπος ορχήστρα. Κάποια από αυτά θα ακούσεις. Έχω καταπληκτικούς μουσικούς όμως. Γιατί τι να την κάνεις την ορχήστρα αν η μουσική δεν ξέρω να παίρνει. Οπότε λοιπόν είμαι η business ninja του The Y Community.

Εμείς το λέμε ότι είναι ένα αρχηγείο στο οποίο προσπαθούμε να απαντήσουμε αυτά τα ατέρμονα γιατί τα οποία ξεπηδούν στο κεφάλι μας και στο κεφάλι των παιδιών και να φτιάξουμε πιο πρακτικά εργαλεία και εκπαιδευτικές δραστηριότητες και προγράμματα εκπαιδευτικά, τα οποία ξαναφέρουν λίγο τον ενθουσιασμό, το πάθος για να μάθουμε καινούργια πράγματα και να ασχοληθούμε και να δούμε τον κόσμο έτσι όπως λειτουργεί σήμερα.

Και αυτό να το κάνουν τα παιδιά από τις ηλικίες των 4 μέχρι των 12 χρονών. Πες δύο πράγματα για τη ζωή σου. Τι έχεις κάνει πριν έρθει στο YKF? Το δικό μου το background έχει να κάνει με ένα συνδυασμό της τέχνης, του θεάτρου, της όπερας και ταυτόχρονα του business. Οπότε κάπως έτσι άρχισα να συνδυάζω τα πράγματα. Δεν μπορούσα ποτέ να καταλάβω πώς γίνεται να μην συνδυάζεις διαφορετικά πράγματα μεταξύ τους.

Μου φαινόταν τρομερά βαρετό. Επίσης μου φαινόταν κοινό. Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς γίνεται κάποιος, έναν οργανισμό που ασχολείται με την τέχνη, να μην μπορεί να διαβάσει έναν ισολογισμό. Έτσι λοιπόν, ξεκίνησε η πορεία μου μπαίνοντας σε καλλιτεχνικούς οργανισμούς. Από εκεί μπήκα σε πιο business περιβάλλοντα, πιο corporate, συμβουλευτική αρκετή.

Μπήκα και στη διαδικασία της εκπαίδευσης ενηλίκων. Ένα από τα κομμάτια που ήταν για μένα από τα μεγαλύτερα σχολεία, διότι άρχισα να καταλαβαίνω πώς οι άνθρωποι μαθαίνουν. Τελικά, τι ήταν αυτό που μαθαίναμε στους ενήλικες, στα στελέχη των επιχειρήσεων, στους επιχειρηματίες, στους μάνατζερς κλπ. Και κατάλαβα ότι αυτό που τους διδάσκαμε ήταν αυτές οι δεξιότητες ζωής.

Και σκεφτόμουν, είναι δυνατόν εγώ στον 38χρονο να του μάθω πώς να συνεργάζεται και γιατί δεν το ξέρει αυτό από τα 5 του ή τα 7 του και πρέπει να του τα διδάξουμε τώρα. Γιατί δεν το ξέρει η Γιουλίμου. Αυτό θα διερευνήσουμε ανάμεσα άλλα. Ακριβώς. Το Y-Community, της ουσίας, έχει εξελιχθεί σε μια υβριδική εκπαιδευτική πλατφόρμα.

Άρα η έννοια hybrid education ο καθένας σας δίνει και λίγο διαφορετική έννοια. Αλλά ας ορίσουμε, σαν ένα γενικόρισμο, ότι hybrid είναι όταν συνδυάζεις το digital με την διαζώσης παρουσίαση. Κάπως έτσι. Κάπως έτσι. Που εμείς βλέπουμε σαν hybrid education every education, που θα μπορούσε κάποιος άλλος να το πει blended learning ή να του δώσει έναν άλλο ορισμό.

Είναι ότι χρησιμοποιούμε την τεχνολογία ως αφορμή, ως μέσο για να θέσουμε ερωτήματα, να τραβήξουμε την προσοχή και να μας βοηθήσει να φτάσουμε σε λύσεις προβλημάτων. Οπότε στην ουσία είναι το εργαλείο. Το θέμα είναι τι προσπαθούμε να πετύχουμε χρησιμοποιώντας ένα τέτοιο τύπο εργαλείο. Αυτό όμως που έχουμε καταλάβει είναι ότι όπως η ζωή μας μπλέκει την τεχνολογία στην καθημερινότητά μας και τη μια στιγμή γράφουμε κάτι στο χαρτί και την άλλη το γράφουμε στο κινητό, τη μια στιγμή κάνουμε κάτι χειροπιαστό και την άλλη πόδικα ή AI, έτσι είναι και η μάθηση, έτσι είναι δηλαδή και ο νέος τρόπος εκπαίδευσης.

Δεν μπορείς να τα διαχωρίσεις τόσο πολύ τα πράγματα γιατί η ζωή μας έχει πάει σε αυτό το σημείο. Οπότε αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε εμείς είναι να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να μας λύσει τα χέρια σε διάφορα πράγματα και να μας θα κάνει πιο ενδιαφέροντα, πιο fun, πιο εντυπωσιακά ή χωρέσει περισσότερα πράγματα μέσα σε μικρότερο χρονικό διάστημα, ας πούμε, για να κάνουμε.

Αλλά για να μας βοηθήσει να κάνουμε τράγματα τα οποία είναι χειροπιαστά. Έτσι λοιπόν μπορεί κάποιος να κάνει μια δραστηριότητα που να ξεκινάει στο computer του, να κάνει κάτι φυσικά, να συνεχίζεται στην τάξη, να ολοκληρώνεται μετά με μια συζήτηση στα μαξ με τον γονιό και να καταλέγει ξανά πίσω στο computer όπου κάποια συμπεράσματα μοιράζονται, τα βλέπουν τα υπόλοιπα παιδιά, συμπληρώνουν κτλ.

Οπότε αυτό λοιπόν το σύστημα είναι που εμείς έχουμε οργανώσει σαν hybrid education. Και μέσα λοιπόν από αυτή τη φιλοσοφία, τα τελευταία τρία χρόνια, έχεις έρθει και προσωπικά και με την ομάδα του Y, έχεις έρθει σε επαφή με πόσες χιλιάδες παιδιάς είναι εδώ. Πολλά. Πάνω από 10.000 παιδιά έχουν έρθει σε επαφή με το υλικό μας. Έχουμε πραγματικά εντρυφήσει λίγο στο πώς αυτό δουλεύει, τι γίνεται στα σχολεία, σε άλλα περιβάλλοντα εκτός σχολείου.

γενικά το πώς κινούνται τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες γύρω από το κομμάτι της παιδείας και της εκπαίδευσης. Μέσα από τη συνεργασία λοιπόν του ΟΑΑΙ, με διάφορους φορείς, οργανισμούς που πιστεύουν σε αυτή τη φιλοσοφία και με κρατική κατά κάποιο τρόπο συμμετοχή, συμμετοχή μάλλον σε κρατικό πρόγραμμα. Έχεις πάει η ίδια σχολεία, έχεις πάει ομάδα σχολεία, έρχεσαι στο δικό μας σχολείο.

Μιλάμε πάλι για παιδιά δημοτικού πάντα, δεν είναι? Ναι, από νηπιαγωγείο και δημοτικό, αλλά κυρίως δημοτικό. Πολύ ωραία. Μοιράσου λίγο το τι συμβαίνει όταν πας σε μία τάξη και ξεκινάει ένα project με παιδιά τα οποία μπορεί να βαριούνται, μπορεί και να μην βαριούνται, μπορεί να ενδιαφέρονται, μπορεί και να μην ενδιαφέρονται.

Είμαστε πολύ τυχεροί γιατί μας εμπιστεύτηκαν όλοι αυτοί οι οργανισμοί και οι εταιρείες για να μπορέσουμε αυτή τη μεθοδολογία να την πάμε γύρω-γύρω στα σχολεία. Και όντως έχουμε δει καταπληκτικά πράγματα και έχουμε δει και αρκετά πράγματα τα οποία μας έχουν λίγο στεναχωρήσει. Όμως ένα πράγμα είναι σταθερό. Αν δώσεις τα παιδιά το χώρο να εκφραστούν και τους μιλήσεις με το σεβασμό και όχι σαν να είναι μικρά παιδιά, αλλά κάνεις μια κανονική συζήτηση μαζί τους, τους ρωτήσεις τη γνώμη τους και τα αφήσεις να την πούν, τα κάνεις να αισθανθούν αρκετά ασφαλή για να πούν αυτό που έχουν στο μυαλό τους, με μαθηματική ακρίβεια, έχουμε ένα πάρα πολύ ωραίο αποτέλεσμα.

Αν καταλαβαίνω από αυτά που λες και από τη δική μου εμπειρία, τα παιδιά αντιδρούν πολύ πιο συγκεντρωμένα και πολύ πιο ουσιαστικά σε ένα εναλλακτικό τρόπο εκπαίδευσης. Αυτό η εμπειρία σου επιβεβαιώνει αυτό, βλέπεις ότι τα παιδιά είναι πιο εκεί, πιο συμμετοχικά όταν έχουν να συνδυάσουν, όταν ξεκινάει κάτι από την οθόνη, μεταφέρεται στην τάξη, επιστρέφει στην οθόνη, πυροδοτεί μια συζήτηση μεταξύ τους.

Ναι, το θέμα είναι να τους τραβάει το ενδιαφέρον. Δηλαδή να είναι κάτι όχι μόνο επειδή χρησιμοποιείς την τεχνολογία και κάνεις όλη αυτή τη διαδρομή. Αυτό είναι εξαιρετικό, βοηθάει. Αλλά αν έχεις να πεις κάτι το οποίο είναι βαρετό, δεν θα βοηθήσει. Το θέμα είναι να πιάσεις και κάτι το οποίο θα πυροδοτήσει και το ενδιαφέρον τους.

Διαφορετικά δεν έχει κανένα νόημα. Και πρέπει κιόλας να υπάρχει και αυτή η προσαρμοστικότητα. Παραδείγματος χάρη, είμασταν σε μία τάξη, στην οποία ήταν έκτη δημοτικού, τα παιδιά είχαν όρεξη να χάσουν μάθημα, οπότε θεωρούσαν ότι εμείς πηγαίνοντας στο σχολείο τους, εκείνη τη στιγμή θα χάνανε μάθημα, και άρχισαν λοιπόν να λένε βλακίες και αού και το ένα και το άλλο.

Φάνεμε λοιπόν ένα δίλημα. Ήταν ένας πιτσιρίκος, ο οποίος υποστήριζε μια γνώμη, η οποία δεν είχε τόσο σχέση με το δίλημα, πιο πολύ για να μας πάει κόντρα και να το παίξει λίγο μάγκας και να παίρνει και τα φιλαράκια του μαζί. Θα μπορούσαμε να πούμε, έλα τώρα, πάμε στο θέμα μας, ας συζητήσουμε αυτό που λέμε, αυτό είναι άσχετο.

Βγάλαμε το εξής πείραμα. Είπαμε, ωραία, πάμε να δούμε αν πραγματικά ψηφίσουμε τη γνώμη αυτού του φίλου μας. Πάμε να δούμε ποιες θα είναι οι συνέπειες. Αρχίζαμε λοιπόν σιγά σιγά να συζητάμε. Α, ωραία, αν δηλαδή τα καταστρέψουμε όλα γιατί ήταν έτσι μια καταστροφική γνώμη σε ένα χωριό, να τα καταστρέψουμε όλα, να τα γκρεμίσουμε όλα, τι θα γίνει.

Φανταστικά. Τι θα γίνουν οι άνθρωποι, τι θα γίνει, ποιες είναι οι συνέπειες. Εσείς που ψηφίσατε να υποστηρίξουμε αυτή τη γνώμη, γιατί είναι ο φίλος μας, έτσι, γιατί είναι καταπληκτικός, είναι χαρισματικός, είναι ζωηρούλης και κάνει και μπλάκα και βάζει και τις κυρίες και τους κυρίους έτσι στη θέση τους. Πώς αισθάνεστε τώρα? Τι γίνεται?

Οπότε, ναι, μερφήγαμε λίγο από το θέμα, αλλά τελικά κάναμε μια κουβέντα, η οποία είχε να κάνει με κάτι που πραγματικά γινόταν εκείνη τη στιγμή, έτσι. Πώς παίρνουμε αποφάσεις. και ο φίλος μας ο ίδιος, δηλαδή το ίδιο το παιδί, αλλά και το υπόλοιπο, άρχισε να καταλαβαίνω ότι, όπα, είχε στην αρχή πλάκα, μετά δεν θα έχει τόσο πλάκα.

Ω, μάλλον πρέπει να αρχίσω να σκέφτομαι λίγο διαφορετικά. Το οποίο για μένα είναι η νίκη. Είναι ότι κερδίσαμε μία δύσκολη τάξη να σκεφτεί αυτό που θέλαμε, κριτικά. Και αυτός είναι ο τρόπος. Αλλά σαφώς βοήθησε η τεχνολογία, σαφώς μπήκαμε, ψάξαμε, είδαμε, χρησιμοποιήσαμε διλήμματα, χρησιμοποιήσαμε βίντεο. Όμως αυτό που είχε σημασία ήταν ότι πιάσαμε το ενδιαφέρον με το ίδιο, όχι αυτό που θέλαμε εμείς και είχαμε προγραμματίσει.

Αυτό που είπες τώρα, εξής λίγο πολύ, είναι και η υπόθεση ενός σοβαρού βιβλίου του Σαραμάντου, το περί λευκότητας. που αναλύγει το ότι σε μια κοινωνία που όλοι ψηφίρουν λευκό, η πολιτική λένε, ωραία, όπου θέλετε λευκό, πάρτε λευκό, κυβερνησία. Αλλά δεν θα το πούμε για το βιβλίο τώρα, γιατί είναι μια πάρα πολύ ωραία βάση για να εξηγήσει σε μια ομάδα παιδιών τις συνέπειες, τι σημαίνει decision making και τι σημαίνει υπευθυνότητα και αναλαμβάνονται συνέπειες.

Όλο αυτό λοιπόν καταλήγει σε μια διαυρημένη ανάγνωση, όπως το καταλαμβάνομαι εγώ, ότι ουσιαστικά χρησιμοποιούμε την τεχνολογία όχι για να πούμε ότι μπαίνει η τεχνολογία στην τάξη και να λέμε τι ωραία, ξέρω εγώ, τα παιδιά μας έχουν τάμπλετ, έχουν διαδραστικούς πίνακες, έχουν AI κλπ. Αλλά για να χρησιμοποιήσουμε, μάλλον να τους κεντρήσουμε το ενδιαφέρον, να τους κρατήσουμε το ενδιαφέρον μέσα από τις τεχνολογικές συλλήγεις που όλα τα παιδιά είναι tech freak πλέον και από εκεί να τα οδηγήσουμε στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και σε ατομικό επίπεδο και σε συλλογικό επίπεδο, να λαμβάνουν τις δικές τους αποφάσεις και να διαχειρίζονται τη ζωή τους.

Να πάρουν την ευθύνη της ζωής τους. Να πάρουν την ιδιοκτησία της ζωής τους. Ακριβώς. Να παίρνουν αποφάσεις σοβαρές, αλλά και να διαδρούν και με αυτά που έχουν μπροστά τους. Ουσιαστικά, δηλαδή αυτό είναι ένα πρόβλημα της τεχνολογίας. Αν έχουμε το παιδί μπροστά σε μια φωνή και απλά πάντα η next, δεν έχουμε κάνει τίποτα. Έχουμε κάνει digital κάτι το οποίο θα μπορούσε να υπάρχει σε μια άλλη μορφή, αλλά δεν μας δίνει κάτι παραπάνω.

Το θέμα είναι να καταλαβαίνει το παιδί τι κάνει εκείνη τη στιγμή, γιατί το κάνει, τι του δίνει, ποιος είναι ο σκοπός. Εσύ δεν είσαι δασκάλα, δεν έχεις τελειώσει παιδαγωγικό. Έχεις λοιπόν κατά κάποιο τρόπο τη δυνατότητα, έτσι όπως το βλέπω εγώ, κάποιοι άλλοι θα πούν, μα δεν έχεις τη γνώση, αλλά κατά τη γνώμη μου έχεις τη δυνατότητα να πάρεις εμπειρίες και στοιχεία από όλα όσα έχεις κάνει στη ζωή σου και να φτιάξεις αυτό το μείγμα, το οποίο ξέρει πώς να προσεγγίσει τα παιδιά μέσα σε αυτή τη μεθοδολογία.

Ένας εκπαιδευτικός που δεν έχει μια συνολική εμπειρία, αλλά έχει μόνο την ακαδημαϊκή γνώση, μπορεί να τα αντιμετωπίσει κριτικά και να δώσει τόσο πολύ χώρο στα παιδιά να το κάνουν δικό τους. γιατί μια από τις πάγιες δικές μου θέσεις που δεν σημαίνει ότι προφανώς δεν είναι μάσπρο μαύρο, είναι δική μου αποψή είναι ότι η εκπαίδευση χρειάζεται δίπλα στον εκπαιδευτικό ο οποίος έχει την παιδαγωγική γνώση χρειάζεται και τον άνθρωπο από την αγορά, από τον πραγματικό κόσμο, ο οποίος θα φέρει την απτή εμπειρία.

Εσύ λοιπόν μπορείς να φέρεις την απτή εμπειρία διότι έχεις το παρελθόν, σχεδιάζεις τις δραστηριότητες μαζί με την ομάδα, τα συλλοποίεις. αυτό μπορεί να το κάνει να γίνει σαν ένα αυστηρά ακαδημαϊκό πλαίσιο. Είναι δύσκολο, γιατί έχουμε μάθει ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Έχουμε μάθει ότι το σχολείο έχει να κάνει με το να μάθουμε κάποια πολύ συγκεκριμένα πράγματα, με μία πολύ συγκεκριμένη μορφή.

Δεν είναι ανάγκη να είναι έτσι το σχολείο. Το σχολείο δεν θα έπρεπε να μας προετοιμάζει για το επάγγελμα που θα κάνουμε. Δεν είναι αυτός ο ρόλος του το σχολείο. Είναι να μας προετοιμάσει για να γίνουμε άνθρωποι οι οποίοι ζουν σε αρμονία με το περιβάλλον τους, την κοινωνία, να είμαστε ευτυχισμένοι άνθρωποι και καλοί με τους άλλους.

Έχεις δει εσύ σε όλη τη σχολεία που έχεις μπει δασκάλους που έχουν αυτή την νοοτροπία που περιγράφεις, αυτή τη δυνατότητα. Ναι, έχω μπει και έχω δει. Αυτό ήθελα να πω. Αυτό ήταν το επόμενο, ότι αυτό, ο δάσκαλος το κάνουν. Είτε έχουν τα resources να το κάνουν με μεγαλύτερη ευκολία, είτε όχι και το κάνουν με μεγάλη δυσκολία, αλλά το κάνουν.

Είτε χρησιμοποιούν εργαλεία που τους βοηθούν για να πετύχουν κάτι τέτοιο, ναι, βεβαίως. Αλλά θα έπρεπε να είναι λίγο και η καθημερινότητά μας, θα έπρεπε να θεωρείται πιο βασικό. ότι εντάξει δεν μπορείς να μιλήσει για τον οικονομικό εγγραμματισμό και ο δάσκαλος δεν σημαίνει ότι ξέρει. Είναι λογικό να μην ξέρει. Όταν ο δάσκαλος καθίσει μαζί με τον παιδαγωγό, καθίσει μαζί με έναν μάνατζερ ο οποίος έχει να πει πέντε πράγματα ας πούμε για αυτό το κομμάτι ή κάποιον ο οποίος ασχολείται σε αυτό το θέμα και έχει εμπειρία εκεί, θα βγει κάτι το οποίο θα έχει πραγματικά κάποια ουσία.

Εκεί όμως υπάρχει μια θεμελιώδης αντινομία, τουλάχιστον στην ελληνική εκπαίδευση, διότι αν αυτήν την κουβέντα την κάνουμε σε ένα αυστηρά κανένα κοπλαίσιο, οι απόψεις των εκπαιδευτικών σε πολύ μεγάλο βαθμό θα είναι από δέντες έως αρνητικές. Ότι, μα τι δουλειά έχει τώρα να μπει ο μάναδερ, όπως τα είπες πολύ ωραία, μέσα στο σχολείο για να διδάξει στα παιδιά.

Και η απάντηση ακόμα και της πολιτικής ηγεσίας σε τέτοια θέματα είναι ότι θα εκπαιδεύσουμε π.χ. τους δασκάλους στο να μπορούν να διδάξουν επιχειρηματικότητα. Θα εκπαιδεύσουμε τους δασκάλους να μπορούν να διδάξουν αυτά. Είναι μια άποψη, εγώ δεν στη συμμερίζομαι, εγώ πιστεύω ξεκάθαρα ότι μια από τις μεγαλύτερες καινοτομίες που θα πρέπει να γίνουν στην εκπαίδευση στην ελληνική είναι πράγματα που δεν άπτονται της ακαδημαϊκής ύλης να διδάσκονται από τους ανθρώπους που τα γνωρίζουν.

Κανείς δάσκαλος που έχει δεν μπορεί να διδάξει επιχειρηματικότητα στα παιδιά, διότι επιχειρηματικότητα σημαίνει ότι κοιμάμαι και ξυπνάω αναλαμβάνοντας τεράστια ρίσκα, ενώ ο δάσκαλος έγινε δάσκαλος ακριβώς για να μην έχει κάνει ένα ρίσκο στη ζωή του. Άρα πώς θα διδάξει η ανάληψη του ρίσκου. Θα σου πω το εξής. Έστω ότι κάνω εγώ ένα σεμινάριο, είμαι δάσκαλος και κάνω ένα σεμινάριο.

Ωραία. Αυτά που θα μάθω είναι ήδη παροχημένα. Δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματική ζωή. Οπότε, εκεί έγκυται το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν συνδέουμε αυτό που πραγματικά συμβαίνει με αυτό που μαθαίνουμε. Οπότε, υπάρχει ένα κενό. Πάντα θα είμαστε πίσω και θα τρέχουμε με αυτή τη λογική. Αυτό λοιπόν, για να το πάμε ακόμη πιο πίσω, ξεκινάει από τον τρόπο που εκπαιδεύονται οι δάσκαλοι.

Ακριβώς. Εμένα, ένα από τα θέματα, το οποίο πολύ συχνά το θίγω και δημοσίως και σε ιδιωτικά συζητήσεις, είναι ότι δεν γίνεται να βγάζουν δασκάλους καθηγητές πανεπιστημίου που έχουν 10 και 20 και 30 χρόνια, που μπουν σε μια τάξη. Πώς αυτός ο άνθρωπος, λοιπόν, θα εκπαιδεύσει, δηλαδή εμείς στο δικό μας σχολείο, στο δικό μας σχολείο που έχουμε παιδιά 2-3-4 χρονών, ένας δάσκαλος που βγάζει παιδαγωγούς προσχολικής ηλικίας, αλλά δεν έχει μπει έτοιμος τα τελευταία 20 χρόνια, η εικόνα που έχει για τα παιδιά δεν έχει καμία σχέση με πραγματικότητα.

Το παιδί που γεννήθηκε το 25 δεν έχει καμία σχέση με το παιδί που γεννήθηκε το 15. Άρα λοιπόν ξεκινάει από εκεί ένα κομμάτι. Μαθαίνουμε στους δασκάλους ότι θα είναι οι αυθεντία στην τάξη. Δεν τους διδάσκουμε ότι πρέπει να μπουν σε μια τάξη και να πούνε, ξέρεις κάτι, δεν την ξέρω την απάντηση σε αυτή την απορία που έχεις.

Πάμε να τη μάθουμε. Πώς θα τη μάθουμε. Αν δηλαδή οι ίδιοι δάσκαλοι σταματάνε να έχουν περιέργεια για να μάθουν πράγματα καινούργια και να ζητήσουν βοήθεια από την κοινωνία, από δίπλα, από αυτό το network το οποίο υπάρχει γύρω τους και θα μπορούσαν να το εκμεταλλευτούν, για να φέρουν πραγματικά και να καταλάβουν τι σημαίνει, αυτό θα χαιρεθεί το πρόβλημα.

Γιατί ένας δάσκαλος θα μπορούσε να ασχολείται στο κομμάτι της ανάπτυξης των παιδιών, σε κάποιες βασικές μαθησιακές γνώσεις που είναι σημαντικές και να κάνει αυτή τη δουλειά. Και να μην προσπαθεί να σκορπίζεται σε 500 πράγματα. Όσες επιμορφώσεις και να κάνει. Να φέρνει δηλαδή βοήθεια. Να φέρνει τους ανθρώπους που γνωρίζουν και ξέρουν να μπει ο κόσμος μέσα στα σχολεία.

Είναι αυτό λοιπόν που λέγαμε προηγουμένως, ότι θα πρέπει δίπλα στο αυστηρά ακαδημαϊκό πλαίσιο να έρθει και η πραγματική ζωή, οι άνθρωποι από τον κανονικό κόσμο. Δηλαδή, τα παιδιά, ένα παράδειγμα που λέω συχνά, άμα πάρεις ένα παιδί 15-20 χρονών, ούτε πού για δεν ξέρει να πάρει, ούτε η ψαραγορά που είναι, ούτε δεν ξέρει να διαλέξει ένα φρέσκο γάβο.

Ο δάσκαλος δεν είναι υποχρεωμένος να μάθει στα παιδιά του πώς θα διαλέξει ένα φρέσκο ψάρι. Ο ψαράς όμως, ποιος είναι η δουλειά του, δεν έχει κάθε τρόπο να πάρει τα παιδιά βιωματικά, να τα πάει στην ψαραγορά και να τους εξηγήσει τι διαφορά του γάμπρα από της αρδέλλας, να του πει ότι κοίταξα, μας ζητήσουν 20 ευρώ για ένα κιλό γάμπρα, σου συγχωρώ, εδώ μην τα δώσεις, το φασαρέψεις.

Βάση όλα αυτά τα soft skills που τα λέμε και τα έχουμε κάνει Ευαγγέλιο, τα οποία πρέπει να πω ότι εγώ που έχω γεννηθεί το 1969 και έχω μεγαλώσει το 70 και το 80, αυτό ήταν ένα απόσπαστο κομμάτι. Δηλαδή δεν υπήρχε παιδί τη δεκαετή 70 και το 80, τουλάχιστον σε μικροαστικό περιβάλλον που μεγάλωνα εγώ στην Αθήνα, το οποίο δεν εμπλεκόταν καθημερινά με την κανονική ζωή, όχι από επιλογή των γονέων ή από αν θέλεις ένα υψηλή παιδαγωγή, αλλά από ανάγκη.

Ήταν η ανάγκη. Πεύγαμε με τα μεσχολεία και πηγαίναμε στα μαγαζιά των γονιών μας να κάτσουμε. Ήθελα με να πάρω να πάω να ξεκουραστεί, να πάω να κάτσω εγώ στο μανάβι. Ο φίλος με πας στο καφενείο του πατέρα του που είπε κάτι τέτοιο. Το ξαναλέω, δεν γίνονταν επειδή έπρεπε... Ήπε κάποιος, α να δείξουμε στα παιδιά τον πραγματικό κόσμο.

Ήταν η ανάγκη, η επιβίωση και η ανάγκη αξιοποίησης όλων των resources που υπήρχαν. Αυτά μετά το 1990 ξαναλάρουν σιγά σιγά και τώρα έχουμε φτάσει στο σημείο εμείς στο δικό μας σχολείο να βγάζουμε τα παιδιά τριών και τεσσά χρονών να πηγαίνουμε στην λαϊκή για να ψωνίσουν τα ίδια τα φρούτα που θα μαγειρέψουν και να θεωρείται κάτι εκπληκτικό και να μας λένε μπράβο, πις χαρητήρια που κάνουμε το αυτονόητο.

Άμα δεν πάει το παιδί τριών και τεσσά χρονών να μάθει πώς θα πάει, στα 15 θα πάει. Πέφτει το βάρος πλέον στην εκπαίδευση. Δεν έχουμε πια αυτό το village γύρω μας, οπότε δεν έχουμε αυτό το χωριό το οποίο υποστηρίζει το μεγάλωμα των παιδιών για να έχουμε από παντού προσλαμβάνουσες και να εξασκούμαστε καθημερινά. Ας πούμε τώρα πάει ένα παιδί να παίξει και θα κάνουμε ένα playdate.

Οπότε θα διαλέξουμε το παιδάκι με το οποίο το παιδί μας θα πηγαίνει καλά, ένα παρόμοιο συνήθως κοινωνικό, οικονομικό, βιωτικό επίπεδο κτλ. Παλιότερα όμως αναγκαζόσουν να πας να παίξεις στην πλατεία που ήταν πολλά παιδιά, πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Οπότε έπρεπε να μάθεις πώς εκεί να κινείσαι. Τώρα είσαι πιο προστατευμένος.

Αυτό λοιπόν μας αφαίρεσε αυτές τις κοινωνικές δεξιότητες. Και τώρα ξανάρχονται στο προσκήνιο γιατί καταλαβαίνουμε ότι Α, τα χρειάζονται, γιατί διαφορετικά στον κόσμο βγαίνουν και είναι σαν τελαφάκια μπροστά στα φώτα. Έχουν μια δυσκολία να προσαρμοστούν, να βιώσουν την αλλαγή με έναν ωραίο υγιή τρόπο, να αποφασίσουν, να γίνουν ενεργοί πολίτες, να κάνουν όλα αυτά τα πράγματα που περιμένουμε από τα παιδιά μας να κάνουν.

Είπες τη λέξη αλλαγή, είναι από τα μεγάλα θέματα που εμένα με προβληματίζει και το συζητάμε συνέχεια στην εκπαίδευση, διότι οι γονείς, τα παιδιά δεν έχουν κανένα πρόβλημα, οι γονείς τρελαίνονται με την αλλαγή. Δηλαδή βλέπεις, κάνουμε ολόκληρες, και εμείς όλοι τα σχολεία, κάνουμε ολόκληρες συζητήσεις και σεμινάρια για το να βοηθήσουμε τους γονείς να διακυριστούν ότι το παιδί τους θα αλλάξει τμήμα ή θα πάει από τον υπηαγωγείο στην πρώτη δημοτικού.

Και συζητάμε με ψυχολόγους, με ανθρώπους οι οποίοι έχουν, ξέρω εγώ, πάνω από γνώσεις, πάνω από το parenting, πώς θα βοηθήσουμε το παιδί μας να προσαρμοστεί σε αλλαγές, σε σχέση με τις αλλαγές που θα βιώσουν τα παιδιά στην επαγγελματική τους ζωή. Δεν είναι τίποτα. Μη πω για τον κόσμο που αλλάζει κάθε μέρα και αύριο θα έχουμε τον καινούριο covid, τον καινούριο 9-11, τον καινούριο πόλεμο, γιατί θα νομοτελειακά θα έρθουν.

Αν λοιπόν εμείς δεν μπορούμε να διαχειριστούμε την αλλαγή τμήματος, ότι πω πω το παιδάκι μου δεν θα βλέπει τους φίλους που είχε μέχρι πέρσι, θα βλέπει άλλους και τι θα γίνει με αυτό, πώς θα το διαχειριστούμε, πώς θα βοηθήσουμε το παιδί να μάθει να διαχειριζεί τις μεγάλες αλλαγές του μέλλοντος. Άρα λοιπόν ουσιαστικά αυτό που λέμε τόση ώρα αν προσπαθώ να το βάλω σε ένα συμπέρασμα είναι ότι χρειάζεται να τροποποιηθεί ή να αλλάξει λίγο η μεθοδολογία με την οποία δίνουμε τη γνώση στα παιδιά και να γίνει πολύ πιο διαδραστική δηλαδή τα παιδιά να συμμετέχουν πολύ περισσότερο στην κατανόηση των προβλημάτων να τα φέρνουμε σε επαφή και εδώ η τεχνολογία μπορεί να παίξει ένα ρόλο όπως είπαμε να τα φέρνουμε σε επαφή με έναν ωραίο, παιχνινιότητο τρόπο, αλλά με πραγματικά προβλήματα και σε συνέχεια να τους δίνουμε τη δυνατότητα να βρουν τα ίδια τη λύση.

Ακριβώς. Εσείς στα σχολεία που έχεις επισκεφτεί όλα αυτά τα χρόνια, γιατί είναι πολλά, δεν θα πούμε για ποιους έχουμε συνεργαστεί, αλλά, αν πάρεις λόγο, έχεις μπει σε πολλά σχολεία και μεγάλα προγράμματα. Έχεις δει να υπάρχει δεκτικότητα από όλο το σύστημα, δηλαδή, τους δασκάλους, να τους αρέσει κάτι τέτοιο, και να προσπαθεί όλο το σύστημα να κρατήσει, να οχυρωθεί πίσω από την ακαδημαϊκή προσέγγιση της γνώσης ακόμα.

Υπάρχουν από όλες. Υπάρχουν οι άνθρωποι οι οποίοι κρατιούνται πάρα πολύ γραπωμένα σε μεθοδολογίες που κάνουν τη ζωή του ενήλικα πιο εύκολη. Για να έχεις ένα ωραίο και ενδιαφέρον αποτέλεσμα, παιδιά τα οποία έχουν άποψη, λένε τη γνώμη τους και αμφισβητούν, δεν είναι εύκολο να το διαχειριστείς σε μια τάξη, πρέπει, είναι δύσκολο.

Το να πετύχεις, να έχεις μια κοινωνία με ανθρώπους οι οποίοι πασχίζουν για κάτι καλύτερο, είναι δύσκολο. Το να έχεις μια κοινωνία από ανθρώπους οι οποίοι πολύ πιο εύκολα υπακούν, είναι πολύ πιο εύκολο να το διαχειριστείς. Και λίγο εδώ λοιπόν, ενώ μπορεί να υπάρχουν όλες οι καλές προθέσεις, κάπου στη διαδικασία, στρίβουμε λίγο προς αυτό που μας βοηθάει περισσότερο και μας είναι πιο εύκολο για να υλοποιήσουμε.

Αυτό, Γιούλη μου, δυστυχώς ή ευτυχώς, είναι το φανταμέντα πρόβλημα της δομημένης εκπαίδευσης που ζούμε τα τελευταία 200 χρόνια, που ακόμα την βιώνουμε. Έχει τις βάσεις της, το σχολείο, που οι ανάγκες της βιομηχανικής επανάστασης έκαναν απαραίτητο. Γιατί πριν την βιομηχανική επανάσταση, τα σχολεία ήταν κάτι πολύ πιο χήμα πράγμα.

Οι πλούσιοι στέλναν τα παιδιά τους γιατί πέραναν δασκάλους στο σπίτι, ήταν σε κάνα μοναστήρι, οι φτωχοί δεν ασχολούσαν καθόλου. Υπάρχει ένας φοβερός πίνακας στην πινακοθήκη του Δημιουργού που δείχνει πως ήταν, ας πούμε, μια σχολική αίθουσα από τη δεκαετία του 1700, που σπίρνω, νομίζω, είναι πολύ χαρακτηριστικό, η Ευρωπαϊκή Επανάσταση έκανε μάλλον ξεκάθαρα την ανάγκη να υπάρξουν πολλές χιλιάδες εκατομμύρια άνθρωποι, οι οποίοι να πάρουν, ξέρω εγώ, αυτό, να το χτυπάνε κάθε δέκα δευτερόλεπτα με την ίδια δύναμη, 16 ώρες την ημέρα, και να μην διαμαρτύρονται κιόλας.

και ένα κομμάτι ψωμί. Αυτό το μοντέλο του ανθρώπου, του εργαζομένου δεν υπήρχε. Δεν πρέπει να εφευρεθεί. Η ακαδημαϊκή λοιπόν προσέγγιση σχολείου που βιώνουμε ως σήμερα αναπτύχθηκε για να παράξει αυτούς τους ανθρώπους. Σήμερα ξέρουμε πάρα πολύ καλά, όλοι δηλαδή, δεν θέλει καμία διατηρήσεις ή συζήτηση, ότι αυτό έχει τελειώσει, ήδη μην πάω στο AI ήδη η σημερινή τεχνολογία κάνει την ανακάλυψη γνώσεις, ένα αστείο πράγμα, παίρνεις το κινητό σου, γουγκλάρεις, οτι θες και το βρίσκεις.

Άρα λοιπόν τα παιδιά δεν χρειάζεται ούτε να ξέρουν γνώση, ούτε να χτυπάνε με το σφυρί την κοίτα ή το καρφί, το κάνουν χιλιάδες ρομπότες, το κάνουν πολλοί πιο καλά. Πλέον το μόνο που χρειάζεται είναι η δυνατότητα να συνθέσεις τις χιλιάδες, τα δισεκατομμύρια διαφορετικά σίγματα γνώσης μπορείς να βρεις και να πετύχεις αυτό που θέλεις, να δημιουργήσεις κάτι καινούριο, να φτιάξεις ένα ωραίο έργο τέχνησης, να φτιάξεις μια καινοτομία ή να φτιάξεις μια επιχείρηση ή οτιδήποτε άλλο.

Αυτό το πράγμα δυστυχώς δεν έχει περάσει ακόμα στη βάση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης ώστε να αρχίσει να αλλάζει το μοντέλο. Σε αυτό βλέπουμε τους περισσότερους ανθρώπους και έχουν απόψεις, αλλά δεν κάνουν κριτική σε αυτά που λαμβάνουν. Όμως η έρευνα πίσω από αυτό, η σύνθεση των δεδομένων, η κριτική πάνω σε αυτά τα δεδομένα, είναι κάτι το οποίο τώρα αυτό, αν δεν το φτιάξουμε στις γενιές που έρχονται, θα έχουμε πολύ μεγάλα προβλήματα αργότερα.

Συμφωνούμε λοιπόν ότι πρέπει να το φτιάξουμε. Απόλυτα. και να το πάρουμε έτσι και να το βάλουμε και σε ένα καλούπι, συμφωνούμε ότι πρέπει να φύγει η εκπαίδευση από αυτή τη στήρα μετάδοσης και να περάσει την ανάπτυξη όλων των soft skills που λέγαμε προηγουμένως. Να είναι τα παιδιά καλοί ακροατές, να μπορεί ο ένας να ακούσει τον άλλο χωρίς να το διακόπτει, να τον ακούσει κριτικά.

Όταν κάποιος έχει ένα καλύτερη γνώμη από μένα να του πω ναι φίλε μου έχεις δίκιο θα πάμε με την δική σου γνώμη γιατί μισοκοπία σου σωστή από τη δική μου, να είναι ενεργητικοί ακροατές, να υπάρχει υποστήριξη, να υπάρχει συνεργασία, όλα αυτά τα πράγματα. Πώς θα μετράμε αυτά. Είναι πολύ δύσκολο. Με τα προγράμματα του ΟΑΕΚΕ, πολλά παρόμοιρα προγράμματα, αναπτύσσονται.

Αλλά πώς θα μπορούμε να μετρήσουμε τα αποτέλεσμα. Θέλουμε βάθος χρόνου για να το μετρήσουμε. Σίγουρα. Δεν είναι κάτι το οποίο την πρώτη μέρα λες, «Α, ο Γιαννάκης πήρε πέντε στην ενσυναίσθηση». Δεν είναι αυτό. Όμως δεν σημαίνει, από την άλλη πλευρά, ότι είναι κάτι το οποίο είναι τόσο χαοτικό που δεν μπορείς να το αξιολογήσεις, να το παρατηρήσεις και να το μετρήσεις τρόποτινά, με κάποιο τρόπο.

Οπότε, ναι, υπάρχει μεθοδολογία σε αυτό. Αυτό όμως που... Τώρα θα ευλογήσω λίγο τα γένια μας, αλλά το κάνουμε πολύ καλά στο Y, γιατί έχουμε πάρει πάρα πολλές πρακτικές, οι οποίες υπάρχουν κυρίως σε πιο business περιβάλλοντα, για να μετρήσουν τέτοια πράγματα, και τα έχουμε διαμορφώσει για να δούμε πώς και εμείς θα το βάλουμε αυτό το πράγμα στα παιδιά.

Θέλει ένα περιβάλλον πολύ συγκεκριμένο, θέλει μια συγκεκριμένη, πώς να πω, σαν να είναι ένα lab, το οποίο να υπάρχει μια ρουτίνα και να βλέπεις εκεί πραγματικά, θέτοντας προβλήματα, πώς τα παιδιά διδρούν στο πρόβλημα. Όχι τι σου λένε γιατί ξέρουν ποιο είναι το σωστό, αλλά θέλει βάθος χρόνου, θέλει παρατήρηση, θέλει καταγραφή και θέλει, πρώτα να το πω, να τα εκθέτεις σε καταστάσεις για να βλέπεις, εικονικές καταστάσεις έτσι, δεν λέμε να βάζουμε τα παιδιά να μαλώνουν μεταξύ τους, αλλά εικονικές καταστάσεις ώστε να μπορούν να εξασκούνται σε αυτό και να δεις πραγματικά, όντως.

Εδώ, ας πούμε, η Γιούλη είπε τη γνώμη της, ενώ πριν από ένα μήνα δεν σήκωνε το χέρι της να πει τη γνώμη σε κάτι το οποίο ήταν αμφιλεγόμενο. Τώρα όμως φαίνεται ότι έχει άποψη. Κάπως έτσι λοιπόν και με μεθοδολογία επιστημονική όχι το βγάζουμε το κεφάλι μας, επειδή είδαμε τον Γιαννάκη και τον είδα και αγκάλιασε τον Νίκο μια χαρά.

Αυτό που δεν ξέρω οι άνθρωποι που ίσως δεν είναι μέσα στη στάση συχνά δεν μπορούν να το καταλάβουν αλλά εμείς το βιώνουμε είναι ότι παιδιά 5-6 χρονών και πιο μικρά μερικές φορές έχουν φοβερή δυνατότητα συνεργασίας αρκεί να αισθανθούν ότι λειτουργούν σε ένα περιβάλλον δικαιοσύνης, ισότητας, σεβασμού. είναι πόσο καλά μπορεί να συνεργαστεί μια ομάδα παιδιών νηπιαγωγείου και να λύσει ένα πρόβλημα εάν νιώσουν ότι τα εμπιστεύεται το σύστημα και τους δίνει το θόρυτη να το κάνουν.

Δεν έχω δει ποτέ παιδιά σε αυτή την ηλικία να φέρονται με όλες αυτές τις παθογένειες των ενηλίκων. Να έχω εγώ μια γνώμη και επειδή δεν συμπαθώ τον άλλο να επιμένω σε δική μου γνώμη να χαράψω ένα ξύλο. Τα παιδιά είναι τρομακτικά καλοί ακροατές, λένε πολύ πιο εύκολα από εμάς συγγνώμη, ευχαριστώ, έχεις δίκιο φίλε μου, λυπάμαι που σε στενοχώρησα, την άλλη φορά θα προσέξω περισσότερο αφού αυτό σε ενοχλεί.

Είναι εκπληκτικοί, δηλαδή έχουν τα soft skills όλα αυτά, τα έχουν στο αίμα τους. Η εκπαίδευση τα χαλάει σε μεγάλο βαθμό. Ακριβώς. Και ξέρεις τι είναι ένα από τα σημαντικά πράγματα που μπαίνει στη μέση και είναι ο φόβος του λάθος. Ο φόβος του λάθος. αρχίζουμε και φοβόμαστε, μη γιάνουμε λάθος. Ενώ πριν δεν το έχουμε τόσο έντονο αυτό το συνέστημα, μην κάνουμε κάτι λάθος.

Εντάξει, είμαστε σε ένα φυσιολογικό περιβάλλον και μεγαλώνουμε, αλλά αυτό είναι σημαντικό. Και ξέρεις, αυτό το μαθαίνεις, να φοβάσαι το λάθος, να φοβάσαι την αποτυχία, τη μαθαίνεις. Γιατί στο παιχνίδι, συνέχεια, θα πέσεις, θα σηκωθείς, θα χαλάσεις κάτι, θα προσπαθείς να το φτιάξεις. Θα πέξεις ένα βιντεογκέιμ, θα χάσεις 50 φορές μέχρι να περάσεις την πίστα.

Είναι φοβερό σκυλ αυτό. Μαθαίνεις σε τέτοια περιβάλλοντα να αποτυγχάνεις. Όμως στην πραγματική ζωή κάπου είναι γις. Και στην πραγματική ζωή, άμα πάρουμε 10 επιτυχημένους επιχειρηματίες, οι περισσότεροι θα πουν ιστορίες αποτυχίας μέχρι να φτάσουν στην επιτυχία τους, παρά το ανάποδο, δεν είναι. Μα κανείς δεν έγινε επιτυχημένος από την πρώτη μέρα της ζωής του.

Μάλλον το αντίθετο. Πρέπει να περάσεις από πολλές φουρτούνες για να πεις ότι έχεις καταφέρει κάτι. Άρα αυτό δεν το έχεις δει. Στις τάξεις που έχεις μπει στα παιδιά του δημοτικού δεν έχεις δει να υπάρχει μια κουλτούρα ότι δεν πειράζει να σε κάνουμε λάθος, διότι έτσι προχωράει ο κόσμος. Δεν το έχεις δει αυτό. Το αντίθετο.

Το αντίθετο. Πολλές φορές έχουμε παιδιά που λένε τη γνώμη τους και μετά σου λένε γίνε τη συζήτηση και λες έχει πάει πολύ καλά το παιδί, πάρα πολύ ωραία, εντάξει τα έχουμε καταφέρει, έχουμε ένα debate, είπαν τα παιδιά από εδώ από εκεί και μετά σου λένε τελικά ποιο είναι το σωστό. Και εκεί είναι που οι φάτσες μας αποχαρούμενες πέφτουν γιατί λες τόση ώρα, λέγαμε ότι ο καθένας έχει τη γνώμη του, δεν υπάρχει σωστό και λάσκη και τα λοιπά και ξαφνικά μπαίνει στο τέλος, ωραία ναι το κάναμε τώρα, τα είπαμε σωστά.

είπαμε αυτά που σκεφτόμαστε, αλλά τελικά ποιο είναι το σωστό θα μας πείτε. Πρέπει να μας πείτε. Είσαι η αυθεντία, πρέπει να μας πείτε. Κάτι πρέπει να κάνουμε. Άρα, ένα από τα πράγματα που αν μπορούσες θα το άλλαζες, κι εγώ κι όλοι μας φαντάζομαι, είναι να φύγει, ειδικά στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, γενικά στον Δημοτικό, να φύγει η αίσθηση ότι εάν δεν βρω τη σωστή λύση, είμαι αποτυχημένος και θα πάρω κακό βαθμό.

Ναι. Αυτό βέβαια συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με την πορεία στα επόμενα χρόνια, διότι μπορεί να μεγαλώσει έτσι ένα παιδί, αλλά στην έκτη δημοτικού θα πρέπει να δώσει εξετάσεις, θα πάει ξερουγός σε ένα καλό γυμνάσιο, άρα θα πρέπει να βρει τη σωστή λύση, γιατί αλλιώς δεν θα γίνει δεκτό στο καλό σχολείο και μετά στις πανελλαδικές και τώρα και το άλλο.

Ακριβώς. Είναι αυτό που έλεγα πριν, ότι το σχολείο έχει γίνει, ένα γυμναστήριο για το επόμενο βήμα. Κάνουμε προπόνηση. Δεν κάνουμε πρακτική για τα πράγματα, για να δούμε πώς λειτουργούν, να προσπαθήσουμε και να αποτύχουμε και να δοκιμάσουμε. Αλλά προπονούμαστε αυτό. Ο Βασίλης ήθελε να μάθει πινφό. Και πηγαίνει κάπου εκεί στην Καλυθέα και αρχίζει λοιπόν να προπονεί.

Ήταν ένας τύπος, μάλιστα με τον περιέγραφε πάρα πολύ γραφητά. Λίγο κοιλίτσα, έτσι, τσιγάρο. Τσιγάρο. Ψιγάρω εκείνες τις εποχές. Α, παλιά έπαιρνα. Ναι, τώρα μιλάμε, είναι στην ηλικία μου ο άνθρωπος. Και διάβαζα ένα περιοδικό κάθε φορά που πήγαινε εκεί και έβαζε τα παιδιά να έχουν ένα μπαλάκι και να κάνουν αυτό το πράγμα με τη ρακέτα ώρες.

Σε κάποια φάση μετακομίσανε και ανεβήκανε πάνω στην πέρα. Εκεί λοιπόν γνώρισε έναν φιλαράκο, ο οποίος γίνα να παίζει πινκ-πονκ και του λέει, έλα να παίξουμε πινκ-πο, ξέρεις. Ο Βασίλης θεωρούσε ότι είναι ο καλύτερος στο πινκ-πο. Ένα χρόνο βάραγε μια ρακέτα με ένα μπαλάκι πάνω κάτω. Δεν έχει κάνει τίποτα άλλο. Αλλά είναι η μέθοδος, ρε παιδί μου, τελείωσε.

Είναι ο καλύτερος. Ξέρει τα πάντα σε σχέση με το πώς να κοντρολάει την μπάλα. Βάλε και παίζουμε. Παταγώδης αποτυχία. Δε σταύρωσε μπαλιά. γιατί έκανε προπόνηση τόσο καιρό για κάτι που μπορεί να χρειαζόταν ένα πολύ καλό κοντρόλ στην μπάλα αλλά ξέχασε να κάνει πρακτική στις πραγματικές συνθήκες να παίξει ένα παιχνίδι. Νομίζω κάπως έτσι έχει γίνει και το σχολείο.

Κάνουμε πρακτική για αυτό που μπορεί να χρειαστούμε αργότερα. Κάνουμε πρακτική στα μαθηματικά για να δώσουμε εξετάσεις στην έκτη, να έχουμε καλές βάσεις να πάμε στην έκτη να δώσουμε για ένα πρότυπο. Είμαστε στο γυμνάσιο και κάνουμε πολλά φροντιστήρια και τα λοιπά γιατί το ΛΥΚΙΟ θα είναι δύσκολο. Αλλά μέσα σε αυτή τη διαδικασία ξεχνάμε ότι όλα αυτά λίγη σημασία έχουν στην πραγματικότητα.

Όλα χρήσιμα είναι αλλά θέλει και μια ισορροπία λίγο. Κοίταξε, η ισορροπία είναι το δύσκολο πράγμα αυτό που είπες. Και η ισορροπία δυστυχώς έχει να κάνει σε πολύ μεγάλο βαθμό και με τον ανταγωνισμό στον οποίο μπαίνει όλη η κοινωνία. Εγώ προχθές ήμουν στη σχολή μου στην Ασμίνη και είδα έναν παππού, ο οποίος με πολύ αγωνία, με άγχος, προσπαθούσε να πάρει γρήγορα το παιδί να φύγει, τριών χρονών το παιδί, για να πάει στην επόμενη δραστηριότητα, μη χάσει την επόμενη δραστηριότητα.

Και αυτή η λογική είναι σε μεγάλο κομμάτι της κλινικής. Δηλαδή, αυτό που είπες, βάζουμε τα παιδιά να κάνουν διαρκώς προπονήσεις για πράγματα που εμείς πιστεύουμε ότι θα είναι χρήσιμα, να απακάλαρες ο περισσότερος τα παιδιά, άλλα λιγότερο κλπ. Και κάποια στιγμή φτάνουν στις ηλικίες που πρέπει να πάρουν την ευθύνη της ζωής τους και δεν έχουν μάθει το πιο απλό.

Το πώς αγοράζω ψάρια, το πώς φεύγω από το σπίτι μου και μένω μόνος μου, το πώς μαγειρεύω, το πώς διαχειρίζομαι μια δυσκολία μου χωρίς να πάω στη μαμά μου ή στην δασκάλα και να πω «Κυρία, κυρία, αυτός πείτε μου τι να κάνω». Ακριβώς. Σαν τον φίλο μου το Βασίλη. Έμαθε να κάνει αυτή την κίνηση με την μπάλα τέλειο κοντρόλ, αλλά δεν ήξερε να παίζει το παιχνίδι.

Μετά τι έκανε. Συνέχισε να παίζει παιχνίδι. Εντάξει. Έχουν υπάρξει πολλές ιστορίες μετά. Έχεις εντοπίσει διαφορές ανάμεσα σε ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση. Αυτό που σίγουρα έχω δει σαν διαφορά είναι τα παιδιά που έχουν και χρησιμοποιούν και μπορούν να διαχειρίζονται τα παιδιά. Δηλαδή βλέπεις εκεί μια μεγάλη διαφορά. Και ένα πάτημα προς τα πάνω στα παιδιά που πηγαίνουν στα ιδιωτικά σχολεία.

Όμως το θέμα του ενδιαφέροντος και κατά πόσο τα παιδιά έχουν πράγματα να κάνουν και δείχνουν ενδιαφέρον για τη καθημερινότητά τους, για τη μάθηση, νομίζω έχει να κάνει περισσότερο με το δάσκαλο και λιγότερο με το αν είναι ιδιωτική ή δημόσια εκπαίδευση. Όμως ένας δάσκαλος σε μια ιδιωτική εκπαίδευση μπορεί να κάνει περισσότερα πράγματα μέχρι το κέφι.

Ένας δάσκαλος σε μια δημόσια το κάνει με μεγαλύτερο κόπο. Είναι μια κουβέντα η οποία έχει να κάνει βασικά με υποδομές και με δυνατότητες και σε κάποιο βαθμό και με το γεγονός ότι στον ιδιωτικό τομείο καλώς πραγματικά τα πράγματα είναι πιο αξιολογήσιμα. Δηλαδή ένα βασικό θέμα το οποίο δεν είναι θέμα της σημερινής κουβέντας αλλά είμαι σίγουρος ότι θα ακουστεί σε πάρα πολλά επεισόδια του πόλτας, εγώ πολύ συχνά το βάζω στον Ιλπάν, είναι ότι δεν γίνεται ένας διευθυντής δημοσίου σχολείου, ο οποίος πραγματικά έχει όρεξη και όραμα και ξέρει τι θέλει να κάνει, ή γερμακά του Υπουργείου του θέλει να ανάχθει στο δάσκαλο, δεν γίνεται να μπορεί να χωστεί πίσω.

Ακριβώς. Είναι ένα εκτενό και το νουκάνευ. Δηλαδή έχει τύχει να δούμε σε δημόσια σχολεία πράγματα τα οποία μας έχουν εκπλήξει σε βαθμό που δεν το περιμένουμε. Πόσο προετοιμάζουμε θετικά. Και αυτό είναι καθαρά στους δασκάλους, στους διευθυντές, στην προσωπική προσπάθεια. Ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας δυστυχώς έχει μια αίσθηση ότι όλοι οι δάσκαλοι στον δημόσιο ενάχρηση φωνάζουν, κάνουν, δείχνουν.

Εγώ πιστεύω ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό, ένα 10% ίσως, που πραγματικά δεν θα έπρεπε να υπάρχει, αλλά αυτό το 10% συνήθως είναι που κάνει όλη τη φασαρία και δημιουργεί την κακή εντύπωση στην κοινωνία. Διότι οι άνθρωποι που έχουν όρεξη, ο δάσκαλος δηλαδή στο δημόσιο, ο οποίος προσπαθεί να επιβιώσει με τον πολύ μικρό μισθό που παίρνει, σε ένα παράξενο μέρος, όπου καλά-καλά δεν έχει να μείνει, και παρόλα αυτά πηγαίνει για να κάνει πληθυμιολογικά πράγματα με τα παιδιά, αυτός ο άνθρωπος δεν έχει ούτε χρόνο, ούτε όρεξη να μπαίνει κάθε μέρα σε social media και να βρίζει τον υπουργό, ξέρω εγώ και δεν ξέρω εγώ τι.

Οι άνθρωποι που το κάνουν αυτό, σε όλους τους τομείς, σε πολύ μεγάλο βαθμό δημιουργούν ένα κλίμα. Και αυτό το κλίμα παίρνει στην κοινωνία. Δεν είναι, εγώ πιστεύω ότι υπάρχει η μεγάλη πλειοψηφία των δασκάλων που είναι στο δημόσιο, Δεν βλέπω, δεν αλλάζει τίποτα, δεν γίνεται τίποτα. Πας σε μια τάξη στο Κερατσίνι, εκ του Δημοτικού ξέρω εγώ.

Κάνεις μια δραστηριότητα, πάει καλά και μετά σου λέει η δασκάλα «Κυρία Γιούλη, πρέπει να χαράσεις». «Κυρία, σε φωνάζουνε, άσε να φέρω μόνο». Όχι βέβαια. «Δεν σε φωνάζουν, κυρία». Είναι δυνατόν, όχι. Τα παιδιά δεν σε φωνάζουν, κυρία. Έχουν, βέβαια. Ξεκινάμε έτσι, «Κυρία Γιούλη, γεια σας» και αρχίζουμε. Με λένε Γιούλη, μπορείτε να μου λένε σαν ενεικό, είμαστε εσείς εδώ πέρα, δεν είμαστε.

Ας το δοκιμάσουμε κι αυτό πώς δουλεύει, να το δούμε. Και βλέπεις κατευθείαν αρχίζουν και χαλαρώνουν λίγο τα παιδιά. Παίρνουν και λίγο παραπάνω φόρα κάποια, αλλά είναι κι αυτό καλό, γιατί κι αυτό είναι ένα όριο που πρέπει να μάθουμε. Ο σεβασμός χερδίζεται και δεν έχει να κάνει με το «έλεγες τον άλλο κύριο». Πάει να το λες κύριο και η τάξη να είναι αυτό.

Αλλά πάς λοιπόν στην τάξη του έκτη δημοτικού στο Κερατσίνι, έχεις 25 παιδιά και έρχεται η τασκάλα και λέει «Γιούλη, έρχεσαι από έναν κόσμο, μας φέρνεις εμπειρίες, τι θα πεις, τι θα είναι το πιο σημαντικό πράγμα που πιστεύεις ότι ένα παιδί σε 5η στην έκτη δημοτικού πρέπει να ακούσει, θα ήθελε να ακούσει ή μπορείς εσύ να του δώσεις, για μια ομάδα τα πιο ραφιστή.

Νομίζω ότι το... Δεν ξέρω αν είναι σημαντικό ή όχι, αλλά αυτό που θα ήθελα να τους πω είναι ότι μην περιμένετε που κάποιος να σας ρωτήσει για να πείτε τη γνώμη σας. Να την πείτε. Να πείτε αυτό που πιστεύετε. Να διεκδικήσετε αυτό που θέλετε. Και ας είναι κόντρα, ας δημιουργήσει και λίγο θόρυβο και πρόβλημα. Δεν πειράζει.

Είναι πολύ πιο σημαντικό να ξέρεις ότι ο λόγος σου έχει αξία και κανείς δεν μπορεί να το πάρει αυτό από σένα. Οπότε να το χρησιμοποιήσεις, να το εξασκείς όπου μπορείς. Όταν βλέπεις την αδικία, όταν βλέπεις ότι κάτι δεν σου ταιριάζει, να διεκδικείς το άλλο και να σκεφτείς τι μπορείς να κάνεις εσύ, οι φίλοι σου, το δίκτυό σου, οι άνθρωποι που είναι κοντά σου, όποιοι και αν είναι αυτοί, για να το κάνεις λίγο καλύτερο.

Δηλαδή πες το και σκέψου τι θα κάνεις και εσύ όμως. Ποιος είναι ο δικός σου ρόλος σε όλο αυτό. Αν αυτό το έχουμε στο νου μας, τότε νομίζω ότι ξεκινάμε με μια πολύ καλή βάση για να έχουμε ανθρώπους που θα είναι έτοιμοι να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο. Να είναι έτοιμο πόλεμι, σαν να λέμε, να κάνουν μια αλλαγή. Γιατί τις χρειαζόμαστε τις αλλαγές.

Και ποιο διάθετο τις κάνουμε, ποιο θα τις κάνουμε εμείς ή τι, Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Επειδή μπαίνουμε σε μια τάξη. Όχι. Αυτό αρχίζει και χτίζεται στο νηπιαγωγείο κυρίως και πριν κάνετε νηπιαγωγείο. Αυτό από την πρώτη μέρα. Αλλά ξέρεις κάτι, θέλει και μια υπερτήρηση. Γιατί μαθαίνουμε και ξεμαθαίνουμε συνέχεια μέσα στο ακαδημαϊκό σύστημα.

Απλώς να γίνει όλη εξής τι γίνεται και με αυτό θα κλείσω τον πλευρά μου την ωραία κουβέντα. Όλα αυτά που λέμε τώρα μπορούν να λειτουργήσουν σε ένα σύστημα, σε μια κοινωνία, γιατί ουσιαστικά το σχολείο θα πρέπει να είναι κομμάτι της κοινωνίας. Οι εκπαιδευτές είναι μια κοινότητα. Είναι αυτό που είπε στεκ σε Village to Raise a Child.

Το Village, στην περίπτωση της εκπαίδευσης, είναι η οικογένεια, η σχολική τάξη, το community του σχολείου και σε μεγαλύτερο μέρος και η γειτόνια. Άνοιξε το όπως θέλεις, αλλά σίγουρα είναι ένα community. Κάθε community λοιπόν σχολείου που είναι οι γονείς, τα παιδιά και οι δάσκαλοι, γιατί αυτό είναι το community σχολείου, θα πρέπει να έχουν αξιακά να είναι κοντά.

Δηλαδή, ό,τι και να λέμε, ένα παραδείγμα που χρησιμοποιούμε πολύ συχνά, όσο και να μάθουμε εμείς τα τετράχρονα συντόρωθη να κάνουν recycle, και πάνε με πολύ ενθουσιασμό στο σπίτι και πουνε «Παππά, σήμερα εμείς από κάτι σπασμένα ξύλα που είχαμε φτιάξαμε ένα παιχνίδι και ουσιαστικά αντί να τα πετάξουμε τα αξιοποιήσαμε», όσο και να το κάνουμε να προσπαθήσουμε εμείς αυτό το πράγμα, αν ο μπαμπάς μπει σε αυτοκίνητο και πετάξει, ξέρω εγώ, πάρετε τα σάκια του αυτοκίνητου και το αδειάσετε στον δρόμο, δεν κάνουμε τίποτα. Καταστρέφεται τα πάντα.

Συγγνώμη, τα μπολιάζουμε κάθε φορά. Εγώ δεν έχω δει ποτέ παιδί να θέλει να στενοχωρήσει κάποιον άλλον επίτηδος. Δεν έχω δει ποτέ παιδί να κάνει κάτι από κακία. έρχονται οι γονείς κατά καιρούς και λένε αυτό το παιδί είναι επιθετικό. Δεν είναι κανένα παιδί επιθετικό, δεν είναι κανένα παιδί κακό. Οι συμπεριφορές μπορεί να είναι, αλλά τα παιδιά έχουν όλα τα καλά συναισθήματα του κόσμου μέσα του.

Η εκπαιδευσική όχι μόνο, όλο το community σιγά σιγά οδηγεί τα παιδιά σε άλλες συμπεριφορές. Αλλά είναι πολύ ωραία. Κλείνουμε εδώ το podcast. Ουσιαστικά αν πρέπει να μείνει κάτι από αυτή την κομμένα φαντάζομαι είναι ότι και η εμπειρία η δική σου που τα τελευταία χρόνια ξέρω, έχεις δει πολλούς χιλιάδες μαθητές σε πολλές περιοχές, η εμπειρία είναι ότι πρέπει σε πολύ μεγάλο βαθμό να αλλάξει η μεθοδολογία μέσα από την οποία τα παιδιά κατανοούν τη γνώση, ώστε να μάθουν να την αξιοποιούν πολύ περισσότερο με τρόπο που θα τα βοηθήσουν να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις και να διαχειρίζονται τη ζωή τους με τον δικό τους τρόπο και όχι αντιγράφοντας ή αν θέλεις υπακούντας σε κελέσματα και σε συμπεριφορές που εμείς οι ενήλικες προσπαθούμε να τις φορέσουμε.

Και η τεχνολογία είναι ένα πολύ καλό μέσο για αυτό. Λοιπόν, ευχαριστούμε πάρα πολύ. Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ ξέρα που το παρακολουθήσατε. Πάνε λοιπόν με τον Αντιγό στο επόμενο. Αυτό ήταν ένα επεισόδιο του podcast Πλαγιολυσθένοντας με το Γιάννη Γιαννούδη. Ακολουθήστε μας στο Spotify, τα Apple Podcast και το YouTube.

Σχόλια

Χωρίς σχόλια

Συνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση

Σύνδεση για Σχολιασμό

Δεν υπάρχουν σχόλια ακόμα

Πίσω 15 δευτ.
Play
Μπροστά 30 δευτ.
00:00:00
00:00:00