S02E12 - Πούλησα τη ψυχή μου στο διάολο
Σαρδάμ - H Εκπομπή, ΟΧΙ podcastΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Κόλλημα με το 1ο κομμάτι απο άλμπουμ
Πούλησα τη ψυχή μου στο διάολο
Σιδερένιος
Με έκανες άνω κάτω
Η πλάνη του σεβασμού των πεποιθήσεων
Αντικινητροδοτικό μήνυμα
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
να τα κάνω δώδεκα όλα, από εδώ και επίτευξε να είναι όλα δώδεκα, ένα επεισόδιο το μήνα ίσως, μπορεί να είναι δύο επεισόδια μέσα σε ένα μήνα και μετά ένα μήνα να τα αφήσω και μετά να το γράψω αργότερα, δεν ξέρω. Όπως κάνω και τώρα, για παράδειγμα είναι τέλειο Οκτώβριο, άμα γράψω αυτό το δωδέκατο το επεισόδιο, μετά μου μένει χρόνος για διακοπές, αφού αυτή είναι η μοναδική μου δουλειά να γράφω σάρδα με επεισόδια, πιστεύω ότι μετά από αυτό μετά από αυτή την υποχρέωση που θα βγάλω πάνω μου το 12ο επεισόδιο και περιμένουν δισεκατομμύρια ακροατές να το ακούσουν να κάνω κι εγώ επιτέλους διακοπές να χαλαρώσω, να ερεμήσω γιατί όλα αυτά που κάνω για αυτό το επεισόδιο είναι έτσι δύσκολα, δεν είναι εύκολα κάνεις ολόκληρη έρευνα, ψάχνεις πράγματα διάχνεις ιστορίες από το πουθενά δηλαδή, τι, εύκολο νομίζετε, κάντε το εσείς να δείτε πόσο εύκολο είναι.
Τέλος πάντων, 12 επεισόδια που λέτε, θα πούμε σήμερα ωραία πραγματάκια, θα αναφέρω διάφορες σκέψεις που είχα αυτόν τον καιρό και ας ξεκινήσουμε με το πρώτο πράγμα, το οποίο δεν ξέρω κατά πόσο μπορώ να το αναλύσω ή υπάρχει κάποια ανάλυση, ας πούμε, από ειδικούς σε αυτό το θέμα και γιατί συμβαίνει αυτό στον ανθρώπινο εγκέφαλο, αλλά θέλω να μου πείτε αν το κάνετε και εσείς αυτό το πράγμα.
Παρατήρησα που λέτε ότι όταν το player μου παίζει για παράδειγμα μουσική, κάποιοι για παράδειγμα έχουν Spotify βέβαια, εγώ δεν έχω λίστες στο Spotify, οπότε χρησιμοποιώ ένα άλλο player, το οποίο έχω βάλει όλα μου τα επιθυμία εκεί πέρα και το βάζω στην random κατάσταση, στο shuffle που λέμε, να παίξει όποιο θέλει μετά. Τι γίνεται τώρα?
Έχω ένα κόλλημα με τα κομμάτια, με τα άλμπουμ γενικότερα, που όταν θα βάλει ένα κομμάτι να παίζει και είναι το πρώτο κομμάτι από το άλμπουμ αυτής της μπάντας, αυτού του συγκροτήματος, εκεί σταματάω το shuffle και το βάζω να παίξει με τη συνέχεια, με τη σειρά, που έχει κανονικά το άλμπουμ. Δηλαδή δεν το αφήνω όταν τελειώσει το κομμάτι να κάνει shuffle και να πάει σε ένα άλλο οποιοδήποτε μπάντ, και συνεχίζει να παίζει το άλμπουμ κανονικά με τη σειρά του.
Δεν ξέρω, για κάποιο λόγο θέλω να το ακούσω το άλμπουμ ολόκληρο αφού έπαιξε το πρώτο. Είναι κάτι σαν τη λειτουργία, δεν γίνεται να μην παίξει το δεύτερο, καταλάβατε. δηλαδή κάπως έτσι το κόβω όλο αυτό το πράγμα συμβαίνει. Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιος όρος για αυτό το πράγμα, δηλαδή τι είναι τελειομανία. Λέγεται αυτό που δεν νομίζω να λέγεται τελειομανία, εκτός και αν είναι μέσα στα όρια αυτής της έννοιας, αλλά και πάλι.
Όπως και να έχει, είναι κόλλημα στον εγκέφαλο. κάποιοι θα το πούνε επειδή το έχουν πει πάρα πολλοί κόσμοι σε αυτή τη λέξη το OCD μου δεν με αφήνει παιδιά το OCD δεν είναι ένα έτσι απλό πράγμα παιδί μου απλά θες να βάζεις τα πιάτα στη σειρά και τα μαχαιροπύρουνα και τα λοιπά αυτό δεν λέγεται OCD αυτό λέγεται τακτοποίηση έτσι εντάξει μην τρελόμαστε το OCD είναι μια ψυχολογική ψυχοσωματική δεν ξέρω δεν είμαι καθόλου ειδικός σε αυτό το πράγμα, θα με κράξετε τώρα σίγουρα, η οποία είναι, πώς λέγεται αυτό, γιγνώστηκεται, γίνεται διάγνωση, με λίγα λόγια τέλος πάντων, από τον εκάστοτε γιατρό, νευρολόγο ή ψυχίατρο φαντάζομαι και σου δουν και τα απαραίτητα αγωγή, ίσως, ή αν δεν χρειάζεται ακογή μπορεί να σου δώσουν, ξέρω εγώ, να σου πούνε να πήγαινε να κάνει συνεδρίες, ξέρω εγώ, με ψυχολόγο και τα λοιπά.
Τέλος πάντων, δεν το γνωρίζω αυτά, πώς ακριβώς συμβαίνουν. Όπως και να έχει, είναι μια διαταραχή η οποία δεν είναι να τη λες στον καθένα ότι έχω αυτό επειδή θέλεις να κλείνεις το παράθυρο, ξέρω εγώ, του σπιτιού σου πριν φεύγεις ή θέλεις να έχεις το φουγγαράκι της κουζίνας για παράδειγμα σε εκείνο το σημείο δεν είναι OCD αυτό το πράγμα ή να διορθώνεις τον πίνακα που είναι λίγο σταυρός έτσι, όχι στραβός σταυρός ναι και εντάξει, δεν είναι OCD πιστεύω αυτό που έχω με το πρώτο τραγούδι του πρώτου άλμπου παρόλα αυτά θα ήθελα να μάθω ποιος είναι ο μηχανισμός που με κάνει να σκέφτομαι ότι «Ωπ, θέλω οπωσδήποτε να ακούσω τώρα και το δεύτερο κομμάτι από αυτό το άλμπουμ, μπορεί να έχει σχέση βέβαια με το ότι μ' αρέσει αυτό το άλμπουμ και θέλω να ακούσω το επόμενο κομμάτι».
Πόσες φορές μπορεί να έχω ακούσει ένα πρώτο κομμάτι από ένα άλμπουμ από ένα συγκρότημα τελος πάνω τάδε και να το έχω προσπεράσει ή να κάνω κάτι άλλο, ξέρω εγώ, να πλένω πιάτα ή οτιδήποτε και να μην έχω βάλει το επόμενο κομμάτι, να μην το βγάζω δηλαδή το σάφι. Πόσες φορές, πάρα πολλές φορές και αυτό, οπότε δεν θεωρώ ότι έχει σχέση με κάποιο πράγμα στον εγκέφαλο.
τέλος πάντων έχει σχέση με την προσοχή που δίνουμε μόνο εκείνη την στιγμή. Μετά, αφού προσπεράσουμε αυτή την, ξέρω εγώ, την ανησυχία, να το πούμε έτσι, για αυτό το πρώτο κομμάτι του άλμπουμου από ένα καλλιτέχνη από ένα συμπρότυπο, τέλος πάντων, ας πάμε στο επόμενο θέμα. είχα μία πορεία την άλλη φορά και ήταν πάρα πολύ έτσι όχι στοχαστική αλλά διαπίστωσα για παράδειγμα αυτή την έκφραση που λένε ότι ο άλλος έγινε πλούσιος για παράδειγμα και πουλήσε την ψυχή του στον διάβολο και έγινε διάσημος και το λέμε συχνά για κάποιους πάρα πολύ διάσημους ανθρώπους που έχουν μια αλφακαριέρα στην ανθρωπότητα και έχουν βγάλει τα εκατομμυριάκια τους και εγώ δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να έχουν βγάλει και όλοι λένε, α, δεν υποκίνεται.
Αυτός πρέπει να πούσε την ψυχή τους στον διάβολο, ξέρω εγώ, για να το κάνει αυτό, ξέρω εγώ. Π.χ. το έχω ακούσει, για παράδειγμα, τελείως τυχαίο τώρα το παράδειγμα, αλλά είναι παράδειγμα που το έχω ακούσει για κάποια γνωστή καλλιτέχνη, θα την αναβήσει. έχει πουλήσει τη ψυχή της στον διάβολο, ξέρω εγώ, και είναι πλούσια.
Τι φάσετε, παιδιά, αλήθεια. Δηλαδή, αν γινόταν αυτό εύκολα, αρχικά πιστεύω ότι δεν θα είχαμε καθόλου άστεγους. Ένας άστεγος, για παράδειγμα, θα ήταν στον δρόμο και θα του έλεγε, ξέρω εγώ, κάποιος να πουλήσει τη ψυχή σου στον διάβολο, ξέρω εγώ, για να έχεις να φας, να έχεις να μείνεις κάπου, να μείνεις χρωστάς, να μείνεις σε αυτή την άθλια κατάσταση, στην βροχή, στο κρύο, στο χιόνι και εγώ δεν ξέρω τι, το πρώτο πράγμα που θα κάνανε θα ήταν να πουλήσουν τη ψυχή τους στον διάβολο, ξέρω εγώ, έτσι απλά, για να ζουν αξιοπρεπώς.
Δηλαδή, άμα ήταν έτσι τα πράγματα, ναι. Οπότε δεν είναι αυτό, δεν ισχύει, δεν θα είχαμε καθόλου τέτοιους άστεγους ή πιστεύω θα είχαμε πάρα πολλούς πλούσιους και διάσημος στο γύρω μας. Θα πουλούσαν όλοι τη ψυχή τους. Όχι όλοι τους, αλλά πολλοί κόσμος, ειστεύω, θα πουλάνε για άνετα τη ψυχή τους στον διάβολο για να πει, α, θα γίνονται πλούσιος και διάσημος για να ζήσω έτσι ακριβώς όπως θέλω.
Το βλέπετε όμως πόθεν αυτό. Όχι. Ή επάει ο διάβολος επιλεκτικά σε κάποιους που έχουν ξεκινήσει μια καριέρα που έχει καλλιτεχνική, γιατί για κάποιους καλλιτέχνες και μια φορά το λέμε αυτό, έχουν πουλήσει την ψυχή τους το διάβολο και έγιναν διάσημοι, πάει μόνο εκεί, γουστάρει ο διάβολος, καλλιτέχνες, και σου λένε, πώς λέγεται αυτό, δεν έχει ηθική, ή κάτι τέτοιο, και θέλει να πουλήσει την ψυχή του το διάβολο, είναι ο άλλη, έχουν ηθική, και δεν θέλουν να πουλήσουν την ψυχή τους το διάβολο, γιατί δεν είναι καλλιτέχνες, ενώ οι καλλιτέχνες μόνο πουλάνε την ψυχή τους το διάβολο, Δεν καταλαβαίνω, αλήθεια, δεν ξέρω πώς βγήκε αυτή η, πώς να το πούμε, έκφραση, η γενικότερα κακία σε αυτόν τον κλάδο, τέλος του πάντων.
Πάμε στο επόμενο θέμα. Θα ήθελα να μάθω βασικά τη γνώμη σας για αυτό το πράγμα, δηλαδή πώς το αντιλαμβάνεστε εσείς όταν σας λέει κάποιος πουλήσε την ψυχή του στον διάβολο και έγινε διάσημος και γνωστός. άμα ήταν τόσο εύκολο θα ήταν από τόσους κόσμους λοιπόν πάμε στο επόμενο έχω εδώ πέρα που λέτε το βιβλίο αυτό το καταπληκτικό του Τάκη Νατσούλη έχω ξανααναφερθεί σε αυτό το βιβλίο το οποίο είναι παλιό αν θυμάμαι καλά για να ξαναδώ πάλι άλλη μια φορά για να είμαι σίγουρος το 1972 το εκδώσαν αυτό και γράφει λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις από που προήλθαν κτλ.
Και αυτός έχει κάνει έτσι ένα βιβλίο με θα λέγα κάτσε εδώ πόσες σελίδες είναι 240 δηλαδή αυτό είναι ένα ευρετήριο 240 σελίδες με παροιμιώδεις εκφράσεις πως προήλθαν κτλ. Οι οποίες είναι τελείως δεν ξέρω αν πραγματικά είναι οι πώς το λένε αν υπάρχουν πηγές από πίσω δεν ξέρω πώς έκατσε αυτός και τα βρήκε και από πού τα βρήκε οπότε εγώ τα διαβάζω χωρίς να έχω κάνει ταυτοποίηση να το πούμε έτσι της ιστορίας αυτής παρόλα αυτά πολλές από αυτές είναι ενδιαφέρουσες οι ιστορίες από που προήλθαν τα πράγματα αυτά.
Και ένα τώρα σήμερα που θα σας διαβάσω είναι αυτό που λέμε σιδερένιος, γιατί λέμε σιδερένιος όταν έχει κάποιος χτυπήσει και έχει πάει στο νοσοκομείο και τον έχουν περιθάψει και πάμε εκεί και το ευχόμαστε να είναι σιδερένιος. Οπότε λέει αυτός εδώ. Βασικά γράφει δύο πράγματα, το οποίο αυτό δεν το γνώριζα. Είναι, λέει, σιδερένιος, κόμμα, πάτα σίδερο.
Το πάτα σίδερο, παιδιά, δεν το ξέρω εγώ. Δεν το γνώριζα ότι το λένε, το λέγανε ή κάτι τέτοιο. Όπως και να έχει, εγώ το σιδερένιος ξέρω μόνο. Το πάτα σίδερο δεν το ξέρω. Λοιπόν, στην αρχαία Ελλάδα, λέει, στην αρχαία Ρώμη, αλλά και στο Βυζάντιο, όταν κάποιο υψηλό πρόσωπο επισκεπτόταν το βασιλιά μιας χώρας, το έβαζαν να πατήσει ένα κομμάτι σίδερο.
Επειδή το σίδερο είναι σκληρό, ο λαός πίστευε ότι εκπροσωπούσε την υγεία, τη χαρά και τη δύναμη. Σαν απόδειξη έχουμε το γράμμα μιας μικρής εταίρας, της Μοίρας, που βρέθηκε στον κεραμικό και είναι γραμμένο πάνω σε πύρινη πλάκα. Η Μοίρα απευθύνεται στον αγαπημένο της Φορβία και του λέει «Βέβαια, εγώ δεν είμαι καμία βασιλοπούλα για να μου φέρεις ένα κομμάτι σίδερο για να πατήσω τα πόδια μου που τόσο τα αγαπάς, είπε η Φορβία, έτσι.
Υπάρχει ακόμη και ένα βυζαντινό κείμενο που ανάμεσα στα άλλα αναφέρει και τα εξής περίεργα. Ο νέος πρωτοστάτορ έλαβε το σίδερο στα χείρα του και τον εισπάσθη τετράκης. Έθεσε κατόπιν τους πόδας του αυτού και αύθις επανήλθει η ακοή του. από την πρόληψη ωστόσο αυτή βγήκαν οι εκφράσεις πάτα σίδερο και σιδερένιος. Λοιπόν, αρκετά ενδιαφέρον.
Έτσι δεν γνώριζα ότι προέρχεται από αυτό, ότι κάποιος πήγαινε ξέρω εγώ εκεί τσιψιλό πρόσωπο και τον έβαζαν να πατήσει ένα κομμάτι σίδερο για να δείξει ξέρω εγώ και καλά ότι έχει προσωπούσει την υγεία, τη χαρά και τη δύναμη. Τέλος πάντων δεν το γνώριζα αυτό. Τώρα και αυτό που έγραψε πιο πριν αυτός ο τύπος είναι ότι που είπε επειδή μου έθεσε κατόπιν τα πόδια του σε αυτό στο σίδερο μάλλον και ήρθε η εκοή του μάλλον από εκεί πέρα πρέπει να βγει και αυτό το η προκατάληψη, η πρόληψη όπως λέει και εδώ αυτός ωραίο, σημαντικό να το γνωρίζουμε και το λέμε σιδερένιος χωρίς να ξέρουμε για ποιο λόγο το λέμε και ό,τι το λες πολύ καλό τώρα εδώ πέρα έχει πάρα πολλά ωραία πραγματάκια να διαβάσω κανένα στα γρήγορα που μου αρέσει αυτό το με έκανες ανω κάτω και τώρα πριν το διαβάσω εγώ το με έκανες ανω κάτω σημαίνει ότι σκεφτόμαι ότι σε ανακάτεψε ο άλλος δηλαδή όχι σε ανακάτεψε με την έννοια κυριολεπτική προφανώς αλλά ότι γίνεται έχει γίνει κάτι πάρα πολύ σοβαρό ξέρω εγώ και τον έκανε στον άλλον
να αλλάζει συνεχώς διαθέσεις ανω κάτω με μπέρδεψες με μάλλον κάπως έτσι σκέφτομαι αλλά από πού βγήκε λέει εδώ πέρα μοιάζομαι λέει όταν για πρώτη φορά ο Χριστόφορος Κολόμβος προσπάθησε να αποδείξει στην Ακαδημία της Σαλαμάνγκας ότι η γη είναι όμοια με εωρούμενη σφαίρα κάποιος σοφός της εποχής εκείνης διάβασε μια περικοπή από ένα χειρόγραφο του επισκόπου Λακταντίου που πέθανε στα 430.
Εδώ γράφει τώρα λίγο ψιλοκαθαρεύουσα, λέει «Της εστί νοσού τον μωρός ώστε να πιστεύει εις την ύπαρξη αντιπόδων ανθρώπων δηλαδή εχόντων τους πόδας εστραμένους προς τους ημετέρους ή λαού βαδίζοντος με τους πόδας μεν προς τον ουρανόν και κεφαλίνεται επί της γης». ενώ τα πράγματα οι συνάνω κάτω, η δευροχή, οι χιών και η χαλάζα να εξακοντίζονται στον αέρα.
Ερώτηση ήταν αυτό που τελειώνεται. Αυτός εδώ πέρα ο Νατσούλης, ο Τάκης που έγραψε το βιβλίο, επειδή μου γράψε την λίγο πιο καθημερινή εξήγηση από αυτό το πράγμα, αλλά όπως καταλαβαίνω εγώ εδώ πέρα, λέει αυτός ο επίσκοπος ο Λακταντίος, λέει τι φάση σου λέει εδώ πέρα, να υπάρχουν άνθρωποι αντιδιαμετικά, ίσως να το πούμε κάπως έτσι, με εμάς που είμαστε στην πάνω μεριά, να υπάρχουν από την κάτω μεριά, γι' αυτό λέει εδώ, να έχουν τους πόδας εστραμμένους προς τους ημετέρους, ότι να είναι δηλαδή νομίζανε ότι η γη είναι επίπεδη μάλιστα αυτός ο επίσκοπος και σου λέει δεν γίνεται να είναι η από κάτω μεριά λέει ο άλλος να είναι ανάποδα και η δε βροχή λέει να εξακοντίζεται και η βροχή λέει να πέφτει στον ουρανό δηλαδή από τον ουρανό να φεύγει αλλά να πηγαίνει προς τα κάτω τέλος πάντων δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω αλλά ήταν πολύ αστείο μάλιστα με σεωνά στη περιμένει τα παιδιά Χριστόβρας Κομπολόμβος η παράγραφος αυτή έκανε τέτοια εντύπωση ώστε από τότε έμειναν οι φράσεις
ανω κάτω ή με έκανες ανω κάτω ότι καλά τους φανεύταν τόσο πολύ περίεργο αυτό που έλεγε ο Κολόμβος που το χρησιμοποιούσαν και για ότι έφερες τα πάνω κάτω ρε παιδί μου στην αντίληψη των πραγμάτων ξέρω εγώ έτσι όπως τα θέτεις τα πράγματα οπότε θα μπορούσα να το πεις ότι προέρχεται το ένα κάτω από flat earthers πάρα πάρα πολύ ωραίο μπράβο και συνεχίζω λοιπόν δυναμικά στο επόμενο θέμα και θέλω να σου πω ότι σχεδόν σίγουρα έχεις βρεθεί κάποια στιγμή σε μια κατάσταση όπου κάποιος σε κοιτάζει κατά μαθάκια σου λέει πρέπει πάντα να σέβεσαι τις πεπιθήσεις των άλλων.
Και το λέει με τόση βεβαιότητα ώστε να ακούγεται σαν κάτι αυτονόητο, σαν να αποτελεί τη μοναδική θήκα αποδεκτή και ευγενική στάση. Είναι όμως έτσι, είναι πραγματικά έτσι. Από φιλοσοφική σκοπιά αυτή η άποψη χρειάζεται σοβαρή επανεξέταση. Εδώ βρίσκεται μια οσιώδης διάκριση να πούμε. Οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους με σεβασμό, ανεξάρτητα από τις πεπιθήσεις τους.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τις ιδέες, τις ιδεολογίες ή τις πεπιθήσεις τους με τον ίδιο τρόπο. Και εξηγώ, οι πεπιθήσεις αποτελούν ισχυρισμούς για τον κόσμο και σε αντίθεση με τους ανθρώπους, οι ιδέες δεν θέτουν συναισθήματα, προσωπική αξιοπρέπεια ή δικαιώματα με την ίδια έννοια. Ο Γάλλος δικηγόρος και υπερασπιστής της ελευθερίας του λόγου, Ρισάρ Μαλκά, διατύπωσε μια παρόμοια θέση στο βιβλίο του, το δικαίωμα να προσβάλλει στο Θεό.
Όπου η βασική ιδέα είναι ότι οι πεπιθύσεις δεν μπορούν να απαιτούν προστασία από τη δημόσια συζήτηση, την κριτική ή τη σάτυρα. Το δικαίωμα στο σεβασμό ανήκει στους ανθρώπους και όχι στις ιδέες τους. Όταν τώρα συγχαίουμε έναν άνθρωπο με την πεποίθησή του κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε σε ένα σοβαρό εννοιολογικό λάθος το οποίο μπορεί να ενισχύσει τον δογματισμό Αν επιδιώκουμε μια κοινωνία ανοιχτή, ορθολογική και προοδευτική οι ιδέες, ιδιαίτερα οι θρησκευτικές και πολιτικές πρέπει να παραμένουν ανοιχτές στην αφισβήτηση την αυστηρή κριτική, τη σάτυρα και φυσικά όπου αυτό δικαιολογείται ακόμη και τη δλασφημία.
Λοιπόν, σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, σημαντικοί στοχαστές έχουν επισημάνει τους κινδύνους που προκύπτουν όταν οι ιδέες προστατεύονται υπερβολικά από την κριτική. Μια τέτοια προστασία μπορεί να περιορίσει την ελεύθερη σκέψη και να επηρεάσει αρνητικά την κοινωνία. Αν σκεφτούμε λίγο την αρχαία Ελλάδα, ο Σοκράτης αφιέρωσε τη ζωή του στην εξέταση και την αμφισβήτηση των καθυρωμένων επιθήσεων.
Μέσα από συνεχή αμφισβήτηση της συμβατικής σοφίας της αθηναϊκής κοινωνίας, ανέδειξε τη σημασία της εμφιβολίας, του διαλόγου και της διανοητικής αντιπαράθεσης για την αναζήτηση της αλήθειας. Αιώνες αργότερα, ο Φρίντριχ Νίτσε προχώρησε ακόμα περισσότερο. μίλησε για τη φιλοσοφία με το σφυρί χρησιμοποιώντας την εικόνα ενός ανθρώπου που χτυπά συμβολικά τις καθιερωμένες αξίες και επιθύσεις για να εξετάσει αν διαθέτουν πραγματική υπόσταση ή αν είναι κούφιες στο ιστορικό τους.
Για τον Νίτσε η αποδοχή μιας ιδέας απλώς και μόνο επειδή θεωρείται ιερή ή κοινωνικά αποδεκτή μπορούσε να αποτελεί ένδειξη διανοητικής αδυναμίας. Στη συνέχεια, τον 20ο αιώνα, ο Καλ Πόπερ ανέπτυξε μια ιδιαίτερη σημαντική φιλοσοφική έννοια στο έργο του «Η Ανοιχτή Κοινωνία και η Εχθρήτης. Το Παράδοξο της Ανεκτικότητας». Υποστήριξε ότι μια κοινωνία που επιδιώκει να παραμείνει ανεκτική πρέπει να εξετάζει προσεκτικά τα όρια της ανοχής της απέναντι σε κινήματα που επιδιώκουν να καταργήσουν την ίδια την ανεκτικότητα.
Αν μια κοινωνία παραχωρεί απεριόριστη ελευθερία σε ιδεολογίες που επιδιώκουν να καταργήσουν τις ελευθερίες των άλλων, ενδέχεται τελικά να υπονομεύσει τις ίδιες τις δημοκρατικές της βάσεις. Ο Τζον Στιουαρτ Μιλ διατύπωσε ένα παρόμοιο επιχείρημα. Να ξέρετε, στο έργο του Πέρι Ελευθερίας υποστήριξε ότι η θύμωση μιας άποψης στερεί από την κοινωνία τη δυνατότητα να την εξετάσει και να την αντικρούσει.
Ακόμη κι αν μια ιδέα είναι λανθασμένη, η αντιπαράθεση μαζί της μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα την αλήθεια και να ενισχύσουμε τα επιχειρήματά μας. Στο ευρύτερο πνεύμα, ο Βολτέρος επίσης άσκησε έντονη κριτική στα θρησκευτικά δόγματα και στον φανατισμό, υπερασπιζόμενος την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης.
Η στάση του συνέλαβε στην καθιέρωση της αντίληψης ότι καμία χρησιευτική ή πολιτική διδασκαλία δεν θα πρέπει να εξαιρείται εκ των προτέρων από την κριτική. Σε πιο σύγχρονους καιρούς, στοχαστές όπως ο Κρίστοφερ Χίτσενς υπερασπίστηκαν έντονα το δικαίωμα στην αφισβήτηση και την βλασφημία. συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη γνωστή αρχή που αποκαλείται ξηράφη του Χίτσενς δηλαδή ό,τι μπορεί να αντιτυπωθεί ως ισχυρισμός χωρίς αποδεικτικά στοιχεία μπορεί επίσης να απορριφθεί χωρίς αποδεικτικά στοιχεία και αυτό το υποστηρίζω και εγώ πάρα πάρα πολύ Ο Χίτσενς υποστήριζε ότι η θρησκεία δεν θα πρέπει να απολαμβάνει ειδική μεταχείριση όταν διατυπώνει ισχυρισμούς για την πραγματικότητα Όπως κάθε άλλη κοσμοθεωρία, πρέπει να υπόκειται σε εξέταση, αμφισβήτηση και κριτική.
Ο βιολόγος ο Ρίτσαρντ Ντόκινς έχει εκφράσει επανελειμμένα παρόμοιες απόψεις, ασκώντας κριτική στα προνόμια που, κατά την άποψή του, αποδίδονται συχνά στη θρησκεία. Έχει χαρακτηρίσει την πίστη ως ένα τρόπο αποφυγής της ανάγκης για κριτική σκέψη και αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων. Ο Ντόκινγκς υποστηρίζει ότι επειδή οι θρησκευτικές πεπιθήσεις περιλαμβάνουν ισχυρισμούς για την πραγματικότητα, θα πρέπει να εξετάζονται με την ίδια κριτική αυστηρότητα που εφαρμόζεται και σε άλλες θεωρίες ή υποθέσεις.
Και ας συζητήσουμε λίγο για την βλασφημία και τη σάτυρα. Η συζήτηση γίνεται ιδιαίτερα έντονη όταν στο επίκεντρο βρίσκεται η θρησκεία. Ιστορικά αρκετοί θρησκευτικοί θεσμοί έχουν επιδιώξει να προστατεύσουν τα δόγματά τους από την αφισβήτηση χαρακτηρίζοντας ορισμένες μορφές κριτικής ως ιεροσιλία ή προσβολή της θρησκευτικής κοινότητας.
Μετά τις φρικτές επιθέσεις εναντίον του γαλλικού σατερικού περιοδικού Charlie Hebdo, οι υπερασταστές της ελευθερίας της έκφρασης ανέδειξαν μια σημαντική διάκριση. Η στοχοποίηση ανθρώπων λόγω θρησκείας ή της καταγωγής τους μπορεί να αποτελεί προκατάληψη και μυσαλλοδοξία. Αντίθετα, η κριτική ή η γελιοποίηση μιας θρησκευτικής ιδεολογίας αποτελεί έκφραση της ελευθερίας του λόγου εφόσον δεν μετατρέπεται σε υποκίνηση βίας ή διακρίσεων Όπως υποστήριξε ο εκδότης Φλέμινγκ Ρόζ στο βιβλίο του «Η τυραννία της σιωπής»
«Η καθιέρωση ενός γενικευμένου δικαιώματος να μην προσβάλλεται κανείς θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην ελευθερία του δημόσιου λόγου» περίπτωση ομάδες ή άτομα θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την επίκληση της προσβολής ως μέσο περιορισμού της κριτικής. Η σάπυρα, οι γεωγραφίες και η εχμερή κριτική δεν αποτελούν απλώς μέσα διακομόδησης.
Μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικά εργαλεία για την αποδόμηση της αυθεντίας που διεκδικούν ορισμένα δόγματα και για την ανάδειξη των αντιφάσεων ή των αδυναμιών τους. και φυσικά καμία συζήτηση δεν είναι ολοκληρωμένη χωρίς να αναφερθούμε στον Σαλμάν Ρούστι. Το 1988 μετά την έκδοση του βιβλίου του «Η σατανική στίχη» ο Χομενή εξέδωσε φετφά με τον οποίο ζητούσε τη δροφονία του.
Σημείωση στα ελληνικά το «βγάζω φετφά» χρησιμοποιείται συχνά και μεταφορικά για να δηλώσει μια αυθαίρετη, απότομη ή επιβλημένη απόφαση ή διαταγή. Και συνεχίζω στην ιστορία. ο Ρουζντι ανακάστηκε να ζήσει για πολλά χρόνια υποκαθεστώς αυστηρής προστασίας και διαρκούς απειλής κατά της ζωής του. Το 2022 επέζησε από μια σοβαρή επίθεση με μαχαίρι στη Νέα Υόρκη.
Παρά τις απειλές και την επίθεση, συνέχισε να υπερασπίζεται τη λογοτεχνία, την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στην αφισβήτηση. Η στάση του αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμηση ότι κανένα θεσκευτικό κείμενο, κανένας προφήτης και κανένα δόγμα δεν θα πρέπει να εξαιρείται από την κριτική ή τη σάτυρα. Η προσπάθεια φήμωσης του μέσω θρησκευτικά υποκινούμενων απειλών και βίας ανέδειξε τους κινδύνους που προκύπτουν όταν οι πεπιθήσεις αντιμετωπίζονται ως κάτι απρόσβλητο από την αμφισβήτηση.
Μια τέτοια αντίληψη μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η κριτική αντιμετωπίζεται ως εχθρική πράξη και σε ακραίες περιπτώσεις να συμβάλλει στην ανοχή ή την δικαιολόγηση της βίας. Ας θυμηθούμε επίσης τον Σαμουέλ Πατή, τον Γάλλο εκπαιδευτικό, που δολοφονήθηκε με αποκεφαλισμό τον Οκτώβριο του 2020. Πρόσφατα παιδιά, έτσι, του 2020.
Είχε παρουσιάσει γεωγραφίες του προφήτη Μωάμεθ στο πλαίσιο μαθήματος αγαγωγής του πολίτη, με αντικείμενο την ελευθερία της έκφρασης. Η τραγωδία αυτή ανέδειξε με δραματικό τρόπο τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν όταν η αφισβήτηση θρησκευτικών συμβόλων αντιμετωπίζεται ως κάτι απογορευμένο. Όταν ορισμένες ομάδες θεωρούν τις ιδέες τους υπεράνω καθεκριτικής, η δημόσια συζήτηση μπορεί να περιοριστεί σημαντικά και η διαφωνία να αντιμετωπιστεί ως εχθρότητα.
Και πάμε να δούμε για την αφισβήτηση του κινήματος woke και της σύγχρονης αριστεράς. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας είναι ότι η υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου δεν αντιμετωπίζει πλέον αντιδράσεις μόνο από θρησκευτικούς αντισυντηρητικούς. Κριτική ασκείται επίσης από ορισμένα θνήματα της σύγχρονης αριστεράς και των κινημάτων που συνδέονται με την κουλτούρα woke.
Ακαδημαϊκοί και συγγραφείς όπως η Ellen Black Rose και ο James Lindsay υποστηρίζουν ότι ορισμένες σύγχρονες μορφές ακτιβισμού άκαμπτο σύστημα ιδεών, το οποίο αντιμετωπίζει την αμφισβήτηση με καχυποψία. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή η προσέγγιση τίνει να αντιμετωπίζει τις λέξεις σαν να αποτελούν από μόνες τους μορφή σωματικής βίας, θεωρώντας ότι η κριτική συγκεκριμένων ιδεών ή πολιτισμικών πρακτικών συνιστά αυτομάτως επίθεση εναντίον των κοινωνικών ομάδων που τις υιοθετούν.
Επικριτές όπως ο Ρισάλ Μαλκά και ο φιλόσοφος Πασκάλ Μπρίκνερ επισημαίνουν ορισμένες αντιφάσεις αυτής της προσεγγίσης Πρώτον, τον πολιτικό καιροσκοπισμό Ορισμένοι πολιτικοί στην προσπάθειά τους να διευρύνουν την εκλογική τους βάση εμφανίζονται απρόθυμοι να ασκήσουν κριτική σε χρησκευτικές ή πολιτισμικές πρακτικές ακόμη και όταν αυτές συγκρούνται με θεμελιώδεις κοσμικές και φιλεύθερες αξίες Δεύτερον, τη χρήση της προσβόλης ως μέσου περιορισμού της έκφρασης στο όνομα της ενσυναίσθησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, η έγκυρη κριτική ή η σάτυρα χαρακτηρίζονται ως ρητορική μίσους ή ως έκφραση φοβίας με αποτέλεσμα να διατυπώνεται απαιτήσεις για τον αποκλεισμό ή τη φήμωση όσων ασκούν κριτικοί Είναι βέβαια σημαντικό να διακρίνουμε την πραγματική υποκίνηση μίσους από την απλή διαφωνία ή την προσβολή μιας ιδέας Δεν αποτελούν όλες οι περιπτώσεις κριτικής μορφής μη σαραδοξίας Τρίτον, την πιθανή κατάληψη του οικουμενισμού δηλαδή της αρχής ότι ίδιες αξίες και τα ίδια δικαιώματα πρέπει να ισχύουν για όλους
ανεξάρτητα από την ταυτότητα ή τις πεπιθήσεις τους Η κριτική που διατυπώνεται είναι ότι ορισμένα τρύματα της σύγχρονης προοδευτικής πολιτικής απομακρύνονται από την παράδοση του διαφωτισμού η οποία υποστήριζε ότι καμία ιδέα δεν πρέπει να εξελίτει από την κριτική Με αυτόν τον τρόπο υπάρχει κίνδυνος παλαιότερα θρησκευτικά ταμπού να αντικαθίστανται από νέες κοσμικές μορφές ιδεολογικής απαγόρευσης Και πάμε παιδιά να τελειώσουμε τώρα να βγάλουμε το συμπέρασμα γιατί έπιασε έτσι έχουμε φτάσει προς το τέλος αυτής της εκπομπής.
Συγγνώμη, αυτού του επεισοδίου αυτής της εκπομπής. Και έχουμε λοιπόν ότι στο τέλος της ημέρας ο σεβασμός προς τους ανθρώπους σημαίνει ότι τους αντιμετωπίζουμε ως αυτόνομα άτομα με δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, την ελεύθερη σκέψη και την προσωπική τους επιλογή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άποψη που εκφράζουν πρέπει να γίνεται αποδεκτή ή να προστατεύεται από την κριτική.
Η απέτηση να προστατεύονται επιπληκτήσεις από κάθε μορφή αμφισβήτησης ή σάτυρας, είτε προέρχεται από θεσκευτικές αντιλήψεις, είτε από σύγχρονες προοδευτικές ευαισθησίες, μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της ελεύθερης σκέψης και της δημόσιας συζήτησης. Καμία ιδέα δεν θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητα απρόσβλητη από την κριτική.
Καμία ιδεολογία δεν θα πρέπει να αποκτά προνομιακή θέση μόνο και μόνο, επειδή έχει μεγάλη ιστορική, θρησκευτική ή πολιτική σημασία. Μια όριμη κοινωνία οφείλει να διασφαλίζει όσο το δυνατόν ευρύτερη ελευθερία για την κοινωνική, τη σάτυρα και την αφισβήτηση των ιδεών, διατηρώντας παράλληλα την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων.
Ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις για μια κοινωνία που θέλει πραγματικά να σκέφτεται ελεύθερα. Εσείς τι πιστεύετε? προς τους ανθρώπους, προς τις ευασμό, προς τις ιδέες τους. Εδώ σας θέλω. Λοιπόν, παιδιά, θα κλείσω με το αντικεντρωτικό μου μήνυμα, το κλασικό μου αντικεντρωτικό μήνυμα, το τελευταίο για αυτή τη σεζόν.
Θα τα πούμε του χρόνου, το 2027, για την τρίτη σεζόν. Ναι, κοίτα, καταλαβαίνω, σας έκλεισα λιγάκι με πολύ φιλοσοφία στο τελείωμα, απλά έπρεπε για τελευταίο ουσιαστικά επεισόδιο να τα πω. Να τα βγάλω από το σύστημά μου, παιδιά. Τι να σας πω, εντάξει. Ούτε έκανα fake news, ούτε άλλες χαζομάρες είπα. Είπα έβαλα έτσι δυνατό θέμα.
Τέλος πάντων, λοιπόν, πάμε να το πούμε το αντικεντρωτικό μήνυμα, γιατί εδώ έχω ένα πάρα πάρα πολύ ωραίο, το οποίο ελπίζω να σας αρέσει και αυτό πηγαίνει για όλους, προς όλους. Ξαναλέω, θα το λέω κάθε φορά αυτό. ισχύει για όλους οπότε δεν βγάζω κάποιον από την εξίσωση, είναι όλοι μέσα είμαστε όλοι μέσα σε αυτό και είναι το εξής αν όλα σου πάνε τέλεια σίγουρα έχεις παραλείψει κάτι αυτό ήταν το τελευταίο επεισόδιο της δεύτερης σεζόν σας ευχαριστώ πάρα πολύ που ακούσατε ήμουν Αυγγέλης Αντία
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
