Ep.85 | Πράγματα που ήταν φυσιολογικά την δεκαετία του 90 και τώρα φαίνονται παράξενα

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Μουσική Γεια σας! Καλώς ορίσατε στο 85ο επεισόδιο της σειράς podcast 10 λεπτά νοσταλγία. Είμαι ο Αντώνης Κατσαρός και κάθε εβδομάδα θυμάμαι και σας θυμίζω, νοσταλγούμε δηλαδή, πράγματα και καταστάσεις που ζήσαμε στις δεκαετίες του 80, του 90 και λίγο του 2000. Αν σας αρέσει η παρέα μας, κάντε ένα follow στο Spotify ή στο Apple Podcast για να βλέπετε και πότε βγαίνουν τα νέα επεισόδια, άσχετα αν γνωρίζετε πως αυτά βγαίνουν κάθε Τετάρτη στις 10 το πρωί.

00:55 Έχουμε επανέλθει κανονικά σε φυσική ροή προγράμματος, όπως βλέπετε, μετά από ένα μικρό διάστημα που τα επεισόδια έβγαιναν όποτε να είναι. Α, βάλτε και τα αστέρια σας στο Spotify, καλό κάνει. Σήμερα θα συζητήσουμε για εκείνες τις στιγμές που όλοι μας έχουμε ζήσει. Να προσπαθείς να εξηγήσεις κάτι από τα 90's σε κάποιον νεότερο και στη μέση της πρότασης, εκεί δηλαδή που εξηγείς, ακούς τον εαυτό σου και σκέφτεσαι «για κάτσε, όντως το κάναμε αυτό»

01:27 Ναι, το κάναμε. Και μάλιστα το κάναμε χωρίς παράπονο, γιατί δεν ξέρουμε ότι υπάρχει και άλλος τρόπος. Σήμερα λοιπόν θα δούμε 13 πράγματα που το 1995 για παράδειγμα ήταν απολύτως φυσιολογικά και σήμερα ακούγονται σαν περιγραφή από ντοκιμαντέρ για μια απομονωμένη φυλή και ξεχασμένη. Ξεκινάμε! Πρώτον, τραβούσαμε φωτογραφίες χωρίς να ξέρουμε πώς βγήκαν.

01:55 36 πόζες, αυτό ήταν όλο 36 ευκαιρίες για να κρατήσεις μια ολόκληρη εκδρομή και τις διαχειριζόσουν σαν να ήταν πυρομαχικά τραβούσες, δεν έβλεπες τίποτα και περίμενες περίμενες να πάρεις το φιλμ για εμφάνιση να περιμένεις επίσης ακόμα μερικές ημέρες να πληρώσεις και μετά να ανοίξεις τον φάκελο σαν να άνοιγες αποτελέσματα εξετάσεων Οι έξι πρώτες να έχουν πάνω το δάχτυλό σου, οι επόμενες τέσσερις να είναι κάποιος με κλειστά μάτια, μία εντελώς μαύρη γιατί κάποιος άνοιξε τη μηχανή και δύο καλές. Δύο.

02:36 Και τις αγαπούσες σαν να ήταν παιδιά σου. Σήμερα βγάζουμε 40 φωτογραφίες στο καφέ μας για να μην διαλέξουμε και καμία στο τέλος της ημέρας. Δεύτερον, τα βράδια της Παρασκευής σήμεραν βόλτα στο βίντεο κλαμπ. Το βίντεο κλαμπ δεν ήταν απλά ένα μαγαζί, ήταν τελετουργία. Έχουμε αφιερώσει ολόκληρο επεισόδιο για αυτό. Πήγαινες με την οικογένεια ή με την παρέα, στεκόσουν μπροστά στα ράφια, διάβαζες τις κασέτες στο πλάι και έπαιρνες απόφαση με βάση το εξώφυλλο και μόνο.

03:08 Άντε και λίγο το πιστόφυλλο. Έβρισκες αυτό που ήθελες και ήταν οικιασμένο. Πάντα όμως και τότε ερχόταν ο πραγματικός αλγόριθμος, ο υπάλληλος αφού σου άρεσε εκείνο πάρε τούτο. Και είχε δίκιο, συνήθως είχε δίκιο. Και μετά η ιερή υποχρέωση να γυρίσεις την κασέτα πίσω γιατί αν την επέστρεφες αγύριστη ήσουν κακός άνθρωπος. Σε κάποια καταστήματα υπήρχε και πρόστιμο, αλλά το πρόστιμο ήταν το λιγότερο. Ήταν θέμα ηθικής. Σήμερα έχουμε 50.000 ταινίες στο χέρι μας και κάνουμε 40 λεπτά σκρόλ για να πάμε τελικά για ύπνο.

03:46 Τρίτον, χτυπούσες την πόρτα του φίλου σου για να δεις αν είναι σπίτι Χωρίς μήνυμα, χωρίς κάποια προειδοποίηση, χωρίς είσαι σπίτι για να έρθω Πήγαινες, χτυπούσες, περίμενες, σου άνοιγε η μητέρα του Και εκεί ξεκινούσε η αγωνία Γιατί η μαμά του φίλου σου ήταν το firewall της εποχής Κοιμάται σου έλεγε, τρώει, έχει διάβασμα Ή το χειρότερο όλων, έφυγε μόλις τώρα Μόλις τώρα και στεκόσουν στην πόρτα σαν χαμένος να υπολογίζεις προς τα που μπορεί να πήγε Σήμερα στέλνεις ένα μήνυμα, βλέπεις ότι το διάβασε, μπορεί να μην απατήσει Αλλά αυτό ειλικρινά πονάει περισσότερο 4. Όλη η οικογένεια μοιραζόταν έναν υπολογιστή Ένας, στο σαλόνι ή στο γραφείο σε εισαγωγικά του μπαμπά Με οθόνη που ζύγιζε όσο ένα μικρό ψυγείο Και είχε ωράριο, ανεπίσημο μεν, αλλά αυστηρότερο από κρατική υπηρεσία. Ο μπαμπάς έπαιζε πασχέντζα για 5 λεπτά και έμενε 40. Ο αδερφός σου είχε εργασία, εσύ περίμενες και όταν επιτέλους καθόσουν ακουγόταν από την κουζίνα «κλείσε το ίντερνετ θέλω το τηλέφωνο».

04:59 Και φυσικά η φράση που όριζε την εποχή «Μην πειράξεις τίποτα» γιατί όλοι ξέραμε ότι ο υπολογιστής ήταν ένα εύθραστο πλάσμα που μπορούσε να καταστραφεί αν πατούσες ένα λάθος κουμπί. Πέμπτον, κανονίζαμε να βρεθούμε και απλώς ελπίζαμε να έρθουν όλοι. Στις 7 στην πλατεία. Τέλος, χωρίς καμία επιβεβαίωση, χωρίς κανένα group chat, κανένα «παιδιά τελικά τι θα κάνουμε» 15 φορές.

05:28 και έλεγες μία ώρα ένα σημείο και μετά πήγαινες εκεί και είχες πίστη. Και το εντυπωσιακό είναι ότι δούλευε. Ερχόντουσαν. Κάποιοι μπορεί να αργούσαν, αλλά ερχόντουσαν. Και αν κάποιος δεν εμφανιζόταν, δεν υπήρχε τρόπος να μάθεις γιατί δεν είχε έρθει μέχρι την επόμενη μέρα. Απλώς τον έγραφες στη λίστα και προχωρούσες. Σήμερα κανονίζουμε τρεις εβδομάδες πριν σε τέσσερα κανάλια επικοινωνίας και κάποιος ακυρώνει μία ώρα πριν Έκτον, περίμενες δίπλα στο ραδιόφωνο για να γράψεις ένα τραγούδι Αυτό δεν ήταν χόμπι, ήταν ολόκληρη επιχείρηση Καθόσουν δίπλα στο κασετόφωνο με το δάχτυλο πάνω στο ρεκ και το πλέι ταυτόχρονα Σε θέση βολής Περίμενες μία ώρα, δύο, τρεις Και μόλις άκουγες τις πρώτες νότες του τραγουδιού που ήθελες να γράψεις Μπαμ! Χτυπούσες Και τότε συνέβαινε το έγκλημα Ο παραγωγός μιλούσε πάνω στην εισαγωγή Ή ακόμα χειρότερο Έκοβε το τραγούδι πριν τελειώσει Για να πει τι ώρα είναι Και εσύ έμενες με μία κασέτα που είχε μέσα τη δουλειά μιας ολόκληρης νύχτας

06:39 και μια φωνή να λέει και τώρα έχουμε ειδήσεις ξέρω εγώ. Κι όμως εκείνες οι κασέτες με τα μισοκομμένα τραγούδια ήταν το πιο προσωπικό πράγμα που έφτιαξε ποτέ ο καθένας μας. Εβδομό. Το καλύτερο σε ένα κουτί δημητριακών ήταν να βρεις το παιχνίδι μέσα. Τα δημητριακά ήταν το εμπόδιο, το παιχνίδι ήταν ο στόχος. Έχονες το χέρι μέχρι τον πάτο με τη μαμά να φωνάζει από πίσω θα το χύσεις όλο κάτω.

07:04 Και εσύ έψαχνες σαν αρχαιολόγος και το έβγαζες ένα πλαστικό πραγματάκι μεγέθους 2 εκατοστών που θα χαλούσε μέσα σε τρεις μέρες. Αλλά για εκείνες τις τρεις ημέρες ήταν θησαυρός. Σήμερα το δώρο στο κουτί είναι ένα QR code που θα σε πάει σε μια ιστοσελίδα. Δεν είναι το ίδιο. Δεν πρόκειται να είναι ποτέ το ίδιο. Όγδον. Πριν από το Google έψαχνες σε εγκυκλοπέδιες.

07:31 Σου έβαζαν εργασία και ξεκινούσε η αποστολή. Πήγαινε στο ράφι με τους 20 τόμους, αυτός που πλήρωνε ο πατέρας σου με δόσεις, και έψαχνες το γράμμα. Και εκεί ο νόμος του σύμπαντος, ο τόμος που χρειαζόσουν, πάντα έλειπε. Μα πάντα όμως ήταν σε κάποιο ξάδερφο ή είχε γίνει βάση για να μην κουνιέται το τραπέζι και όταν τον έβρισκες αντέγραφες με το χέρι, λέξη προς λέξη, με πληροφορίες που είχαν γραφτεί το 1978 και όπου η Σογιατική Ένωση ήταν ακόμα ζωντανή και ακμαία.

08:02 Σήμερα ρωτάμε το κινητό μας και παραπονιόμαστε κιόλας αν αργήσει δύο δευτερόλεπτα. Ένατον. Το αγαπημένο σου παιχνίδι ήθελε μπαταρίες που πολλές φορές δεν είχες. Λοιπόν, άνοιγες το δώρο, ενθουσιαζόσουν, γύριζες το κουτί και διάβαζες τη φράση που κατέστρεφε τις περισσότερες παιδικές χαρές από κάθε τι άλλο. «Οι μπαταρίες δεν περιλαμβάνονται».

08:25 Και ξεκινούσε το γυνήγι. Έβγαζες τις μπαταρίες από το τηλεκοντρόλ, από το ρολόι του τείχου, από το ραδιοφωνάκι της γιαγιάς και όταν σχεδόν τελείωναν τις τυπούσες στο τραπέζι γιατί κάποιος κάποτε είχε πει ότι έτσι παίρνουν λίγη ζωή ακόμα. Και μετά ήρθαν οι επαναφωτιζόμενες που φορτίζαμε 10 ώρες για να κατήσουν 10 λεπτά.

08:49 Δέκατο. Χρειαζόσουν το πρόγραμμα της τηλεόρασης για να δεις τι παίζει. Το πρόγραμμα ήταν έντυπο. Στην εφημερίδα ή στο περιοδικό και το μελετούσες σαν στρατιωτικό σχέδιο με στυλό κυκλώνοντας ό,τι σε ενδιέφερε. Γιατί δεν υπήρχε δεύτερη ευκαιρία. Αν έχανες την αρχή πάει την έχασες. Αν χτυπούσε το τηλέφωνο στην κρίσιμη σκηνή πάει την έχασες. Δεν υπήρχε παύση, δεν υπήρχε δέστο αργότερα. Υπήρχε μόνο η ώρα που έγραφε το χαρτί και εσύ έπρεπε να είσαι εκεί.

09:22 Ολόκληρες οικογένειες οργάνωναν το δείπνο τους γύρω από την ώρα έναρξης μιας ταινίας Σήμερα η τηλεόραση μας ρωτάει Θέλεις να συνεχίσεις από εκεί που σταμάτησες Και εμείς λέμε όχι Εντέκατο Έπαιρνες τηλέφωνο στον κινηματογράφο για να μάθεις τις ώρες της προβολής Έβρισες τον αριθμό στην εφημερίδα ή στον τηλεφωνικό κατάλογο Ναι, τα έχουμε ξαναπεί Υπήρχε ένα τεράστιο βιβλίο με όλα τα τηλέφωνα και κανείς δεν το θεωρούσε περίεργο τότε, χτυπούσε κατηλημένο, ξαναπροσπαθούσες, κατηλημένο.

09:54 Επιτέλους απαντούσε κάποιος και σου έλεγε τις ώρες με ταχύτητα πολυβόλου, γιατί το είχε πει ήδη 80 φορές εκείνο το βράδυ. Και εσύ έγραφες βιαστικά σε ένα χαρτάκι με το άγχος μήπως το κλείσει. Και μετά έπρεπε να τηλεφωνείς και στους φίλους σου, έναν έναν για να τους πεις την ώρα. 12. Πριν τι ο GPS, είχες χάρτες. Ο Χάρτης ζούσε στον τηλαπάκι του αυτοκίνητου ή στην πλαϊνή θήκη εκεί στην πόρτα και είχε ένα μοναδικό χαρακτηριστικό. Μπορούσες να τον ανοίξεις αλλά δεν μπορούσες ποτέ, μα ποτέ να τον ξαναδιπλώσεις σωστά. Ποτέ. Επιστημονικά αδύνατον.

10:31 Και ο συνοδηγός δεν ήταν συνοδηγός. Ήταν πλοηγός με πλήρη ευθύνη. Και όταν έκανε λάθος ακολουθούσε συζήτηση. Και όταν τα πράγματα ζόριζαν σταματούσες και ρωτούσες. Έναν άνθρωπο στον δρόμο και σου απαντούσε ίσια ίσια ίσια και μετά ρώτα από εκεί. Ε ναι το μετά ρώτα ήταν το πιο σημαντικό μέρος των οδηγιών. Δεκατοντρίτο Αν ήθελες να έρθουν να σε πάρουν έψαχνες δημόσιο τηλέφωνο και όχι μόνο τηλέφωνο γιατί ανται αυτό το βρήκες ήθελες ψηλά ή αργότερα τηλεκάρτα που την είχες πάντα στο πορτοφόλι όπως έχουμε σήμερα την ταυτότητα Έβρισκες στο θάλαμο ή είχε ουρά περίμενες και όταν έμπαινες μιλούσες γρήγορα γιατί έβλεπες τις μονάδες να πέφτουν μπροστά στα μάτια σου σαν αντίστροφη μέτρηση.

11:18 Και υπήρχε και το μεγάλο κόλπο της εποχής. Χτυπούσες μία φορά και έκλεινες. Ένα κουδούνισμα. Και στο σπίτι ήξεραν. Τελείωσε. Πάμε να τον πάρουμε. Επικοινωνία χωρίς λέξεις και χωρίς κόστος. Πραγματική τεχνολογία. Αν τα ακούσεις όλα αυτά μαζί φαίνονται δύσκολα. Και ήταν. Περιμέναμε πολύ. Χάναμε πράγματα. Δεν ξέραμε τι γίνεται.

11:42 αλλά υπάρχει κάτι που δεν το εκτιμήσαμε τότε. Όταν κάτι σου κόστιζε χρόνο, το θυμόσουνα. Οι 36 φωτογραφίες, τις θυμάσαι μία-μία. Τις 5.000 που έχει το κινητό σου, μάλλον όχι. Δεν λέω ότι ήταν καλύτερα. Λέω ότι ήταν πιο αργά και το αργό αφήνει σημάδι. Ήταν 10 λεπτά νοσταλγίας. Αν θυμηθήκατε κι εσείς κάτι που ξέχασα, γράψτε το μου γιατί σίγουρα έχω ξεχάσει πολλά Τα λέμε στο επόμενο επεισόδιο Μέχρι τότε να είστε όλοι καλά