Η Μαρία Φαραντούρη και τα στερεότυπα της ζωής της

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 κυρία Φαραντούρη για τη συναυλία με αφορμή τη συναυλία με τη Λένα Πλάτωνος στις 19 Ιουνίου στο Ιρώδιο σε συναυλία που διετυλοφορείται Μύδες. Με ένα live το οποίο έρχεται 26 χρόνια, αν δεν κάνω λάθος μετά τη συνεργασία που είχατε με την Λένα Πλάτωνος για την τρίτη πόρτα. Ξεκινώντας, θα θέλετε να μας πείτε πώς προέκυψε η ιδέα για την επερχόμενη συναυλία.

00:55 Ναι, ξεκίνησε από τον Θάνοτο Τσακνάκη, τον ποιητή και φιλόλογο, που τον καιρό του COVID, μόλις άρχισε το COVID, με πήρε τηλέφωνο, τον γνώριζα και μου είπε Μαρία, ήμουνα στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης και ανακάλυψα ποιήματα που διασώθηκαν από αρχαίες ποιητρίες. και θέλω να στις φέρω να συζητήσουμε γιατί είναι πραγματικά σαν να ξεθάβουμε από κάτω ένα μνημείο.

01:33 Είναι γυναίκες ποιήτρες από τον 6ο αιώνα και αργότερα φτάνουμε μέχρι τον 1ο αιώνα. Τα ονόματα τους είναι 60, τα διασώθηκαν γύρω στα 15. Σπαράγματα, σιωπηλών σπαράγματα έτσι τα αποκαλέσαμε. εγώ βρέθηκα, ήταν μια αποκάλυψη, μια συγκίνηση απίστευτη λέω δεν είναι δυνατόν αυτό, πρέπει να σκεφτούμε πώς θα το παρουσιάσουμε και μόνο γυναίκα μπορεί να το κάνει αυτό οπότε προτείναμε και οι δύο την Λένα το πήγαμε στη Λένα, τον καιρό το δύσκολο που είμαστε όλοι κλεισμένοι στα σπίτια μας και εκεί η Λένα με προσοχή και εγώ πηγαίναμε με μάσκες και αυτά και άρχισε να οργανώνεται και να σκέφτεται πώς θα κάνει αυτό.

02:22 Είναι σαν μία σουίτα με αφήγηση, μουσική μέσα, μουσικά θέματα και τραγούδια. Τραγούδια που δεν έχουν την μορφή των γνωστών τραγουδιών, δηλαδή couplet-refrain, είναι ελεύθερα τραγούδια. θα λέγαμε ότι αγγίζουν την... η Λένα ως συνθέτρια όλη την ξέρουμε ξέρει καλά την παράδοση, έχει πολύ πλούσια μουσική παιδεία και πνευματικότητα αυτά τα ξέρουμε τα στοιχεία και μια υπερβατικότητα και υπέρβαση όλα αυτά μαζί με τη γνώση της, την πολύ πλούσια γνώση στη μουσική συνέδεσε στοιχεία της κλασικής της τζαζ, από χρώσεις από τζαζ, από δημοτικό, από βυζαντινό και κυρίως τα τραγούδια Ανατολής.

03:24 Από την Ανατολή πήρε διάφορα πράγματα, επιρροές δηλαδή και έφτιαξε αυτά τα μουσικά θέματα που τραγούδισα. δηλαδή κάθε ποιήτρια έχει το δικό της θέμα μουσικό, υπάρχει αφήγηση για την ίδια την ποιήτρια, λέει ένα μικρό ιστορικό, ξεκινάει λέει η Ήρινα που μιλάει για τα παιδικά παιχνίδια, η Νοσής που μιλάει για τον έρωτα, η Τελέσσιλα που μιλάει για την ισότητα και ήταν και γυναίκα που προσπαθούσε να διώξει τους έμπαιναν δηλαδή οι Σπαρτιάτες προσπαθούσαν να μπουν στο Άργος, στην πύλη του Άργους και έβαζε μπροστά τα γυναικόπαιδα από ότε φεύγανε. Ο Κλωμένης ο στρατηγός φεύγανε. Υπάρχει ιστορία δηλαδή γύρω από αυτό.

04:19 Αυτή λοιπόν η φοβερή Τελέσιλα έγραψε το τραγούδι για την ισότητα που τα έβαλε με το γιο της, ο γιος της Θανωδίας, δηλαδή το ποίημα λέει για τη Ρέα, τη μητέρα του Δία. Γράφει λοιπόν για τη Ρέα, η οποία το σκάσε από τον Όλυμπο, γιατί ήταν όλοι οι θεοί και την καταπιέζανε και το σκάσε και λέει ο Δίας μάνα που πας θα σε φάνε τα άγρια φυρία, γύρνα πίσω εδώ στον Όλυμπο.

04:44 Λέει όχι, δεν γυρίζω αν δεν μου δώσεις το μισό της γης, το μισό του ουρανού και τα θαλάσσια πλάτη. Πέμπτος αιώνας π.Χ. Καταλούνες. ίδιοι πόθοι, ίδιοι αγωνίες. Βλέπουμε και την εποχή εκείνη. Βεβαίως σε άλλες συνθήκες κοινωνικές γιατί ήταν ανδροκρατούμενη κοινωνία, γιατί τις θεωρούσαν εταίρες, κάποιες δοξάστηκαν, κάποιες όχι.

05:13 Καταπιέστηκαν από το ίδιο το περιβάλλον τους, από το ίδιο. Λέει να γυρίσεις στον Αργαλιό, λέει τι γράφεις, λέει ποιήματα, λέγανε στην Ήρινα, θα πας στο χωριό, στο Ναργαλιό, άλλοι θα τις παντρεύανε νωρίς. Δηλαδή ήταν και τα περιγράφουν αυτά, το ιστορικό της κάθε ποιήτριας. Από τότε μπήκαμε σε έναν κόσμο που συγκρίνοντας με το δικό μας βλέπεις πολλά πράγματα να μοιάζουν.

05:44 έτσι εύευε άλλες συνθήκες εντάξει η γυναίκα καλλιτέχνης έχει κατακτήσει πια πολλά αλλά η γυναίκα είναι πολύ πίσω ακόμα και βλέπουμε τι συμβαίνει τώρα γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι συνδέονται και με τις κοινωνικές συνθήκες και τις οικονομικές και αισθάνεται ο άντρας ότι χάνει μέρος της δύναμής του και γι' αυτό το βγάζει σε βία και εκδικείται την ίδια τη γυναίκα η οποία έχει και αυτή τη δουλειά τις προσπάθειες, τα ξέρουμε όλα αυτά και καταδίσαμε να βλέπουμε κάθε μέρα από γυναικοκτονίες τέλος πάντων είναι ένα έργο που έχει και πλούσιους ήχους σας είπα όλες αυτές τις καταγωγές τις μουσικές αλλά με ηλεκτρονικούς ήχους τα έχει με ηλεκτρονικούς ήχους δηλαδή κυριαρχεί ο ηλεκτρονικός ήχος και το δεύτερο έργο μετά θα παίξουν στο δεύτερο μέρος Σαμποτάζ, θα το παίξω τραγούδια από τον Σαμποτάζ, μαζί με τον σπουδαίο Καραπάνο, τον Στάθη Καραπάνο, πάρα πολύ σημαντικός αυτός ο καλλιτέχνης, τον οποίο είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ και εγώ μαζί του στη Βιέννη και στο εξωτερικό, καταπληκτική περίπτωση,

07:00 και για τον οποίο έγραψε το δεύτερο έργο της Μύρες, για να πρωταγωνιστήσει αυτός, είμαι και εγώ λίγο, η αφήγηση της Λένας, και έχει βάλει εκεί τέκνο μουσική, ραπ, τι να σας πω στο δεύτερο μέρος. Όπου μιλάει, δηλαδή εδώ είναι η ιδέα του θάνου Τσακνάκη, εμπνευσμένος από την πολιτεία του Πλάτωνα που μιλάει για την αθανασία της ψυχής, που έχει τις τρεις μοίρες, κυρίως τη λάχεση, τη μοίρα, την κλωθό και την άτροπο, η καλή μοίρα, η κακή και η άλλη που κόβει το νήμα της ζωής που έχει να κάνει με την ενάρετη ζωή.

07:46 Δηλαδή αν είσαι ενάρετος λέει ο Πλάτωνας τότε θα πας στην αθανασία. Με αυτή την έννοια λέει την αθανασία της ψυχής. Και αυτό λοιπόν το έχει κάνει τρία τέσσερα ποίηματα ο Θάνος ο Τσακνάκης. Οπότε τα μελοποιήσε και υπάρχει και έναν ανούρισμα που λέω εγώ και λίγο ραπάρω κάποια στιγμή. Πολύ ωραίο. Έχει ένα πολύ ωραίο νανούρισμα και αμέσως γίνεται η ραπ αλλά κυρίως εδώ είναι για το φλάουτο κάνει μαζί με τους ρυθμούς.

08:25 Κάνει πολύ ωραία πράγματα. Ναι, είναι... Πάντα λέει να πειραματίζεται, κάνει, προχωράει αλλά έχει μια πνευματικότητα σε σχέση με άλλους μουσικούς που κάνουν ηλεκτρονικά βλέπεις τη διαφορά τεράστια κατάλληλα σου λέει εδώ αρχίζουμε από τις αρχαίες ποιητήρες και στο τέλος καταλήγουμε με ένα τραγούδι καινούργιοι άνθρωποι που το λέω με την Αθηνά Ρούτσι μια νέα φωνή η οποία έχει ξανατραγουδήσει Πλάτωνο σε παλιότερη συναυλία της στο Ηρώδιο πολύ καλή τώρα την άκουσα στις πρόβες και μου άρεσε πολύ και λέμε το καινούργιοι άνθρωποι του Νίκου Μωραήτη που λέει για τον καινούριο άνθρωπο, δηλαδή πάντα λέει να μην φοβάσαι το καινούριο, να ρίξει τη γροθιά ο καινούριος άνθρωπος και να υλοποιήσει αυτά που ονειρεύεται, να βάλει το πείσμα να το παλέψει ας πούμε, κατάλληλος μην αφαιθείς το.

09:20 Είναι πολύ όμορφο, δηλαδή ξεκινάμε από τις αρχές που είχαν όλα αυτά τα προβλήματα, που μιλάνε για την ειρήνη που σας είπα, για την παιδική φιλία, για τη φύση, φυσιολατρική σχέση δεν μπορείτε να φανταστείτε με τα ζώα γράφανε ας πούμε για το Τζιτζίκι και για το ολόκληρο πείμα για το αυτό αυτό διασώθηκε διασώθηκε ένα άλλο που τις κλέψανε μπήκανε κλέψεις και τις σκοτώσανε τον Πετινό που ήταν ο Πετινός η παρέα της δηλαδή περιγράφει άλλοι Είναι πολλά θέματα. Τι να σας πρωτοπώ.

10:02 Οι σιωπηλές, οι σιωπηλώνες παράγματα έτσι είπαμε. Και μετά έκανε και το τέλος κλίνη με ένα τραγούδι που λέγεται οι σιωπηλές. Δηλαδή αυτές που χάθηκαν γιατί πολλοί δεν άντεξαν τα ύψη τους και κυρίως η των ανδρών η καταφρόνια που τους χαντάκωσε. Κατάλαβες τις χαντάκωσε. Το λένε αυτές. Είναι καταπληκτικό. λες αυτό πρέπει να πάρει έτσι είναι ο κόσμος και οι νέοι άνθρωποι πρέπει να σκύψουν σε αυτά τα θέματα γιατί είναι η κληρονομιά μας, είναι η ιστορία μας έχουν μια οικουμενικότητα δέχομαι ότι ζούμε σε άλλη εποχή τώρα η τεχνολογία μας έχει οδηγήσει σε άλλα αυτά κάνουν τώρα τη ραπ, την τραπ και δίνουν ας πούμε περισσότεροι σε ένα επαναλαμβανόμενο ρυθμό βάζουν ας πούμε λέξεις έτσι μπορεί και κάποιες να είναι και καταγγελτικές και να έχουν μια αξία αλλά εδώ μιλάμε για σύνθεση κατάλαβες η Λένα και τα συνδυάζει όλα και έχει και χορό και dance και όλα νομίζω ότι θα πρέπει οι νέοι να το δουν αυτό όσοι έχουν την ανάγκη για κάτι ποιοτικό και διαφορετικό.

11:25 Αναφερθήκατε πολύ στην ισότητα των γυναικών σε αυτό για το οποίο παλεύουμε και σήμερα. Μιλάμε για γενικοκτονίες, μιλάμε για όλη αυτή τη βία που συνεχίζει και υπάρχει. Ξεκίνησατε την πορεία σας σε μια πολύ ταραγμένη περίοδο, κοινωνικά και πολιτικά. Για μια γυναίκα τότε πόσο δύσκολο ήταν να διατηρήσει την ταυτότητά της σε εκείνη την τόσο ταραγμένη εποχή.

11:49 Ναι. Θα σας πω επειδή μεγάλωσα σε ένα πλαίσιο τέτοιο που ήταν ο μήκης, που ήταν οι αγώνες Υπήρχε μια δημιουργικότητα να αλλάξουμε τον κόσμο και μια αγωνιστική κατάσταση Αυτά δεν τα δίναμε σημασία Εγώ υπήρξα πολύ τυχερή, δεν υπήρχε καθόλου ανταγωνισμός αλλά βέβαια ήταν μια δύσκολη εποχή. Ωστόσο οι νέοι άνθρωποι όλοι και δημιουργοί βρεθήκαμε στο Σύλλογο Φιλονικής Μουσικής μετά πηγαίναμε στις συγκεντρώσεις υπήρχε ένα ξέσπασμα ενθουσιασμού ότι θα αλλάξουμε τον κόσμο, ότι υπάρχει ένα όραμα, ιδεολογία και όλο αυτό θα μας ανοίξει τα μάτια για να γράψουμε ωραία τραγούδια ο άλλος να γράψει το πείμα του.

12:46 Υπήρχε όλο αυτό το πράγμα. Πιστεύαμε σε καλύτερες μέρες, αυτό ήταν σαφέστατο. Δεν ξέρω πώς τι. Κυρίως θέλαμε να ξεκόψουμε με τις γενιές τις παλαιότερες και να μην κουβαλάμε όλες τις δυσκολίες, τις παρενέργειες των πολέμων, των εμφυλίων, πολέμων κτλ. Δηλαδή η γενιά του 60, εκεί που βρεθήκαμε όλοι μαζί, είπαμε από εδώ και πέρα να αλλάξουμε τον κόσμο.

13:11 Κατάλαβες, ναι. στις αρχές του 60. Οπότε δεν μπορώ να το συγκρίνω τώρα. Είναι μια άλλη εντελώς διαφορετική εποχή. Τώρα αυτό που βλέπουμε ως ανθρωπότητα είναι ένα πισωγύρισμα. Ενώ λέγαμε ότι ανοίξανε οι δρόμοι στη δημιουργία, στην κοινωνία με χιλιάδες προβλήματα. Βέβαια έτσι ζήσαμε χούντες, ζήσαμε αυτά όλα. Και τώρα βλέπουμε ένα πισωγύρισμα απίστευτο που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.

13:47 Οι πόλεμοι, οι κοινωνικές ανισότητες, δεν ξέρω τι, η Ευρώπη ας πούμε, που μόνο κοιτάει τη διαχείριση μιας καθημερινότητας και πότε είναι καλή, πότε λιγότερο καλή, λίγο περισσότερο, όλη η Ευρώπη ας πούμε, με τρομερά προβλήματα και τώρα με τους πολέμους αυτά λυζόμαστε. Εδώ θέλω να σας πω κάτι που η ποιήση τι ρόλο έπαιξε τότε, αλλά τότε τα διαβάζαμε ας πούμε στο άξιο νηστί.

14:18 Λέει ο Ελίτης, πόσο σοφό ήταν αυτό που είπε, ρωτάει και λέει εξόριστε ποιητή, τι βλέπεις στον αιώνα σου. Και λέει βλέπω τους εμπόρους να εισπράττουν σκύβοντας τα κέρδη των δικών τους πτωμάτων. Υπάρχει καλύτερο εικόνα από αυτό το πλάμα Αυτό δεν βιώνουμε τώρα Ακριβώς αυτό Συνταρακτικό Ναι, ναι, συνταρακτικό Πόσα πράγματα, λέει ο Γκάτσος που έχει πει Βέβαια αυτό είναι λίγο ας πούμε Παρότι εγώ είμαι λίγο αισιόδοξη Ότι πρέπει να έχουμε μια αισιοδοξία Μέσα στις δυσκολίες για να πιστεύουμε ότι θα αλλάξει Τα πάντα ρίχνουν, δεν μπορεί όλα να είναι ίδια Όμως υπάρχει και η κοινική άποψη ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, λέει, νικημένο μου ξεφτέρι, δεν αλλάζουν οι καιροί, λέει ο Γκάτσος στον Κεμάν, με φωτιά και με μαχαίρι ο πάντος ο κόσμος προχωρεί.

15:16 Δηλαδή πώς οι ποιητές μας έχουν με τη σοφία τους, με την έμπνευσή τους, δώσανε πράγματα σαν τους αρχαίους Έλληνες, πώς μας αφήσανε στη γραμματεία τους όλα αυτά τα υπέροχα, έτσι και οι μεγάλοι μας ποιητές. Αυτή την περίοδο, λοιπόν ήμουν πολύ τυχερή εγώ αν με ρωτάτε, παίζεις αυτή την περίοδο και θα ευχόμουν και οι νέες γενιές να βρούνε τους αντίστοιχους καλλιτέχνες, να εμπνευστούν, να αλληλοεμπνευστούν και να έχουν την ίδια πίστη που είχαμε και εμείς ότι θα αλλάξουμε τον κόσμο.

15:51 γιατί μόνο έτσι μπορεί και η τέχνη να πάει μπροστά. Είδατε τώρα τι βλέπουμε. Βλέπουμε μόνο την εικόνα, το θέαμα, το λαμπερό, το αυτό και ας πούμε πώς να το χαρακτηρίσεις αλλά δεν είναι κάτι, είναι πολύ εφήμερα αυτά που γίνουν ακόμα και κάποια καλά μπορεί να είναι αλλά δεν υπάρχει αυτό που πρέπει η κοινωνία να το δείξει αυτό με τους αγώνες, με την προσπάθεια οι νέοι άνθρωποι και αυτό θα τους φέρει και την έμπνευση για κάτι καινούριο.

16:22 Θέλω να σας πω ότι μέσα στα αυτά που κατακτήσαμε τότε και η γενιά μας με όλους και οι συνθέτες και οι ποιητές, ζωγράφοι βλέπω τώρα μια προσπάθεια από νέα παιδιά. Είχα την τύχη να ταργουδήσω πριν 10 χρόνια οι αδελφοί Καλογεράκη μου είχαν δώσει τα πατώματα που είναι του Μπρέχτ, του Μπέρτολ Μπρέχτ και αμέσως το ξεχώρισα και λέω κάτι λέει ότι και κάτω από εμάς υπάρχουν άλλα πατώματα χειρότερα και αυτοί μας θεωρούν ότι είμαστε πολύ καλύτερα από αυτούς.

16:56 Ξέρεις αυτό του Μπέρτοντ Βρέχτη, πάρα πολύ όμορφο τραγούδι και το κάνανε τα παιδιά αυτά και το θυμάμαι και τώρα μου έδωσε την ευκαιρία, γιατί έρχονται πάρα πολλοί νέοι και μου δίνουν τα τραγούδια τους, ο Θανάσης Βούτσας ο οποίος έγραψε τη ΣΥΓΙΗ και θεώρησε ότι είναι ένα σπουδαίο μήνυμα αυτό και για το ρατσισμό, το φιλετικό και για την εμφυλή βίβια γι' αυτό βάζει και τα δύο ονόματα και του Τζόρτς Φλόιτ και του Ζακ Κοστόπου και λες κοίταξε τώρα αυτά τα παιδιά από τα βιώματα τις ανάγκες της κοινωνίας τους κτλ πήρε το ερέθισμα ο Θανάσης μαζί με άλλα τραγουδία, τα άλλα του είναι υπαρξιακά, ερωτικά και αυτό είναι το πολιτικό του έτσι θα λέγαμε.

17:45 Και την έμπνευσα να μου το φέρει και χάρηκα πάρα πολύ, το κάναμε μήνες το έχω ηχογραφήσει και είχε πάρα πολύ καλή αυτή στο YouTube, πάρα πολλά χτυπήματα είδα και στο Spotify. μακάρι δηλαδή νέα παιδιά έρχονται, επίσης φωνές καταπληκτικές υπάρχουν και δεν μπορούν να βρούν μέρος να διοχετεύσουν, δηλαδή πού να τραγουδήσουν αυτά τα τραγούδια, δεν έχουν χώρο ποιήσει και όλα αυτά γιατί μοιραία μπαίνουν στο σύστημα και σου λέει έλα στο The Voice να σε ακούσω έλα στο αυτό, ή στο κέντρο τάδε για να τραγουδήσεις και αν θέλεις να κάνεις καρία πρέπει να χορέψεις, πρέπει να ντυφείς ανάλογα όλα αυτά. Την εικόνα δηλαδή.

18:31 Δίνει προτεραιότητα στην εικόνα και όχι σε αυτό που βγάζει ο καλλιτέχνης που δηλαδή. Είναι λίγο περίεργη εποχή αλλά νομίζω ότι αλλάζουν τα πράγματα και κάποια στιγμή θα δημιουργηθεί ένα κίνημα και σε παγκόσμια κλίμακα όχι μόνο εδώ. Πάντως νομίζω περιγράψατε δύο πράγματα για τη γενιά σας. Το ένα που είπατε είναι ότι όλο αυτό βγήκε μέσα από μια μεγάλη παρέα που είχε τα δικά της ιδανικά, τη δικά της πρόθεση να αλλάξει τα πράγματα και το άλλο από ανθρώπους που αγκάλιασαν την ελληνικότητα θα πω.

19:08 Όχι το ελληνικό, δηλαδή την παράδοση, την ελληνική γλώσσα και δούλεψαν πάνω σε αυτό. Μιλάμε φυσικά για δύο ανθρώπους που εμείς μας εκπομπεί που προσπαθούν να αποδομήσει τα στερεότυπα αλλά δεν είναι καθόλου στερεοτυπικό να πω ότι ο Μίξοδοράκης και ο Μάνος Χατζηδάκης είναι η δική μας μύθη. Αλλά και η μεταγενέστευση. Φυσικά.

19:31 Ο καθένας έβαλε το λιφράκι. Αλλά νομίζω ήταν και σε μια εποχή που εδραίωσε πολλά πράγματα και άλλαξε πολλά πράγματα. Συνεργασέκατε και με τους δύο. Πώς διαμόρφωσαν την προσωπικότητά σας, τη μουσική σας πορεία, ο καθένας από τη δικιά του πλευρά. Ναι κοίταξε ήταν οι πατρικές φιγούρες και οι δύο άνθρωποι που είχαν ήδη ξεκινήσει τη δημιουργία από πολύ νωρίτερα ο Μίκης με την κλασική μουσική ήδη από το τέλος μετά τον εμφύλιο και κατά τη διάρκεια του και πριν από τον εμφύλιο ο Μίκης δημιουργούσε από νέο παιδί εγγραφεί συμφωνίες Ο Μάνος ήδη από το 1946-1947 άρχισε να κάνει τους κύκλους στο Λόρκα, τον Μπρέχτ, είχε κάνει και αυτό στο Μπρέχτ και άλλα θεατρικά έργα και σιγά σιγά το 1950 ήταν πολύ δεμένοι μεταξύ τους, πάρα πολύ ανταλλάσσαν ιδέες μουσικές, βλεπόντουσαν σχεδόν κάθε μέρα κάποια από τα έργα τους στα κλασικά παιχτήκαν και στη Ρώμη και υπάρχουν και φωτογραφίες από αυτό και ο ένας εμπιστευόταν τον άλλον ότι έγραφε φωνάζει το Μίκη για να τα ακούσει ο Μίκης έτσι έγραψε και τον επιτάφιο το 59 που του στείλε ο Ρίτσος

20:48 και το έστειλε στον Μάνο τα έγραψε τα τραγούδια και τα στέλνει στον Μάνο ο Μάνος του είπε μην αφήσεις τη συμφωνική είσαι σπουδαίο συμφωνιστής εσύ αλλά αφού σου αρέσουν θα τα κάνω εγώ με την Άννα Μούσχουρη και τα έκανε τότε με την Άννα Μούσχουρη και λίγο αργότερα που ήρθε το 1963 πια ο Μίκης, το 1962 πήγε με τον Λαμπρόπουλο στην Ιεμάη και εκεί του σύστησε τον Γρηγόρη Μπιθικότσης, τον οποίο θυμόταν από το... από τη Μακρόνησο ήταν στη Μακρόνησο. Λοιπόν και λέει, α, ξέρω αυτή τη φωνή, οπότε τον πήρε και έδωσε, έκανε τα πρώτα τραγούδια των επιτάφιων σε λαϊκότερη μορφή που έγιναν και πολύ γνωστά.

21:28 Και μετά άρχισε να γράφει συνέχεια τραγούδια γνωστά, τη Μερτιά, τον Καϊμό, μεγάλοι ταγουδιστές ο Κασαντζήτης τραγουδούσανε και άλλοι εδώ, η Ιωβάνα θυμάμαι τότε τις ακούγαμε και 1963 λοιπόν φυσικό ήμουν νέο παιδί εγώ, από το σχολείο θυμάμαι και πήγαινα στη ΣΦΕΜ και κάναμε πρόβες. Διαμορφώθηκα. Το περιβάλλον καταλαβαίνετε ποιο ήταν.

21:57 Η αναζήτηση. Δεν ήταν το να κάνεις καριέρα καθόλου. Αυτό δεν υπήρχε όσο. Θυμάμαι όταν με κάλεσε να ακούσω τις μικρές κυκλάδες στη λυρική σκηνή που διεύθυνε τότε ο Μήνος Βολανάκης, ήταν διευθυντής λυρικής Και είχε ο Μίκης με την Τώρα, η Γιάννα Κοπούλου θυμάμαι και με μια μπάντα μουσικής και μου λέει έλα να ακούσεις αυτά τα ρόλια και πήγα και συγκλονίστηκα ακούγοντας τη Μαρίνα, ο Κύπρος Εβενιστάν και λέω ότι εκεί κατάλαβα ότι αυτό το πράγμα με αφορά πάρα πολύ.

22:32 Πριν όμως αυτό είχα ακούσει την Άννα Μούσκελτερ, είμαι 12 χρονών, από το ραδιόφωνο που έλεγε το κάπου υπάρχει αγάπη μου. Ήταν την πρώτη φορά που συγκλονίστηκα και είπα θα ακολουθήσω αυτό το δρόμο. Γιατί πριν ακούγαμε από το ραδιόφωνο πολλά αγκά, ακούγαμε Αμερικάνικη μουσική, Ιταλική μουσική. Ξέρεις τα Ιταλικά σου ξέρχοντουσαν.

22:53 Πολλές φορές τα μεταφράζανε κιόλας και κάνανε τα ελληνικά τραγούδια. οι πολύ γνωστοί συνθέτες του λεαφρού τραγουδίου λέγανε τότε. Λοιπόν, και εγώ άκουγα αυτά και έτσι μπήκα σιγά σιγά στο πνεύμα αυτό του Μίκη, του Μάνου, ταυτόχρονα θυμάμαι μια σκηνή στο στούντιο που με κάλεσε να πω το όνειρο καπνός, είναι δύο τραγούδια από το θεατρικό έργο Εκρεμές και αυτό Της Νύχτας στον Μπαλκόν, πάρα πολύ όμορφη τραγούδι του Γκάτσου, δύο τραγούδια και την ίδια μέρα, να δεις πόσο δεμένη ήταν με τον Μάνο, ήρθε και ο Μάνος στο στούντιο και εκεί μου λέει Μαρία μου, αφού τελείωσα αυτά, θέλω να μου γράψεις ένα τραγούδι από τον Καπετάν Μιχάλη που δεν αξιοποιήσα σε τραγούδι και το άφησα μόνο μουσική στο δίσκο με τον Ρωμανό, είχε κάνει τον Καπετάν Μιχάλη και έχουμε βρει ένα στίχο του Γεράσιμου Στάβολου και θέλω να το πεις εσύ. Και κάθομαι εκεί μια ώρα, το μαθαίνω, θυμάμαι και την ίδια μέρα ηχογραφώ, αν μπείτε μέσα να τα ακούσετε, και ήρθες εσύ από το Νοτιά.

24:02 Ένα πάρα πολύ ωραίο, ένα μουσικό θέμα, το οποίο θα έπαιρνε ο Μάνος Κατράκης να το παίξει θεατρική παράσταση, όλο τον Καπετάν Μιχάλη του Μάνου. Και έκανα αυτό το υπέροχο τα αργουδία, το ξεχάσω και οι δύο μαζί και πάντα και ο ένας και ο άλλος, δηλαδή είχα την τιμή να μου δώσει, καλά ο Μίκης ήταν πρώτος, τα μεγάλα έργα γύρισε όλο τον κόσμο αυτό ήταν μια σύνδεση μοναδική ας πούμε και αλλά και ο Μάνος μου δώσε έργα την εποχή της Μελισσάνθης που μιλάει για την κατοχή που καταστρέφεται η Ελλάδα η μάνα, η ιερωμένη η γυναίκα, αυτή είναι η Μελισσάνθη δίνει ένα τέτοιο αλληγορικό αυτό.

24:45 Λοιπόν, στα ερήπη ας πούμε που γκρεμίζεται η πόλη που μετά μου δούσε τα παράλογα μαζί με όλους το Σαββόπουλο, τη Μελίνα και το Μίκη που τα ουδάμε στα παράλογα μου δούσε τη σκοτεινή μητέρα και ήθελε στο τέλος και δεν προλάβανε να το τελειώσει και το τελείωσε ο Νίκος Κυπρουγός στην Αμοργό που έχουμε υπογραφεί στην Αμοργό το σημαντικό αυτό έργο, ποιητικός τόμος το μοναδικό ποίημα του Γκάτσου, όμοιο έχει ποίημα, ποιητικό τόμο, δηλαδή είναι μεγάλο έργο ποιητικό, γιατί ποίηματα είναι και τα τραγούδια που έχει κάνει, ποιητική στοιχουργία θα λέγαμε.

25:27 Τέλος πάντων, τι να πρωτοποιεί κανείς για αυτή την εποχή, τι να αντλήσει, τώρα ζούμε σε μία τελείως άλλη κατάσταση, Δηλαδή διαμόρφωσε έναν άλλο κόσμο η τεχνολογία με τα καλά της και τα κακά της. Δεν είναι γιατί εύκολα μπορεί κάποιος με ένα τραγούδι να φανεί αλλά όλα είναι εφήμερα. Γιατί το ένα να καλύψει σε λίγους μήνες ένα άλλο πράγμα.

25:51 Είναι μπαίνεις στον ωκεανό και το ρίχνεις στο δημιούργημά σου και δεν ξέρεις πώς, τι. Είναι όμως μια άλλη εποχή σίγουρα. Δεν μπορώ να την ερμηνεύσω εγώ. Απλώς ξέρω ότι αυτά τα πράγματα δεν επαναλαμβάνονται αυτά καθένα αυτά, αλλά θα βρεθούν άξιοι πάλι καλλιτέχνες, δημιουργοί που θα εκφράσουν την εποχή τους και τα δικά τους βιώματα, αισθητική που είναι τελείως διαφορετική από τη δική μας.

26:24 Η πίεση όμως παραμένει έτσι δεν είναι. Και σε αυτήν αναφέρονται πάντοτε. και κάποια τραγούδια θα μένουν κλασικά σίγουρα και θα τραγουδιούνται. Παραμένει και ένα καταφύγιο. Γυρνάμε σε αυτή. Είπατε πριν ότι αισιοδοξείτε. Ότι το είπατε και μόλις. Θέλω να αισιοδοξώ. Καμιά φορά σε πιάνει η απελπισία όλο αυτό το αβέβαιο κλίμα τα πολιτικά όμως πρέπει να Να γίνουν πολλά πράγματα, να αλλάξει και η κοινωνία και να μην μείνει όπως είπαμε σε αυτό στην απλή διαχείριση που είναι παγκόσμιο φαινόμενο, δεν είναι μόνο της Ελλάδας.

27:09 Αν το δείτε αυτό είναι. Είπατε ότι τότε εκείνες τις εποχές είχατε ένα όραμα και μια ελπίδα ότι ο κόσμος θα αλλάξει. Τώρα τι μας δυσκολεύει, τι μας κρατάει μάλλον το να έχουμε ένα αντίστοιχο όραμα. Δηλαδή γιατί τώρα τα πράγματα μοιάζουν, ενώ και τότε ήταν πάρα πολύ δύσκολα. Γιατί τώρα δυσκολεύομαστε να αισιοδοξήσουμε και να πιστέψουμε.

27:38 Θα έλεγα ότι αυτό που μας έχει τρομοκρατήσει δεν είναι μόνο τα κόμματα αυτά ακροδεξιά. μια ακροδεξιά νοοτροπία που υπάρχει ως αντίδραση σε όλα αυτά τα κακά που γίνονται οι πόλεμοι, οι εκμεταλλεύσεις το ότι ένα της εκατό ας πούμε τον πλούσιο αυτοί παίρνουν τον πλούτο τον παγκόσμιο πλούτο και οι κοινωνίες ας πούμε αλλάζουν αυτά τα οικονομικά προβλήματα με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις οι πόλεμοι, οι πόλεμοι αυτό που δεν σταματάνε οι πόλεμοι και μας κοροϊδεύουν κατάλαβες και όλοι αυτοί βγάζουν λεφτά στο όνομα της ειρήνης ακόμα για την ειρήνη και βγάζουν λεφτά αυτοί επαγγέλονται κάποιοι την ειρήνη και κερδοσκοπούν λοιπόν τι να πεις τι να κάνει ακόμα και μια κυβέρνηση που πιστεύεις γιατί πρέπει να πιστεύει κάποιος να έχει μια ιδεολογία ότι δεν υπάρχει πια ιδεολογία και όραμα εκεί νομίζω είναι όλη η ιστορία πως μπορεί να δημιουργηθεί κάποιος να το εμπνεύσει κάποια ας πούμε και δεν είναι μόνο το κόμμα, μια κοινωνία με τους αγώνες της, με τα αυτά, όλα μαζί αυτά γίνονται.

28:51 Δεν είναι ένας άντρας ας πούμε που μπορεί να δώσει, αυτός μπορεί να μεταφράσει, αν θέλετε να εκφράσει αυτό που η ίδια κοινωνία θέλει να παλέψει γι' αυτό, κατάλαβες. εδώ βλέπεις τώρα μια κοινωνία η οποία ακόμα και με τους πολέμους κάθεται άπραγε κάθεται άμβολη αυτό δεν σημαίνει ότι θέλει τον πόλεμο έτσι αλίμονο και υποφέρουν και άνθρωποι αλλά δεν ξέρω παλιά ίσως στην εποχή μας ας πούμε ήταν το Βιετνάμ που έπαιρνε άλλες διαστάσεις χωρίς να υπάρχει η εικόνα χωρίς να υπάρχει το social και μέσα μας ήταν ένα πράγμα πίστευτο.

29:39 Βελτιώδησαν οι καλοί τέχνες, γράφανε τραγούδια. Βλέπαμε μια φωτογραφία το γυμνό κοριτσάκι, το οποίο πρέπει να σας πω ότι είχα την τύχη να την δω μεγάλη γυναίκα στη Σεούλ το 19, σε ένα συνέδριο που ήρθε. Αυτό το κοριτσάκι, το περίφημα το γυμνό που τρέχει, σύμβολο τότε. Αυτή ήταν η φωτογραφία σύμβολο της εποχής. Φανταστείτε τώρα τι λέμε.

30:00 αλλά δημιουργούσε στον κόσμο μια συνείδηση για την ειρήνη να παλέψουμε όλοι τρέχαμε στις διαδηλώσεις τώρα με το ζόρι μόνο κομματικές συγκεντρώσεις και νεολαίες ακολουθούν αλλά αυθόρμητα δεν βλέπω στα τέμπη όσο είδαμε το μαζικό κίνημα που εξέπληξε τους πάντες αλλά μην μείνουμε εκεί. Υπάρχουν και βαθύτερα. Βεβαίως είναι ο φόβος πάνω από όλα που δημιουργεί αυτή την ανάγκη σου για το παιδί μου αλλά πρέπει και κάποια πράγματα να διεκδικήσουμε.

30:42 Δεν ξέρω. Και αυτό θα έρθει και στην τέχνη μαζί. Κατάζει αυτό το όραμα. Ποιος θα το καλλιεργήσει, ποιος δεν ξέρω τι θα σας πω. Πραγματικά όλοι προβληματιζόμαστε. Και λέμε τι μπορεί αυτή η εποχή η νέα. Η τεχνολογία, τα social media όλοι δημιουργούν μέσα από εκεί και λένε αυτό γυρίζω, διαμαρτύρομαι, βρίζω λίγο αυτό και αισθάνομαι ότι έκανα το χρέος μου.

31:06 Εξεφημένο. Ναι, εξεφημένο και σταματάνε εκεί. Ίσως αυτό να είναι μια αιτία. Αλλά από την άλλη μπορεί και να ανάψει φωτιά την ίδια στιγμή, έτσι δεν είναι. Μαγεζόμαστε. Μέσω τα social media Ας πούμε να Θα περιμένα Θα μπορούσα να Όλοι τα συζητάμε Μεταξύ μας και οι φίλοι μας Και αυτό Γιατί εμείς δεν είμαστε τώρα πια Κομματικά δεν έχουμε ούτε Δεν Πώς να σου το πω έχουμε φύγει Και προσπαθώ μέσα από τη δουλειά μου να εκφραστώ Μεγαλώσαμε πια Δεν αλλά νομίζω ότι παίζει μεγάλο ρόλο το πώς διαλέγεις να τραγουδήσεις, πώς διαλέγεις τους συναδέλφους σου, τα νέα παιδιά, να τους μιλήσεις, να τους καλλιεργήσεις ορισμένα πράγματα.

32:01 Αυτό είναι που θέλω να κάνω πια. Δηλαδή δεν μπορώ τίποτε άλλο. Είναι μια βαθύτερη πολιτική στάση. Και τότε που μπήκα στην πολιτική ήταν μια πολύ ειδική περίπτωση που υπήρχε μεγάλη πόλωση, υπήρχε μεγάλη αυτή και μπήκα ας πούμε για τρία χρόνια, ήταν η Μελίνα Μερκούρη, μην το ξεχάτε, ο Μπένος και διάφορα. Και κάναμε κυρίως τον πολιτισμό.

32:22 Αλλά είδα πολύ νωρίς ότι εγώ δεν είμαι για να μπω επαγγελματικά στην πολιτική καμία σχέση. Τι σας είχε οθήσει τότε το 1989 να μπείτε στην πολιτική. Αυτό που σας είπα ήταν πολύ δύσκολη περίοδος, πάρα πολύ δύσκολη. Και ένιωσα αυτό ότι δεν μπορούσα να φανταστεί. Ήταν δύσκολα μέσα στο κοινοβούλιο αυτό που βιώσαμε. Υπήρχε δηλαδή εμφύλια σύραξη, πώς να σου πω.

32:53 Ήταν κάτι το... Λες είναι δυνατόν τόσο πολύ για να ρίξουν τον Παπαντρέου και... Κάνανε όλα τα κόμματα, όλα πρέπει να σου πω. Εντάξει, μπορεί ιδεολογικά κάποιοι να είχαν δίκιο και αυτό. αλλά ήρθε μια προσωπικότητα και τάραξε τα νερά που λέμε και υπήρξε μεγάλη αντίδραση πάρα πολύ μεγάλη. Αυτό το βιώναμε τότε λοιπόν μπήκα αλλά κατάλαβα ότι εγώ είμαι πολύ πιο χρήσιμη στη δουλειά μου και στην πρώτη ευκαιρία μου ζητήσανε να μείνω και είπα όχι τελείωσε φεύγω και ασχολούμαι μόνο με τη μουσική γιατί αυτό με εκφράζει πολιτικός είναι μια άλλη ιστορία Πρέπει να αποφωσιωθείς και να κάνεις άλλα πράγματα.

33:40 Ο Ανδρέας Αφανδρέου είχε ωστόσο την εποχή του δώσει βήμα σε πολλές γυναίκες, έτσι, στην πολιτική. Ε, δεν είναι μόνο ο Ανδρέου, όλοι ήταν. Τα κόμματα. Και η Δεξιά νομίζω και η Νέα Δημοκρατία είχε και καλλιτέχνες ένα διάστημα. Ήτανε συνοδεινού νομίζω. Ήταν η εποχή που οι καλλιτέχνες αν θυμάμαι καλά. Ήχανε μπλέκια Ναι, ναι, είχανε διάφορα.

34:05 Και η αριστερά. Δηλαδή, όχι στην σωστή αναλογία, αλλά... Καλά, δεν έχουμε φτάσει ακόμα. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα, ναι. Αλλά, ναι, δεν είναι το θέμα η γυναίκα. Εγώ, δηλαδή, ήμουν τόσο πάντα στο τραγούδι αφοσιωμένη, καταλαβαίνεις, και έλεγα ότι αυτό με εκφράζει, αυτό μπορώ να κάνω. Όλα τα άλλα μπορούν να τα κάνουν άλλοι, ας πούμε.

34:32 Υπήρξε ποτέ στιγμή στην καριέρα σας που να νιώσατε λόγω των εντοσογωγικών κανόνων που αλλάζουν από αυτά που ζητούν από την εικόνα που είπατε στην αρχή, από τις τραγουδίστριες, από τους τραγουδιστές, νιώσατε πίεση. Εμείς ήμασταν τελείως, μην κρίνετε με τα μέτρα τα σημερινά. Τότε ήμασταν σαν μία οικογένεια. Ήταν ο πατέρας, ακούγαμε και νέα παιδιά και αγόρια, ήταν ερχόντουσαν πολλοί, φεύγανε μετά από τρεις μήνες, έφευγαν άλλα παιδιά.

35:02 Εγώ ήμουν η μόνιμη, ο Καλογιάννης ένα μεγάλο διάστημα, ο Πέτος Πανδύς, που κάναμε και το Κάντον Χενεράρ και γυρίζαμε όλο τον κόσμο. ένα διάστημα ήταν η Μαρία Δημητριάδη και ένα μικρότερο διάστημα ήταν η Κιαφροδίτη Μάνου στο συγκρότημα για να μην λησμονήσω κάποιον ήταν ο Γιάννης Οθωμόπουλος ένας Νίκος Μωρέτης που ήταν πολύ λίγο διάστημα ναι, αλλά εκεί έπρεπε να φωσιωθείς ήταν ταξίδι, δουλειά και η χοληψία και ήταν και στούντιο τότε ήταν το στούντιο που κάναμε και τα live και μέσα από το στούντιο και ταξίδι πάρα πολύ είμασταν μια οικογένεια που θυμάμαι από 16-17 χρονών να γυρίζει όλο τον κόσμο μέχρι και τώρα ακόμα και εκεί θέλω να καταλήξω ότι δεν είναι τυχαία τα τραγούδια μας το ότι υπάρχει μνήμη στον ξένο κόσμο δηλαδή τώρα πήγα Λονδίνο πριν δύο μήνες δεν μπορείτε να φανταστείτε στο Royal Festival όχι στο όχι στο Arbets, στο Royal Festival που είναι και επίσης πολύ μεγάλη ένιωση και νέοι άνθρωποι και Λονδρέζοι και να έρχονται και να θυμούνται αυτό το τραγούδι

36:24 δεν σου λέω Γερμανία που συνέχεια πάμε Ολλανδία, Βέλγιο όλοι παντού πολλές φορές παίρνουν και τον Αλκίνο κάναμε τον Αλκίνο και στην Ελβετία και στην Ολλανδία πήγαμε μαζί και Βιέννη με άλλο συγκρότημα επίσης στον Χορδές πήγα στη Γαλλία κάναμε ένα εξαιρετικό πρόγραμμα δηλαδή προσπαθώ και πειραματίζομαι και εγώ με άλλους δεν είναι μόνο η μπάντα η δική μας και κάνω και το γνωστό τραγούδι του Μίκη και χατζιδάκι βάζουμε και λαϊκά πολλές φορές και ρεμπέτικο βάζουμε ναι το έχουμε διευρύνει το πρόγραμμα αλλά ποια είναι ένα κοινό που έχει τιμήσει τη μουσική αυτή πάρα πολύ.

37:12 Δεν ήταν εφήμερο και ούτε στο ξεδιάρικο που πάνε κάποιοι και ταρμουδάνουν στους Έλληνες. Εδώ πήγαμε κατευθείαν στο ξένο κοινό κατάλαβες. Και μεγαλώσαν όλοι αυτοί και τα παιδιά τους. Έρχονται τα παιδιά τους. Απίστευτο είναι. Νιώσατε ποτέ στην καριέρα σας αυτό το βάρος της ευθύνης του ονόματος που φέρετε Κοιτάξτε καμιά φορά τώρα μεγαλώνοντας τότε που το βίωνα όχι Όταν το βίωνα έπρεπε να ανταπεξέλθεις στις δυσκολίες και στο να φυγητώ ένα ταξίδι να πάω το άλλο Να μπορώ να ανταποκριθώ να είμαι καλά στην υγεία μου το τραγούδι η χαρά της δημιουργίας του κόσμου όλα αυτά Και βέβαια πάντα σκεφτόσουν ότι αυτό το πράγμα θα φύσει αποτύπωμα, δεν υπήρχε περίπτωση.

38:03 Αλλά δεν μπορούσες να μετρήσεις, κατάλαβες, ότι όλα μπαίνουν αυτά σε μια ιστορικότητα που το βλέπεις μετά. Τώρα καμιά φορά που είμαι πια μεγάλη το βλέπω και την ανάγκη της κοινωνίας και του κόσμου να δημιουργήσει σύμβολα. κατάλαβες και το καταλαβαίνω για το Μίκη, το Μάνο το Σαββόπουλο, το Μικρούτσικο που είναι και δημιουργοί αλλά και σε μένα έτσι επειδή ήμουν πολύ κοντά σε αυτούς τους μεγάλους μου λένε αυτό το πράγμα συνέχιστε σύμβολο, μύθος και λέω σιγά παιδιά γιατί με κουράζει αυτό είναι δηλαδή αισθάνομαι ότι είναι πολύ βαρύ θέλω να αισθάνομαι ότι ζω στο παρόν ότι με τα μάτια του παρόντος αντιμετωπίζω το σήμερα και τα σημερινά τραγούδια και δεν θέλω να αισθάνομαι και τα νέα παιδιά αυτό τους λέω κατάλαβες να μην αισθάνομαι το α, παιδί έκανα τα μεγάλα έργα και γύρισα όλο τον κόσμο τίποτα προσπαθώ να ακούω και τα καινούργια πράγματα τις νέες που έχουν μια ποιότητα έτσι κάποιοι δυστυχώς δεν είναι πολλοί γιατί όλοι ξεκινάνε με την ανάγκη να εκφραστούν

39:12 σωστά και αλλά το σύστημα τους βάζει μέσα, κατάλαβες, λέει κοίταξε αυτό, για να πρέπει να χορέψεις, πρέπει να κάνεις αυτό, πρέπει να χορεύεις και να γεμινοβάλεις και τα αυτά, κατάλαβες, και λες τι είναι δυνατόν να είναι μόνο αυτό. Πρέπει μια αντιποποίηση, μια αντιμενοποίηση παράλληλα. Ε, βέβαια. Που εμείς αυτά δεν τα είχαμε, αυτό που με ρωτήσατε.

39:37 Πηγαίναμε με τα τζιν, τότε ούτε και τζιν δεν υπήρχαν. Ήτανε... Πηγαίναμε με απλά ρούχα. Εγώ θυμάμαι φορούσα κάτι παλαισθηνιακά, φορέματα που έβρισκα στις αγορές και στη Λονδίνο κτλ. Και φορούσα τέτοια απλά. Ναι, και έτσι μας συνήθισε ο κόσμος. Και οι Αμερικάνοι, θυμάμαι, οι μουσικοί όλοι, το κίνημα των Αμερικάνων, Τζο Μπαΐζ, Τίλαν, όλοι αυτοί φύγαν έξω από την λάμψη και τα...

40:06 έτσι απλά και ο άλλος με την κιθάρα, τον τρόπο τους. Αυτό θέλω να πω, ότι περιγράφεται κάτι πιο ροκ σαν οτροπία, πιο απλό. Ναι, πιο απλό και πιο ροκ. Τώρα έχει αλλάξει, ναι σίγουρα. Άρα για την καριέρα σας ποτέ δεν σκεφτείτε ως γυναίκα ότι πρέπει να δείξω κάτι, ότι επειδή είμαι γυναίκα πρέπει να φανώ διαφορετικά. Ήρθαν τα πράγματα τόσο φυσικά που δεν χρειάζεσαι και ποτέ.

40:28 Είμαι τυχερή. Είμαι τυχερή. Ήταν και το πλαίσιο. Δηλαδή εγώ πιστεύω ότι αν ζούσα τώρα με τη φωνή δεν θα μπορούσα να υπηρετήσω. Θα ήταν πολύ δύσκολο. Επίσης στην κλασική μουσική επειδή είχα τα προβλήματα με την πολιομελήτηδα. Βέβαια τώρα έχει επιβαρυνθεί το πρόβλημα. Τότε το ξεπερνούσα κάπως έτσι. Ήμουν και αδύνατη, περπατούσα πολύ.

40:49 Όταν με παρότριναν κάποιοι να μπω στην κλασική μουσική, κυρίως οι Ρώσοι αλλά και στην Γαλλία, μου λέγανε ότι έχεις πολύ ωραία μέτζο σοπράνο να κάνεις. Ήξερα ότι δεν θα μπορούσα στην όπερα οπότε θα έκανα μόνο κοντσέρτα και λέω γιατί να μπω. Είχα τον πατέρα μου λέει ο Μίκης θες να μείνεις στη Μόσχα, είχαμε πάει σε ταξίδιο, ο Χατζαντουριάν μου το είπε αυτό και ο Οδυσσέας ο Δημητριάδης θυμάμαι και άλλοι πολλοί εκεί, να έρχεσαι λέει εδώ να κάθνεις 5-6 μήνες αυτό και να φεύγεις.

41:26 Και μου λέει, εμείς θες να μείνεις, ούφου τίποτα. Ήμουνε δηλαδή και ψυχολογικά με βοηθούσε το ότι είχαμε τον πατέρα μας, καταλαβαίνεις, δεν ήμασταν σκόρπιοι, ούτε σε κέντρα τραγουδήσα, ούτε για άντε να πάμε. Καταλαβαίνω τι τραβούσανε τότε οι τραγουδιστές, καταλαβαίνεις, ήταν υποχείρεια των ανθρώπων που έκανε τη νύχτα ας πούμε.

41:46 Επιχειρηματιών που αναφέρατε πρέπει να είναι. Ναι. Θυμάμαι όταν ήρθα στο... που επέστρεψα το 1974, ήταν η Μπουάτη στην Πλάκα και ο Μίκης λέει, θυμάμαι, στην Μαρία Δημητριάδη στο κοριάδι, να πάτε, να πάτε στην Πλάκα, να πείσετε και την Μαρία, που εγώ διαρνιόμουν. Και θυμάμαι ήρθε ένας επιχειρηματίας στην... στο σπίτι μου για να με επίσχυμε και αφαραντούσα ότι θέλετε, όσα λεφτά θέλετε.

42:15 Λέω εντάξει θα έρθω αλλά στο τέλος θα το κάψεις στο μαγαζί. Και εκεί κατάλαβε γιατί εδώ δεν καταλάβαινα τίποτα. Λέω γιατί είστε τόσο αυστηροί. Δεν μου πάει εμένα. Εγώ τραγουδούσα σε φέρει τώρα και τα μπόκι μέσα στο λεπτό. Δεν μου πήγαινε. Πώς να μου, σαν οτροπία. Άλλοι το ίδιο νιώσανε κι άλλοι. Και ο Πέτρος ο πανδύσος κάθισε λίγους μήνες δεν άντεξε.

42:41 γιατί ο άλλος έπινε το αυτό οι άλλοι μιλάγανε, θέλανε τραγουδάκια να κατάλαβες έχει δίκιο ο κόσμος να ψυχαγωγηθεί δηλαδή δεν δεν αισθανόταν ότι πάω να να λειτουργήσω και να πάρω αυτό το συνέστημα ας πούμε ή μια αισθητική κατάλαβες αυτό που θέλανε και ο Μάνος και ο Μίκης ήταν μια άλλη ιστορία εντάξει δεν κατηγόρησα τα άλλα παιδιά γιατί όλοι είχαν ανάγκη και να επιβιώσουν και τα λοιπά. Εγώ έλεγα εντάξει λιγότερα χρήματα στη ζωή μου αλλά θα κάνω αυτό που μου αρέσει.

43:19 Υπάρχει σήμερα χώρος για το πολιτικό τραγούδι. Υπάρχει κάτι που να ξεχωρίζεται. Πολιτικό με ποια έννοια. Γιατί πολιτικά μπορεί να είναι όλα σαν θέση. Πολιτικά εννοείς να υπονοεί κάποια προβλήματα κοινωνικά ας πούμε έτσι υπάρχουν ας πούμε Ισπανού όταν ξεκίνησε είχε δυο τρία έτσι όταν έλεγε ότι πάω να ταξίδω χωρίς προορισμό είπε νησόταν κάτι σε τέτοιο επίπεδο ναι κάποιοι σοβαροί κάτι λένε κάποια συγκροτήματα όλο το άλλο είναι pop και λαϊκή pop ας πούμε εκεί δεν νομίζω μας εκφράζει τίποτα απλώς εκεί διασκεδάζει ο κόσμος πολιτικό όχι δεν βλέπω κάτι βαθύτερο μπορεί όμως να γίνει να πώς ήρθε αυτός ο Θανάσης ο Βούτσος που έκανε αυτό δηλαδή τι ήταν ξαφνικά να ευαισθοποιήσει η φιγούρα του Τζορς Φλόιτ που έβλεπε τώρα όλα αυτά στην Αμερική η έμφυλη βία και όλο αυτό του έδωσε την έμπνευση να γράψει και η ωραία του φράση που λέει ότι ποτέ σου δεν θα μάθεις, ότι ποτέ σου δεν θα δεις διαφορές, να μάθεις, κάπως το λέει, ένιωσες και εγώ το ξεχάσω τώρα, γιατί θα είσαι ο νικητής της πιο χαμένης μάχης.

44:56 Ποτέ δεν θα καταλάβεις ότι τις διαφορές αυτές που υπάρχουν σε όλα τα επίπεδα, έτσι, τις διαφορές κοινωνικές, τα δικαιωματικά, τα όλα. Γιατί θα είσαι ο νικητής της πιο χαμένης μάχης. Δηλαδή έχει μια άλλη γλώσσα. Το καταγγέλει με ένα γλυκό τρόπο ας πούμε. Πιο ποιητικό. Πιο ποιητικό, ναι. Αυτό βλέπω και κακώς θα ήθελα να το θίξω και αυτό.

45:25 ίσως ας πούμε έχουν παρεξηγήσει το πολιτικό με το Μίκη ο Μίκης μία περίοδο θα λέγαμε ότι ήταν ακραία πολιτικός που έπρεπε να κάνει το αντιδικτατορικό τραγούδι το πάνε σε ξεκίνημα το είμαστε δυο η Ρομιοσύνη του Ρίτσου που έπαιξε τέτοιο ρόλο αλλά όλο το άλλο έργο είναι τόσο πολύ μορφό και πολύχρωμο, κλασικά, ημικλασικά, ορατόρια, τραγούδια, κύκλους τραγουδιών που έχω κάνει στο εξωτερικό με Γερμανούς που δεν τα ξέρετε.

46:05 Τα Ποέτικα, τα Άσματα, το Μίκης που έχουμε κάνει έξω στην Γερμανία, που είναι εξαιρετικά, είναι λίντερ, τον θεωρούν το σούμπερτο, ας πούμε, τον σύγχρονο, το Μίκη. Δεν είναι κάτι που πέρασε ως επικαιρότητα επειδή ήταν η Χούντα. λατρεύουν τα τραγούδια του γιατί τον θεωρούν τον τελευταίο κλασικό μουσουργό που έκανε τραγούδι παγκόσμιο έτσι και αν θες και το φαινόμενο ποιο είναι ότι είναι ο συνδυασμός που το είπε και ο Κάστρο όταν πήγαμε και τον είδαμε τον Κάστρο τότε στην Κούβα που είπε αυτό είναι ένα φαινόμενο Μίκης γιατί είναι ένας αγωνιστής και ταυτόχρονα ένας δημιουργός αυτό σπάνια το συναντάς να είναι και αγωνιστής και αυτό είναι ένα φαινόμενο ας πούμε σίγουρα ο Μηγής και κοντά του εγώ λειτουργήσα πάντα χωρίς να χάνω το μυαλό μου ξέρεις γιατί είναι πολύ δύσκολη περίπτωση να ζεις κοντά σε ένα τέτοιο ένα πηγαίο τέτοιο πράγμα ένα υφέστιο δημιουργικό σε όλα τα επίπεδα όχι μόνο στη μουσική, στην ποιήση, στις ομιλίες τους, στα πολιτικά τους σκέψεις, καλές ή κακές

47:18 ή πολλές φορές συμφωνούσα, διαφωνούσα, δεν είναι εκεί το θέμα. Ήταν ένα άτομο που πάρα πολύ, δηλαδή δεν υφισίχαζε ποτέ. Είχε μια αίσθηση χρέους, ότι πρέπει να κάνει πάρα πολλά πράγματα. Κατάλαβες. Και αυτή την αίσθηση επίσης του υψηλού τη μετέδιδε σε εμάς. Αλλά δεν γινόμαστε, δεν πατουσάμε το καλάμι που λέμε. Εγώ ήμουν το αντίθετο, προσπαθούσα για να βρω την ισορροπία μου.

47:51 Γιατί αν βάθαινα κι εγώ αυτό, καταλαβαίνεις, ή στο ποτό θα το είχα ρίξει, ή σε ναρκωτικά, ή θα είχα τρελαθεί. Δηλαδή, προσπαθούσα να ελέγχω τις καταστάσεις. Είναι πολύ σημαντικό αυτό που λέτε και επειδή είπαμε για τα δυνάτων social media, ίσως ένα από τα θετικά, και έβγαινε και εσύ σαν επαγγελματίας, ενδεχομένως μπορείς να το επιβεβαιώσεις, είναι ότι πλέον μιλάμε πιο ανοιχτά στα social media για την ψυχική υγεία για αυτά που μας δυσκολεύουν η Λένα Πλάτωνος για παράδειγμα έχει τοποθετηθεί ανοιχτά για τέτοια ζητήματα εσείς είπατε ότι πάντα προσπαθούσατε να ισορροπήσετε απέναντι σε όλο αυτόν τον καταιγισμό που γινόταν τι είναι αυτό που σας γείωνε που σας έκανε να ισορροπείτε να σας ηρεμεί ασφαλώς και η σχέση μου με τον Τιλένοχο γιατί η σχέση μου με τον Τιλένοχο ήταν από πολύ νωρίς είχα έναν άνθρωπο που μπορούσα να θέσω τα ερωτήματά μου τις απορίες μου πάρα πολλά πράγματα οι φίλοι μας το πλαίσιο που λειτουργούσα και το πνευματικό πλαίσιο που ήμουν γιατί εγώ δεν ήμουν σε πλαίσιο

49:08 του συστήματος που ναρκωτικά βλέπεις σπουδαίους καλλιτέχνες έξω και όλοι φεύγουν οι διότι δεν μπορούσαν να αντέξουν αυτό. Εκεί ήμασταν υγειωμένοι. Και να σας πω και κάτι άλλο, όταν βγήκα στη Γαλλία μου λέγανε μία γαλλική αζόνσα, θα μπορούσες να κάνεις, μόνο να δυνατήσεις, να γίνεις τουυγγύη, δείτε το πόσο αδυνατή ήμουνα.

49:33 Εκεί ήμασταν 20-25-3 χρόνια. Να γίνεις πιο ακόμα σαν το Ίγκυπ. Και θα γειαζάς και θα μεταφράσουμε τα τραγούδια, να τα βουλάς στα γαλλικά και να γίνεις μία αυτή. Και μου είπα όχι. Και με στέλνανε σε έναν οίκο όταν έφτασα, με ράψανε με κάτι φορέματα, μολυνού κάπως έτσι λεγόταν στη Γαλλία. και λέω τίποτα, αυτό, η ελληνική γλώσσα, το τραγούδι, αυτό θέλω.

50:04 Δεν ξέρω τι ήταν, ένα ένστικτο αυτοσυντήρησης, ίσως επειδή είχα περάσει δύσκολα παιδικά χρόνια και είχα μια φοβία, αυτό με έκανε να είμαι συγκρατημένη, δεν ξέρω. Και εγώ πολλές φορές αναρωτιέμαι τι ήταν αυτό που με ήξερα, δηλαδή πάντα και οι σχέσεις συμμορφήσεις και οι φίλοι μας. Ήταν έξω από το περιβάλλον της μουσικής οι φίλοι μας.

50:26 Ήταν φοιτητές, ζωγράφοι και αυτοί καλλιτέχνες Αλλά είχαμε άλλο στην Ιταλία πήγαινε ερχόμουν Ήταν στην Ιταλία ο τηλεόρασμος εγώ ζούσα Παρίσι Γιατί από εκεί φεύγαμε και πηγαίναμε περιοδίες Και ταξιδεύαμε Όλα αυτά και το σπίτι μας Και το σπίτι μας πως ξεκινάει κανείς ως παιδί Φοβηθήκατε τον burnout με λίγα λόγια Ίσως είδατε και άλλους να καίγονται τριγύρω εκείνη την εποχή.

50:58 Ναι, τότε ήταν επόμενο. Σήμερα τι απολαμβάνετε, τι χαίρεστε, τι είναι αυτό που σας κρατάει στην αισιοδοξία που λέγαμε πριν. Μια ωραία καθημερινότητα την οποία ελέγχουμε. Δηλαδή να βλέπουμε τους φίλους μας εδώ τα Σαββατοκύριακα, να διαβάζουμε ένα καλό βιβλίο να έχουμε τα ζωάκια μας να συζητάμε πάντα ενδιαφερόμαστε για τα κοινά δεν είναι ότι αλίμον και για την κατάσταση αυτό η απλότητα στη ζωή δεν έχω ούτε μπορείς να σχεδιάσεις πια σε αυτή την ηλικία μόνο πως έρχονται αυτά σου έρχεται μια πρόταση και αξιολογείς λες να την κάνω αυτό Τώρα θα πάω στη Δήλο με Θάβερη, τραγουδάμε στη Δήλο.

51:50 Ο δήμαρχος της Μικόνος έχει χοροδία εκεί και θέλουν να κάνουν του Μίκη και του Μάνου τραγούδια Ελλήνων συνθετών. Γιατί στη Μίκονο μόνο μπουζούκια και τέτοια παίζουν. Και λέω αυτό μπράβο, καλό είναι. Είναι πολύ καλό ας πούμε. Και έχουν και χοροδίες. Υπάρχει και ένας αντιδήμαρχος που έχει σχέση με την τέχνη, τη χοροδία εκεί.

52:13 και αυτό με έκανε έτσι να δεχτώ και να πάμε στη Δήλο. Το επόμενο είναι οι φίλοι μας, η Λένα που είναι πολύ απαιτητικό έργο και μετά πάω Κέρκυρα με τον Μανώλη Μητσιά. Οι Κερκυραί θέλουν και αυτή τα γνωστά τραγούδια. Αλλά θα ξεκουραστώ φέτο γιατί πρέπει να... Με τα εγχώρια ελληνικά πολιτικά πράγματα αισιοδοξέται. Τι να σου πω.

52:47 Είναι η ρητορική ερώτηση που κάνω. Ναι, ναι. Δεν πρέπει όμως κάπως πρέπει να πεις ότι παρότι είναι σκοτεινά ακόμα, σκοτεινά τώρα, ελπίζεις σε κάτι καλύτερο πάντα να δημιουργηθεί μια κατάσταση τέτοια αντιπολιτευτική που να μπει στα πράγματα που να είναι σημαντική έτσι είναι η δημοκρατία εναλλάζεται το ένα κόβει το άλλο αυτό πρέπει να δούμε πως θα γίνει, τι θα γίνει ο κόσμος πρέπει να το κρίνει ο κόσμος πρέπει να το κρίνει Εμείς τη λέμε από πάνω, ο καθένας λέμε τα δικά του, αλλά νομίζω ότι έχει την ωριμότητα ο κόσμος και θα κρίνει τα σωστά πράγματα.

53:42 Και η νέα γενιά που έρχεται πάντα έτσι. Είμαστε εκεί επηρεασμένοι από το γενικότερο πλαίσιο, κατάλαβες, αυτό είναι λίγο που σε σκοτεινιάζει. Τα γεωπολιτικά πότε θα σταματήσουν, τώρα αρχίζουν οι πόλεις. Μιλαίμε πως θα σταματήσει και αυτοί συνεχίζουν. Ξανά, κάθε μέρα. Απίστευτο. Κλείσουμε έτσι. Και αυτά έχουν τις συνεπιές τους, τα οικονομικά, σε όλους τους, όλοι οι λαοί της Ευρώπης δηλαδή θα δυνοπαθήσουν.

54:12 Και παντού τα βλέπουμε. Είναι μια αισθητική, τι να ανοίγεις τηλεόραση και βλέπεις τώρα τις Αμερικείς τα τεκτενόμενα. Και δεν θες να την ανοίξεις πάντα την τηλεόραση. Τι να πει κανείς δηλαδή, τι να πει κανείς, τι να πει, είναι μια τρέλα. Είναι σαν να ζούμε μια μεταβατική περίοδο πάντως, νομίζω. Λέτε μακάρι. Ξέρω. Μακάρι, μακάρι.

54:32 Είναι σαν, δεν ξέρω. Έτσι είναι. Πάντα αλλάζουν. Βλέπω και τα νέα παιδιά που έρχονται κάτω που... Ναι, εσείς που είστε και νεότεροι και παιδιά. Έχω χαίρομαι που αγκαλιάζουν αυτό που λέγαμε πριν την παράδοση, οι καλλιτέχνες που ασχολούνται με το ελληνικό τραγούδι, είτε το πιο λαϊκό τρόπο... Όχι με το τραγούδι απαραίτητα, ναι...

54:52 Με την τέχνη. Και με την παράδοση, ναι με την παράδοση. Μαθαίνουν όργανα, το δημοτικό... Και στις συναυλίες που είναι καλλιτέχνες που έρχονται πιο κοντά στην παράδοση και πειραματίζονται και δουλεύουν πάνω σε αυτή, μαζεύει πάρα πολύ νέο κοινό. Για μένα αυτό είναι κάτι αρκετά αισιόδοξο. Εμείς τότε μετά τη Χούντα, επειδή η Χούντα κοιταλεύτηκε πολύ το δημοτικό τραγούδι.

55:11 Εκείνη την περίοδο είχαμε, ξέρεις, μια λέγη, λέγαμε δημοτικό, αλλά σιγά σιγά η Δόμνα Σαμίου, το συλλογό της και κάποια αξιόλογη μεγάλη τραγουδιούς του δημοτικού τραγουδιού, καλλιτέχνες το έφεραν στην επιφάνεια πάλι. Αλλά τα πρώτα χρόνια ακούγαμε δημοτικό και τη λουσουκό. Υπάρχει μια μεγάλη στροφή πια και στο ρεμπέτικο που αναφέρατε πριν.

55:36 Παράδοση σε καλά βέβαια. Και το ρεμπέτικο. Όλοι, ακόμα και αυτοί που ταρμπάρουν τώρα και κάνουνε ραμ, στα 30 τους θα ανακαλύψουν και θα ταρμπάνε το ρεμπέτικο. Τώρα λένε μετά 18 χρονών, μπα ντουγκου ντουγκου ντουγκου, μετά θα πάνε στο ρεμπέτικο. και εκεί θα ακούσουν και δύο του Μίκη και δύο του Μάνου και δύο του Σαββόπουλου και δύο του Κατάρνησης. Δεν μπορεί.

55:56 Υπάρχει αυτό. Θα μείνουν ανεξίτηλα τα αποτυπώματα τους. Αλλά να βγουν και καινούργιοι. Το θέμα είναι καινούργιοι. Και να τους δίνετε και βήμα. Να τους δίνετε με αλφαγιώτα. Γιατί εσείς προσωπικά δίνετε σε νέα παιδιά. Όσο μπορώ Δηλαδή Πρέπει Εγώ θα έλεγα και τα κόμματα Και η πολιτεία και οι κυβερνήσεις Πρέπει αυτό το θέμα του πολιτισμού να το κοιτάξουν Καλύτερα Να δημιουργούν φεστιβάλ ποιησής Πήγα στην Ολλανδία Που κάνανε τριήμερο φεστιβάλ ποιησής Απίστευτο αυτό που σας λέω Και καλούν από όλα τα ρεύματα Μπάντες κλασικές Jazz, rock με κιθάρες με αυτό όσοι έχουν μες στα τραγούδια τους έστω και η πόνοια ποιητική και κάνανε φεστιβάλ ποιησης στην Ολλανδία και εμείς που γεννήσαμε χώρα στην ποιηση δεν κάνουμε τέτοιο, δεν θα έπρεπε εγώ γύρισα τόσο ενθουσιασμένη πριν τρία χρόνια γιατί το έλεγα παντού και στο ΚΚΕ που πάμε στα φεστιβάλ κάντε αυτό και στην πολιτεία είπα ας πούμε σε διάφορους κάντε ένα φεστιβάλ να πληρώνεται η πίσκη θα κάνει τα πόλο παγκόσμιο όχι η Ελλάδα, κατάλαβες έτσι

57:14 βέβαια είναι πρέπει να επενδύσουν οι πλούσιοι, να βάλουν οι πλούσιοι λεφτά δεν νομίζω ότι είναι και να αρχίζουμε από τους αρχαίους καταλαβαίνεις και να φτάνουμε στο σύγχρονο πολλά πράγματα μπορεί να σκεφτεί η Ελλάδα για να έχει την πρωτοπορία και την κατάλαβες και το κάνουν μόνο οι καλλιτέχνες κάποιοι μόνοι τους, να τώρα η Λένα με την παρέα μας όλοι μαζί και βρήκαμε αυτό που είναι ένα μοναδικό πράγμα κατάλαβες με πολύ μεγάλη χαρά να το δούμε μακάρι να έρθετε να το αγκαλιάσει ο κόσμος γιατί ξέρεις έχουνε καμιά φορά ακούνε αρχαία οι νέοι μισούνε τα αρχαία και λέει άμα αρχαία είναι και δεις τα αρχαία είναι στα ελληνικά νεοελληνικά τραγουδιέται κατάλαβες έχει γίνει μετάφραση δηλαδή ραντεβού στο Ιερώδιο 19 Ιουνίου στο Ιερώδιο ελπίζω να συνεχίσετε να δημιουργείτε να είστε ακμαία και με την ίδια όρεξη ευχαριστώ, μακάριο τα πάρα πολύ μεγάλη χαρά μας μεγάλη χαρά, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ και εγώ σας ευχαριστούμε που μας φιλοξενήσατε σήμερα εδώ είμαστε κομπίσεις χώρα των στερεοτύπων

58:22 είμαι ο Χρήστος Θεμέτης, είμαι η Ευη Καραγιώργου μας βλέπετε και μας ακούτε σε Spotify, YouTube και Apple Podcast τα λέμε την επόμενη γεια χαρά