#04 | Μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM)
Τεχνητή νοημοσύνη: Καταλύτης για τις επόμενες γενιέςΣχετικά με αυτό το επεισόδιο
Καλεσμένος σε αυτό το επεισόδιο είναι ο Γιώργος Καραγιάννης, συνιδρυτής της Moveo AI μιας ταχύτατα αναπτυσσόμενης start up στον χώρο της συνομιλιακής τεχνητής νοημοσύνης με πάνω από 10 εκατομμύρια χρήστες το μήνα παγκοσμίως.
Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το ChatGPT, βασίζονται σε τεχνολογίες αιχμής για την επεξεργασία της φυσικής γλώσσας. Εκπαιδεύονται σε τεράστιους όγκους κειμένων από το διαδίκτυο και χρησιμοποιούν αρχιτεκτονικές μετασχηματιστών (transformers), οι οποίες τους επιτρέπουν να κατανοούν όχι μόνο τη σημασία των λέξεων, αλλά και τη σχέση τους μέσα σε ένα ευρύτερο γλωσσικό πλαίσιο. Τα μοντέλα αυτά συνθέτουν απαντήσεις λέξη προς λέξη, προβλέποντας κάθε φορά ποια λέξη είναι πιθανότερο να ακολουθήσει, με βάση τα συμφραζόμενα.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Andrei Karpathy, ένας από τους πιο σημαντικούς ερευνητές στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, "τα Αγγλικά είναι η νέα γλώσσα προγραμματισμού". Με αυτό εννοεί ότι τα LLMs μπορούν να εκτελούν περίπλοκες εντολές γραμμένες σε φυσική γλώσσα, όπως άλλοτε τα προγράμματα σε κώδικα. Παρ’ όλη την εντυπωσιακή τους απόδοση, τα μοντέλα αυτά δεν είναι αλάνθαστα και συχνά εμφανίζουν "παραισθήσεις" — δηλαδή, παρουσιάζουν ψευδή ή ανακριβή στοιχεία με τρόπο πειστικό.
Παρουσίαση - Έρευνα: Θάνος Παπαδημητρίου
Παραγωγή - Επιμέλεια: Τζένη Πουπουλίδου
Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.
Το θέμα μας σήμερα είναι η υπερνοημοσύνη ή superintelligence που αναφέρεται σε μια μορφή τεχνητής νοημοσύνης που ξεπερνά, υποτίθεται τουλάχιστον, κατά πολύ τη νοημοσύνη των ανθρώπων σε όλους τους τομείς. Περνάμε στο γαλασμένο μας σήμερα που είναι ο Βασίλης Βασάλος, καθηγητής στο τμήμα πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστήμιου Αθηνών και πολλά άλλα πως θα μας πει ο ίδιος.
Βασίλη, χρονιζόμαστε πολλά χρόνια, ίσως πιο πολλά από όσα θέλαμε Πρωτού ξεκινήσουμε, θα ήθελες να μοιραστείς με τους ακροιωτές μας μερικά πράγματα για σένα Βεβαίως, καταρχήν είμαι πολύ χαρούμενος, πολύ περήφανος που θα τοποθετηθώ εδώ για αυτά τα θέματα και θα μιλήσουμε μαζί με το Sky Γεννήθηκα στην Θεσσαλονίκη, όπου έμεινα όμως πολύ λίγο καιρό, τόσο που δεν πολύ θυμάμαι πράγματα μεγάλωσα στην Αθήνα, σπούδωσα στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και μετά έκανα μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ στην Καλιφόρνια Πες μας μερικά πράγματα ακόμη για τα μαγικά χρόνια στο Στάνφορντ και τα λέω έτσι γιατί όταν ήσουν εσύ μπήκαν οι βάσεις για πάρα πολλά από τα τεχνολογικά επιτέγματα που σήμερα είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μας Το Στάνφορντ πραγματικά ως πανεπιστήμιο είναι ένα μαγικό μέρος χρησιμοποίησε το σωστό επίθετο γι' αυτό το μέρος και προσφέρει ανεκτήμητες εμπειρίες σε οποιονδήποτε είναι αναμιμηγμένος με τις δραστηριότητές του.
Εγώ ως φοιτητής εκεί για πέντε χρόνια αποκόμισα πραγματικά μοναδικές εμπειρίες εκτός από το επίπεδο των σπουδών το οποίο βέβαια είναι αμίμητο και τις αλληλεπιδράσεις που είχα με καθηγητές που είναι αυτοί που γράφουν τα βιβλία που διαβάζουμε στα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. και τεράστιο ενδιαφέρον για μένα ότι συνεπήρξα με ανθρώπους που έφτιαξαν αυτό που καταλαβαίνουμε σήμερα ως ίντερνετ σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Συγκεκριμένα κάποιοι από τους πρώτους ανθρώπους που έτυχε να γνωρίσω εκεί παρότι δεν ήταν στο ίδιο τμήμα μαζί μου ήταν οι άνθρωποι που είχαν φτιάξει το Γιάχου το οποίο είχε φτιαχτεί μέσα στα γραφεία του τμήματος ηλεκτρολόγων του Στάμφορντ από δύο παιδιά, γιατί παιδιά ήτανε Είχαν ήδη ξεκινήσει αυτοί όταν έφτασα εγώ εκεί και είχε κάνει ήδη ένα μεγάλο μπαμ και αυτοί δεν ήταν καν οι πιο γνωστοί και μεγάλοι επιχειρηματίες, μελλοντικοί επιχειρηματίες που είχα τη χαρά και την τιμή να γνωρίσω εκεί πέρα.
Ναι βέβαια γιατί μετά ήρθαν και αυτοί που αντικαταστήσανε τον Γιάχου. Για πες μαζί αυτούς. Ναι, το πιο ενδιαφέρον λοιπόν είναι ότι εκείνο τον καιρό που μεσουρανούσε το Γιάχου, δύο, τρία, τέσσερα χρόνια μετά στο γραφείο το διπλανό από το δικό μου εγκαταστάθηκαν υπολογιστές για να φιλοξενήσουν μια εντελώς νεοφυΐ επιχείρηση στα εντελώς πρώτα της βήματα που είναι η Google.
Η Google ξεκίνησε από δύο συμφιδητές μου εκ των οποίων ο ένας ο Σεργέι Μπριν μάλιστα ήταν στο ίδιο γραφείο μαζί μου ο Λάρι Μπριν ήταν πέντε γραφεία πιο κάτω γιατί ο επιβλέπον καθηγητής του ήταν σε άλλο γκρουπ και ξεκίνησαν την εταιρεία όπως ίσως κάποιοι από εσάς ξέρουν γιατί έχει δημοσιοποιηθεί πάρα πολύ της Google δικά η έναρξη, η εναρκτήρια ιστορία ξεκίνησαν με τους υπολογιστές τους να φιλοξενούνται μέσα στο πανεπιστήμιο τους υπολογιστές του google.com οπότε όλη την έρευνα πάνω στην οποία στηρίχθηκε και έκανε τη διαφορά σε σχέση με τις σωστότερες μηχανές αναζήτησης πρωτοπόρεκτον οποίον ήταν η Γιάχου που είχε βγει από το ίδιο Ίδρυμα πέντε χρόνια νωρίτερα όλη αυτή την έρευνα την βλέπαμε εβδομάδα τη βδομάδα στα σεμινάρια του γκρουπ μαζί με άλλα πολύ πρωτοποριακά πράγματα που όμως από πλευράς επιχειρηματικής δεν κάνανε αυτή τη διαφορά χτίσανε γνώση αλλά τέλος πάντων αυτό το βλέπαμε εβδομάδα με τη βδομάδα να εξελίσσεται και μετά μήνα με το μήνα και μετά προφανώς όταν άρχισε να μεγαλώνει έφυγε από το Στάνφορντ την αστηριότητα.
Η επαφή με τον άνθρωπο έμεινε για ένα διάστημα μέχρι που προφανώς έγινε, πώς να το πούμε, συνομιλούσε κυρίως με αρχηγούς κρατών και άλλους τιτάνες της βιομηχανίας. Αλλά ναι, ήταν ένα μέρος της συναρπαστικής ζωής που ζούσαμε όλοι στο Στάνφορντ. Συναρπαστική ιστορία. Πραγματικά νομίζω χρησιμοποίησα όντως τη σωστή λέξη, τα μαγικά χρόνια στο Στάνφορντ.
Ωραία, σήμερα είμαστε εδώ για να μιλήσουμε για άλλα μαγικά πράγματα και έτσι σαν μια σύνδεση με κάποια ύλη που ήδη έχουμε καλύψει. Σε προηγούμενο επεισόδιο μιλήσαμε για το μύθο του Προμηθέα, μια διαχρονική ιστορία για τη δύναμη και τους κινδύνους της τεχνολογίας με αναμφίβολες προεκτάσεις για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης που τώρα βιώνουμε.
Για να ξαναθυμηθούμε στα γρήγορα, ο Προμηθέας κλέβει την φωτιά από τους θεούς και την χαρίζει στους ανθρώπους αντιπροσωπεύοντας την καινοτομία και την πρόοδο. Υπήρξαν όμως σημαντικές και δυσάρεστες καλύτερα να πω φρικτές συνέπειες για τον Προμηθέα. Η πράξη αυτή έφερε την εοργή του Δία και την τιμωρία του Προμηθέα. Δεμένος σε ένα βράχο, κάθε μέρα ένας αετός ερχόταν και τρώγε το σηκώτι του που ξαναγεννιόταν όμως το βράδυ, υποβάλλοντάς τον σε αιώνιο μαρτύριο.
Όπως έχουμε ήδη πει, όπως η φωτιά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει θαυμαστά πράγματα, αλλά δεν ελεχθεί, ίσως μπορεί να γίνει καταστροφική για τους δημιουργούς της. Τους ανθρώπους δηλαδή. Έτσι, ο τρομακτικός, αλλά υπέροχος αυτός μύθος, παραμένει σήμερα ιδιαίτερα επίκυρος, αφιπνίζοντάς επιστημονικής φαντασίας.
Matrix. Καταπληκτικό, ε! Ή, όχι τόσο, μήπως σαν νέοι προμηθέες παίζουμε με τη φωτιά. Και εννοώ και θεωρητικά και πρακτικά. Συνεχίζοντας λοιπόν, Βασίλη θα ήθελα να ρωτήσω τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο υπερνοημοσύνη και πώς διαφέρει από την τρέχουσα τεχνητή νοημοσύνη. Ο όρος υπερνοημοσύνη όπως ίσως κάποιος μπορεί να συνάγει και από τα συνθετικά του αναφέρεται στην εξέλιξη της τεχνικής νοημοσύνης το σημείο που θα μπορεί να υπερβεί τις ανθρώπινες δυνατότητες και μάλιστα να υπερβεί τις ανθρώπινες δυνατότητες ας το πούμε έτσι συνολικά όχι σε ένα συγκεκριμένο πράγμα διότι όπως ίσως αρκετοί από τους ακροτετές μας γνωρίζουν η τεχνική νοημοσύνη μπορεί να κερδίσει τον άνθρωπο στο σκάκι, μπορεί να κερδίσει τον άνθρωπο στον γκο που είναι ένα Μάλλον πιο δύσκολο ακόμα παιχνίδι και από το σκάκι Μπορεί να κάνει διάφορα πράγματα καλύτερα από τον άνθρωπο Αλλά συνολικά Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να πούμε Ότι έχει τη νοημοσύνη ενός ανθρώπου Στο εύρος των δραστηριοτήτων
Που ο άνθρωπος ασχολείται Η υπερνοημοσύνη ο ορισμός της είναι ακριβώς αυτός Ότι σε οτιδήποτε Του επιστητού θα είναι καλύτερη Από τον άνθρωπο Πολύ σαφές Τώρα, αν θέλουμε να το δούμε λίγο σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια, ποιες είναι οι βασικές δυνατότητες που δυνάμει τουλάχιστον θα προσφέρει η περιμεμωσίνη στην ανθρωπότητα. Ενδιαφέρουσα αυτή η ερώτηση. Είναι λίγο, πώς να το πούμε, θεωρητική. Η πρώτη απάντηση είναι ποιος ξέρει.
Δηλαδή, ποιος ήξερε τι δυνατότητες διαφορετικές θα δώσει η πληροφορική γενικά στον άνθρωπο. Ποιος είχε φανταστεί όταν πρώτο ξεκίνησε η πληροφορική το πόσο θα άλλαζε η διαδικασία του σχεδιασμού των φαρμάκων. Όχι πριν από πέντε χρόνια που ήδη φαινόταν που πάει το πράγμα, πριν από πενήντα χρόνια. Πόσο θα επηρέαζε τη διαδικασία σχεδιασμού φαρμάκων, βελτίωση της βιολογίας, των γνώσεων μας στη βιολογία, ο πτωχικός υπολογιστής, ο IBM PC που ήταν στα γραφεία των ανθρώπων και γράφανε κείμενα.
Οπότε η εξέλιξη από την υπερνοημοσύνη δεν ξέρουμε που θα πάει Αυτό που μπορούμε ωστόσο να υποθέσουμε με βάση τα προηγούμενα Είναι ότι θα μας επιτρέψει τα πιο δύσκολα προβλήματα της ανθρωπότητας Να τα αντιμετωπίσουμε καλύτερα Τι εννοώ να τα αντιμετωπίσουμε Να βρούμε λύσεις εκεί που η ανθρώπινη σκέψη δεν έχει καταφέρει να βρει λύσεις Όχι μόνο γιατί θα υπάρχει ένας εγκέφαλος Εκτός οι εντός εισαγωγικών καλύτερος από τον καλύτερο ανθρώπινο εγκέφαλο αλλά γιατί αυτός ο ένας υπερεγκέφαλος μπορεί να πολλαπλασιαστεί απείρως με την έννοια ότι μπορούμε να έχουμε να αλληλεπιδρούν αν θέλουμε οσοσδήποτε τέτοιες υπερνοημοσύνες δεν υπάρχει δυσκολία στην αύξηση του υπερεγκεφάλου Είμαστε κοντά δηλαδή βρισκόμαστε σε ένα σημείο που υπερνοημοσύνη θα συμβεί αν όχι σχετικά σύντομα τουλάχιστον κατά διάρκεια της ζωής μας.
Εάν με ρώταγες αυτή την ερώτηση πριν από 5-6 χρόνια, η απάντησή μου θα ήταν ότι έδινα το πολύ ένα 10% πιθανότητα αυτό να γίνει στη διάρκεια της ζωής μου και ένα 20% πιθανότητα στη διάρκεια της ζωής των παιδιών μας. Σήμερα δίνω άνω του 50% πιθανότητα αυτό να γίνει όχι μόνο στη διάρκεια της ζωής μας αλλά και όσο τέλος πάντων ακόμα μπορούμε να λειτουργήσουμε και να επηρεαστούμε από αυτό το πράγμα.
Δηλαδή στην επόμενη δεκαετία, δεκαπενταετία Δεν το θεωρώ καθόλου απίθανο Η μία διάσταση που θέλω να βάλω εδώ που θεωρώ ότι έχει ενδιαφέρον Είναι ότι κατά πως φαίνεται θα αποκτήσουμε πρώτα έναν εγκέφαλο σε γυάλα Πριν έχουμε μπροστά μας ένα σύστημα το οποίο να μπορεί να λειτουργήσει ως άνθρωπος Τι εννοώ με αυτό Η εξέλιξη στα μηχανικά θέματα φαίνεται ότι πάει πιο αργά από την εξέλιξη Στην απλή λειτουργία του εγκεφάλου έχουν κάνει μικρότερη πρόοδο.
Οπότε είναι πολύ πιθανό, εγώ θεωρώ, να έχουμε έναν υπερεγκέφαλο ο οποίος να στηρίζεται σε εμάς προφανώς για να μην τον βγάλουμε από την πρίζα. Το οποίο δεν το φανταζόμασταν πριν από 50 χρόνια. Πριν από 50 χρόνια φανταζόμασταν ότι θα έχουμε ρομπότ που θα κάνουν απλές εργασίες αλλά δεν θα μπορούν να μιλήσουν. Δεν θα μπορούν να μιλήσουν σαν άνθρωποι.
Ήρθε τούμπα αυτό. Άρα λες βάζουμε την πρίζα Φυσικά αυτό με ρώτησες, ήταν η δεύτερη σου ερώτηση. Ναι, σωστά. Δεν το ξέρω ακριβώς, δεν το ξέρουμε ακριβώς. Αυτό που έγινε για να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε πριν από πέντε χρόνια, κανείς δεν μπορούσε να το προβλέψει. Δεν ήτανε από αυτά που θα έλεγε κανείς, αν ρώταγε κάποιος δέκα χρόνια πριν, τι χρειάζεται για να πάμε κοντύτερα στο superintelligence, δεν νομίζω ότι θα υπήρχε κανείς που θα έλεγε πρέπει να συμβεί αυτό που συνέβη, που ήταν οι εξελίξεις στον χώρο των και ειδικά συγκεκριμένες εξελίξεις στον χώρο των ευρωενικών δικτύων.
Σε κανένας το μυαλό δεν ήταν αυτό. Έτσι και τώρα δεν μπορώ να πω ότι έχω καλή εικόνα στο τι χρειάζεται για να κάνουμε το επόμενο βήμα. Θεωρώ ότι θα πάμε ακόμα πιο κοντά με τις υπάρχουσες ριζοσπαστικές ιδέες που τώρα υλοποιούνται. Θα μας πάνε ακόμα πιο κοντά. Δεν νομίζω ότι θα μας πάνε μέχρι το τέλος του δρόμου της υπερνοημοσύνης νομίζω θα χρειαστεί άλλο ένα τεχνολογικό άλμα επιστημονικό και τεχνολογικό άλμα Αν και ήδη το απάντησες θα ήθελες Βελιάκη να μου πεις παραπάνω συγκεκριμένα προβλήματα που πιστεύεις ότι μπορεί να λύσει η υπερνοημοσύνη δηλαδή αν πάει καλά το πράγμα τι μπορούμε να περιμένουμε Νομίζω ότι μπορούμε να περιμένουμε πολύ μεγάλες θετικές εξελίξεις σε θέματα υγείας δηλαδή σε θέματα καταπολέμησης ασθενειών, αντιμετώπισης προβλημάτων υγείας εξατομικευμένη σε μεγάλο βαθμό και μέχρι εκεί που μπορεί να φτάσει δηλαδή η τεχνολογία μας θα καταφέρει να μας πάει η υπερνοημοσύνη σε προβλήματα τεχνολογικά άλλης φύσεως όπως για παράδειγμα στη βελτιστοποίηση τεχνολογιών κατάλληλων για την κλιματική αλλαγή
όπως είναι οι μπαταρίες, προβλήματα που έχουμε με τη διανομή ενέργειας προβλήματα τέτοιας φύσεως εκεί που θεωρώ ότι είναι λίγο αμφίβολη η δυνατότητα άμεσης συνεισφοράς της ή τέλος πάντων μέχρι και επικίνδυνη είναι προβλήματα που είναι προβλήματα ανθρώπινου συντονισμού η κλιματική αλλαγή δηλαδή αυτή τη στιγμή δεν έχει τεράστιες δυσκολίες τεχνολογικές για να αντιμετωπιστεί είναι δυστυχώς ένα πρόβλημα συντονισμού παγκόσμιο και ανθρώπινου συντονισμού Δεν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να πείσει για την αξία της επένδυσης σε αυτές τις τεχνολογίες, για παράδειγμα που ήδη έχουμε και μπορούν να μας βοηθήσουν να βγούμε από την κλιματική κρίση ή τέλος πάντων να περιορίσουμε τις συναιπειές της.
Οπότε σε θέματα τέτοιου είδους, η κατάχρηση της τεχνολογίας, τις ξέρουμε τις λύσεις. Είμαι ο Θάνος Παπαδημητρίου και ακούσατε το podcast του Sky, τεχνητή νοημοσύνη, καταλήτης για τις επόμενες γενιές. Sky Podcast
Σχόλια
Χωρίς σχόλιαΣυνδεθείτε για να συμμετάσχετε στη συζήτηση
Σύνδεση για ΣχολιασμόΔεν υπάρχουν σχόλια ακόμα
