#15 | Απαγόρευση social media σε ανηλίκους: λύση ή αυταπάτη;
Στιγμιότυπα PodcastΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Από το 2027 εξετάζεται η απαγόρευση χρήσης social media για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Μπορεί όμως ένα τέτοιο μέτρο να προστατεύσει πραγματικά — ή απλώς μεταθέτει το πρόβλημα;
Στα «Στιγμιότυπα» συζητάμε με εκπροσώπους της Πολιτείας, ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς για τα μεγάλα διλήμματα της εποχής:
• προστασία ή περιορισμός;
• απαγόρευση ή εκπαίδευση;
• ρεαλισμός ή θεωρία;
Μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη; Τι συμβαίνει ήδη στα σχολεία; Και τελικά — ποιος έχει την ευθύνη: το κράτος ή η οικογένεια;
Ένα επεισόδιο για τα όρια, την ελευθερία και μια γενιά που μεγαλώνει εξ αρχής μέσα στον ψηφιακό κόσμο.
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
ΣΚΑΙ ΠΟΤΚΑΣΤ Κύριε Καρκατζούνη, καλησπέρα σας. Χαίρομαι πάρα πολύ που είστε μαζί μου απόψε. Καλησπέρα σας και εγώ χαίρομαι πολύ και ευχαριστώ για την πρόσκληση. Εμείς ευχαριστούμε που την αποδεχτήκατε. Θέλουμε να μιλήσουμε για ένα θέμα το οποίο πραγματικά ενδιαφέρει και αγγίζει, νομίζω, αποτέλεσε βασική θεματολογία στη μερίδα του Λέοντος των τραπεζιών τώρα, του Πάσχα, των ημερών που μας πέρασαν.
διότι εγώ στα τραπέζια που βρέθηκα και συνομίλησα με αρκετούς γονείς τους ενδιέφερε πάρα πολύ το θέμα απαγόρευση πρόσβασης social media σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών από 1η Ανουαρίου του 2027. Το πρώτο μου ερώτημα είναι, αναρωτιέμαι, πρόκειται για απαγόρευση όντως αυτή καθεαυτή ή κάτι σαν περιορισμό πρόσβασης. Είναι μια πολύ καλή ερώτηση.
Νομίζω καταρχάς ότι ο χρονισμός, το timing δεν ήταν τυχαίο. Ήταν επειδή ο Υπουργός και του Πρωθυπουργού το θέμα να συζητηθεί σε τραπέζια του Πάσχα. Γιατί όπως έχει επισημάνει και ο ίδιος πολλές φορές δεν είναι ο ρόλος του κράτους να υποκαταστήσει τη μέρη μου να πρέπει να έχουν οι γονείς. Και προφανώς χρειάζεται η στήριξή τους και μια ανοιχτή και ειλικρινή συζήτηση των γονέων με τα παιδιά τους για να μπορέσει οποιοδήποτε τέτοιο μέτρο να εφαρμοστεί.
Η προσέγγιση μας δεν είναι απαραίτητα απαγόρευσης. Θα έλεγα ότι είναι περισσότερο μια θέσπιση ενός ορίου ηλικίας από το οποίο και πάνω θεωρείται ότι ένας άνθρωπος, ένα ανήλικο άτομο, γιατί και στα 15 ανήλικος είναι κάποιος ακόμα, μπορεί να διαχειριστεί αυτό το κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχουν πάρα πολλές μελέτες οι οποίες μιλάνε για τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης που αυξάνονται στους ανηλίκους κατά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Αρκετά φαινόμενα τα οποία για εμάς στα πόλια ειλικρινής δεν αφορούν μόνο τους ανηλίκους. Άρα σίγουρα νομίζω ότι ένας βασικός ρόλος του κράτους είναι να προστατεύει τέτοιες ομάδες πιο ευπαθείς, όπως είναι και οι ανήλικοι. Και σε αυτή τη λογική έρχεται η συγκεκριμένη πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης, που προφανώς ούτε εν κενό είναι.
υπάρχει αναλυτική τεκμηρίωση για την απόφαση αυτή αλλά ούτε και η μόνη χώρα είναι που προχωράει σε μια τέτοια πρωτοβουλία στη λογική ότι θα πρέπει όπως και σε πολλά πράγματα στη ζωή υπάρχουν όρια ηλικίας έτσι και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να υπάρχει ένα όριο πάνω από το οποίο μπορεί κανείς να τα χρησιμοποιήσει. Ναι, είστε σαφείς. Βέβαια κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί ότι είναι όντως ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί αλλά το ερώτημα είναι γιατί τώρα αυτή η απόφαση από την άποψη ότι πιστεύετε ότι είμαστε on time σε αυτή την παρέμβαση σε αυτό το πλαίσιο που αναφέρατε εσείς ή μήπως έχουμε καθυστερήσει δεδομένων των συνθηκών δηλαδή Αυτό είναι ένα ερώτημα που γενικά στον κόσμο της τεχνολογίας και της ρύθμισης της απασχολεί πολύ είναι το περίφημο δίλημα του Colin Gridsan δηλαδή καθυστερείς να ρυθμίσεις κάτι τότε έχεις να αντιμετωπίσεις παγιωμένες καταστάσεις ή αν βιάζεσαι να ρυθμίσεις κάτι τότε εμποδίζεις και την ανάπτυξη των θετικών του πτυχών.
Δεν υπάρχει τέλεια απάντηση σε αυτό. Νομίζω ότι το χρονισμός έχει να κάνει αφενός με μια τάση πολιτική που φαίνεται ότι διαμορφώνεται σε διεθνές επίπεδο. Η Αυστραλία, η Γαλλία, η Ιδανία, η Ισπανία, πολλές χώρες έχουν ήτως σε πολιτικό ή σε νομικό επίπεδο προχωρήσει σε αντίστοιχα μέτρα. αλλά νομίζω ότι κυρίως είναι γιατί και με αφορμή την τεχνητή νοημοσύνη την εκτενέστατη χρήση πλέον εργαλείων όπως είναι τα τσάντμποτ νομίζω ότι καθίσταται ολοένα και πιο σαφές ότι οι ανήλικοι είναι εκτεθειμένοι σε δυσανάλογα μεγάλους κινδύνους και ότι ορισμένες φορές θα πρέπει κανείς να προβεί σε κάποια πιο οριζόντια μέτρα όπως είναι η θέσπιση του ορίου ηλικίας γιατί όσο και να προσπαθήσει είναι πιθανό να μην μπορεί να διαμορφώσει ένα αρκετά ασφαλές περιβάλλον για τους ανηλίκους.
Οπότε νομίζω ότι ο χρονισμός είναι και πολιτικός, είναι και νομικός, είναι και τεχνολογικός. Όλα αυτά τα παράγοντα έχουν παίξει τον ρόλο τους. Και νομίζω είναι και ανθρώπινος πάνω από όλα τα άλλα. Διότι συγκρατώ δύο φράσεις από όσα έχετε αναφέρει μέχρι τώρα κύριε Καργατζούνη. Πρώτον οριζόντια μέτρα και δεύτερον ευπαθής ομάδα αναφερόμενος στους ανηλίκους.
Ο λόγος που είναι ευπαθής ομάδα θεωρείται φαντάζομαι σχετίζεται και με την έξαρση της ανηλίκης παραβατικότητας. Υποθέτω. Φαντάζομαι και υπήρχε και πιο παλαιά υπήρχαν τέτοια φαινόμενα παλαιότερα. Αλλά μήπως το ότι τώρα είναι σε έξαρση αυτό το φαινόμενο της παραβατικότητας έπαιξε ένα ρόλο παραπάνω. Σίγουρα παίζει το ρόλο του.
Νομίζω ότι είναι δικό μου λάθος να έλεγα ότι σωστός όρος είναι ευάλωτη, όχι ευπαθής, υπό την έννοια ότι και αναγνωρίζεται έτσι πολλά νομοθετήματα. Είτε αφορά στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, είτε αφορά και πολλές άλλες πτυχές τεχνολογίας. Οι ηλικιωμένοι, όπως αντίστοιχα και οι ανήλικοι, είναι ομάδες που χρήζουν μιας ειδικής προστασίας.
Θα έλεγα πως η βία που παρατηρείται σε ανηλίκους είναι σίγουρα ένας παράγοντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δυστυχώς βλέπουμε ότι πολλά περιστατικά βίας αναπαράγονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και σε πολύ μεγάλη έκταση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν θεωρώ ότι είναι απαραίτητα η μόνη ή η πηγή του προβλήματος τα μέσα, αλλά σίγουρα αξιοποιούνται για τέτοιους αρνητικούς σκοπούς σε πολύ μεγάλο βαθμό και νομίζω ότι είναι από τους βασικούς παράγοντες που τα καθιστούν ακόμα πιο επικίνδυνα περιβάλλοντα για άτομα τα παινιστό σε βέστης ηλικίες.
Επειδή εκπροσωπείτε λοιπόν το κράτος και την πολιτεία, το ερώτημα το επόμενο που θα ήθελα να σας θέσω είναι νομίζω πολύ απλό στο άκουσμα, αλλά στην πράξη μάλλον είναι λίγο πιο σύνθετο. Πώς θα εφαρμοστεί αυτό πρακτικά, αυτή όχι απαγόρευση, κρατάω τον άλλο όρο που είπατε, κάποιο πλαίσιο. Το όριο ηλικίας. Η αλήθεια είναι κάτι το οποίο είναι σύνθετο και για να το εξηγήσουμε με απλά λόγια θα πω αρχικά ότι κατά κανόνα η τεχνολογία, το τεχνολογικό τοπίο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζεται από ενιαίους κανόνες, είτε από κανονισμούς είτε από διγείες από ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο και αντίστοιχα υπάρχει και μια πολύ φασική αρχή που μιλάει για τεχνολογική ουδετερότητα στη λήψη των μέτρων αυτών.
Με απλά λόγια σημαίνει ότι στην περίπτωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης η ρύθμιση προέρχεται πρωτίστως από την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες που είναι ένας κανονισμός και αντίστοιχα από την πράξη για τις ψηφιακές αγορές. Δηλαδή όλες αυτές οι μεγάλες πλατφόρμες που είναι για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ρυθμίζονται πανευρωπαϊκά.
οπότε ένα κράτος μέλος το οποίο θέλει να κάνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να είναι πολύ λεπτή η χειρισμή του για να παραμένει εντός του ενωσιακού πλαισίου. Πρακτικά λοιπόν η Ελλάδα έχει αναπτύξει ήδη έναν μηχανισμό ο οποίος με έναν τρόπο που σέβεται να ελαχιστοποιήσει τους δεδομένους δηλαδή ελαχιστοποιεί τους κίνδυνους για τα προσωπικά δεδομένα δίνει ένα σήμα στην συσκευή εάν ο χρήστης του χρησιμοποιώντας το Μητρό του Δημοσίου, το Μητρό Πολιτών για την ακρίβεια αν είναι πάνω ή κάτω από μια συγκεκριμένη ηλικία.
Είναι μοναδική πληροφορία την οποία δίνει, είναι ένα φλάγκ. Οπότε η λογική είναι ότι ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει κατά την εγγραφή ενός χρήστη, είτε κατά τη διαδικασία επαναταυτοποίησης όπως έχει γίνει όπως είπατε πριν σε χώρες όπως η Αυστραλία να παίρνει το ok από αυτή την πλατφόρμα ότι ο χρήστης είναι πράγματι πάνω των 15 ετών και άρα μπορεί να προχωρήσει στη σύναψη μιας σύμβασης δηλαδή στο να δημιουργήσει το λογαριασμό του στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Αυτό βέβαια που η λύση την οποία έχουμε στην Ελλάδα δεν πάει να πει ότι είναι απαραίτητα η λύση που θα επιβληθεί σε μια πλατφόρμα γιατί όπως είπαμε πριν υπάρχει η αρχή της τεχνολογικής διαιτερότητας που με απλά λόγια σημαίνει ότι αν ένας πάροχος θεωρείς ότι έχει μια τεχνολογική λύση η οποία με εξίσου φιλικό συνειδητικότητα τρόπο και ασφαλή εγγυάται ότι μπορεί να βεβαιώσει την ηλικία, τότε μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή.
Ακούστηκε χιάκ. Παράδειγμα, χθες η κυρία Φοντριλάι είναι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που είπε ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση αναπτύσσει τη λύση μέσα του Ευρωπαϊκού Γόλετ. Ναι, βέβαια, από τώρα μου δίνετε μια ωραία πάσα να ανοίξουμε μια πολύ μικρή παρένθεση. Αυτό δεν πολύ άρεσε στην Google και σε άλλους κολοσσούς. Εξέφρασαν κάποιες αντιρρήσεις.
Το θέμα όμως εδώ είναι τι απαντάτε εσείς ως πολιτεία σε όσους λένε ότι κάτι τέτοιο δεν θα δουλέψει. Είτε επειδή βάζουν θέμα προσωπικών δεδομένων, είτε επειδή σου λέει «Μα πώς μπορείς να απαγορέψεις κάτι που είναι ήδη παντού». Κοιτάξτε, σε ό,τι αφορά τα προσωπικά δεδομένα θα έλεγα ότι καταρχάς κανένα δικαίωμα δεν είναι σίγουρα η προστασία δεδομένων δεν είναι ένα δικαίωμα το οποίο είναι απόλυτο.
Είναι ένα δικαίωμα το οποίο αντίστοιχα όταν υπάρχει μια σύγκρουση δικαιωμάτων και δεν έχουμε να κάνουμε την προστασία των ανηλίκων υπάρχει μια προσέγγιση που θα πρέπει να περιορίζεται εντός εισαγωγικών. Να περιορίζεται στον ελάχιστο δυνατό βαθμό. Γι' αυτό μίλησα πριν και μια τεχνική λύση που εγγυάζεται το μόνο στοιχείο που ανταλλάσσεται είναι ένα φλάγγ για το αν είναι πάνω ή κατά το 15 και όχι για παράδειγμα και ακριβής ηλικία.
Άρα θεωρώ ότι οι ανησυχίες για τα προσωπικά δεδομένα είναι απολύτως σεβαστές, αλλά είναι κάτι το οποίο επειδή μας έχει απασχολήσει από την πολύ αρχή αυτής της υπόθεσης, είναι κάτι το οποίο έχουμε συζητήσει και αναλύσει αρκετά και νομίζω ότι η τεχνική λύση στην παρουσιακή φάση είναι άρτια σε σχέση με το ότι είναι παντού ξέρετε νομίζω ότι εδώ είναι λίγο πολιτικό το ζήτημα με την έννοια ότι θα μπορούσε κανείς να σηκώσει τα χέρια ψηλά και να πει ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα οι μεγάλες τεχνικές χρησιμοποιούνται παντού έχει διαμορφωθεί μια κατάσταση που σε κάποιες περιπτώσεις σημείς μια ψυχιακή ζούγλα και το κράτος απλά θα παρακολουθεί.
Δεν νομίζω ότι είναι ο σωστός τρόπος και νομίζω ότι και η κοινωνία, όπως είπατε και στην αρχή, ζητάει, οι γονείς, πολύ μεγάλη μερίδα της κοινωνίας ζητούσε την παρέμβαση του κράτους για να μπορέσει να θεσπίσει ένα ακριβώς, να μπει ένα όριο στη χρήση των μέσων κοινωνικής διεκτήωσης. Άρα θεωρώ ότι και ο σκοπός είναι πάρα πολύ σημαντικός Οπότε με σωστή ισορροπία μπορεί κανείς να βρει λύσεις Και κυρίως νομίζω ότι δεν είναι μια κατάσταση η οποία είναι μια αναστρέψιμη Σίγουρα αναγνωρίζουμε ότι η χρήση είναι εκτεμής Και κανείς δεν θέλει να απαγορεύσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Αναγνωρίζουμε τα θετικά Αλλά θεωρούμε ότι από μια ηλικία και κάτω θα πρέπει να υπάρχει ένα όριο στη χρήση τους Σωστά. Είστε σαφείς κύριε Καρκατζούνη.
Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ που ήσασταν απόψε στο ραδιόφωνο του Sky. Εγώ σας ευχαριστώ πολύ. Να είστε καλά. Είμαι ο Στέφανος Νικολαίδης και ήταν η σειρά podcast του Sky στιγμιότυπα. Sky Podcast
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
