Πώς το Galileo θωρακίζει την αυτονομία της Ευρώπης; Ο Ιωάννης Μπληγιάννης απαντά

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Ακούτε τα podcast του CNN Greece. και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Ένα έργο τεχνολογίας εχμής που ανταγωνίζεται και συμπληρώνει το Αμερικανικό GPS, επηρεάζοντας από τις μετακινήσεις και τις τηλεπικοινωνίες μέχρι χρήσιμες υποδομές και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Πώς σχεδιάζεται ένα τέτοιο σύστημα, πόσο δύσκολη είναι η διαχείριση μιας Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υποδομής τέτοιας κλίμακας και τι σημαίνει στην πράξη να εργάζεται ένας Έλληνας επιστήμονας στην ESA.

01:27 Μαζί μας σήμερα ο Γιάννης Μπιλιγιάννης, πρώην στέλεχος του προγράμματος Galileo στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Κύριε Μπιλιγιάννη, ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Τι είναι το Galileo και γιατί χρειάστηκε η Ευρώπη να φτιάξει το δικό της σύστημα πλοήγησης. Καλησπέρα και ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Το καλό ότι είναι, όπως πολύ σωστά είπατε, είναι το Ευρωπαϊκό Παγκόσμιο Σύστημα Πλοήγησης.

01:51 Είναι στρατηγικής σημασίας, υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ας πούμε ο ιδιοκτήτης του τεράστιου αυτού προγράμματος, με σχεδιαστική αρχή την ESA, European Space Agency. Γιατί χρειάστηκε. Θα έλεγα ότι δεν συμπληρώνει το GPS, αλλά είναι πολύ πιο ακριβές. Αυτή τη στιγμή είναι το πιο ακριβές σύστημα πλοήγησης στον κόσμο.

02:10 και που το συναντάμε. Είναι πολύ σημαντικό εδώ να πούμε ότι το σύστημα πλοήγησης στον Καλλιλέο συνεισφέρει, δεν είναι απλά ένας χάρτης όπως βλέπουμε και ένα κινητό, αλλά το βλέπουμε, μάλλον δεν το βλέπουμε, το χρησιμοποιούμε παντού όπως στις τηλεπικοινωνίες, στα ηλεκτρικά δίκτυα, στην αυσυγκλωία, στο aerospace, στις τραπεζικές συνελλαγές και σε πολλά άλλα.

02:35 Η Ευρώπη χρειάστηκε να είναι ανεξάρτητη σε αυτό το στρατηγικό τομέα και να μην χρειάζεται να εξαρτάται από τρίτα κράτη. Κάθε μεγάλο ή δυνατό κράτος με διαστημική επιρροή έχει το δικό της σύστημα πλοήγησης όπως το GPS έχει η Αμερική, εμείς έχουμε τον Καλλιλέο, η Ρωσία και η Κίνα αντίστοιχα. Αλλά όπως προείπα, το Galileo είναι το πιο ακριβές αυτή τη στιγμή και γι' αυτό οδηγούμαστε στη δεύτερης γενιάς συστήματος, το Galileo Second Generation, ώστε να βελτιώσουμε και να εδρεώσουμε την παραμονή και την επιρροή της Ευρώπης στο Position, Navigation and Timing, όπως το λέμε, το P&T, γιατί δεν είναι μόνο επιλογής όπως είπαμε, αλλά είναι τοποθεσία και ακριβής χρονισμός που χρειάζεται σε όλες αυτές τις εφαρμογές που προείπα.

03:27 Άρα τον καλλιλέο είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι τελικά δεν βλέπουν ποτέ, αλλά βασίζονται σε αυτό καθημερινά. Πόσο ευάλωτος είναι ο σύγχρονος κόσμος χωρίς τέτοια συστήματα. Ναι, είναι κάτι το οποίο δεν το βλέπουμε, αλλά υπάρχει καθημερινά παντού γύρω μας. Από τις μεταφορές, τους τόλους οχημάτων, τα αεροδρόμια, τα maritime routes που λέμε, τις, εννοείται, τις τραπεζικές συναλλαγές, blockchain, οτιδήποτε χρειάζεται ακριβή χρονισμό.

03:58 Άρα θα έλεγα ότι θα ήμασταν πολύ πιο ευάλωτοι χωρίς το PNT ή τον καλλιλέο. Πώς κτίζεται ένα τέτοιο σύστημα? Ένα τέτοιο σύστημα θα έλεγα ότι βασικά είναι πάρα πολύ πολύπλοκο. Περιλαμβάνει πάρα πολλά μέρη και authorities, δηλαδή τη βιομηχανία, πάρα πολλά primes όπως λέμε, οι μεγάλοι primes που κατασκευάζουν τους δορυφόρους, υπάρχουν οι subcontractors, άλλες εταιρείες κάτω από τους primes που χρησιμεύουν είτε στην αρχιτεκτονική είτε στο security.

04:29 είναι οι φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ΕΟΥΣΠΑ που είναι ο διαχειριστής του προγράμματος αυτού, η ΊΖΑ που είναι η αρχιτεκτονική μελέτη και ο σχεδιασμός και προφανώς όλα τα κράτη-μέλη γιατί χωρίς αυτά είναι μια συντονισμένη κίνηση, χρησιμοποιείται τεχνολογία, μηχανική, βιομηχανία από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

04:52 Δηλαδή είναι κάτι πολύ διαφορετικό από το GPS που μπορούμε να το αναφέρουμε αργότερα. λοιπόν, από τι αποτελείται ένα τέτοιο σύστημα θα έλεγα ότι τα σημαντικά σημεία του είναι το space segment δηλαδή οι δορυφόροι, το ground segment που είναι να το πω απλά οι κεραίες που ταpling stations που μεταφέρουν στους δορυφόρους τα δεδομένα κίνησης, υπάρχουν οι σταθμοί που ελέγχουν τους δορυφόρους, την υγεία των δορυφόρων και οτιδήποτε χρειάζεται, υπάρχουν facilities που αφορούν το security, την ασφάλεια Η πολυπλοκότητα όμως δεν μένει. Εκεί υπάρχει και το user segment, δηλαδή οι τελικοί χρήστες και οι εφαρμογές.

05:32 Αλλά πολύ σημαντικό εδώ και διαφέρει από τα άλλα προγράμματα διαστημικά είναι το service center. Δηλαδή ποιες υπηρεσίες πρέπει να παρέχονται, ποια στιγμή, σε ποιους χρήστες, με ποια πολυπλοκότητα, με ποιο επίπεδο ασφαλείας και προφανώς ποιος διαχειρίζεται όλα αυτά τα δεδομένα και όλη αυτή την κίνηση που είναι κάτι το οποίο προσθέτει έξτρα πολυπλοκότητα στον Καλλιλέο.

05:58 Άρα ποια μπορούμε να πούμε ότι είναι η μεγαλύτερη τεχνική πρόκληση σε όλο αυτό το σύστημα. Η μεγαλύτερη τεχνική πρόκληση θα ήταν, είναι βέβαια να το πω το intercommunication δηλαδή η διαμεσολάβηση και ο συντονισμός όλων αυτών των αρχών, των διαφορετικών segments και πώς είναι τα interfaces που θα λέγαμε, πώς όλο αυτό διαχειρίζεται και πολύ σημαντικό να μην υπάρχει stop.

06:23 Δηλαδή πρέπει οτιδήποτε και αν συμβεί η υπηρεσία πρέπει να είναι εκεί. Προφανώς υπάρχουν πολλές υπηρεσίες στον Καλλιλέο, το οποίο δεν χρειάζεται να αναφέρουμε τώρα. Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε ότι ανοίγουμε το χάρτη ή έχουμε ασφαλή χρονισμό. Οι υπηρεσίες είναι πολλές. Ένα παράδειγμα θέλω να δώσω γιατί συνέβαλα και εγώ αρκετά σε αυτό.

06:43 είναι το Search and Rescue, μια υπηρεσία όπως καταλαβαίνετε σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή περιβαλλοντικές ή γεωγραφικές. Η σύνδεση με το δορυφόρο του Καλλιλέου για την προσφορά της ακριβής θέσης είναι πάρα πολύ σημαντική έτσι ώστε να υπάρχει η άμεση επέμβαση από τις αρχές και υπάρχουν επίσημα δεδομένα πόσες ζωές έχουν σωθεί από αυτό.

07:08 Και το authentication. Το authentication είναι πάρα πολύ σημαντικό και προσθέτει στην πολυπλοκότητα που είπαμε πριν, γιατί όταν έχεις ένα τέτοιο πρόγραμμα, όταν ένα τέτοιο υπερπολύπλοκο θα έλεγα πρόγραμμα είναι σε λειτουργία, πρέπει να ξέρεις ότι είναι η ESA, είναι η Ευρώπη, να το πω με πολλή πλά λόγια, που στέλνει το navigation μέσα, δηλαδή το μήνυμα πλοήγησης.

07:29 Δεν μπορείς, γιατί τα προβλήματα που μεγαλώνει και συνεχώς τώρα τα τελευταία χρόνια είναι το jamming, δηλαδή είναι η παρεμβολή, είναι το spoofing όπου κάποιος χρήστης ένας receiver νομίζει ότι βρίσκεται σε άλλη τοποθεσία. οπότε το να έχουμε βάλει το extra authentication on top που λέμε ήταν κάτι που αύξησε πολύ την πολυπλοκότητα της αρχιτεκτονικής αλλά στο τέλος νομίζω ότι βελτιστοποίησε τα πάντα.

08:00 Ακούγοντας για οργανισμούς διαστήματος και ό,τι έχει να κάνει με το διάστημα αυτόματα σε πάρα πολλούς μας έρχεται η εικόνα της NASA. Πώς λειτουργεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος σε σχέση με την NASA ή αν θέλετε και άλλους οργανισμούς Λοιπόν η NASA λειτουργεί με διαφορετικό επίπεδο και συντονισμό θα έλεγα Είναι μια Αμερικανική αρχή όπως όλοι γνωρίζουμε Η ESA είναι ένας Ευρωπαϊκός διακυβερνητικός οργανισμός που έχει πολιτική αρχή είναι πάντοτε οι αποφάσεις παίρνοντας από τα κράτη-μέλη και ο συντονισμός υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του γραφείου της ΕΟΥΣΠΑ.

08:45 Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος όπως λέμε, είναι η απάντηση της Ευρώπης στις διαστημικές αποστολές που κάθε νομονωμένη χώρα της Ευρώπης δεν θα μπορούσε να κάνει μόνη της. συγκεντρώνει γνώση, τεχνογνωσία, μηχανικούς, βιομηχανία από όλα τα κράτη μας και δημιουργεί αποστολές που μπορεί να είναι στην εργασία με την NASA ή άλλες υπηρεσίες διαστήματος αλλά μπορεί και όχι.

09:08 Ο σκοπός είναι νομίζω ξεκάθαρος, είτε είναι πλοήγηση, είτε είναι ασφαλής τηλεπικοινωνία είτε είναι παρατήρηση της γης, είτε όμως science and exploration δηλαδή διαπλανητική έρευνα, εξερεύνηση είναι, θα έλεγα, από τις βασικές αρχές του οργανισμού, να προσπαθεί να πάει μπροστά την κοινωνία και τον πολίτη, να υπάρχει αυτό που λέμε το return στον πολίτη, να υπάρχει το αποτύπωμα στον πολίτη.

09:39 Ένας σημαντικός αριθμός Ελλήνων επιστημόνων εργάζεται σε οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος, η NASA ή μεγάλα ερευνητικά κέντρα. Ποια είναι η πραγματική εικόνα αυτής της διαδρομής? Είναι αλήθεια ότι η ελληνική κοινότητα σε οργανισμούς όπως η Ίσα, η Διομηχανία, έργομοι δικαίου, τα πανεπιστήμια είναι μεγάλους.

10:02 Το έχω δει από την πορεία μου στα 15 χρόνια και σε τρεις χώρες που έχω ζήσει. Ο ελληνισμός ήταν πάντα έντονος. Η επιστημονική κοινότητα ειδική μας είναι μεγάλη. Αλλά δεν είναι τόσο ρομαντικό θα έλεγα. Χρειάζεται πολύ έντονη τεχνική κατάρτιση. χρειάζεται γερό στο μάχη που λέμε, πολλά χρόνια στο εξωτερικό και συμβατότητα.

10:25 Δηλαδή θα πρέπει να εργαστείς αναγκαστικά με πολλούς διαφορετικούς οργανισμούς, πολλά διαφορετικά άτομα που έχουν διαφορετική νοοτροπία από εμάς, με σαφείς κανόνες και οδηγίες. Να μιλήσω από προσωπικής άποψης ότι η δυσκολίες είναι το εκτός το ότι θα πρέπει να ανταγωνιστείς ή να δουλέψεις μαζί με τεράστια μυαλά. και εκεί υπάρχει και ο προσωπικός ο εγωσμός του καθενός.

10:51 Μπορούμε να πούμε επίσης η μοναξιά, γιατί δεν είναι τόσο εύκολο να είσαι μακριά από το σπίτι σου, αλλά και το έντονο συνέστημα το ότι θα πρέπει να συνεχώς να αποδείξεις ότι είσαι εκεί για κάποιο λόγο. Γι' αυτό και είπα ότι το γερό στομάχι και η υπομονή, αλλά και η βαθιά τεχνική γνώση δεν μπορεί να γίνει χωρίς αυτό. Μάλιστα. Αν ένας νέος Έλληνας μηχανικός σας έλεγε σήμερα ότι θέλει να δουλέψει στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος, στο εξωτερικό, ποια θα ήταν η πρώτη συμβουλή που θα του δίνατε.

11:23 Εγώ θα έλεγα σίγουρα ναι, αλλά με σοβαρότητα. Και τι σημαίνει αυτό, εκτός από την πραγματικά εις βάθος τεχνική κατάρρευση που θα πρέπει να έχει, δηλαδή πάντοτε η προσοχή στη λεπτομέρεια, νομίζω ότι δεν αρκεί ένα πτυχίο και ένα μεταπτυχιακό, αλλά θα πρέπει να ξέρεις ακριβώς ότι θέλεις να το κάνεις, που σημαίνει ότι θα πρέπει να εμβαθύνεις.

11:51 Επίσης θα έλεγα ότι είναι πολύ σημαντικό οι νέοι μηχανικοί να μάθουν να γράφουν και να σκέφτονται Και τι σημαίνει αυτό όταν είσαι σε ένα τέτοιο πρόγραμμα Ας μιλήσουμε για τον Καλλιλέο ξανά Είναι πολύ σημαντικό να ξέρεις να υποστηρίξεις τη γνώμη σου Να μιλήσεις μπροστά σε ανθρώπους που ίσως να μην είναι μηχανικοί Να κάνεις ανάλυση των trade-offs που λέμε Να ξέρεις να γράφεις requirements, δηλαδή απαιτήσεις και στο τέλος να υποστηρίξει τη γνώμη σου.

12:24 Οπότε θα έλεγα είναι μια ισορροπία γνώσης αλλά και τρόπος σκέψης. Επίσης θα έλεγα ότι είναι πλέον και πολύ πιο εύκολο από τα δικά μου χρόνια να κυνηγήσεις προγράμματα όπως το Young Graduate Training, όπως ήταν η πρώτη μου εμπειρία το 2015 στην Οξφόρδη. ή άλλες υποτροφίες, διαστημικές ομάδες που πλέον είναι αρκετές και στην Ελλάδα μέσω των πανεπιστημίων, έτσι ώστε να ανοίξει κάποια πόρτα.

12:59 Και θα έλεγα ότι η Ίζα δεν θα έπρεπε να τη δει κάποιος μηχανικός του διαστήματος, αν μπορούμε να το πούμε, σαν τελικό προορισμό, αλλά σαν σχολείο. όλοι γνωρίζουμε την δυσκολία που έχει ένας Έλληνας να υπαχθεί στην ESA είναι το λεγόμενο GEO return αλλά αυτό είναι πολιτικής φύσεως αλλά μπορείς να μάθεις πολλά εκεί και είναι πολύ σημαντικό γιατί γνωρίζεις άμεσα τη βιομηχανία της Ευρώπης και όχι μόνο Κύριε Βελιγιάννη, σας ευχαριστώ πολύ Το Γκαλιλαίο είναι ένα από τα πιο σύνθετα και κρίσιμα τεχνολογικά έργα της Ευρώπης που λειτουργεί αθόρυβα αλλά επηρεάζει καθημερινά τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.

13:42 Πίσω όμως από τα συστήματα, τους δορυφόρους και τις υποδομές βρίσκονται άνθρωποι, επιστήμονες και μηχανικοί που εργάζονται σε διεθνές περιβάλλον, σε προγράμματα που ξεπερνούν τα σύνορα των χωρών τους. Η ιστορία του Γκαλιλαίου δεν είναι μόνο μια ιστορία τεχνολογίας, είναι και μια ιστορία γνώσης, συνεργασίας και επιστημονικών διαδρομών που ξεκινούν από πολλές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

14:05 Αυτό ήταν το Science Next, το podcast του CNN Greece για τις επιστήμες και τις ιδέες που διαμορφώνουν το αύριο. Είμαι ο Ρέστης Παντελόγλου, σας ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας και ανανεώνουμε το ραντεβού μας στο επόμενο επεισόδιο. Ανακαλύψτε περισσότερα podcast