Ep.86 | Πόσο θα κόστιζαν σήμερα αν είχαμε ακόμα δραχμές;

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Μουσική Γεια σας, καλώς ορίσατε στο 86ο επεισόδιο της σειράς podcast 10 λεπτά νοσταλγία. Είμαι ο Αντώνης Κατσαρός και κάθε εβδομάδα θυμάμαι και σας θυμίζω, νοσταλγούμε δηλαδή, όλα εκείνα που ζήσαμε στις δεκαετίες του 80, του 90 και λίγο αργότερα στους 2000. Πριν περάσουμε στο σημερινό επεισόδιο το οποίο πάλι καθυστέρησε εκεί που βρήκαμε λίγο ρυθμό Ξανά ανέβαινε το επεισόδιο κανονικά στις 10 το πρωί κάθε Δετάρτη πάλι μπήκαμε σε καθυστέρηση Πρέπει να σας πω ότι μέσα στις ημέρες που μεσολάβησαν από το προηγούμενο επεισόδιο Μου ήρθε ένα υπέροχο μήνυμα από το ίδιο το Spotify 50.000 downloads 50.000 ακόμα δεν μπορώ να τον πιστέψω από τότε που ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια και 85 επεισόδια μετά 86 με το σημερινό όπου παρουσιάζει νοσταλγία εμένα προσωπικά το κάθε θέμα δεν περίμενα ότι θα άγγιζε τόσο κόσμο σας ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτό και για να σας αποζημιώσω σήμερα θα μιλήσουμε για λεφτά για δραχμές και για λύρες γιατί έχω την τύχη ή την ατυχία αν κοιτάξω τις σημερινές τιμές

01:46 να έχω ζήσει και τις δύο μεγάλες αλλαγές Έζησα στην Ελλάδα την εποχή που η δραχμή έδωσε τη θέση της στο ευρώ και μερικά χρόνια αργότερα στην Κύπρο έζησα και την εξαφάνιση της Κυπριακής Λύρας από την καθημερινότητά μας και υπάρχει μια κουβέντα που ακούω εδώ και χρόνια Με τις δραχμές όλα ήταν πιο φτηνά. Στην Κύπρο έγινε με τη λίρα όλα ήταν πιο φτηνά.

02:14 Ήταν όμως, γιατί υπάρχει μια μικρή παγίδα εδώ. Δεν μπορούμε να πάρουμε κάτι που κόστιζε 500 δραχμές το 2001 να πούμε ότι αυτό ήταν 1,47 ευρώ και να το συγκρίνουμε με τη σημερινή τιμή του. Πέρασαν 25 χρόνια. Υπήρξε πληθωρισμός. Τα χρήματα του 2001 δεν έχουν την ίδια αξία με τα χρήματα του 2026. Οπότε έκανα κάτι διαφορετικό.

02:41 Πήρα 10 πολύ καθημερινά πράγματα από την Ελλάδα του 2001, βρήκα πόσο κόστιζαν σε δραχμές, τα μετέτρεψα σε ευρώ με την επίσημη ισοτιμία των 340,75 δραχμών και μετά υπολόγισα πόσο θα έπρεπε να κοστίζουν σήμερα, αν από τότε μέχρι σήμερα είχαν ακολουθήσει απλώς τον πληθωρισμό. Και τέλος κοίταξα πόσο κοστίζουν πραγματικά. Και σας προειδοποιώ, σε μερικές περιπτώσεις θα νευριάσετε, σε άλλες όμως μάλλον θα εκπλαγείτε.

03:16 Είναι αλήθεια πως μας αρέσει να πιστεύουμε πως το παρελθόν ήταν καλύτερο από το σήμερα. Το έχουμε πει πολλές φορές. Η νοσταλγία είναι κάτι που θυμόμαστε επειδή μεγαλώσαμε μαζί του, δεν σημαίνει όμως ότι τα πράγματα ήταν πάντα καλύτερα. όπως και να μας αρέσει να απεσιοδοξούμε για το μέλλον. Είναι στην ανθρώπινη φύση μας φαίνεται ή στην ελληνική κουλτούρα ίσως, δεν ξέρω.

03:40 Αλλά δεν είναι ψέματα πως στην Ελλάδα όταν βγαίναμε έξω από το σπίτι με ένα πεντακοστάρικο δραχμές στη τσέπη λέγαμε πως έχουμε λεφτά αν τύχει να κάτσουμε για ένα καφέ ή αν θέλουμε να αγοράσουμε κάτι. Αν εκείνο το πεντακοστάρικο την ίδια εποχή το μετατρέπαμε σε ευρώ δεν είναι ούτε δύο αλλά άντε εγώ να σας δώσω ότι ήταν δύο.

04:01 Για να βγούμε από το σπίτι τότε με δύο ευρώ να δω μέχρι πού θα πηγαίναμε. Τέλος πάντων, ξεκινάμε με το απόλυτο ελληνικό τεστ. Πίτα με γύρο. Το 2001 βρίσκουμε πίτα με γύρο κοτόπουλο στις 530 δραχμές. Πόσο ήταν αυτό? Ένα ευρώ και 56 λεπτά ή σεντ. Α, εδώ να πούμε πως τα λεπτά που λέμε στην Ελλάδα, στην Κύπρο τα λέμε σεντ.

04:28 στην αγγλική δηλαδή ορολογία την οποία την ακούω και πιο ωραία γιατί αυτό το λεπτά της Ελλάδας παραπέμπει σε χρόνο και αφού έχω συνηθίσει το ΣΕΝ της Κύπρο σε μία από τις πρόσφατες επισκέψεις μου στην Ελλάδα πήγα στα goodies και αφού παράγγειλα μου είπε 9 ευρώ και 50 λεπτά νόμιζα ότι έπρεπε να πληρώσω 9 ευρώ και να περιμένω 50 λεπτά για το φαγητό τέλος πάντων ας επιστρέψουμε στο θέμα μας 1,56 λοιπόν. Ακούγεται εξωφρενικά φθηνό.

05:00 Μόνο που δεν είναι σωστό να σταματήσουμε εκεί. Γιατί το 1,56 του 2001 με τον πληθωρισμό που έχει μεσολαβήσει αντιστοιχεί σήμερα περίπου σε 2,69 ευρώ. Άρα αν η πίτα είχε ακολουθήσει απλώς τη γενική αύξηση των τιμών σήμερα θα έπρεπε να κοστίζει περίπου 2,70. Πόσο κάνει? Στην Αθήνα βρίσκουμε πλέον πολύ εύκολα πίτα γύρω στα 450 και 460.

05:30 Άρα δεν είναι απλώς πέρασαν 25 χρόνια, η πίτα με γύρω έχει ακριβίνει περίπου 70% περισσότερο από όσο θα δικαιολογούσε ο πληθωρισμός. Πάμε για καφέ και φυσικά το 2001 ο καφές σήμαινε φραπέ. Περίπου 500 δραχμές ένας φραπέ σε μια καφετέρια, γύρω στο 1,47. Με τα σημερινά δεδομένα του πληθωρισμού, εκείνος ο καφές αντιστοιχεί περίπου σε 2,54.

06:00 Σήμερα, ένας φραπές, απορία εδώ, παίρνει τελικό σίγμα ο φραπές. Νομίζω πως όχι, αλλά τέλος πάντων ακούγεται πιο ωραίο. Ένας φραπές λοιπόν, σε μια καφετέρια, μπορεί εύκολα να πάει στα 3,50 με 4 ευρώ. Και εδώ έχουμε πραγματική αύξηση, όχι απλώς την ψευδέστηση που δημιουργεί η μετατροπή από δραχμές ευρώ. Και μιας και μιλάμε για πράγματα που κάποτε ήταν κομμάτι της καθημερινότητάς μας, πάμε στο περίπτερο για να πάρουμε μια εφημερίδα.

06:33 Εδώ καταφέραμε να βρούμε κάτι πολύ ωραίο. Ένα πραγματικό φύλλο εφημερίδας από το 2001 με την τιμή τυπωμένη πάνω του. 250 δραχμές. 73 λεπτά του ευρώ. Με τον πληθωρισμό εκείνα τα 73 λεπτά αντιστοιχούν σήμερα περίπου σε 1,27 ευρώ και η ίδια εφημερίδα σήμερα κοστίζει 1 ευρώ. Για μισό λεπτό, για μισό λεπτό, δηλαδή η εφημερίδα έγινε φτηνότερη?

07:04 Ναι, σε πραγματικούς όρους ναι και κάπου εδώ αρχίζει να χαλάει λίγο η θεωρία ότι με τις δραχμές ήταν όλα φτηνότερα. Φυσικότερα. Βέβαια θα μου πείτε ποιος διαβάζει εφημερίδες σήμερα. Ή ότι έχουν μειωθεί ή τα φύλλα που βγαίναν από τότε. Ναι, δίκιο έχετε. Όμως η εφημερίδα έχει πέσει όπως φαίνεται. Πάμε τώρα να δούμε στο φούρνο τι γίνεται για να πάρουμε μια τυρόπιτα.

07:35 Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 μια τυρόπιτα κόστιζε γύρω στις 150 δραχμές. 44 λεπτά του ευρώ. Σε σημερινά χρήματα είναι περίπου 76 λεπτά. Σήμερα βρίσκουμε απλή τυρόπιτα από περίπου 1,20 και φυσικά αρκετά ακριβότερα σε κάποια άλλα καταστήματα. Άρα εδώ η αύξηση ξεπερνά αισθητά τον πληθωρισμό. Και τώρα θέλω να πάμε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο. Στο ενίκιο.

08:05 Βρήκαμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα από το 2001. Γκαρσονιέρα στους αμπελόκηπους. 85.000 δραχμές το μήνα. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 249 ευρώ. Αλλά τα 249 ευρώ του 2001 όπως είπαμε δεν είναι τα 249 ευρώ του σήμερα με τον πληθωρισμό αντιστοιχούν περίπου σε 432 ευρώ. Σήμερα για αντίστοιχες μικρές γκαρσονιέρες στους αμπελόκηπους βρίσκουμε τιμές γύρω στα 500 ευρώ Φυσικά με μεγάλες αποκλήσεις ανάλογα με την κατάσταση, τα τετραγωνικά και την ανακαίνηση Άρα ναι το συγκεκριμένο ενίκιο έχει αυξηθεί περισσότερο από τον πληθωρισμό Αλλά όχι όσο ίσως θα περίμενε κανείς Και προσέξτε δεν λέω ότι τα ενίκια γενικά στην Αθήνα αυξήθηκαν μόνο τόσο μιλάμε για ένα συγκεκριμένο παράδειγμα για να έχουμε όσο γίνεται πιο τίμια σύγκριση.

09:03 Και τώρα, παγωτό. Εδώ αρχίζει ο πόνος. Θυμάσαι τους πυράβλους στα ψυγεία. Γύρω στο 2000 και το 2001 βρίσκουμε τιμές περίπου 200 με 250 δραχμές. Ας πάρουμε κάπου τιμές, 225 δραχμές. 66 λεπτά του ευρώ. Σε σημερινά χρήματα, περίπου 1 ευρώ και 14 σέντ. Ένας αντίστοιχος κατασκευασμένος πύραυλος τύπου Cornetto σήμερα μπορεί να κοστίζει περίπου 2,80 ευρώ.

09:34 Δηλαδή μιλάμε για τιμή περίπου 2,5 φορές μεγαλύτερη από αυτή που θα περιμέναμε αν το παγωτό είχε ακολουθήσει απλώς τον πληθωρισμό. Από όλα όσα κοιτάξαμε στην Ελλάδα αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα σοκ. Για να πάμε και στο βενζινάδικο. Εδώ νομίζω θα πονέσει λίγο. το 2001 η αμόλυβδη βενζίνη βρισκόταν περίπου στις 237,5 δραχμές το λίτρο, 70 λεπτά το ευρώ.

10:05 Με τον πληθωρισμό, εκείνα τα 70 λεπτά αντιστοιχούν σήμερα περίπου σε 1 ευρώ και 21 λεπτά και η βενζίνη σήμερα βρίσκεται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Άρα και εδώ η αύξηση είναι πολύ μεγαλύτερη από τη γενική αύξηση του κόστου ζωής. Πάμε και ένα σινεμά? Ας πάμε. Το 2001 ένα εισιτήριο κινηματογράφου κόστιζε περίπου 2.000 δραχμές, 5 ευρώ και 87 σέντ. Ακριβούτσικο αν το σκεφτείτε.

10:34 Και αν βάλουμε τον πληθωρισμό, εκείνο το εισιτήριο σήμερα θα αντιστοιχούσε περίπου σε 10 ευρώ και 15 λεπτά. Και πόσο κοστίζει σήμερα ένα κανονικό εισιτήριο σε μεγάλη αλυσίδα κινηματογράφων, περίπου 9.50. Άρα το σινεμά είναι σήμερα ελαφρώς φθηνότερο σε πραγματικούς όρους από ό,τι ήταν το 2001. Αυτό δεν το περίμενα. Και έχουμε κι άλλο.

10:59 Ισιτήριο ελεωφορείου στην Αθήνα. Εδώ κυκλοφωνούσε στο διαδίκτυο πολλές αναφορές ότι κόστιζε 75 δραχμές. Μόνο που όταν ψάξαμε τις πραγματικές τιμές το 2001 βρήκαμε ότι το βασικό ισιτήριο είχε φτάσει στις 150 δραχμές. 44 λεπτά. Σήμερα αυτά αντιστοιχούν σε περίπου 76 λεπτά. Το σημερινό ενιαίο εισιτήριο κοστίζει 1 ευρώ και 20.

11:28 Άρα είναι ακριβότερο σε πραγματικούς όρους. Βέβαια εδώ υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Το σημερινό εισιτήριο είναι ενιαίο για 90 σέντ και επιτρέπει αλλαγές μεταξύ μέσων. Δεν αγορέζουμε ακριβώς το ίδιο πράγμα. Φτάνουμε τώρα στο τελευταίο αντικείμενο της λίστας CD Θυμάστε πόσο κόστιζε ένα καινούριο CD Γιατί εγώ νομίζω ότι έχουμε ξεχάσει πόσο ακριβή συνήθεια ήταν η μουσική Περίπου 6.000 δραχμές για μια κανονική καινούρια κυκλοφορία 17 ευρώ και 61 λεπτά Το 2001 Ξέρετε πόσο είναι αυτό σε σημερινά λεφτά περίπου 30 ευρώ και 50 σεντ και ένα καινούριο CD σήμερα μπορεί να κοστίζει γύρω στα 20 ευρώ άρα το CD είναι σήμερα περίπου 1 τρίτο φτηνότερο σε πραγματικούς όρους και εδώ έχουμε όμως κάτι που πρέπει να το σημειώσουμε πλέον υπάρχει στη ζωή μας το Spotify, το YouTube ένα σωρό μέσα και τρόποι για να ακούσουμε μουσική που έχουν δείξει την τιμή του CD Οπότε μπορεί να πούμε ότι είναι και φυσιολογικό.

12:46 Ας κάνουμε τώρα έναν μικρό απολογισμό. Πυτακύρος, καφές, τυρόπιτα, παγωτό, βενζίνη είναι ακριβότερα από όσο δικαιολογεί ο πληθωρισμός. Εφημερίδα, σινεμά και CD όχι. Αυτά τα τρία μέσα βέβαια που είπαμε, εφημερίδα, σινεμά και CD, δέχονται πόλεμο σε σχέση με τότε από άλλα μέσα που μπορούμε πλέον είτε να ενημερωθούμε όπως κάναμε στις εφημερίδες, είτε να δούμε τις ταινίες όπως κάναμε παλιά στο σινεμά, είτε να ακούσουμε μουσική.

13:18 Αναουσιαστικά, ναι, η ζωή μας έχει γίνει πολύ πιο ακριβότερη με την είσοδο του ευρώ στην Ελλάδα. Και κάπου εδώ θα μπορούσαμε να τελειώσουμε αλλά εγώ όπως σας είπα και στην αρχή έχω ένα μικρό πλεονέκτημα σε αυτή την ιστορία γιατί λίγα χρόνια αργότερα έζησα ξανά το ίδιο πράγμα σαν ένα ντετζαβού ας πούμε. Αυτή τη φορά σε Κύπρο. Την 1η Ιανουαρίου του 2008 η Κυπριακή Λύρα έδωσε τη θέση της στο ευρώ και σχεδόν αμέσως άρχισε η ίδια κουβέντα.

13:51 Με τη λίρα τα πράγματα ήταν αλλιώς Για να δούμε και θα ξεκινήσουμε από το ιερότερο ίσως κυπριακό παράδειγμα Κυπριακή πίτα με σουβλάκι Και όχι, δεν τη συγκρίνουμε με την ελληνική πίτα γύρω Γιατί είναι διαφορετικό προϊόν, είναι πιο μεγάλη πίτα και διαφορετική η ποσότητα που έχει μέσα Το 2007 μια κυπριακή πίτα με σουβλάκι κόστιζε περίπου 1 λίρα και 50 σέντ Μέχρι 2 λίρες το πολύ Αυτό ήταν περίπου 2,56 μέχρι 3,42 ευρώ. Αν εκείνη η τιμή είχε ακολουθήσει απλώς τον πληθωρισμό στην Κύπρο, σήμερα θα έπρεπε να βρίσκεται περίπου 3,60 μέχρι 4,80.

14:32 Πόσο κοστίζει? 8,50. Σε κάποιες περιπτώσεις και 9,50. Εδώ λοιπόν έχουμε πραγματική έκρηξη. Αν πάρουμε μια μέση τιμή τότε και μια μέση τιμή σήμερα, η κυπριακή πίτα με σουβλάκι κοστίζει περίπου διπλάσια από όσο θα δικαιολογούσε ο πληθωρισμός. Και τώρα έρχεται το περίεργο. Φραπέ. Το 2007 ένας φραπές σε κυπριακή καφετέρια κόστιζε περίπου 1 λίρα και 50 σεντ. Δηλαδή 2 ευρώ και 56 σεντ.

15:06 Σε σημερινά χρήματα αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 3,60. Και σήμερα βρίσκουμε φραπές στην Κύπρο ακόμα και με 2, 2,50 ή 3 ευρώ. Ναι, ο φραπές μπορεί σήμερα να μην είναι στα φόρτε του όπως ήταν παλιά, αλλά είναι πραγματικά φθηνότερος από ό,τι ήταν την εποχή της Κυπριακής Λύρας. Πάμε τη ρόπιντα. Περίπου 50 με 60 σεν της Λύρας.

15:34 Ας πάρουμε 55 το μέσο όρο για να υπολογίσουμε ότι ήταν περίπου 94 cent το ευρώ, με τον πληθωρισμό περίπου 1,32 ευρώ σήμερα και μια τυρόπιτα σήμερα όμως κοστίζει γύρω στα 2,30. Εδώ λοιπόν η διαφορά είναι μεγάλη. Η εφημερίδα περίπου 70 cent της λίρας για έκδοση Σάββατο Κυριακού, 1,20 με την ισοτιμία, περίπου 1,68 ευρώ σε σημερινά χρήματα.

16:04 Σήμερα η εφημερίδα κοστίζει γύρω στα 2 ευρώ. Εδώ υπάρχει αύξηση αντίθετα με την Ελλάδα. Αλλά τίποτα δεν είναι σαν την κυπριακή πίτα με σουλάκι. Και κλείνουμε με το βενζίνι. Γιατί λίγο πριν μπούμε στο ευρώ, η αμμόλυβδη 95 ήταν περίπου στα 58 με 59 σέντρις λίρας το λίτρο. 1 ευρώ ας πούμε. με τον πληθωρισμό εκείνο το 1 ευρώ αντιστοιχεί σήμερα σε περίπου 1,40 και η σημερινή τιμή βρίσκεται περίπου στο 1,60 δηλαδή ναι είναι ακριβότερο αλλά μόλις περίπου στο 14% περισσότερο από όσο θα δικαιολογούσε ο πληθωρισμός και αυτό επίσης δεν το περίμενα περίμενα ότι θα ήταν πολύ πιο πάνω οπότε τι μάθαμε τελικά ήταν όλα φτηνά με τις δραχμές Ναι, αλλά κάποια όχι Ήταν όλα φθηνότερα με την Κυπριακή Λύρα Ναι Και κυρίως δεν μπορούμε να βλέπουμε 500 δραχμές και να λέμε Κοίτα ούτε 1,5 ευρώ δεν ήταν Γιατί εκείνο το 1,5 ευρώ είχε πολύ μεγαλύτερη αξία από το σημερινό 1,5 ευρώ Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ακρίβεια που νιώθουμε σήμερα είναι στη φαντασία μας Γιατί σε ορισμένα πράγματα τα στοιχεία είναι πραγματικά εντυπωσιακά

17:26 Το σουβλάκι, το παγωτό, η τυρόπιτα, η βενζίνη στην Ελλάδα, η κυπριακή πίτα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι τιμές δεν ακολούθησαν απλώς τον πληθωρισμό. Έτρεξαν πολύ πιο γρήγορα. Νομίζω ότι αυτό που τελικά βγήκε από όλη αυτή την έρευνα είναι πως η νοσταλγία έχει ένα μικρό ελάτωμα. Θυμάται πολύ καλά τις τιμές, αλλά ξεχνάει την αξία των χρημάτων.

17:50 Θυμόμαστε ότι η κυριόπιτα έκανε 150 δραχμές, ότι το σουβλάκι έκανε 500, ότι η βενζίνη έκανε 200 και κάτι Αλλά όλα αυτά σήμερα μας ακούγονται πολύ φθηνά Ξεχνάμε όμως ότι τότε πληρονόμασταν και σε δραχμές και στην Κύπρο πληρονόμασταν σε λύρες Οπότε ίσως η σωστή ερώτηση δεν είναι αν ήταν καλύτερα με τις δραχμές ή με τη λύρα Η σωστή ερώτηση είναι τι μπορούσαμε να αγοράσουμε τότε με τα λεφτά που βγάζαμε και τι μπορούμε να αγοράσουμε σήμερα.

18:24 Και αυτή είναι μάλλον μια συζήτηση για κάποιο άλλο επεισόδιο. Μέχρι τότε όμως, την επόμενη φορά που κάποιος θα σας πει άσε τότε με 500 δραχμές έτρωγε σουβλάκι, πείτε του ναι αλλά για βάλε πρώτα και τον πληθωρισμό και μετά κερνάτε κι εσείς. γιατί με τις σημανές τιμές δεν ξέρω αν θα δεχτεί εκείνος. Αυτό ήταν λοιπόν το 86ο επεισόδιο του 10 λεπτά νοσολγία.

18:51 Είμαι ο Αντώνης Κατσαρός και μέχρι την επόμενη φορά συνεχίζουμε να θυμόμαστε γιατί μερικές φορές η μνήμη έχει δίκιο και μερικές φορές χρειάζεται κομπιούτεράκι.