Τι βλέπει ο άνθρωπος λίγο πριν πεθάνει

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Έρχεται να μας πάρει ένα αγαπημένο μας πρόσωπο Υπάρχει τούνελ Περνάει όλη μας η ζωή μπροστά από τα μάτια μας Ή μήπως όλα αυτά είναι παιχνίδια του εγκεφάλου μας Ο σημερινός μας καλεσμένος θα μας τα εξηγήσει όλα Ο Ευθύμιος Αγγελάκης είναι νευροψυχολόγος, διδάκτορ πανεπιστημίου ΤΕΝΕΣΥ Και επιστημονικός συνεργάτης της ιατρικής σχολής του ΕΚΠΑ Ειδικεύεται στη δημιουργία πρωτοποριακών πρωτοκόλων αξιολόγησης ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργιών σε ασθενείς με διαταραχές της συνείδησης, όπως εξειδικεύεται και σε πρωτόκολλα βελτίωσης της συνειδητότητας των ασθενών αυτών Ερευνητικά ασχολήθηκε για δεκαετίες με ανθρώπους που πέφτουν σε βαρικόμα για μεγάλα διαστήματα και την τελευταία τριετία μελετά συστηματικά τις μαρτυρίες ανθρώπων που πέθαναν πριν επιστρέψουν στη ζωή Πώς όμως προκρίνεται κάποιος ως ικανός να περιγράψει μια επιθανάτια εμπειρία γνωστή διεθνώς ως Near Death Experience Τι σημαίνει δηλαδή κλινικά νεκρός Μία από τις πλέον πολυαναφερόμενες εμπειρίες σχετίζεται με ένα σκοτεινό τούνελ

02:06 που στο τέλος του υπάρχει ένα φως Αυτό περιγράφεται ως λευκότερο του λευκού ή χρυσό Δεν είναι εκτιφλωτικό Εκπέμπιζε στα ασιά και κάποια στιγμή τους αγκαλιάζει Τότε είναι που ανοίγουν τα μάτια τους Πώς εξηγείται όμως αυτή η εμπειρία Μια άλλη αναφορά των ανθρώπων οι οποίοι έχουν αρχίσει το ταξίδι πριν επιστρέψουν Είναι πως περνάει η ζωή τους από μπροστά τους Στο live review όπως έχει ονομαστεί το φαινόμενο τα άτομα νιώθουν ξανά τα συναισθήματα των εμπειριών τους, μαζί όμως με αυτά των ανθρώπων στους οποίους είχαν αντίκτυπο οι πράξεις τους.

02:47 Βλέπουν ένα σκοτάδι, καταρχάς, ένα απόλυτο σκοτάδι, και κάπου μέσα σε αυτό το σκοτάδι πολλοί από αυτούς βλέπουν κάτι φώτα σαν αστέρια. Κάποιος από αυτά τα φώτα αρχίζει και πλησιάζει. Και καθώς πλησιάζει αυτό είναι που αυτοί περιγράφουν, κάποιοι σαν τούνελ το περιγράφουν. το περιγράφουν. Κάποιοι άλλοι το περιγράφουν σαν ένα φως που πλησιάζει και όταν έρχεται πια αγκαλιάζει το άτομο αυτό.

03:14 Άρα βρίσκεται μέσα στο φως αυτός. Τώρα κάποιοι το λένε τούνελ, πάντως η ουσία είναι ένα φως που μεγαλώνει και έρχεται και τους περικλεί. Υπάρχουν διάφορες απόψεις. Μία άποψη είναι ότι όταν κάποιος πεθαίνει, τις στιγμές που διακόπτει το ροή του αίματος, ο εγκέφαλος κάνει μια ίστατη προσπάθεια να κάνει ένα reset, να κάνει μια επανεκκίνηση και σε αυτή την προσπάθεια δημιουργούνται κάποιες εικόνες, κάτι σαν όνειρα ας πούμε, κάτι σαν παρεστήσεις να πούμε, κάτι τέτοιο.

03:47 Είναι μια θεωρία αυτή. Τώρα η νευροεπιστήμη δεν έχει μία φωνή σε όλο αυτό. Υπάρχουν επιστήμονες που είναι πιο σφιχτοί και εξ αρχής αρνητικοί στο να συζητήσουν οτιδήποτε μεταφυσικό και υπάρχουν επιστήμονες οι οποίοι θέλουν να γιαφυρώσουν αυτό το χάσμα. Μια άλλη αναφορά των ανθρώπων οι οποίοι έχουν αρχίσει το ταξίδι πριν επιστρέψουν είναι πως περνάει η ζωή τους από μπροστά τους.

04:15 Στο live review όπως έχει ονομαστεί το φαινόμενο τα άτομα νιώθουν ξανά τα συναισθήματα των εμπειριών τους μαζί όμως με αυτά των ανθρώπων στους οποίους είχαν αντίκτυπο οι πράξεις τους. Αυτό που αυτοί βλέπουν, αυτό που αυτοί αναφέρουν και είναι σταθερό και συνεχές όποιοι έχουν ένα live review το οποίο προφανώς δεν είναι ολόκληρη ζωή είναι πολλές στιγμές που έχουν μείνει ας πούμε στη ζωή τους αυτό που αναφέρουν είναι ότι βιώνουν τα συναισθήματα και από τις δύο πλευρές από τη δική τους πλευρά όπως ήταν τότε και από την πλευρά του άλλου ατόμου ή των άλλων ατόμων τα οποία συνεπείχαν σε εκείνη τη στιγμή αν δηλαδή κάποιον του έδωσες χαρά, νιώθεις τη χαρά σαν ένας αυτός.

04:59 Αν τους στεναχώρησες ή τον θύμωσες, νιώθεις το ίδιο συνέστημα. Αυτό λένε. Τώρα το πώς οι νευροεπιστήμοι και κάποιοι θεωρητικοί νευροεπιστήμονες το εξηγούν, κάποιοι λένε ότι ένα από τα δίκτυα, τα εγκεφαλικά τα οποία ενεργοποιούνται και είναι συσσύσταση στιγμές, είναι δίκτυα συναισθηματικά. Και άρα αυτό δημιουργεί συναισθηματικές αναμνήσεις αυτό που είμαι έτσι.

05:50 δύο από έναν αγαπημένο μας άνθρωπο που έχουμε χάσει. Πολλοί αναφέρουν αυτό, μερικοί αναφέρουν ότι στην αρχή δεν ξέρουν ποιος είναι αυτός, γιατί τους βλέπουν συνήθως σαν ένα φως το οποίο είναι σαν να έχει μορφή, αλλά δεν αναγνωρίζουν ποιος είναι. Γίνεται μια επικοινωνία και αναγνωρίζουν ότι ναι, είναι η μάνα μου που πέθανε, είναι ο γιος μου που έχει πεθάνει, είναι η προγιαγιά μου, διάφορα τέτοια.

06:13 Κάποιοι βλέπουν ανθρώπους που κάποιος έχει την προγιαγιά του, που δεν την είχε γνώρισει καν ας πούμε. Δεν είναι ακριβώς τόσο εξηγήσιμο με αυτή την έννοια αυτό που λέμε μαμά μαμά την τελευταία στιγμή ας πούμε. Εξάλλου αυτοί γιατί θεωρούν πολλοί από αυτούς ότι την ώρα που κάποιος πεθαίνει φωνάζει μαμά ας πούμε. Γιατί εκείνη τη στιγμή έχει την ανάγκη της απόλυτης προστασίας.

06:40 Εδώ πέρα δεν είναι άνθρωποι που είναι αυτοί που θα μας στάνουν από όλη την προστασία αφενός και αφετέρου αυτοί οι άνθρωποι δεν νιώθουν απελπισία την ώρα που το βιώνουν τουλάχιστον έτσι όπως το λένε δεν είναι ότι καλούν κάποιον εις βοήθεια και παρηγοριά και προστασία αντιδέπτως νιώθουν εκστατικοί, νιώθουν χαρούμενοι κτλ τώρα αν θέλουμε να δώσουμε μερικές εξηγήσεις μπορούμε έπειτα υπάρχει εμπειρία ασθενών που περιγράφουν πως την ώρα μιας επέμβασης βλέπουν τον εαυτό τους να βγαίνει από το σώμα τους και να παρατηρεί από ψηλά όσα γίνονται στο χειρουργείο πάνω τους.

07:22 Ο δόκτωρ Αγγελάκης διευκρινίζει ποια είναι η τελευταία αίσθηση που χάνουμε όταν πεθαίνουμε θυμίζοντας το ρόλο της επιστήμης στην εξήγηση των επιθανάτειων εμπειριών. Μία εξήγηση θα μπορούσε να πει πρώτον γνωρίζεις ότι είσαι στο κρεβάτι στο χειρουργείο άρα μπορείς να φανταστείς Πώς θα ήταν να βλέπεις τον εαυτό σου, να πάει ψηλά για παράδειγμα, έτσι.

07:45 Επίσης, μελέτες έχουν δείξει ότι οι ακοοί είναι από τις τελευταίες αισθήσεις που χάνονται καθώς κάποιος πεθαίνει και καθώς ο κέφαλός του κλείνει. Αυτές οι εξηγήσεις δεν καλύπτουνε όλα αυτά τα περιστατικά. Απλά είναι απόπειρες και σωστά είναι απόπειρες να δώσουμε εναλλατικές εξηγήσεις. Δηλαδή η επιστήμη αποδεχτεί κάτι ως έτσι, πρέπει να φέρει το δικηγόρο του διαβόλου.

08:14 Πρέπει να φέρει αντιρρήσεις. Η επιστήμη αυτό κάνει. Φέρνει αντιρρήσεις. Δεν δέχεται οποιαδήποτε εξήγηση άμα δεν την τεστάρει όσες φορές μπορεί για να δει αν εξηγείται αλλιώς το φαινόμενο. Τώρα υπάρχουν επιστήμονες οι οποίοι μπορεί να είναι κλειδωμένοι στο ότι εγώ θα του αποδείξω αυτό ό,τι και να γίνει, το οποίο δεν είναι επιστημονικό ενώ υπάρχουν επιστήμονες που λένε ότι από τη στιγμή που και η τεχνολογία ανοίγει έχουμε πρόσβαση και σε αυτό που κάποιοι άλλοι παλιότερα θα λέγανε μεταφυσικό.

08:45 Ο άνθρωπος πάντα είχε την ανάγκη να νιώθει πως δεν τελειώνουν όλα όταν κλείσουμε για τελευταία φορά τα μάτια μας. Ότι θα έχουμε μια δεύτερη ευκαιρία να ανταμώσουμε ξανά με ψυχές ή να κάνουμε τον τάρμα κάρμα δηλαδή να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα της πρώτης προσπάθειας. Την ίδια ώρα οι νευροεπιστήμονες προσπαθούν να δώσουν μια απάντηση σε αυτή τη διαχρονική απορία μόλον ότι δύσκολα μπορούν να κάνουν λόγο για δεδομένα.

09:17 Ο ειδικός διευκρινίζει ότι η επιστήμη φέρνει αντιρρήσεις και δεν δέχεται την οποιαδήποτε εξήγηση άμα δεν την τεστάρει όσες φορές μπορεί για να δει αν εξηγείται αλλιώς το όποιο φαινόμενο. Σε ό,τι όμως αφορά τις επιθανάτειες εμπειρίες, τα πράγματα είναι περιορισμένα καθώς δεν υπάρχουν για παράδειγμα άνθρωποι που να επέστρεψαν στη ζωή ένα χρόνο μετά το θάνατό τους.

09:43 Καταρχάς εγώ να ρωτήσω γιατί πρέπει κάποιος να φύγει για ένα χρόνο και να γερήσει. Δεν μας φτάνει να φύγει για πέντε λεπτά ή για μία ώρα. Δηλαδή, άμα φύγει για έναν χρόνο, μετά θα λέμε να φύγει για εκατό χρόνια. Δεν θα σταματήσει πουθενά αυτό. Το γεγονός ότι κάποιος είναι κλινικά νεκρός και αναφέρει κάτι και τα λοιπά, από μόνο του είναι φαινόμενο προς μελέτη.

10:03 Εξάλλου, πάρα πολλές έρευνες βασίζονται στο τι αισθάνεται κάποιος. Η τεράστια εύρος έρευνας σκληρά επιστημονικής έχει να κάνει με το τι λέει κάποιος, ότι ήταν η μνήμη του, η εμπειρία του, έτσι δεν είναι. Άρα αυτή τη στιγμή που δεχόμαστε την προσωπική εμπειρία κάποιου ως επιστημονικό δεδομένο και εδώ το ίδιο συμβαίνει. Δεν έχουμε κάτι άλλο να αφαιρέσουμε και να κριτικάρουμε ως προς αυτό.