#16 | Γεωπολιτική και Μουντιάλ

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 ΣΚΑΙ ΠΟΤΚΑΣΤ Τα τρόπια και τις ποδοσφαιρικές αναμετρήσεις κρύβεται συχνά μια άλλη ιστορία. Η ιστορία της πολιτικής, της ισχύως και για να γριβολογούμε της γεωπολιτικής. Με αφορμή λοιπόν την έναρξη του Μουντιάλ του 2026, αξίζει να θυμηθούμε ορισμένες από τις στιγμές όπου το ποδόσφαιρο συνάντησε την ιστορία. Αναλύει ο Κωνσταντίνος Φίλης.

00:49 Να ξεκινήσουμε από το 1934. Φυσικά. Είναι το δεύτερο Μουντιάλ, το πρώτο διεξήχθη στην Ιουργουάη με 13 ομάδες το 1930. Το φετινό Μουντιάλ διεξάγεται σε τρεις χώρες με 48 ομάδες όπου πρόκειται για ρεκόρ. Καθότι από κάποια στιγμή και μετά καθιερώθηκαν οι 32 ομάδες. Να πω επίσης ένα στατιστικό στοιχείο ότι είναι η τρίτη φορά που διεξάγεται Μουντιάλ στο Μεξικό.

01:15 Είναι η πρώτη χώρα στον κόσμο στις οποίες στην επικράτεια το Μουντιάλ γίνεται για τρίτη φορά. Πάω λοιπόν πίσω στο 1934 όταν το Μουντιάλ λαμβάνει χώρα στην Ιταλία. Μουσολίνη, φασιστική Ιταλία, κάνει τα πάντα προκειμένου οι Ιταλοί να κατακτήσουν το Μουντιάλ. Δεν του αρέσει του Μουσολίνη ιδιαίτερα το ποδόσφαιρο αλλά καταλαβαίνει τη δυναμική του ποδοσφαίρου.

01:38 Μεταξύ άλλων στα προκριματικά είναι ενδεικτικό ότι παρετείται η Ελλάδα από τον αγώνα με την Ιταλία από το δεύτερο μάτς Γαλλία το 1938 μάλιστα είναι χαρακτηριστικό κύριε Κουφόπουλ έχει μείνει το περίφημο τηλεγράφημα θανάτου όπου λίγο πριν τον τελικό ο Μουσολίνη λέει προς τους παίκτες της Ιταλίας νίκη ή θάνατος ή θα κερδίσετε ή δεν θα επιστρέψετε. Αυτό που καμιά φορά το ακούμε να το λένε και παράγοντες προς τους παίκτες τους δυστυχώς και στα χρόνια μας.

02:48 Και έχει επιστρέψει ως οπαδικός σύνθημα πλέον και στα ελληνικά γήπεδα από συγκεκριμένη πλευρά οπαδών που ασπάζονται τουλάχιστον ακροδεξίες ιδέες. Ναι, δυστυχώς αυτό υφίσταται και βλέπουμε πώς έχουν υπησέλθει στον αθλητισμό και ιδεολογίες ακραίες, εντελώς ακραίες, οι οποίες είναι περίπτω να πω ότι είναι κατακριτές και θα έπρεπε να βρίσκονται έξω από τον αθλητισμό.

03:16 Όπως και να έχει για να πάμε στο 1938, Η Ιταλία λειτουργεί αυτή η πίεση Κερδίζει 4-2 στο τελικό Νομίζω την Ουγγαρία Και στέφεται για δεύτερη συνεχόμενη φορά Παγκόσμια πρωταθλήτρια Έχουμε πάρα πολλά άλλα περιστατικά Έτσι ακροθυγώς θα αναφερθώ σε κάποια Που μου έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση Ευχαριστώντας και πάλι δημόσια το Φίλιππο Το γιο μου για τις πληροφορίες που μου παρήχε Το 1954 ας πούμε έχουμε το περίφημο θαύμα της Βέρνης αυτό έχει να κάνει με τη Δυτική Γερμανία η Δυτική Γερμανία χάνει στον πρώτο γύρο από την Ουγγαρία 8-3 ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας για τους Γερμανούς ότι αν συναντήσουν εκ νέου τους Ούγγρους σε κάποιο από τα επόμενα μάτς μπορεί να τους χερδίσουν ελάτε όμως που η Δυτική Γερμανία φτάνει στον τελικό και στα πρώτα 20 λεπτά χάνει 2-0 από τους Ούγγρους οπότε όλοι προετοιμάζονται για ένα νέο θρίαμπο των Ούγγρων σε βάρος των Γερμανών όμως κάτι συμβαίνει, περίεργο ή μη και η Γερμανία ανατρέπει το μάτς, κερδίζει τελικά 3-2

04:24 και είναι μια στιγμή που η Δυτική Γερμανία γιατί τότε ήταν χωρισμένη στη Δυτική και την Ανατολική αρχίζει να γίνεται ταυτόχρονα αντιπαθής ως εκφραστής και συνέχεια της Γερμανίας γιατί οι περισσότεροι που παρακολουθούν Μουντιάλ από το 1945, 50 κάτι μάλλον όταν ξεκινάει και πάλι γιατί έχει διακοπεί λίγο το παγκόσμιο πολέμο μέχρι περίπου το 1980 έχουν ζήσει το δεύτερο παγκόσμιο πολέμο έτσι δεν είναι, άρα έχουν μνήμες και είναι μάλιστα νοπές οι περισσότεροι λοιπόν αντιπαθούν τη Δυτική Γερμανία και για αυτό και το βλέπουν και πολιτικά ότι θα πρέπει η Δυτική Γερμανία να μην είναι αυτή η οποία κερδίζει τα παιχνίδια την αντιπαθούν όμως και γιατί έρχεται μετά από κάποια χρόνια να πει ο Λίνεκερ ότι το ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι που παίζουν 11 αντίον 11 και στο τέλος κερδίζει η Γερμανία ενώντας την Δυτική Γερμανία.

05:22 Το ενδιαφέρον επί στοιχείο είναι ότι η Δυτική Γερμανία αναμετράται για μία μόλις φορά σε παγκόσμια κύπελα με την Ανατολική Γερμανία η οποία είναι σαφώς υποδιέστερη όμως η Ανατολική Γερμανία κερδίζει το μάτς εκείνο 1-0 νομίζω πρέπει να είναι τη δεκαετία του 70 μέχρι το 1989 έχουμε την επανένωση της Γερμανίας και πλέον οι δύο ομάδες γίνονται μία Δύο υποσημειώσεις για το θαύμα της Βέρνησης η γυριστή και ταινία το 2003 μέσα από τα μάτια ενός παιδιού και δείχνει πως η Γερμανία ανακάμπτει και στάνεται υπερήφανη ξανά για τη χώρα της ως προς τα πραγματικά περιστατικά ο Πούσκας έχει ισοφαρήσει 3-3 αλλά ο Διευθυντής το είχε κυρώσει ως offside και έτσι η Γερμανία κατακτά το παγκόσμιο κυπέλο με 3-2 αλλά θεωρούν όλοι ότι ήταν ένας στημένος αγώνας και ενδεχομένως το έχουν χρησιμοποιηθεί και παράνομες ουσίες Τώρα με πηγαίνετε κάπου αλλού με πηγαίνεται ως 1966 όταν η Αγγλία κερδίζει τη Δυτική Γερμανία με το περίφημο γκολ του Χέρστ που ακόμα δεν ξέρουμε αν η Πάλα πέρασε ολόκληρη τη γραμμή

06:25 ναι ναι ναι, άλλο θέμα συζήτησης το οποίο έχει μείνει και βέβαια αντιλαμβανόμαστε όλη την αντιπαλότητα μεταξύ Εγγλέζων και Γερμανών ή Γάλλων και Γερμανών η οποία φτάνει στην περίπτωση της Γερμανίας και της Γαλλίας μέχρι τη δεκαετία του 80 και σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα όχι μόνο σε παγκόσμια αλλά μιας και μιλάμε για Μουντιάλ και δίνουμε έτσι κάποια στοιχεία θα αναφερθούμε εννοείται στο χέρι του Θεού το 1986 αυτό δεν μπορούμε να το αφήσουμε γιατί είναι το χέρι και το πόδι του Θεού το χέρι στο πρώτο γκολ και το πόδι του Θεού στο δεύτερο όπου είναι ένα καταπληκτικό γκολ ίσως το καλύτερο γκολ που έχει μπει ποτέ από τον ίδιο άνθρωπο από τον Μαραντόρα Όχι, όχι, όχι, έχω ξεκινήσει από foul, ότι έχει γίνει foul στην αρχική της φάση.

07:08 Ως προς το δεύτερο γκολ μικρή σημασία έχει, γιατί είναι απολαυστικό το γκολ, έτσι και η κούρσα του Μαραντόνα παίρνει την μπάλα κάτω από τη σέντρα. Αλλά ως προς το πρώτο πρέπει να πούμε για τους Ακροατές μας ότι μεγαλύτερη σημασία για τους Αργεντίνους έχει ότι παίρνουν την εκδίκησή τους για τον πόλεμο των Φόκλαντς Μαλβίνας και λέω δίνω δύο ονομασίες γιατί η βρετανική εκδοχή των συγκεκριμένων νήσων είναι Φόκλαντς κατά τους Αργεντίνους είναι τα Μαλβίνας εκεί λοιπόν σε μια απόσταση που είναι μεγαλύτερη από 200 ναυτικά μίλια από το νησί όπου οι Βρετανοί έχουν ορίσει ως την απαγορευμένη ζώνη βυθίζουν ένα καταδρομικό των Αργεντίνων με 323 νεκρούς το 1982 και τέσσερα χρόνια μετά ένα μάτς ποδοσφαίρου λαμβάνει χαρακτηριστικά στο μυαλό πολλών Αργεντίνων της δυνατότητας για την απόλυτη εκδίκηση και έχει επίσης πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και προτρέπω τους ακροατές μας να διαβάσουν την ιστορία των δύο διαιτητών γιατί τότε οι διαιτητές δεν ήταν από μία χώρα νομίζω ότι ο διαιτητής ήταν την ίσιος

08:19 και ο υπόπτης ήταν από κάποια άλλη χώρα ή το ανάποδο και δεν μπορούσαν λέει να συνεννιθούν μεταξύ τους και ακόμα και σήμερα ο ένας από τους δύο έχει πεθάνει νομίζω ο άλλος ζει ακόμα επέριπταν μέχρι που πέθανε ο ένας από τους δύο την ευθύνη ο ένας των άλλων για την μη συνεννόηση διότι ο υπόπτης ισχυρίζεται ότι είχε δει ότι το κόλ ήταν αντικανονικό ο διετής ισχυρίζεται ότι δεν είδα τον υπόπτη να κινείται από τη θέση του και θεώρησε ότι το κόλ ήταν κανονικό παρότι με παραξένευσε γιατί ο Σίλτον, συγγνώμη ο δερματοφύλακας της Αγγλίας ήταν πολύ ψηλότερος του Μαραντώνα και αναρωτιούνται όλοι πώς έφτασε ο Μαραντώνα σε αυτό το ύψος.

08:56 Όπως και να έχει, ακόμα και σήμερα λοιπόν ή μέχρι πρώτη νόση κατηγορούνταν οι δύο διαιτητές αλλά για τους Αργεντίνους ήταν μία εκδίκηση η οποία ήρθε μέσα από ένα ποδοσφαιρικό αγώνα και μάλιστα μέσα από ένα τρόπο ο οποίος δεν ήταν νόμιμος αναφέρουμε στο πρώτο κόλ που όλοι ξέρουμε ότι μπήκε με το χέρι το οποίο ο Μαραντώνα τότε προσδιορίσε ως το χέρι του Θεού και όχι το χέρι του δικό του που ήταν το χέρι του Θεού της εκδίκης των Αργεντίνων για τους 323 ναυτικούς νεκρούς από το 1982 την επίδραση των Βρετανών.

09:25 Άρα εδώ βλέπουμε απολύτως την επίδραση της γεωπολιτικής του ποδόσφαιρου και αντίστροφα. Σε απόλυτο βαθμό. Δηλαδή νομίζω ότι το παιχνίδι εκείνο του 1986 είναι από τα χαρακτηριστικότερα όπως ας πούμε και το 1998 όταν στο Μουντιάλ της Γαλλίας για πρώτη φορά αναμετρώνται οι ΗΠΑ με το Ιράν. Η ιστορία των Μουντιάλ μας δείχνει λοιπόν ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι ποτέ αποκομμένο από την εποχή του.

09:51 Αντανακλά συγκρούσεις, εθνικές φιλοδοξίες, πολιτικές επιδιώξεις και κοινωνικές αλλαγές. Γι' αυτό και κάθε παγκόσμιο κύπελο είναι κάτι περισσότερο από ένα αθλητικό τουρνουά. Είναι ένας καθρέφτης του κόσμου στον οποίο ζούμε. Και ίσως για αυτό το Μουντιάλεξ ακολουθεί να μας συναρπάζει. Επειδή τελικά δεν αφηγείται μόνο την ιστορία του ποδοσφαίρου, αφηγείται και την ιστορία των λαών, των κρατών, της ίδιας της εποχής μας.

10:20 Είμαι ο Στέφανος Νικολαίδης και ήταν η σειρά podcast του Sky στιγμιότυπα. Sky Podcast