Όσα δεν ξέρουμε για τις νέες δυνάμεις της φύσης

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 μέλος ΔΕΠ και κάτοχος έδρας του Σταύρος Νιάρχος Foundation, αρισταρχούς στη θεωρητική φυσική, στο Perimeter Institute for Theoretical Physics. Και βρίσκεται στην Ελλάδα αυτή την περίοδο με αφορμή το SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος για τα 30 χρόνια της κοινοφυλούς βράσιστη. Ναι. Θα μιλάμε στον ενικό είπαμε εκτός τώρα, ε.

00:52 Ναι, ναι. Και τους τίτλους. Και τους τίτλους, ναι. Δηλαδή θα πούμε και σε δύσκολα θέματα. Ναι, καλύτερα να μιλάμε στον ενικό. Να μην τα κάνουμε όλα, να τα προσπαθήσουμε όσο το δυνατό να τα απλοποιήσουμε για όλους. Αυτό, εντάξει, ούτως και άλλως εκλεγευμένα προσπάθουμε να τα λέμε για να καταλαβαίνουν όλοι γιατί μιλάμε. Το σημερινό θέμα μας έχει να κάνει με την θεωρητική φυσική και όσα δεν ξέρουμε για τις νέες και παλιές δύναμεις της φύσης.

01:20 Γενικά στην Ελλάδα και όχι μόνο στην Ελλάδα Η θεωρητική φυσική Θεωρείται συχνά ένας χώρος που είναι Ας πούμε ανδροκρατούμενος Ή τουλάχιστον πρώτην ως το λέγαμε αυτό Ή προορισμένος Για μοναχικές υφίες Υδιοφιείες που είναι κλεισμένοι Μέσα σε γραφεία και δωμάτια Και κάνουν τα πειράματά τους Δηλαδή σκέφτονται ότι υπάρχουν αυτά τα δύο Κλεισές στο κεφάλι μας Και από την pop culture και σειρές που έχουμε δει Και ταινίες αλλά τελικά πόσο απέχει αυτή η εικόνα από την πραγματικότητα.

01:54 Ναι, τώρα το ότι είναι ανδροκρατούμενο ως τομέας είναι σωστό. Και αυτό συμβαίνει παραδοσιακά σε όλα τα επιστημονικά πεδία που όσο πιο παλιά έχουν ξεκινήσει, όσο πιο παραδοσιακά είναι, τόσο πιο ανδροκρατούμενα είναι και αυτό είναι στατιστικά τεκμηριωμένο. Για παράδειγμα στη βιολογία που είναι πιο καινούργια επιστήμη είναι περίπου 50-50.

02:26 Το δεύτερο όμως της μοναχικής ιδιοφύλιας αυτός είναι ένας μύθος. Η περισσότερη ερεύνα που γίνεται είναι αποτέλεσμα συνεργασίας. Και αυτό πάντα ήταν. Αυτό που γίνεται νομίζω και που υπάρχει αυτός ο μύθος Είναι ότι εμείς και όλοι οι επιστήμονες νομίζω σε ένα βαθμό Έχουμε μονή με τη δουλειά μας Και αυτό που γίνεται η δουλειά μας είναι το πιο σημαντικό πράγμα Που θα γνωρίσουμε πάρα πολλά πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας Οπότε αυτή η ιδέα ότι είναι στον κόσμο του Είναι στον κόσμο της Αφήστε τους Και από εκεί έχει δημιουργηθεί πολύ αυτός ο μύθος Τώρα το μύθος της ιδιοφίας Για μένα Οι ιδιοφίες υπάρχουν σε όλους τους τομείς Απλώς εμείς έχουμε ικανότητες Στα μαθηματικά, στη φυσική, σε συγκεκριμένους τομείς Οπότε και αυτό είναι Και αυτό έρχεται επίσης Και από έναν φόβο Που έχει κοινός κόσμος με κοινός κόσμος που δεν έχει πολύ επαφή με τις επιστήμες όσον αφορά τα μαθηματικά και τη φυσική.

03:50 Και αυτό ξεκινάει το πιστεύω πραγματικά από την παιδεία που έχουμε. Και το λέω αυτό το παράδειγμα, σας το είπα και πριν να το πω ξανά. Ότι όταν ξεκινάμε το σχολείο ένα παιδί δεν μπορεί να διαβάσει καλά. Ο δάσκαλος, οι γονείς θα πέσουν όλοι πάνω, θα προσπαθήσουν αυτό το παιδί να του μάθουν να διαβάζει και όντως μαθαίνει να διαβάζει και όλοι ξέρουμε να διαβάζουμε. Ξέρετε κανέναν που δεν ξέρει αυτή τη στιγμή να διαβάζει.

04:20 Αν όμως έχει πρόβλημα, κάποιο πρόβλημα στα μαθηματικά ή αργότερα στη φυσική δεν πειράζει, δεν τα παίρνει. Γιατί αυτό είναι δεκτό. Τα μαθηματικά είναι μια επιστήμη η οποία ξεκίνησε από καθαρά πρακτικούς λόγους. Οι άνθρωποι έπρεπε να μοιράσουν τη γη, έπρεπε να κτίσουν εκτήρια, έπρεπε να κάνουν εμπόριο. Αυτά είναι βασικές ανάγκες της καθημερινότητάς μας.

04:49 Πρακτικά καθημερινές δυσκολίες. Ναι. Και είναι και καθαρή λογική. Όπως και η φυσική φαντάζομαι που θα μπούμε και σε αυτό το περίπτωμα. Ακριβώς. Η φύση είναι ο κόσμος γύρω μας. Ακριβώς. Γιατί να υπάρχει αυτός ο φόβος. Οπότε εκεί ξεκινούν και πολλά από αυτά τα στερεότυπα Που έχουν για τους επιστήμονες στο τομέα μου Πάντως διευκρινήσαμε ότι δεν ξυπνάς το βράδυ Φωνάζοντας βρήκα την ιδέα για να λύσω το πρόβλημα Καμιά φορά γίνεται Ανάλογα Αλλά δεν γίνεται κάθε βράδυ Όχι αυτά γίνονται Αλλά δεν γίνεται κάθε βράδυ Αλλά πας και να σινεμάεις και άλλη ζωή Δεν είναι και νομίζω είναι αυτό που είπες ότι ακριβώς επειδή γίνεται μια υπέρ ενασχόληση με την επιστήμη με τη δουλειά κάπως καταλαμβάνει πάρα πολύ χώρο ακριβώς στη σκέψη άρα και στην καθημερινότητα είναι λογικό να ξυπνήσει και ένα βράδυ για να πει α το βρήκα λειτουργεί αλλά για να καταλάβετε ναι μεν έχουμε ζωή και έχουμε ενδιαφέροντα έξω από αυτό που κάνουμε αλλά αν δεν πάει κάτι καλά στη δουλειά μας πιάνει μαύρη κατάθλιψη.

06:01 Έτσι. Δηλαδή ότι έχουμε αιμονή με αυτό που κάνουμε είναι αλήθεια. Αν και νομίζω ότι αυτό ισχύει με όλους τους ανθρώπους που θέλουν να κάνουν κάτι σε πολύ ανεβασμένο επίπεδο. Φανταστείτε τους αθλητές. Για παράδειγμα, μπορεί να πόσο διαφορετικοί μπορεί να είναι αθλητής από εμάς. Αλλά όταν κάποιος θέλει να κάνει κάτι όσο πιο καλά μπορεί, πρέπει να αφοσιώσει πάρα πολύ χρόνο, ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους αυτό το πράγμα. Και φαντάζομαι όταν θέλει να το κάνει καλά σε υψηλό επίπεδο για να προσφέρει και κάτι γιατί το κάνεις και για να το κοινοποιήσεις για να το δείξεις ότι κάτι συμβαίνει, κάτι βγάζει νόημα για τον κόσμο που θα το διαβάσει θα το μάθει.

06:42 Υπάρχει ένα ακόμη κλισέ, ταγού μύθος, δεν ξέρω τι από όλα ή λίγο από όλα είναι, το γυναίκα σε ανταγωνιστικό κλάδο και πώς είναι αυτό το έχεις βιώσει, έχεις βιώσει κάτι αντίστοιχο Εγώ Τώρα δεν θέλω να αναφέρω Στο συγκεκριμένα περιστατικά Αλλά αυτό μπορώ να πω Σαν άνθρωπος είμαι πολύ ξεροκέφαλος Οπότε Αν θέλω να κάνω κάτι Δεν υπάρχει περίπτωση να Κάποιος να μπορέσει να με σταματήσει Να μου το βγάλει από το μυαλό Τώρα μπορεί να αποτύχω Μπορεί να χτυπήσει το κεφάλι μου στο τείχο Κατώ φορές Ναι μεν Νομίζω σε κάποιο βαθμό ισχύει αλλά ο μόνος τρόπος μπροστά είναι να το γνωρίσεις όπως σε όλα τα πράγματα και δεν ισχύει ισχύει ίσως περισσότερο σε εμάς τις γυναίκες σε πολλά πράγματα γιατί όπως αυτό το ταμπού έχει μια βάση αλλά και νομίζω και για όλους τους ανθρώπους δηλαδή πάντα θα υπάρχουν κάποια εμπόδια που μας βάζουν και λίγη ξεροκεφαλία δεν είναι κακό Παπέθυνται παιζει ρόλο πολύ και η αλλοϊποστήριξη μετά Ναι, χρειάζεται να έχεις πάντα σε οτιδήποτε Χρειάζεται να έχεις έναν κύκλο που σε στηρίζει

08:01 Βοηθάει πάρα πολύ Λοιπόν, πάμε να πούμε λοιπόν στα πιο βαθιά νέα σιγά σιγά Πώς εξηγείτε και με ε και με αι Σε έναν απλό άνθρωπο σαν εμάς Ότι η έρευνα σας για τη σκοτεινή ύλη Συνδέεται με τεχνολογίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά Όπως είναι το GPS Ωραία. Λοιπόν, να σου πούμε πρώτα τι είναι σκοτεινή ύλη. Ωραία. Έτσι. Η σκοτεινή ύλη είναι ένα από τα συστατικά του σύμπαντος.

08:34 Ξέρουμε από αυτά που έχουμε παρατηρήσει, από τις αστροφυσικές παρατηρήσεις που έχουμε κάνει, ότι το σύμπαν έχει 5% ύλη. Αυτό που σημαίνει που ονομάζουμε ύλη είναι οτιδήποτε, ουσιαστικά λεπιδρά με τη βαρύτητα και αυτό που λέμε στη συγκεκριμένη περίπτωση ύλη είναι πράγματα που είναι φτιαχμένα όπως εμείς οι πλανήτες, τα άστρα, οτιδήποτε τώρα σκοτεινή ύλη είναι περίπου ένα 27% του σύμπαντος και το λέμε σκοτεινή γιατί δεν λεπιδρά με το φως Δεν εκπέμπη φως, δεν απορροφά φως, όπως εμείς Αλλά είναι η λίγη...

09:25 Είναι αυτό που βλέπουμε και δεν βλέπουμε, για να το πω εγώ με πολύ απλά λίγη Ακριβώς, και το λέμε ηλίγια για τη αλληλεπιδράμετη δύναμη της βαρύτητας όπως εμείς Όπως η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο, όπως εμείς πέφτουμε πάνω στη γη Και έτσι ξέρουμε ότι υπάρχει, δηλαδή η δύναμη της βαρύτητας είναι αυτή που μας λέει το τι ακριβώς υπάρχει στο σύμπαν Τώρα υπάρχει και ένα 68% Το οποίο ονομάζεται σκοτεινή ενέργεια Το σκοτεινή όποτε το βλέπετε Σημαίνει ότι δεν αλληλεπιδρά με το φως Τέλεια αυτό είναι το σκοτεινή Δεν έχει να κάνει με κακία Λοιπόν Τώρα είναι μια ενέργεια αυτή Η οποία Ναι μεν αλληλεπιδρά με τη βαρύτητα Αλλά δεν αλληλεπιδρά όπως εμείς Τώρα, είναι διαφορετικό. Τώρα να προσπαθήσω να σου το εξηγήσω, να δούμε ποιο είναι.

10:23 Ό,τι δεν καταλαβαίνουν θα το ρωτάμε. Ναι, ακριβώς. Λοιπόν, η ενέργεια αυτή λοιπόν, το οποίο ονομάζεται πολλές φορές και κοσμολογική σταθερά και ο Ανιστάν είχε πει ότι είναι η μεγαλύτερη του αποτυχία, πρέπει πρωτοντός, έχει περίεργη συμπεριφορά. Τώρα, έχετε χρησιμοποιήσει ποτέ ένα σπρέι από αυτό που έχει τον πιεσμένο αέρα για να καθαρίσετε έναν ανυπολογιστή.

10:48 Έχετε παρατηρήσει ότι το δοχείο όταν πατάτε το κουμπί μετά κρυώνει πάρα πολύ. Αυτό τι γίνεται. Σημαίνει ότι το αέριο που έχει μέσα στην αρχή έχει ένα συγκεκριμένο όργο, είναι πεπιεσμένο και μετά αυτός ο όργος αυξάνεται. Αλλά η ολική ενέργεια που έχει μέσα είναι ίδια. Οπότε σημαίνει η θερμοκρασία που έχει που μετράει την ενεργειακή πυκνότητα πρέπει να μειωθεί για να έχει στην ολική ενέργεια να είναι η ίδια Εγώ δεν το δω καλά Φανταστείτε τώρα ότι έχουμε ένα είδους ενέργειας που όσο όγκος της διαστέλλεται αυτή παραμένει η ίδια Μάλιστα Οκ Οπότε συμπεριφέρεται τελείως διαφορετικά από ότι οτιδήποτε άλλο και μπορούμε να επιστρέψουμε σε αυτό αργότερα αλλά και γι' αυτό είναι και είναι το πιο περίεργο στατικό του σύμπαντος και είναι κάτι που προσπαθούμε να καταλάβουμε τώρα πάμε πίσω στη σκοτεινή ύλη έτσι η σκοτεινή ύλη είναι λίγο πιο απλή γιατί όπως είπα κάτω από τη δύναμη της βαρύτητας συμπεριφέρονται όπως συμπεριφέρεται η συνθισμένη ύλη απλά δεν τη βλέπουμε

12:03 αν όμως οπότε στον τομέα με αυτό προσπαθούμε να δούμε τι ακριβώς είναι καλές ιδέες για το τι μπορεί να είναι αυτό και αυτό που συνήθως κάνουμε είναι να προτείνουμε ότι είναι κάποιο σωματίδιο που στην ιστορία του σύμπατος κάποια στιγμή από τη μεγάλη έξοχη το Big Bang έχει δημιουργηθεί και το ζήτημα είναι αυτό που πρέπει να ρωτήσουμε είναι αν έχει αν μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πείραμα μπορεί να επιδράσει με εμάς με άλλους τρόπους εκτός της βαρύτητας και έτσι μπορούμε να κάνουμε πειράματα και έτσι μπορούμε να σχεδιάσουμε πειράματα και το πώς ακριβώς ελεπιδρά μας λέει το τι είδους πειράματα μπορούμε να κάνουμε ωραία με έχεις δει το καλά λοιπόν τώρα τι έχει να κάνει το GPS με όλα αυτά για να φτάσουμε έλθο είναι μεγάλη ιστορία Δεν ξέρω αν τα λέμε μεγάλα λεπτομέρεια Όχι, όχι, όχι Απλά για να καταλάβουμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς Με αυτή τη σκοτεινή ύλη που πηγαίνουμε Περιπητώ ότι η σκοτεινή ύλη είναι παντού Ναι Είναι μέσα μας αυτή τη στιγμή Α, έχουμε και μέσα μας σκοτεινή ύλη

13:22 Ναι, γιατί εφόσον είναι αλλεπιδρά Τόσο ασθενή η δύναμη με εμάς Είναι πολύ ασθενής δύναμη Και μπορεί να είναι μέσα μας Με μέσα στη γη, οπουδήποτε Ναι, είναι κάτι που δεν ξέραμε Νομίζω εγώ τουλάχιστον να λυγίσω Την Ήλιο είναι κάπου μόνο στο σύμπαν Και εγώ νομίζω ότι είναι στο σύμπαν Γενικά, στο διάστημα Είναι παντού Γιατί η καθημερινή εμπειρία που έχουμε για παράδειγμα Είναι ότι υπάρχει αέρας γύρω μας Αλλά όταν πέσει πάνω μας Φεύγει Ή τον εσπνέουμε Ή δεν παίρνει μέσα στο δέρμα μας Ή μέσα στο σώμα μας Εκτός από την αναπνοή μας για παράδειγμα Αλλά αυτό έχει να κάνει με τις ηλεκτρομαγνητικές αλλοιπιδράσεις έτσι γιατί είναι φτιαγμένο από άτομα τα ίδια και τα ίδια πράγματα είμαστε φτιαγμένοι εμείς οπότε οι ηλεκτρομαγνητικές η ηλεκτρομαγνωτική ηλιακή μας τομή Όταν κάτι δεν έχει ηλεκτρομαγνητικές αντιδράσεις ή οποιασδήποτε άλλες από τις άλλες δυνάμεις που ξέρουμε Δεν τι θα το ποδήσει να μπει μέσα σωστά με αγχώνει λίγο μένει τώρα αυτό όχι δεν είναι αυτό σε άλλο επεισόδιο

14:43 αυτό σε άλλο επεισόδιο όχι λοιπόν τώρα πώς ακριβώς τώρα πάμε πίσω στο GPS το GPS ένα βασικά συστατικό των GPS που χρειάζονται για να δουλέψουν είναι αυτό τα ατομικά ρολόγια. Λοιπόν, τα ατομικά ρολόγια είναι, όπως λέει και η λέξη, ρολόγια, που μας βοηθάνε να μετράμε το χρόνο. Γιατί είναι τόσο σημαντικά. Λοιπόν, όταν έχετε το κανονικό ρολόγιο που φοράμε στο χέρι μας, χάνει συνήθως ένα δευτερόλεπτο σε ένα χρόνο.

15:24 Εντάξει. Αυτό το quartz που βλέπετε. Τώρα, τα ατομικά ρολόγια έχουν τόση ακρίβεια που χάνουν ένα δευτερόλεπτο σε δέκα δισεκατομμύρια χρόνια ή εκατό δισεκατομμύρια χρόνια που είναι μεγαλύτερο από την ηλικία του σύμπαντος Δηλαδή είναι τρομερά ακριβή Τι θα πει αυτό, σημαίνει ότι είναι και πολύ ευαίσθητα Ένα από τα πράγματα για παράδειγμα που κάνει βαρύτητα είναι και γι' αυτό χρειάζεται και για το GPS αν βάλω το ατομικό ρολόι κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας έχει πιο δυνατή βαρύτητα από το αν το βάλω στην κορφή ενός βόνου γιατί είναι πιο κοντά στην επιφάνεια της γης και η δύναμη της βαρύτητας μειώνεται λίγο όσο πιο μακριά είμαστε από τη γη Εξαιτίας αυτού ο ρυθμός με τον οποίο μετράνε το χρόνο αλλάζει Δηλαδή ένα ρολόι που είναι στην κορφή ενός βωνού μετράει ένα διαφορετικό χρόνο από το ένα ατομικό Λόγω βαρύτητας Ναι, λόγω βαρύτητας Ένα κανονικό ρολόι δεν νοιάζεται για τέτοια πράγματα Αλλά το ατομικό ρολόι επειδή είναι τόσο ευαίσθητο μπορεί να μετράει τις μικρότερες αλλαγές

16:51 Οπότε για κάτι που ελεπιδρά με πολύ ασθενές τρόπο με εμάς Οπότε μπορούμε να δούμε με αυτά πολύ μικρές αλλαγές της ελεπιδράς που έχει η σκοτεινή ύλη Όπως είπαμε είναι παντού και πολύ είναι επηρέαση αν πάρω δύο διαφορετικά ρολόγια Τα οποία είναι φτιαχμένα από διαφορετικά υλικά Εξαιτίας της ελεπίδρασης με τη σκοτεινή ύλη η οποία θα είναι πάρα πάρα πολύ μικρή Υπάρχει κάτι που αποκλίνει Ναι θα υπάρχει ένας Θα μετράνει λίγο διαφορετικά το χρόνο Με ένα συγκεκριμένο τρόπο Οκ Ναι Και αυτή είναι η ιδέα Να χρησιμοποιείς επειδή Εξ ορισμού και εκ των πραγμάτων Η σκοτεινή ηλία λεπιδρά με μας Με τόση ασθενή δύναμη Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε Οτιδήποτε είναι τρομερά ευαίσθητο Στην πιο μικρή αλλαγή Ωκ, για να μπορέσουμε να την καταλάβουμε Ναι, για να μπορέσουμε να την καταλάβουμε και να την μετρήσουμε Και σε σχέση με το GPS για να...

17:54 Το GPS για παράδειγμα, το GPS για να συγχρονίσουμε τα ρολόια Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι ένα ρολόι που είναι σε έναν δορυφόρο ή ένα ρολόι που είναι στη Γη Επειδή για παράδειγμα και η βαρύτητα είναι διαφορετική Θα πρέπει να... Να... Να... Να... Να ρυθμίσεις, να κάνεις... να λάβεις υπόψη σου στην αλλαγή όταν θέλεις να συγχρονίσεις τα ρόλο, γιατί η δύναμη της βαρύτερης, οπότε επειδή είναι το πράγμα των θα μετράνε λίγο διαφορετικά το χρόνο, πρέπει να λάβεις υπόψη σου αυτή την αλλαγή της βαρύτερης, ώστε να φαίνονται να μετράνε το χρόνο με τον ίδιο τρόπο.

18:31 Έχει λογική? Οκ. Ναι. Ναι, οκ. Μέχρι τώρα είμαστε εντάξει. Οκ. Ναι, κατανοητά μέχρι εδώ. Και αυτό είναι το... Γι' αυτό όταν το GPS, δηλαδή το ότι μετακινείσαι για λίγο ή πάνω ή κάτω, και αυτό είναι που κάνει το GPS τόσο ευαίσθητο. Οκ. Μάλιστα. Πολύ καλά. Νομίζω ότι θα επεξεργαζόμαστε και όσο τελείς και θα... Ναι, ναι. Αν είναι κάτι, πρώτη στιγμή.

19:00 Ναι, ναι. Αυτός ήταν και στόχος. Λοιπόν, να τα απλοποιήσουμε και να εμάς και για τον κόσμο που ακούει. Το όνομα της έδρας που έχεις είναι αριστερχός. Ναι. Προς τιμήν του αρχαίου Έλληνα που πρότεινε το ηλιοκεντρικό μαντέλο του ηλιακού συστήματος. Ναι. Ήταν μια αιρετική πρόταση για την εποχή. Ναι. Υπάρχει σήμερα μια σύγχρονη αιρετική, ας το πω, ιδέα στη φυσική που πολεμάται από τα στερεότυπα ή από όσα δεν γνωρίζουμε, από το φόβο της εποχής.

19:32 Ναι, υπάρχει. Να πω για τον αρίστερο για παράδειγμα, ο οποίος είχε μετρήσει με παρατηρήσεις ότι ο ήλιος είναι στο κέντρο του ηλιακού συστήματος και όχι η γη Όντως οι σύγχρονοι του τον είχαν απορρίψει ως τρελό βασικά Λοιπόν σήμερα υπάρχει η ιδέα ότι το σύμπαν μας δεν είναι μοναδικό Πολύ ωραία, πάμε στα ενδιαφέροντα τώρα Η θεωρία των πολλαπλούς συμπάτων έτσι και αυτό τώρα από που έρχεται έρχεται να κάνει με τη σκοτεινή ενέργεια πάμε πίσω στη σκοτεινή ενέργεια αφήνουμε τη σκοτεινή ενέργεια πάμε στη σκοτεινή ενέργεια λοιπόν τη σκοτεινή ενέργεια όπως την ξέρουμε και ως κοσμολογική σταθερά μη επιστήμονες την οποία τιμισούσε ο Ανστάιν γιατί τιμισούσε να το πούμε αυτό πριν γιατί την έβαλε στα σταθερά στις εξισώσεις του και καταλάβαινε και μετά βγάλε να κάνει μια θεωρία ότι ουσιαστικά δεν χρειαζότανε και γι' αυτό λέει το έβαλα εκεί γιατί μπορούσα να το βάλω αλλά δεν έπρεπε να το βάλω.

20:46 Τέλος πάντων, αυτή η ενέργεια μπορούμε να την υπολογίσουμε στις θεωρίες μας. Αυτό κάνει μια πρόβλεψη για το πόσο μεγάλο είναι το σύμπαν. Αυτή τη στιγμή όταν λέμε ότι το σύμπαν είναι περίπου 10 δισεκατομμύρια, έχει ηλικία 10 δισεκατομμύρια χρόνια, το ίδιο πράγμα μας λέει ότι αν στείλω μια ακτίνα φωτός θα πάρει περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.

21:19 η ακτίνος φωτός που παίρνουμε το πιο σωστά, η ακτίνος φωτός που παίρνουμε αυτή τη στιγμή, η μεγαλύτερη απόσταση που μπορούν να έχουν διανύσει το ΣΥΠΑ είναι δέκαδες εκατομμύρια χρόνια, η οποία είναι μεγάλη απόσταση, σε εκατοστά είναι δέκα στην 28 τώρα τρέχαγε γύρευε έτσι, για πόσο δέκαδες εκατομμύρια χρόνια να καταλάβετε πόσο μεγάλη η απόσταση είναι ο ήλιος που θεωρούμε ότι είναι μακριά το φως από τον ήλιο παίρνει 8 λεπτά να έρθει σε εμάς.

21:46 Λοιπόν, τώρα πάμε πίσω στη σκοτεινή ενέργεια. Μπορούμε στις θεωρίες που όπως τις ξέρουμε, τη βαρύτητα και το καθήρωμα νοπρότυπο που έχουμε στη σωματιδιακή φυσική, να υπολογίσουμε ποια είναι η σκοτεινή ενέργεια που προβλέπει η θεωρία μας. Αν την υπολογίσουμε όπως την ξέρουμε, βρίσκουμε ότι το σύμπαν θα έπρεπε να είναι μικρότερο από το κεφάλι μιας καρφίτσας.

22:21 Δηλαδή έπρεπε να είναι δηλαδή το φως να διασκίζει μιαν απόσταση ενός χιλιοστού. Οκ. Αλλά είναι λίγο μεγαλύτερο. Κάπου εδώ θα χάνουμε νομίζεις. Ξεχίζουμε λίγο. Όχι και οι φυσικοί θα χάνουν. Τώρα ένιωσα... Κάπου εδώ ένας οτομή μου κάνει... Να το βάλουμε έξω Αυτό είναι Και αυτή είναι μια Είναι τρομερή διαφορά Από αυτό που παρατηρούμε Και αυτό που προβλέπει η θεωρία Τώρα τι ιδέες έχουμε Να λύσουμε αυτό το πρόβλημα Και δυστυχώς δεν έχουμε καλές ιδέες Ωραία Δεν υπάρχει κάτι που να μπορούμε να γράψουμε μια θεωρία με μαθηματικά να την ελέγξουμε το πείραμα και να συμφωνούμε με το πείραμα με αυτά που παρατηρούμε ό,τι ιδέες είχαμε που να είναι πιο λογικές δεν συμφωνούμε με το πείραμα η μόνη λογική ιδέα είναι η ιδέα με τα πολλαπλά σύμπαντα και πως πάει αυτή η ιδέα και υποστηρίζεται μαθηματικά και υπάρχουν θεωρίες οι οποίες προβλέπουν αυτό το πράγμα και λέει ότι Ότι αν έχεις πολλαπλά σύμπαντα, τα περισσότερα θα έχουν σκοτεινή ενέργεια και όλα τα περισσότερα θα είναι πολύ μικρά.

23:46 Αλλά από ατύχημα θες να το πεις, από σύμπτωση θες να το πεις. Καμιά φορά θα υπάρχει και κάποιο σύμπαν που έχει μεγάλο μέγεθος. Τέτοια πράγματα, αυτό το ατύχημα ας το πούμε Συμβαίνει και στην καθημερινότητά μας Συμβαίνει και στο δικό μας σύμπαν για παράδειγμα Το γεγονός ότι στον ουρανό Το μέγεθος του φεγγαριού γωνιακά Είναι το ίδιο με τον ήλιο γιατί παίρνουμε κλίψεις Αυτό είναι ένα τύχημα, δεν υπάρχει κανένας λόγος να ισχύει κάτι τέτοιο είναι κάποια σύμπτωση που απλώς έτυχε.

24:32 Το ίδιο και αυτό. Έτυχε. Δέχεσαι ότι κάποια πράγματα απλά έτυχαν. Μερικά πράγματα... Δεν πρέπει να εξηγήσεις. Ναι, ακριβώς. Υπάρχουν και αυτό είναι κάτι που δυσκολευόμαστε σαν φυσική να δεχτούμε. Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα με τη θεωρία των πολλαπλώς συμπάντων. Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι μερικά πράγματα απλώς έτυχαν.

24:51 και σαν άνθρωποι δεν μπορούμε να το δεχθούμε αυτό ακριβώς και αυτή είναι και εκεί είναι το πρόβλημα αλλά είναι προς το παρόν η καλύτερη ιδέα που έχουμε μέχρι στιγμής που να εξηγεί τις παρατήρες που κάνουμε το γεγονός ότι το σύμπαν είναι τόσο μεγάλο στο να χωράει μέσα πλανήτες, αστέρια να είμαστε εμείς μέσα αλλά από ό,τι καταλαβαίνω είναι αιρετική ακόμα αυτή η θεωρία γιατί δεν είναι αποδεκτή δεν είναι αποδεκτή Δεν έχει παληθευθεί μάλλον.

25:21 Όχι, όχι μόνο δεν έχει παληθευθεί. Θεωρούν για παράδειγμα πώς είναι αυτό επιστήμη, γιατί δεν μπορούμε. Τα περισσότερα, ό,τι είναι μέσα στους σύμπαν μας, μπορούμε θεωρητικά να πάρουμε ένα τηλεσκόπιο να τα δούμε. Δεν αποδεικνύεται. Ναι, είναι δύσκολο να το αποδείξεις. Δηλαδή, δεν μπορούμε. Αυτά τα σύμπαν δεν μπορούν να μας στείλουν σήμα.

25:42 Ναι, ναι, ναι. Δεν μπορούμε. Δεν έχουμε αρκετή επιδράση. Ναι, μεν, αλλά έτσι. Όταν όμως έχεις κάποια μαθηματική θεωρία που προβλέπει αυτή τη δομή, ότι έχεις αυτά τα πολλαπλά σύμπαντα, πολλές φορές έχει άλλες επιπτώσεις στο δικό μας σύμπαν. Δηλαδή προβλέπει καινούριες δυνάμεις, προβλέπει καινούρια σωματίδια τα οποία μπορεί να είναι σκοτεινή ύλη.

26:06 Οπότε μπορείς να κάνεις πειράματα... Πάνω σε αυτά. Πάνω σε αυτά. Οπότε να έχεις έμεσες ενδείξεις Για την ύπαρξη αυτών των συμπάτων Να κάνω μια ερώτηση Λίγο πολύ καταλάβαμε το πώς ανιχνεύουμε Τη σκοτεινή Ηλί Σε κυριεμένες πίστης Σε μερικές πίστης Καταλάβαμε πώς μπορούμε να την αντιληφθούμε Την σκοτεινή ενέργεια πώς την καταλάβαμε ότι υπάρχει Με τον ίδιο τρόπο που καταλάβαμε Είδαμε Ότι αυτή η σκοτεινή Που είπαμε δεν είναι κακιά Δεν είναι σαν το μάτι Όχι, όχι, όχι, όχι, όχι, δεν είναι σαν το μάτι ακριβώς. Η σκοτεινή ενέργεια έχει την εξής επίδραση στους γαλαξίες. Αυτό που κάνει, κάνει το σύμπαν να μεγαλώνει.

26:59 Βάζουμε βούλες πάνω στο μπαλόνι και το μπαλόνι μεγαλώνει. Η απόσταση ανάμεσα σε δύο βούλες μεγαλώνει και αυτή. Οπότε αν μετρήσουμε την απόσταση, βλέπουμε ότι η απόσταση μεταξύ αντικειμένων στο σύμπαν μεγαλώνει, με ένα συγκεκριμένο ρυθμό. Και αυτό έχει να κάνει με την επίδραση της σκοτεινής ενέργειας μέσα από τη δύναμη της βαρύτητας σε ό,τι παρατηρούμε.

27:22 Πάντα η δύναμη της βαρύτητας είναι, όσον αφορά το σύμπαν, η δύναμη της βαρύτητας είναι αυτή που μας δίνει τις περισσότερες πληροφορίες σε πολλές περιπτώσεις οπότε και καθορίζει ή ορίζει κάποια από τα υπόλοιπα που ψάχνουμε Ναι Κάνω μια άλλη ερώτηση τώρα που προκύπτει μέσα από την pop culture αν μπούμε μέσα σε μια μαύρη τρύπα θα βγούμε σε παράλληλο σύμπαν Κανείς δεν ξέρει Δεν επιβιώσουμε να βγούμε σε μαύρη τρύπα Εγώ δεν θέλω να είμαι ποτέ δίπλα σε μαύρη τρύπα αν θέλετε να πω Αν το θέλετε Όχι για τη δύναμη της βαρέτητας Πριν ακόμα φτάσουμε Στα όρια της μαύρης τρύπας Θα μας έχει ξεσκίσει Οπότε δεν θα υπάρχουν Ούτε καν θα καταλάβουμε τίποτα Δεν είναι ότι αν κοιτάξουμε Αν υπάρχει Άρα πρακτικά δεν μπορούμε να μάθουμε ποτέ τι είναι μια μαύρη τρύπα Δεν ξέρω Αυτό οι αξιώσεις του Άινστάιν μας λένε το τι ακριβώς είναι η λύση για μαύρη τρύπα και αυτό που βλέπει το πείραμα του Λάικο συμφωνεί με αυτό που υπάρχει στις αξιώσεις οπότε δεν ξέρω τι θα καταλάβουμε γιατί εξαρτάται τι εννοείται, ποια είναι ακριβής ερώτηση

28:47 αλλά αυτό που βλέπουμε συμφωνεί με τις αξιώσεις του Άινστάιν με αυτή τη στιγμή Ας το αποφύγουμε. Το καταλάβουμε είναι και λίγο μεγάλη κοβέντα ακόμα και για μας. Δηλαδή η δύναμη της... Ο Αϊνστάιν είναι ο πιο αγαπητός θεωρητικός φυσικός, αλλά η θεωρία του είναι και από τους πιο μισητές. Για παράδειγμα εμείς η θεωρητική φυσική, όλη η θεωρητική φυσική, παίρνουμε μηνύματα από διάφορους ανεξάρτητους ερευνητές οι οποίοι η μεγαλύτερη τους προσπάθεια είναι να αποδείξουν ότι ο Ιωαννιστάν κάνει λάθος λοιπόν έχει κάνει λάθος και υπάρχει συνομωσία το πρόβλημα είναι ότι από ένα σημείο και μετά και είναι πρόβλημα για τη σύγχρονη φυσική αυτό γενικότερο είναι ότι έχουμε προχωρήσει τόσο πολύ που στην καθημερινή μας εμπειρία δεν μπορούμε να καταλάβουμε δεν μπορούμε να βιώσουμε όχι να καταλάβουμε, να βιώσουμε τα φαινόμενα τα οποία περιγράφει η θεωρία μας για παράδειγμα η καφαντομηχανική ή η θεωρία της σχετικότητας για να νιώσεις τις επιπτώσεις της σχετικότητας πολλές φορές πρέπει να πηγαίνεις

30:07 με την ταχύτητα του φωτός εμείς δεν πρόκειται να πάμε ποτέ με τα χείρια του φωτός για παράδειγμα για την περισσότερη για την καθημερινότητά μας η θεωρία του Νεύτωνα που είναι από το 17ο αιώνα 17ο αιώνα συγγνώμη είναι ακόμα αρκετή και το γεγονός ότι έχουμε προχωρήσει τόσο πολύ τα κάνει όλα τόσο δύσκολα ακόμα και εμάς τους φυσικούς ότι είναι ναι με βλέπουμε τις εξισώσεις αλλά να πούμε ότι το καταλαβαίνουμε στο πετσί μας είναι μεγάλη κουβέντα γιατί συνήθως είναι πολύ πιο εύκολο να καταλάβεις πράγματα που βιώνεις από πράγματα που είναι στο υπερπέραν στο ασύννεφα Ναι, ακριβώς και πάντα όταν καταλαβαίνουμε κάτι για μένα όταν καταλαβαίνω κάτι θα μπορώ να το εξηγήσω με πράγματα που συνήθως που βιώνω στην πραγματικότητά μου.

31:19 Να κάνουμε τέτοιες αναλογίες. Σωστό. Έχεις ασχοληθεί πολύ με τα στοιχειώδη σωματίδια. Ναι. Με απλά λόγια. Τι είναι τα στοιχειώδη σωματίδια? Τα στοιχειώδη σωματίδια είναι τα δομικά υλικά της ύλης. Από τι είμαστε εμείς φτιαγμένοι. Είναι τα άτομα, έχουμε τα άτομα, είμαστε στραγμένοι από άτομα Πάμε μέσα στα άτομα, υπάρχουν τα ηλεκτρόνια Υπάρχει μέσα ο πυρήνας, ο πυρήνας μέσα έχει πρωτόνια και νετρόνια Μέσα τώρα τα νετρόνια και τα πρωτόνια έχουν quark Και συνεχίζει το... και έτσι συνεχίζει Και αυτά τα έχουμε ανακάλυψει Αυτή ήταν η μεγάλη ανακάλυψη του 20ου αιώνα που έχουμε βρει ότι υπάρχουν περίπου 20 σωματίδια Τα οποία επηρεάζουν, είναι μέσα στη θεωρία μας Όχι όλα, για μας δεν είναι όλα σχετικά Δεν είναι τόσο σημαντικά Για παράδειγμα το ηλεκτρόνιο έχει και ας το πούμε ξαδέρφια Τα οποία έχουν το ίδιο φορτίο αλλά έχουν διαφορετική μάζερ το μειόνιο, το ταφ, το λεπτόνιο.

32:43 Και αυτά δεν υπάρχουν στην καθημερινότητά μας, αλλά επειδή έχουμε κάνει πειράματα, ξέρουμε ότι υπάρχουν και είναι απαραίτητα για τη θεωρία μας και για να είναι όλοι χρησιμοποιημένοι η θεωρία μας. Ωραία. Η επιστημονική κοινότητα είναι σίγουρη, το λέω και εγώ τώρα υπεραπλουστευμένα, ότι υπάρχουν ακόμη, κάπως νομίζω συνδέεται με αυτό που είπες πριν κρυφές δυνάμεις στη φύση που δεν τις έχουμε ανακαλύψει ακόμη. Πώς είμαστε τόσο σίγουροι γι' αυτό. Δεν είμαστε σίγουροι έχουμε θεωρίες. Τα πράγματα που είμαστε σίγουροι είναι αυτά που έχουν ήδη αποδεκτεί. Αυτές οι δυνάμεις που συζητάμε τώρα είναι πράγματα που είναι υποθέσεις, είναι θεωρίες και γι' αυτό κάνουμε πειράματα για να δούμε αν υπάρχουν.

33:32 Δεν είμαστε σίγουροι. Απλώς ψάχνουμε. Είμαστε κουτάρστο να βρούμε κάτι. Αυτό δεν το ξέρω. Δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις για το τι κάνει η φύση. Όσες φορές έχουμε κάνει προβλέψεις για το τι κάνει η φύση. Προβλέψεις εννοώντας ευχές. Μπορούμε να κάνουμε υποθέσεις. Αλλά το τι θέλουμε εμείς να κάνει η φύση συνήθως δεν δουλεύει.

33:53 Ναι, θέλουμε να δουλεύουμε. Προσωπικά έχεις νιώσει ποτέ φόβο ή έστω κάποια συστολή μπροστά σε όσα δεν γνωρίζουμε ακόμα για τη φύση δηλαδή έχεις σκεφτεί πως είμαι πολύ κοντά να αποκαλύψω κάτι και αν το αποκαλύψω αυτό φέρει πολύ μεγάλη ευθύνη για το τι αντίκτυπο θα έχει εκεί έξω λοιπόν ποτέ δεν έχω φόβο για τέτοια πράγματα μπορεί να εκνευριστώ, να ενοχληθώ γιατί δεν βρίσκω την απάντηση αλλά όσον αφορά την έρευνα δεν υπάρχει φόβος και ο φόβος για μένα είναι κάτι που δεν είναι ένα συνέστημα που είναι παραγωγικό.

34:34 Το περισσότερο καιρό όσες φορές και εγώ έχω πάρει αποφάσεις εξαιτίας φόβου και νομίζω και όλος δεν είναι καλός σύμβουλος. Τώρα αν υπάρχει ευθύνη, αυτό το έχω νιώσει κάνα δύο φορές. Ο φόβος που δεν είναι σωστή λέξη. Θέλετε πρισσότερο το βάρος της συνείδησης. Α, το βάρος της συνείδησης. Ναι, αυτό, αυτό. Ναι, δεν θέλω να πω σε λεπτομέρειες το τι ακριβώς σκεφτόμασταν, αλλά είχε τύχει.

35:09 Γιατί είχε τύχει μια φορά, κάναμε κάτι, ανακαλύψαμε κάτι και σκεφτόμαστε μήπως να πάμε να το πούμε σε κάποιον, σε κανένα υπουργείο άμυνας. Αλλά δεν είναι... τώρα σας τρομάζω και εσάς ανακαλύψτε ένα καινούριο όπλο όχι όχι μέχρι στιγμής τέτοιο αλλά η απάντηση είναι ναι και τώρα νιώθεις την ευθύνη αλλά συνεχίζεις την έρευνα η έρευνα η έρευνα για μένα όσες φορές προσπαθούμε να βάλουμε συνέστημα στην έρευνα δεν είναι δεν είναι καλός οδηγός τα συναισθήματα που νομίζω ότι είναι θετικά για την έρευνα είναι η αιμονή η υπομονή αλλά το να θυμώσεις για το αν η φύση ξέρω εγώ δεν υπακούει στη δικιά σου θεωρία τώρα αυτό είναι χαζό τελικά πήγα του Συμπουργιόμενας και το πάτε αυτό λόγω κρισία Αναρωτιέμαι κάτι ακόμη Όση ώρα σε ακούει να μας περιγράψει τόσο για μας θεωρητικά δύσκολα πράγματα με απλά λόγια σκέφτομαι πώς μπορεί όλοι αυτοί οι ανασχολητές με τη φυσική, με τη φύση αυτό το μεγέθη που περιγράφεις που είναι το τεράστιο είναι λίγο έως και ασύλληπτα με το νου

36:47 πώς αυτό μπορεί να έχει επιδράσει στην δική σου συνειδητοποίηση της καθημερινότητας του εαυτού σου των σχέσεων, των προβλημάτων έχεις μοιώσει να επιδρά φυσικά όλους μας όλους τους φυσικούς, δηλαδή έχουμε συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε συγκεκριμένες καταστάσεις και προβλήματα, προσπαθούμε όλα να τα βάλουμε κάτω έχει μια απάντηση και είμαστε θέλουμε όλα να έχουν κάποια λύση αυτό είναι το πρόβλημα Ακούσα να είμαι φυσικός.

37:18 Ακούσα να γίνας. Θέλουμε όλα να έχουν κάποια λύση. Και το πρόβλημα είναι όταν δεν έχουν λύση. Και λέω πολλές φορές ότι πολλοίς κόσμοι θεωρούν ότι φυσική και τα μαθηματικά είναι δύσκολα. Εγώ νομίζω ότι όταν έχεις να κάνεις με ανθρώπους είναι δύσκολο. Γιατί παίρνουν άλλοι παράγοντες που δεν μπορείς. Δεν μπορείς να τους ερμηνεύσεις.

37:42 Δεν μπορείς να τους ερμηνεύσεις. Υπάρχουν απόψεις διαφορετικές. και δεν υπάρχει, δεν είναι εύκολο να δεις τι είναι σωστό ή λάθος, μαύρο, άσπρο, υπάρχει και γκρι. Δεν είναι με κρίσιμες οι σχέσεις, οι άνθρωποι είναι. Ναι, ακριβώς. Στην επιστήμη τα πράγματα και στα μαθηματικά τα πράγματα είναι λίγο πιο απλά από αυτή την άποψη.

38:05 Αν και νομίζω και στην καθημερινότητα μας, δηλαδή το να εφαρμόζουμε την αλητική σκέψη και να βάζουμε τα πράγματα κάτω και να λέμε ένα, δύο, τρία και να τα βάζουμε στη σειρά και να προσπαθούμε να βρούμε μια λύση που μια λύση που να είναι χωρίς να πανικοβαλόμαστε χωρίς να κάνουμε, πάντα βοηθάει Αρκεί να είναι πρακτικά δηλαδή και πρακτικά ζητή Από την άλλη ανέφερες σε σήμερα πριν κάτι που για μένα έχει μεγάλη σημασία ότι κάποια πράγματα δεν μπορούμε απλά να τα ερμηνεύσουμε και πρέπει να τα αποδεχθούμε όσοι έχουν Σαν τι?

38:39 Αυτό που είπες ότι κάποια πράγματα δεν εξηγούνται Α, μερικές ποσότητες δεν έτυχαν Ότι κάποια πράγματα απλά έτυχαν Αυτό είναι και ένα μάθημα ζωής από την άλλη Είναι και αυτό, αλλά συνήθως αυτό έρχεται και σε εμάς τους φυσικούς αφού προσπαθήσουν όλα τα άλλα και δεν πρέπει Αλλά τελικά πρέπει να τα αποδεχθείς Ναι, τελικά πρέπει να τα αποδεχθείς έτσι για τα πράγματα και δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε Τι μπορεί να μας διδάξει η θεωρητική φυσική για την καθημερινότητα μας τελικά και λέω εγώ ίσως λέω ότι το επιμέρους κομμάτι είναι άμεσα συναντεδεμένο και μπορεί να καθορίσει τη μοίρα ολόκληρου του σύμπαντος Αυτό το τελευταίο δεν το κατάλαβα θα ποτίσεις το πρώτο και μετά θα με ξαναρωτήσεις Λοιπόν η φυσική επηρεάζει την καθημερινή μας ζωή με διάφορες τρόπες Πρώτα απ' όλα πολλά από τα πράγματα, το γεγονός ότι σήμερα έχουμε τηλεπικοινωνίες, τα κινητά μας, όλα αυτά έχουν γίνει εξαιτίας ανακαλύψεων που κάναμε στη φυσική.

39:45 Πριν από 100 χρόνια πολλά από αυτά ήταν θεωρίες. Η θερμοδυναμική για παράδειγμα, η θεωρία της θερμοδυναμικής μας βοήθησε στο να μπορούμε να φτιάξουμε αεροπλάνα που μας πάνε γύρω. Ήταν αδιανόητο πριν 100-150 χρόνια να μπορούμε να κάνουμε θεωρητικά να πάμε γύρω από τη γη σε λιγότερο από μία μέρα τώρα. Ίσως είναι υπερβολή λίγο αυτό, αλλά αυτό ήταν κάτι που ήταν αδύνατο πριν 100-150 χρόνια.

40:17 πολλές από τις καινοτομίες που μας κάνουν τη ζωή σήμερα εύκολη έχουν την αρχή τους στη φυσική και στη θεωρητική φυσική το άλλο που μπορούν να κάνουν η φυσική και τα μαθηματικά και θα πάμε πίσω στην παιδεία είναι ότι μας βοηθάει αυτές οι επιστήμες επειδή έχουν να κάνουν με τη λογική στην αναλυτική σκέψη στο να αναλύουμε προβλήματα, να αναλύουμε παράγοντες.

40:52 Και αυτό είναι κάτι που νομίζω βοηθάει όλους. Γι' αυτό νομίζω η παιδεία και το πώς αυτά τα μαθήματα διδάσκονται στο σχολείο είναι πάρα πολύ σημαντικό. Το άλλο ερώτημα έχει να κάνει περισσότερο με το ότι όλα συνδέονται με κάποιο τρόπο. Δηλαδή λέμε για τα στοιχειώδη σωματίδια, λέμε για το μέγεθος του σύμπαντος, αλλά το μικρό με το τεράστιο είναι ένα πράγμα.

41:17 Ακριβώς. Γιατί είναι ο κόσμος. Είναι η φύση. Είναι αυτό που μας περιβάλλει. Οπότε όντως όλος... Και αυτό είναι που μου αρέσκεται στη φυσική και πάντα... και πάντα με γεμίζει με ένα ζεστό συνέστημα για παράδειγμα. Όταν μελετάς τη φυσική για μένα είναι ο τρόπος να συνδεθούμε με τη φύση και να την καταλάβουμε. Τη φυσική εγώ τη θεωρώ διάλογο με τη φύση.

41:47 και χρησιμοποιούμε δύο γλώσσες. Χρησιμοποιούμε τη γλώσσα των μαθηματικών που μας βοηθάει να γράψουμε κάτω τις ιδέες μας για το τι είναι οι νόμοι της φύσης και έχουμε και το πείραμα που είναι ο τρόπος μας να ρωτάμε τη φύση. Ισχύει αυτό και μας λέει ναι, όχι, τις περισσότερες φορές μας λέει ίσως και πάμε πίσω και πούμε ξανά και πάμε ξανά.

42:10 Οπότε αυτός ο διάλογος είναι ένας τρόπος επικοινωνίας και ξεκίνησε από αυτό. Δηλαδή η φυσική είναι από τις... αν και η μοντένα φυσική ξεκινάει από τον εύτονα, η φυσική ως επιστήμη υπήρχε και στους αρχαίους Έλληνες. Υπήρχε και ακόμα πιο πριν οι πρωτόγονοι άνθρωποι είχαν περιέργεια, κοιτάζαν τα αστέρια, κοιτάζαν το τι γινόταν γύρω τους και προσπαθούσαν να το καταλάβουν.

42:43 Μινά, με όλη αυτή την ενασχόληση με την επιστήμη τις υποθέσεις, την παρατήρηση, το πείραμα και αυτή την αιμονή εντός εισαγωγικών και την επιμονή τι σε αποσυμπιέζει την καθημερινότητα τι σε γιώνει, ας το πω έτσι Να πούμε εντός μεταξύ ότι ζεις στον Καναδά και περιβάλλεσαι από πολύ έντονη φύση ωραία φύση Ναι, η φύση είναι πάρα πολύ ωραία εκεί αλλά σαν τις παραλίες της Ελλάδας δεν είναι το ακούμε είναι από τα πράγματα που μας κρατάνε λίγο ακόμα εδώ λίγο σε αυτή τη στιγμή είναι να περνάω χρόνο με φίλους μου μαγειρεύουμε μαζί κάνουμε πράγματα ό,τι κάνουν όσοι και τι κάνουν οι άνθρωποι να βγούμε να βγούμε να βγούμε να συνεμάρουμε να πάμε στο θέατρο τέτοια πράγματα δεν είναι νομίζω πολύ διαφορετικό από τους υπόλοιπους ανθρώπους αυτό που κάνουμε συγγνώμη που δεν μπορώ να σας πω όχι, τα φυσιολογικά εφανταζόμαστε ότι τα συναισθηματικά και τα ασχεσιακά τουλάχιστον εκεί δεν προσπαθείτε να τα ερμηνεύσετε με νόμους φυσικής γιατί μόνο δεν ερμηνεύονται έτσι πρέπει να υπάρχουν δύο γέφαλοι

44:06 ακριβώς και όμως Συγγνώμη, συζητάγαμε και πριν την βγούμε στον αέρα ότι και στις σχέσεις των ανθρώπων ακριβώς επειδή είμαστε όλα αυτά που είπες πριν χωρίς να είμαι φυσικός και χωρίς να έχω και ιδέα πολύ συχνά και στη δική μου τη δουλειά μιλάμε στους ανθρώπους και στις σχέσεις και με όρους δικούς σας, δηλαδή δρασία, αντίδραση ότι ενέργεια που μοιάζεται προσπαθείς να...

44:33 υπάρχει η αίτητα της γνώμης μας Ευχαριστώ ακριβώς Και αυτό όποιος ο Ράφος Διαλύσει το επιχείρημα πάρα πολύ Όχι αλλά αυτό όντως Προσπαθήσουμε να καταλάβουμε Στο πως ένας άνθρωπος αντιδράσει ένα συγκεκριμένο ρεύμα Ναι ακριβώς Στο τι έγινε Αλλά σίγουρα δεν μπορούμε να Να μπούμε σε αποδείξεις Αυτό που γίνεται είναι ότι Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές εμείς οι φυσικοί Δεν αποφασίζουμε ότι έτσι πρέπει να γίνουν τα πράγματα και εκεί είναι που ξεκινάει το πρόβλημα γιατί αν αποφασίζουμε ότι έτσι πρέπει να κινούν τα πράγματα είναι δύσκολο να αλλάξει το πλοίο πορεία Αυτό είναι, έτσι ξεκινάει και τις πολιτικές σχέσεις Ακριβώς Μωρή, όλο αυτό που λέμε είναι την πυρηνική ενέργεια κάποιος την ανακάλυψε, μετά το πώς την χρησιμοποίησαν είναι άλλη ιστορία Ναι, αυτό μπορούμε να μιλήσουμε για αυτό Ναι, ακριβώς Να το με την ευθύνη που λέγαμε πριν Ναι, αλλά η έρευνα δεν έχει δεν έχει συναισθήματα. Ό,τι ανακαλύπτεις ανακαλύπτεις το πώς το χρησιμοποιεί κάποιος δεν μπορείς να το ελέγξεις.

45:36 Είναι προηγή όμως με το φυσικό το αν θα πάει να μπει στη διεδικασία του να φτιάξει μια ατομική βόμβα. Για παράδειγμα, αλλά όμως αυτό που έγινε στο δεύτερο παγκόσμιο Αυτό που έγινε όμως οι Ινωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν να φτιάχνουν το Manhattan Project αφού έμαθαν ότι οι Γερμανοί το είχαν ήδη ξεκινήσει γιατί η επιστημονική κοινότητα ήξερε ότι μπορούσαν να διασπάσουν τον πυρήνα με ένα συγκεκριμένο τρόπο να ελέγξουν την αντίδραση αλλά μπορούσαν να την κάνουν ανεξέλεγκτη και να υπάρχει έκρηξη οπότε εκείνη τη στιγμή στο δεύτερο παγκόσμιο ήταν ουσιαστικά ένας αγώνας ποιος θα το κάνει πρώτος να λέω ποιος θα το έκρηξε και πρώτος Αλλά αυτό ήταν Ποιος θα το ρίξει Για αυτό ήταν, τι θα το κάνω και δεν θα το ρίξουν Τελικά ήταν αυτό Τελικά ήταν αυτό Οπότε Και αυτό που έγινε ήταν και λίγο τυχερή Η σύμμαχη Γιατί νομίζω ένας Και αυτό είναι ιστορικό ανέκδοτο Ένας από τους γερμανούς επιστήμονες Έχει κάνει κάποιο λάθος υπολογισμό Και είχαν αποφασίσει Ότι δεν πρόκειται να γίνει έκρηξη

46:48 Ήταν λίγο εμιτελές αλλά τελικά δεν τα καταφέραν και ήταν θέμα χρόνου δεν υπάρχει νομίζω οτιδήποτε οτιδήποτε τεχνολογία καινούρια τεχνολογία γίνεται άνθρωποι μας θα κάνουμε ό,τι θα τα δοκιμάσουμε όλα καλός ή κακός γιατί υπάρχει μια αυτοσυγκράτηση τα τελευταία χρόνια σε αυτό το κομμάτι μετά τη χειροσύμα και το ναγκασάκι υπάρχει αυτοσυγκράτηση Αλλά δυστυχώς αυτό δημιουργήσε και φόβο για την πυρηνική ενέργεια.

47:22 Ναι. Έτσι. Ναι. Γιατί νομίζω ότι η πυρηνική ενέργεια... Δημοκρατοποιούμε αρκετά. Ακριβώς. Γιατί η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να λύσει πολλά από τα προβλήματα που έχουμε σήμερα. Και αυτό που λέω συνήθως είναι ότι ένας πυρηνικός σταθμός που παράγει ενέργεια είναι σαν μεγάλη ατμουμηχανή. Έτσι δουλεύει. βασικά χρησιμοποιούμε το καύσιμο που έχει τόσο με ενεργειακή πυκνότητα να ζεστάνουμε νερό υπάρχει μια τουρπίνα και δημιουργεί λεκτισμό αυτό είναι και αυτό το ξέρουμε είναι η τεχνολογία που το ξέρουμε τώρα πόσο 80 χρόνια σχεδόν παραπάνω οπότε αυτά τα έχει δημιουργήσει έναν φόβο ο οποίος για μένα δεν είναι λογικός φόβος σημαντικό που ακούγεται ωραία εγώ μια τελευταία ερώτηση θέλω να κάνω ας εμείς θέλω να ρωτήσω γιατί μας γοητεύει τόσο πολύ το σύμπαν, το διάστημα εμάς τους ανθρώπους και ασχολούμαστε τόσο πολύ μαζί του και με θεωρίες νομοσίας και με ταινίες και με sci-fi σειρές, χιλιάδια πράγματα νιώθουμε πάρα πολύ μόνοι και θέλουμε να έχουμε παρέα όχι γιατί σαν άνθρωποι

48:34 πάντα επειδή όπως δημιουργηθήκαμε έχουμε συνέστη του εαυτού μας προσπαθούμε να καταλάβουμε είναι μια αγωνία που έχουμε μέσα μας προσπαθούμε να καταλάβουμε τη θέση μας που βρισκόμαστε που έρχομαι, που πηγαίνουμε τη θέση μας σε αυτόν τον κόσμο και αυτή η περιέργεια αυτή η ανάγκη είναι που μας οθεί να καταλάβουμε το σύμπαν και αυτό ισχύει σε όλα νομίζω και η τέχνη για παράδειγμα είναι μια διαφορετική έκφραση του ίδιου συναισθήματος του συμπάντους προς τα μέσα ναι ακριβώς οπότε προσπαθούμε να βρούμε ποια είναι η θέση μας σε αυτόν τον κόσμο γιατί ήρθαμε εδώ που πάμε οπότε είναι μια υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου να τα καταλάβουμε υπαρξιακά χρειαζόμαστε να υπάρχουν και εξωγήινοι το βέβαια δεν μπορώ να πω συζωή Αυτό να ρωτήσεις τους βιολόγους Αυτό δεν ξέρω Εσείς μιλαζάτε τα φαινόμενα Μια τελευταία Ερώτηση Από αυτό που μόλις είπες είναι οι σκέψεις Νιώθεις εσένα προσωπικά να σε έχει μετακινήσει σαν άνθρωπο για να ασχοληθείς με τη φυσική Όλες αυτές οι προσπάθειες

50:03 να αποδείξετε όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας τη νιώθεις προσωπικά να σε έχει, στο πώς βλέπεις τον εαυτό σου τους ανθρώπους, τη ζωή αν σε έχει αλλάξει ενδεχομένως να με έχει αλλάξει τη ματιά σου, τη ζωή ναι ναι προσπαθώ να σκεφτώ τώρα γιατί γιατί εμένα πάντα μου άρεσαν οι επιστήμιες και τα μαθηματικά δηλαδή ήταν κάτι που πάντα είχα πάντα είχα μεγάλη είχα ημονή, η αιμονή πάντα ήταν εκεί Προσπαθώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή αν υπάρχει Ξέρω εγώ θα έλεγα ότι ένας άνθρωπος που ασχολείται με αυτό το πεδίο είναι μάλλον πιο δύσκολο να είναι και πολύ δογματικός στη ζωή του Ακριβώς Αυτό ίσως Αυτό ίσως είναι Αυτό ίσως είναι σωστή απάντηση Δηλαδή το να το να αλλάζω γνώμη σε μερικά πράγματα ίσως είναι πιο εύκολο αλλά ναι ίσως αυτό προσπαθώ να σκεφτώ γιατί ξέρεις κάτι είναι τόσο άρρηκτο κομμάτι του εαυτού μου που δεν το σκέφτομαι το καταλαβαίνεις ήταν πάντα εκεί δηλαδή ακόμα και πολλοί από εμάς και πάλι πάμε πίσω στο δεν το σκέφτομαι πάντα μαθηματικά φυσική μου άρεσαν πάρα πολύ

51:32 και το πως ναι οπότε δεν μπορώ να ξεχωρίσω αυτό το κομμάτι από το τι είμαι Ωραία Υπηρετής στην επιστήμη και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό γιατί μας έχει λύσει πάρα πολλά προβλήματα αλλά εγώ θα κρατήσω αυτό που είπαμε ότι έχει να κάνει με το πόσο άνθρωπος τελικά αυτό που ανακαλύπτει αποφασίζει μετά να το χρησιμοποιήσει Ναι Το οποίο εκεί έχει και ηθικό κομμάτι έχει και άλλες παιχνίδες Έχει και ηθικό αλλά η ανακάλυψη είναι απαραίτητη ακριβώς Σε ευχαριστούμε πάρα πολύ που ήσασταν εδώ ήταν μεγάλη χαρά και εγώ χάρηκα πάρα πολύ, μου άρεσε πολύ η συζήτηση νομίζω εμείς καταλάβαμε άρα και ο κόσμος θα καταλάβει ότι είναι σκοτεινή ενέργεια και τη σκοτεινή υπηρεσία δεν είναι κάτι κακό, δεν το διώχνουμε μακριά μας και αν θέλουμε δεν γίνεται Καλή δύναμη στα επόμενα Ευχαριστούμε πάρα πολύ Μας βλέπετε και μας ακούτε σε YouTube, Spotify και Apple Podcast Θα λέμε την επόμενη. Γεια χαρά.