3ο ΘΕΜΑ: Η παχυσαρκία δεν είναι ατομική ευθύνη

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Να παραμένουμε άπιστες στην επικαιρότητα. Έτσι. Να έχουμε κάθε εβδομάδα ένα τρίτο, τέταρτο, πέμπτο θέμα για εσάς. Έτσι λίγο, εκτός επικαιρότητας, ένα θέμα ανάλυσης απέναντι μου η Λέα Νεζερβού. Απέναντι μου η Νεκταρία Ψαράκη. Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα θέμα το οποίο η αλήθεια είναι... Προσωπικά ήθελα να ασχοληθούμε πάρα πολύ καιρό.

00:50 Παθούσα γαρ, θα πούμε αυτό. Με έναν τρόπο το έχουμε κάνει και στην ανασκόπηση. Εσύ έχεις προσφέρει πολύ περισσότερο περιεχόμενο. Ξέρετε, καταλαβαίνω ότι πάρα πολλοί κόσμοι στους οποίους θα μας ακούσουν σήμερα είναι δεχομένως και να ταυτίζεται. Σήμερα θα προσπαθήσουμε να αποδομήσουμε έτσι μια θεωρία η οποία θέλει την παχυσαρικία να είναι αποκλειστική ευθύνη του ατόμου που ζει με αυτή.

01:17 Μακάρι αυτές τις πληροφορίες που θα μας δώσουν οι εκληκτοί καλεσμένοι μας Να ήταν περισσότερο προσβάσιμες ακόμα και από την εφηβική αν όχι και την παιδική ηλικία μας Έτσι θα μπαίναμε και σε μια διαδικασία να αυτοτιμωρούμαστε λιγότερο Και να ξέρουμε πού να κινηθούμε περισσότερο Και κυρίως και η κοινωνία να αναλάβει τις ευθύνες της για να μην φτάνουμε να ζούμε με την παχυσαρκία Ναι, την προηγούμενη βδομάδα στο τέλος της εκπομπής είπαμε ότι θα συζητήσουμε ένα θέμα το οποίο δεν θα το περιμένετε.

01:51 Είπαμε ότι δεν απασχολεί κανέναν, το οποίο δεν είναι αληθές. Δηλαδή υπάρχουν πάρα πολλά άτομα τα οποία βιώνουν αυτή την καταπίεση. Χιμωριστικό ήταν επειδή είμαστε πολιτικό site. Ναι, απλά πιθανότατα μπορεί να μην έχουν επεξεργαστεί αυτά τα πράγματα που βιώνουν με αυτόν τον τρόπο που θέλουμε να το συζητήσουμε και εμείς σήμερα.

02:12 Και πάλι χαμάδικο, βεβαίως η παχυσαρκία είναι κοινωνικό θέμα, βεβαίως είναι πολιτικό θέμα, βεβαίως είναι ένα οικονομικό θέμα, κάτι το οποίο φαντάζει λίγο απίστευτο σε περίπτωση που δεν υπάρχει μια εξοικείωση με αυτή την πληροφορία, δεδομένου και όλες ότι τα social media βοηθούν στο να αναπτύσσονται ένα καρό τσαρλατάνι που έχοντας το κομμάτι της ατομικής ευθύνης ως πρωταρχικό παράγοντα της παχυσαρκίας, οδηγούμαστε πάλι στο ρητό, στον καιρό του χρυσού, κερδίζει αυτός που πουλάει φτιάρια.

02:45 Να πούμε ότι ακριβώς επειδή η παχυσαρκία θεωρείται ως επιτοπλή στον ατομική ευθύνη και όχι πολυπαραγωγική και όχι κοινοοικονομική, λόγοι οποίοι την δημιουργούν, Γι' αυτό το λόγο, κατά τη γνώμη μου, αντιμετωπίζουμε και τόσο μεγάλη χονδροφοβία σήμερα στην κοινωνία. Στρέφονται τα βέλη απέρναντι στους ανθρώπους που ζουν με αυτή και όχι στους παράγοντες που τους οδηγούν εκεί.

03:19 Νομίζω ότι είναι και η καταπίεση που η κοινωνία έχει καταφέρει να... Έχει πετύχει πολύ περισσότερο να πείσει το άτομο ότι όντως αυτό φταίει και πολύ πιο δύσκολα θα μπορέσει να αποδομήσει αυτό το πράγμα ίσως επειδή σχετίζεται και με το στίγμα ότι σε μια τέτοια κοινωνία το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να είσαι τυπικά σύμφωνα με τα κοινωνικά πρότυπα ευπαρουσίας τους Οπότε κατευθείαν έχεις ένα στίγμα ότι υπολείπεσαι σε κάτι που είναι πάρα πολύ κομβικό για την κοινωνία και άρα πιο δύσκολα θα προσπαθήσεις να στρέψεις αλλού την ευθύνη.

04:12 Επίσης η ατομική ευθύνη έχει και το προνόμιο ότι απαλλάσει τους ανθρώπους με τις πραγματικές ευθύνες. Δηλαδή άπαξ και γίνει de facto απριόριδε δομένο ότι η παχυσαρκία είναι ένα ζήτημα κοινωνικοπολιτικό Τότε οι φορείς της κοινωνίας και της πολιτικής θα αναγκαστούν να αναλάβουν ευθύνες Για τις οποίες όπως φαίνεται δεν ψήνονται μία να διαθέσουν πόρους Έτσι λοιπόν έχουμε σήμερα καλεσμένους οι οποίοι τα λένε πολύ καλύτερα από εμάς Εδώ και χρόνια τα λένε πολύ καλύτερα από εμάς Γι' αυτό και σήμερα έχουμε την πάρα πολύ μεγάλη χαρά να έχουμε μαζί μας τον Δημοσθένη Παναγιωτάκο.

04:57 Ο Δημοσθένης Παναγιωτάκος είναι καθηγητής επιδημιολογίας στο Χαροκόπιο Πανεπιστήμιο. Καλησπέρα και σας ευχαριστούμε πάρα πολύ. Καλησπέρα σας και με ένα χαρά μου που είμαι στην εκπομπή σας. Λοιπόν, να ξεκινήσουμε λιγάκι με την εξής ερώτηση για να θέσουμε λίγο και τα θεμέλια της συζήτησής μας. Αν μπορούσαμε να ποσοστικοποιήσουμε, πόσο της εκατό θα λέγατε ότι είναι μια ατομική ευθύνη, πόσο της εκατό θα λέγατε ότι υπάρχουν κοινωνικονομικοί παράγοντες που απομακρύνουν την ατομική ευθύνη.

05:35 Δεν θα σκρίβω ότι μου άρεσε πάρα πολύ η εισαγωγή σας. Η κουβέντα που κάνατε ήταν πραγματικά μια ευρηματική κουβέντα, διότι δεν την ακούμε συχνά στον χώρο της συζήτησης για την παχυσαρκία. μια και φαινομενικά θα έλεγε κανείς ότι η παχυσιαρκία είναι στο 100% ατομική ευθύνη. Αν το δει κανείς από την άποψη του μεταβολισμού θα έλεγες ότι είναι μια ισορροπία μεταξύ του τι προσλαμβάνεις και το τι δαπανάς όσον αφορά την ενέργεια.

06:01 Άρα λοιπόν είναι δική σου ευθύνη το αν γυμνάζεσαι ή δεν γυμνάζεσαι και είναι δική σου ευθύνη το τι τρως και αν καταναλώνεις παχυσιωγόνα τρόφιμα. Εν μέρη μάλιστα υπάρχει και η γενετική ευθύνη η οποία θα μπορούσε να πει κανείς ότι και αυτή είναι δική σου ευθύνη μια και είναι τα γονίδια που κουβαλάς Λοιπόν μου άρεσε πάρα πολύ η εισαγωγή σας διότι χρόνια τώρα πρεσβεύω την αντίληψη ότι δεν είναι ατομική ευθύνη υπάρχει σαρκία όπως και σχεδόν κανένα νόσημα δεν είναι από τα χρόνια νοσήματα δεν είναι ατομική ευθύνη όσο θέλουμε να τα παρουσιάζουμε Είναι μια ευθύνη όλων μας και σε πολύ μεγάλο βαθμό της ίδιας κοινωνίας στην οποία ζούμε Αν θέλα να δώσω δύο-τρεις πολύ σημαντικούς άξονες για να αναδείξω την ευθύνη όλων μας θα έλεγα αναρωτηθείτε όλοι εσείς και όλοι όσοι μας ασκούν μας ακούνε σήμερα Πόσες φορές είχαμε διδαχθεί στο σχολείο στα μαθητικά μας χρόνια από το δημοτικό, στο γυμνάσιο, στο λύκειο μαθήματα για τη σωστή διατροφή όχι ευκαιριακά σεμινάρια ότι ήρθε ένας διαιτολόγος και μας μίλησε

07:03 αλλά συστηματικά οργανωμένα προγράμματα σπουδών μαθήματα για την σωστή διατροφή για την υγιεινή διατροφή και πόσες φορές στο σχολείο διδαχθήκαμε μαθήματα για το ρόλο της άσκησης Κύριε Παναγιώτο εγώ θα σας πω ότι εγώ ανάγκη να το πω αυτό δεν έχουμε διδαχθεί ποτέ κάτι τέτοιο και θα ήταν τουλάχιστον υποκριτικό να το διδαχθούμε την ώρα που είναι εδώ σε προσβάσιμες οι ζαμπονοτηρόπιτες και τα κρουασάν στο κηλικείο του σχολείου.

07:32 Δηλαδή, τι θα γινόταν. Θα μας έλεγαν για την αξία των τριών μερίδων φρούτων την ημέρα και δεν θα βρίσκαμε στο κηλικείο μας. Έχετε απόλυτο δίκιο. Ο λόγος σας είναι πολύ δυνατός και ισχυρός. Έχετε απόλυτο δίκιο. Άρα, αν πιάσουμε τον ένα πυλώνα που είναι η εκπαίδευση και η αγωγή υγείας και η διατροφική εκπαίδευση στην προκειμένη περίπτωση.

07:54 Βλέπετε λοιπόν ότι η ευθύνη αρχίζει να μοιράζεται και να φεύγει από το ίδιο το άτομο και να πηγαίνει συνήθεια την κοινωνία και στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Έχουμε επανειλημμένα μαθήματα ιστορίας, μαθηματικών, φυσικής και όλο το γυμνάσιο, το λύκειο και το δημοτικό και δεν έχουμε τένα μάθημα διατροφικής αγωγής που θα μπορούσε να διδάσκεται και να επαναλαμβάνεται και οι μαθητές να αρχίσουν να καταλαβαίνουν την αξία του μόνο φαρμάκου που παίρνουμε σε όλη μας τη ζωή.

08:16 Και που είναι η τροφή. Δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει αυτό. Και επίσης για τον ρόλο της άσκησης, τον έχουμε καταλάβει στην εκπαίδευση ως παιχνίδι. Γυμναστείτε, πάρτε μια μπάλα, αλλά δεν έχουν καταλάβει το γιατί. Και νομίζουμε ότι είναι ψυχοκοινωνική απλά σύνδεση. Και δεν έχει να κάνει με την υγεία. Εσύ που το έχεις και πιο πρόσφατα πόσες φορές θυμάσαι στην ώρα της γυμναστικής να κάνεις αρχαία Γιατί είναι ok να την κατασταθείς συγκεκριμένη ώρα με ένα άλλο μάθημα Καλά ειδικά στην τρίτη ηλικίου Εγώ είχα μόνιμα περίοδο και διάβαζα ιστορία Από το άγχος εννοείς Σωστό Έχετε απόλυτο δίκιο κύριε Παναγιωτάκο και δείχνει τον τρόπο που η πολιτεία δεν επενδύει καθόλου, τουλάχιστον...

09:02 Δεν ξέρω γιατί. Γιατί δεν επενδύεστε σε αυτό το κομμάτι. Πιστεύετε ότι αν αναπτυχθεί η εκπαίδευση θα ξεκινήσουν και οι διεκδικήσεις. Τώρα αυτό είναι πολύ μεγάλη συζήτηση. Φεύγει από το κεφάλαιο της Παχυσαρκίας το γιατί δεν επενδύει στο να βάλει μαθήματα διατροφής και διατροφικής αγωγής. εν μέρει μπορεί να εξηγηθεί από το ότι το εκπαιδευτικό προσωπικό που είναι αυτή τη στιγμή στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν είναι κατάλληλα κατακτησμένο άρα πρέπει να προσλάβει άλλους και ενδεχομένως μέσα σε ένα ορολόγιο πρόγραμμα των πόσων είναι 25-30 ώρων την εβδομάδα θα πρέπει να αφαιρέσεις μαθήματα για να προσθέσεις τα μαθήματα που έχουν να κάνουν με την ίδια την υγεία μας.

09:40 Άρα καταλαβαίνετε ότι ποια μαθήματα θα αφαιρέσεις και ποιους θα ενοχλήσεις αφαιρώντας κάποια μαθήματα, βάζοντας δύο ώρες τη βδομάδα με ματικά σε όλο το γυμνάσιο και το λύκειο και στο δημοτικό στις μεγάλες τάξεις μαθήματα αγωγής υγείας και διατροφής. Άρα καταλαβαίνετε ότι είναι ένα θέμα που θα πρέπει κανείς να πάρει γενναίες αποφάσεις.

10:02 και να αναρωτηθεί χρειαζόμαστε τόσα μαθηματικά, χρειαζόμαστε τόσα φυσική, χρειαζόμαστε τόσα αρχαία. Θέλω να ρωτήσω, το τελευταίο διάστημα, ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπάρχει έτσι μια ανάπτυξη αυτού που λέμε well-being, με την έννοια όλων αυτών των influencers και των ειδικών υποτίθεται, που λένε πώς πρέπει να τρως υγιεινά, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να ξυπνάς και να έχεις ενέργεια και τι είναι καλύτερο να φας το πρωί, πώς να γυμνάζεσαι.

10:42 Αυτό είναι κάτι που αποτυπώνεται με κάποιο τρόπο στην κοινωνία, δηλαδή είναι με κάποιο τρόπο βοηθητικό, αλλάζει κάπως την νοοτροπία, δεν ξέρω. Και πάλι με εκπλήσετε ευχαριστώ Φίξατε ένα θέμα το οποίο έχει να κάνει με το ρόλο των social media Και των influencers στην εποχή μας Πολλές φορές δαιμονοποιούνται και παρουσιάζονται ως μοντέλα Τα οποία προωθούν πρακτικές και τακτικές Οι οποίες είναι με εμπορικά συμφέροντα ή οτιδήποτε από πίσω Λοιπόν στην περίπτωση της παχυσιακίας και η προώθηση του well-being Από τους ανθρώπους που έχουν επιρροή Θεωρώ ότι έχει θετικό πρόσημο Ξεκάθαρα πιστεύω ότι πραγματικά έστω και αυτή η προσέγγιση είναι ένα πραγματικά θετικό πρόσημο στην προσπάθεια που κάνουμε.

11:29 Το ερώτημα όμως που τίθετε είναι πόση απύχηση έχουν ποιο είναι το κοινό τους και πώς επηρεάζουν το κοινό τους και αν το κοινό τους το επηρεάζουν το ίδιο σημαντικά με το τι θα φορέσουν και ποια είναι της μόδας τα παπούτσια που θα πρέπει να βάλουν και τελείως σημαντικά όταν τους μιλάνε ότι πρέπει να τρως υγιεινά και πρέπει να προσέχεις την διατροφή σου μες την ημέρα.

11:48 Έχω την εντύπωση ότι όταν μπαίνουν σε αυτό το κομμάτι οι influencer δεν παίζουν το ρόλο που πραγματικά έπρεπε να έχει ένας ειδικός σε αυτή τη θέση. Παρ' όλα αυτά το πρόσφατο είναι θετικό. Μάλιστα. Απ' το λόγο δεν λέω καλή κυπανάγιο δεν άποψε, καταλαβαίνω. Πολύ σωστά, πολύ σωστά. Κάπως έτσι. Λοιπόν, παρόλα αυτά τίποτα από αυτά δεν έχει καμία σημασία αν δεν υπάρχουν οι κατάλληλες προσβάσεις και πολλές φορές μπορεί να έχουμε τη γνώση έτσι και αλλιώς είναι πλέον διάχυτη, μπορεί να εντοπιστεί παντού αλλά υπάρχουν άλλοι παράγοντες και θέλαμε σαν εκπομπή να εστιάσουμε σε αυτούς Όταν λέμε ότι υπάρχει σαρκία οφείλεται σε κοινωνικο-οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες Τι εννοούμε αν θα μπορούσατε να μας τους αναπτύξετε επιμέρους Λοιπόν, κοιτάξτε Είπαμε ότι μια διάσταση είναι διατροφική εκπαίδευση και διατροφική αγωγή Η οποία παντελώς λέει τη μιάλυ διάσταση Είναι το ίδιο το αστικό περιβάλλον Ερευνητικά, επιστημονικά Όλοι στο χώρο που είμαστε στην Παγιστριακή

12:51 Το έχουμε αναπτύξει πάρα πολλές φορές Έχουμε αναδείξει ότι το αστικό περιβάλλον είναι μη φιλικό Για την σωματική δραστηριότητα Από την άλλη όμως θα έλεγε κανείς ότι υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι ακόμα και τα άτομα που ζουν στην επαρχιακή χώρα, στην επαρχιακή Ελλάδα, στην αγροτικές περιοχές και εκεί είναι επαχύσαρκα.

13:11 Που σημαίνει λοιπόν ότι τελικά δεν είναι το περιβάλλον και που δεν έχεις χώρους. Λοιπόν η απάντηση τουλάχιστον η δική μου προσέγγιση είναι ότι ναι προφανώς παίζει ρόλο το περιβάλλον. Διότι όταν κάποιος θέλει να γυμναστεί και δεν έχει στην γειτονιά του ή τέλος πάντων στην κοντινή περιοχή του ένα αθλητικό χώρο να μπορείς ελεύθερα και δημόσια και δωρεάν να γυμναστεί και χωρίς να πληρώνει, και ίσως ενδεχομένως δεν έχει και κάποιους ανθρώπους να μπορούν να τον καθοδηγήσουν, δηλαδή σε αυτό το χώρο να είναι ένας δημοτικός γυμναστής, ο οποίος θα πληρώνεται μέσα από την φορολογία και τη δημοτική μας φορολογία και να επιβλέπει, να επιτηρεί οργανωμένα προγράμματα άσκηση για το κοινό τότε πώς θα γυμναστεί, πού θα γυμναστεί στα πεζοδρόμια τα οποία δεν μπορείς να περάσεις στους πεζόδρομους που σχεδόν δεν υπάρχουν ή στους αθλητικούς χώρους οι οποίοι για να πας πρέπει να χρησιμοποιήσεις αυτοκίνητο, μέσα μαζικής μεταφοράς ή οτιδήποτε άλλο.

14:00 Άρα λοιπόν η έλλειψη τέτοιων χώρων είναι ένα θέμα, η έλλειψη τέτοιων υποδομών είναι ένα θέμα το οποίο έχει να κάνει. Εκείνο όμως που είπα και πριν είναι ότι υπάρχουν μελέτες οι οποίες δείχνουν, επιδημιολογικές μελέτες που δείχνουν ότι η Παχιστερική έχει και στην Αγροτική Ελλάδα, έχει και στην Αγροτική στην Ήπεθρο που σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά διότι εκεί δεν μπορείς να πεις ότι δεν έχεις χώρους.

14:23 Άρα λοιπόν το πολιτιακό αν θέλετε θέμα και ιδιαίτερα της τοπικής αυτοδίκησης γιατί εγώ εκεί εστιάζω τη μεγαλύτερη ευθύνη είναι ότι δεν δημιουργούν τους πυλώνες να βρουν χώρους αλλά και να έχουν ανθρώπους οι οποίοι να μπορούν να είναι σε αυτούς τους χώρους παρόντες και να γυμνάζουν τον κόσμο έτσι ώστε να δώσουμε και το κίνητρο της άσκησης στην κοινότητα.

14:48 Για κάθε ηλικία. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Όσον αφορά την διατροφή βλέπουμε ότι είμαστε και σε μια εποχή που υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ακρίβεια στα ράφια Όπως και να το κάνεις καλό είναι να σου λένε ότι φάει αβοκάντο το στο πρωί Αλλά πως μπορούμε να αγοράσουμε αβοκάντο το πολλοί από εμάς Στην Ελλάδα των 760 έτσι Ακριβώς Είναι σίγουρα πολύ πιο προσβάσιμο το ανθιγεινό φαγητό και μάλιστα νομίζω και η αναθερμίδα είναι πιο φθηνό.

15:23 Οπότε εκεί... Έχετε απόλυτο δίκιο. Έχετε απόλυτο δίκιο και ουσιαστικά επικυρώνετε και μελέτες με την δική σας προσέγγιση που έχουμε κάνει που δείχνουμε ότι η ανθυγινή διατροφή είναι πολύ φθηνότερη από την υγιεινή διατροφή. Η μεσουγιακή διατροφή δεν είναι όσο φθηνή θα έπρεπε να είναι στο πιάτο μας, ιδιαίτερα στην μια αγροτική χώρα που τουλάχιστον έτσι πιστεύαμε ότι είναι κάπως η Ελλάδα.

15:47 Θα πρέπει να πάρουμε πολύ γενναίες αποφάσεις, πραγματικά μείωση της φορολογίας στα υγιεινά τρόφιμα έτσι ώστε να δώσουμε και ένα κίνητρο παραπάνω και χωρίς αυτή η μείωση της φορολογίας φυσικά να διατηρήσει τις θημαίες αυξημένες αφήνοντας περιθώρια υπερκέρδους σε κάποιον. Μείωση της φορολογίας σημαίνει μείωση και της τιμής.

16:02 στο τελος τέτοιου υγιεινά τρόφιμα, έτσι πραγματικά ο κόσμος να έχει πρόσβαση και να τα προτιμάει από το ράφι του σούπερ μάρκετ ή της αγοράς και να μπορούμε με αυτόν τον τρόπο έμεσα να τον καθοδηγήσουμε σε αυτόν τον πολύ σημαντικό πιλόνα που είναι η σωστή και υγιεινή διατροφή. Φυσικά, εντάξει τώρα, προφανώς βλέποντας και τα ημίμετρα των τελευταίων ετών όπως για παράδειγμα το καλάθι του νοικοκυριού και όλα αυτά από ό,τι φαίνεται και όλας δεν είναι εκεί και η πολιτική στόχευση, ειδικά αν έχεις έναν Υπουργό Υγείας ο οποίος συμβουλεύει τους καταναλωτές να παίρνουν τρόφιμα χαμηλότερης ποιότητας σε σχέση με αυτά τα ενδεδειγμένα, θα λέγαμε δεν θα ξεχάσω τη φράση για τη φέτα αν δεν έχεις λεφτά για φέτα φάε πάντε σπάνι γιατί πρακτικά κάπως έτσι τέθηκε παρόλα αυτά μιας και σας έχουμε εδώ πέρα Θέλω οπωσδήποτε να ρωτήσω το εξής. Δεν έχει να κάνει και το μάρκετινγκ των εταιριών.

17:03 Πολλές φορές, επειδή το κομμάτι της επισητιστικής ανασφάλειας όπως αποτυπώνεται στο δυτικό κόσμο, θα το συζητήσουμε αργότερα, να μένουμε λιγάκι στους ανθρώπους που έχουν τις προσβάσεις. Πολλές φορές παρατηρείτε ότι μάλλον ο εχθρός είναι οι μεγάλες τροφιμοβιομηχανίες Το λέω σωστά, τροφιμοβιομηχανίες είναι η λέξη Και εννοείται το marketing αυτών, το οποίο είναι ιδιαίτερος στοχευμένο Να το πω κι εγώ ένα τσάκ πιο απλά Ότι μας έχουν πείσει ότι είναι cool μένω σε ένα σπίτι με δύο συγκατοίκους, άντρες με το που κάθονται μαζί το βράδυ ήταν τι μπέγκερ θα πάρουμε το πρώτο πράγμα Επηρεάζει λοιπόν αυτό κύριε Παναγιουτάκο Να σας πω, καταρχήν να πω ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες και από την πολιτεία για την Παχιστριακία να το τονίσω αυτό γίνονται πολύ σοβαρές προσπάθειες που σχεδόν ποτέ δεν είχαν γίνει τόσο σοβαρές προσπάθειες υπάρχουν εθνικά σχέδια δράσης κατά τις παγκισταρχίες και των ενηλίκων και των παιδιών.

18:11 Το θέμα είναι αυτά τα σχέδια να παραμείνουν και να μπουν στην κοινωνία ως συνείδηση και όχι να είναι απλά ένα πυροτέχνημα. Αλλά αυτό οφείλουμε να το τονίσουμε ότι γίνονται προσπάθειες. Τώρα πάμε στο θέμα του μάρκετινγκ. Εδώ θα με βρείτε σύμφωνο αλλά και αντίθετο. Και ενώ ναι προφανώς το μάρκετινγκ επηρεάζει διότι η διαφήμιση μπαίνει στα σπίτια μας με πάρα πολλούς τρόπους, από τα μίνια, από τα κανάλια, από τα κανάλια όπως το δικό σας, αλλά και οποιοδήποτε άλλο κανάλι θα αναγκαστείς να έχεις και διαφήμιση για να μπορέσεις να επιβιώσεις και η διαφήμιση κάνει τον δικό της ρόλο.

18:41 Δεν μπορούμε να κάνουμε μυθική στη διαφήμιση παρά μόνο αν ξεπερνάει κάποιους κανόνες. Το θέμα λοιπόν, επανέρχομαι σε αυτό που είπα στην αρχή, ότι δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε το μάρκετινγκ, της ανθιγενής διατροφής ή της ανθιγενής κουλτούρας. Δεν γίνεται να το αγορεύσουμε, γιατί ουσιαστικά μπαίνουμε σε άλλες δομές κοινωνίας, που εμένα τουλάχιστον δεν με βρίσκουν ποτέ σύμφωνα, οι απαγορεύσεις.

19:00 Εκείνο που πρέπει να κάνουμε είναι να εκπαιδεύσουμε τον κόσμο να καταλαβαίνει και έτσι μόνος το κόσμος θα αφήσει στην άκρη αυτό που οι άλλοι προσπαθούν να του πουλήσουν, να του πλασάρουν ως cool, όπως το είπατε πιο πριν. Μιας και μιλήσατε για τις εθνικές δράσεις, από ό,τι γνωρίζουμε είναι προγράμματα με διάρκεια κάποιων μηνών τα οποία άλλα ανανεώνονται, άλλα δεν ανανεώνονται.

19:23 Και θέλω να ρωτήσω αν επαρκούν, αν χρειάζεται η κοινωνία οριζόντια προγράμματα. δηλαδή να έχουν πρόσβαση σε επιστήμονες υγείας όσοι το έχουν ανάγκη και όχι όσοι χωρούν σε ένα πρόγραμμα και όχι για όσο διαρκεί ένα πρόγραμμα τόσο σε επιστήμονες υγείας, ζωοτροφολόγους κλπ. όσο και σε γυμναστές. Ναι, είναι απαραίτητο γι' αυτό σας είπα πριν ότι εδώ πρέπει να γίνει μια συντεταγμένη δράση της πολιτείας και με κύριο άξινα τη βιωσιμότητα.

19:58 όταν κάνεις ένα σχέδιο δράσης και λες τώρα εκμεταλλεύομαι κάποια εθνικά ή ευρωπαϊκά κονδύλια για έξι, δώδεκα, είκοσι μήνες και μετά το αφήνω στην τύχη του και το εγκαταλείπω καταλαβαίνετε ότι μετά η κοινωνία θα ξαναγυρίσει πάλι εκεί που ήταν. Αυτά τα σχέδια λοιπόν πρέπει να μπουν μέσα στην νοοτροπία του Υπουργείου να μην εξαρτώνται από πολιτικούς και από κυβερνήσεις να μπουν στην συνείδηση της υλοποιησιμότητας των εμπλεκόμενων Υπουργείων και φυσικά στη συνέχεια να εγκατασταθούν στη συνείδηση του κόσμου του λαού.

20:29 Αυτή είναι η δική μου οπτική. Όταν τα σχέδια γίνονται ευκαιριακά μέσα από μια χρηματοδότηση ενός έργου, ενός project και λήξη του έργου, λήγει και τα οποία ωφέλει από το έργο, δυστυχώς. Δεδομένου ότι είμαστε σε αυτή την κατάσταση όμως τώρα, Έστω ότι ένα άτομο για τους λόγους τους οποίους προαναφέραμε ζει με παχυσαρκία Και επιλέγει αυτή την κατάσταση να την αλλάξει στη ζωή του Τι έξοδα το περιμένουν το άτομο Πόσο θα κοστίσει το μήνα να το πω Λιανά Το να πληρώσει έναν διαιτολόγο Να πληρώσει ένα γυμναστή που θα του δώσει τη σωστή καθοδήγηση Και δεν αναφέρομαι στα αιτήσια πακέτα των αλυσίδων των γυμναστηρίων που δεν δημιουργούν καμία έμπνευση και πώς να δημιουργούν έμπνευση αυτό δεν αντεποκρίνεται καθόλου στην ανάγκη ενός ανθρώπου να γυμνάζεται φυσικά πόσο κοστίζουν τα τρόφιμα που πρέπει να αγοράσει το μήνα του, τα οποία θα αντεποκρίνονται και στις διατροφολογικές συστάσεις δηλαδή σε τι πόσο φτάνουμε δεν θα λέγω ότι είμαι έτοιμος να σας απαντήσω στο τι κόστος έχει ένας άνθρωπος

21:38 ο οποίος χρειάζεται πραγματικά μια συμβουλευτική ως προς τη διατροφή του από έναν διετολόγο, χρειάζεται μια καθοδήγηση στο τι άσκηση να κάνει από έναν γυμναστή και πρέπει να αγοράζει υγιεινά τρόφιμα. Το υγιεινά τρόφιμα υπάρχουν μελέτες και της Ευρωπαϊκής Αρχής, Στατιστικής Αρχής, η οποία λέει ότι η υγιεινή διατροφή στην Ελλάδα κοστίζει περίπου στα 450 ευρώ.

21:58 Είναι οι πιο τελευταίες μελέτες. αλλά αυτό που ουσιαστικά μπορώ να ενισχύσω στην ερώτημά σας και να υποστηρίξω είναι αυτό που σας είπα και πριν, ότι αυτή τη στιγμή ένα άτομο που ζει με παχυσαρκία και θέλει να ακολουθεί σε ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο, δεν ξέρει από πού θα το μάθει και θα πρέπει να μπαίνει στο ίντερνετ και να διαβάζει ό,τι site βλέπει και ό,τι πληροφορίες βλέπει δεν έχει πρόσβαση σε δημόσιο διαιτολόγο, αν πάει σε ένα νοσοκομείο από τους ελάχιστους διαιτολόγους που υπάρχουν στα νοσοκομεία, ένας, δύο, τρεις και όχι σε όλα.

22:29 Δεν ξέρω αν θα μπορέσει να κλείσει και να βρει εύκολα ρατυβού για να κάνει διαστοφική συμβουλευτική. Και φυσικά στον βαθμό που γνωρίζω εκτός από ελάχιστα προγράμματα δήμων σποραδικά που γίνονται στη χώρα για δημόσια άσκηση, δεν υπάρχουν και προγράμματα άσκησης. Άρα λοιπόν δεν μπορείς να βρεις και ένα δημοτικό χώρο με μια επίβλεψη, ένα άτομο 60-70 ετών που θέλει να γυμναστεί να κάνει προγράμματα άσκησης δημόσια και δωρεάν.

22:53 Λογικό, οπότε να στρέφονται στους ιδιώτες με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μπορεί, ας πούμε, μια επίσκεψη σε έναν διαιτολόγο, διορθώστε με αν κάνω λάθος, αυτή τη στιγμή δεν την βρίσκεις κάτω από 30 ευρώ την ώρα. Και ένα άτομο ενδεχομένως θα χρειάζεται παρακολούθηση μίνιμουμ δύο φορές το μήνα και κάπου εκεί και παραπάνω κοιμένονται και τα κόσμια του γυμναστήριου οπότε χοντρικά όπως το βλέπω φτάνουμε σε ένα έξοδο των 550 με 600 ευρώ μόνο για την όχι για τις άλλες ανάγκες να ζεσταθείς να οδηγείς τη δουλειά σου να χρησιμοποιείς τα μέσα είναι ένα ασύμφορο ποσό, γι' αυτό και θα σας ρωτήσω μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι το να ζεις με παχυσαρκία πλέον είναι μια ταξική υπόθεση Καταλαβαίνω το ερώτημα, όχι δεν θα το έλεγα ότι είναι ταξική υπόθεση Καταλαβαίνω πώς το θέτεται Αλλά εγώ θα έλεγα ότι αν σκέψουμε πάνω στο πρόβλημα πιο σοβαρά ως πολιτεία Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι η έννοια του κοινοτικού διαιτολόγου δεν είναι ουτοπική Θα πρέπει λοιπόν να αφαισπιστεί ο όρος κοινοτικός διαιτολόγος

23:59 Η Ελλάδα είναι γεμάτη κέντρα υγείας Η Ελλάδα έχει ένα σωρό κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και κεντρα υγείας στα οποία θα μπορούσε να υπάρχει διαιτολόγος και όπως πηγαίνουν οι γονείς το παιδάκι τους στον παιδίατρο του κέντρου υγείας ή στον καρδιολόγο ή στον πνευμονολόγο και κάνουν τον ιατρικό έλεγχο και τις εξετάσεις θα μπορούσαν να κλείνουν και το ραντεβού με τον κοινοτικό διαιτολόγο και επίσης στους όποιους χώρους δημόσιας άθλησης υπάρχουν όπως σας είπα και πριν να θεσπιστεί και ο θεσμός του κοινοτικού γυμναστή ο οποίος με δημόσια ανακοίνωση να λέει αυτές οι μέρες και αυτές οι ώρες θα γυμνάζουμε αυτές οι ηλικιακές ομάδες.

24:38 Αυτό δεν είναι θέμα ταξικό γιατί η Ελλάδα δείχνει ότι είναι για όλους και δεν είναι για τους λίγους μέχρι τώρα με τις άλλες επιλογές που κάνει. Πρόσβαση στα φάρμακα και πρόσβαση στην υγεία έχουμε όλοι. Αρχιετός στο οικονομικό μας επίπεδο, ακόμα και άτομα τα οποία δεν ασφαλισμένα μια αγωγή. Οπότε λοιπόν δεν θα έλεγα ότι είναι ταξικό.

25:01 Εγώ θα ήθελα να ρωτήσω κάτι που πιθανότατα δεν έχει μια έτσι εύκολη πρακτική απάντηση του τύπου. Καλό θα ήταν να έχουμε περισσότερους δημόσιους διαιτολόγους ή γυμναστές σε δημόσια πάρκα κτλ. Θα ήθελα να ρωτήσω τι σύνδεση υπάρχει μεταξύ της παχυσαρκίας και του αυξημένου άγχους της εποχής μας που προκύπτει ιδιαίτερα και από τη διαρκή πληροφορία, τις έντονες και γρήγορες κοινωνικοπολιτικές αλλαγές, δηλαδή σε ένα πιο ήρεμο κοινωνικό περιβάλλον, πιο κοινωνικά φιλικό και συμπεριληπτικό για όλους.

25:47 Θα μπορούσαμε να μιλάμε για ανθρώπους που θα αντιμετώπισαν λιγότερο ζητήματα με παχυσαρκία. Όντως το άγχος σχετίζεται με την παχυσαρκία έχει έναν μηχανισμό αρκετά ξεκάθαρο έχει μελετηθεί ιδιαίτερα στον χώρο του μεταβολισμού αυξημένα επίπεδα άγχους οδηγούν σε ταχυφαγία οδηγούν σε απορρίφνιση του μεταβολισμού μας και εν μέρει οδηγούν και στην παχυσαρκία Άρα λοιπόν για να καταπολεμήσουμε το άγχος τι θα πρέπει να κάνουμε θα πρέπει να αλλάξουμε τις δομές που το προκαλούν το άγχος Τώρα αυτό κατ' εμέ είναι ένας πολύ δύσκολος αντίπαλος που πρέπει να πολεμήσει κανείς και να βάλει απέναντί του.

26:30 Δεν είναι εύκολο να πεις ότι μειώνω το άγχος. Ξέρετε, είναι αυτό το πολλές φορές αστείο που ακούω σε κάποιον που είναι αγχωμένος. Μην αγχώνεσαι, μην αγχώνεσαι. Ωραία, μπράβο, του το είπες και πώς θα το καταφέρεις αυτό ακριβώς. λοιπόν ναι το άγχος όλοι σωστά το προσεγγίζατε σίγουρα έχει κάποιο ρόλο στο θέμα της παχυταρχίας αλλά δεν είναι ο καταλητικός παράγων σε καμία των περιπτώσεων και επίσης το άγχος πόσο εύκολα μπορείς να το πολεμήσεις Κύριε Παναγιουτάκο συγγνώμη αλλά θα επανέλθω διότι επεξεργάστηκα λιγάκι αυτό που συζητήσαμε νωρίτερα και δεν θα μπορούσαμε να κλείσουμε αυτή την εκπομπή χωρίς να σας εκφράσω την ειλικρινή μου απορία δεδομένου ότι δεν έχουμε σήμερα κοινωτικούς διαιτολόγους.

27:14 Ναι, ακριβώς. Δηλαδή αυτό το ιδανικό περιβάλλον το οποίο περιγράψατε σήμερα δεν υπάρχει. Για αυτό το έφυξα. Σωστό, σωστό. Αναρωτιέμαι ωστόσο αν σήμερα με τα υπάρχοντα δεδομένα δεν είναι ταξική η παχυσαρκία. Δηλαδή το βλέπω λίγο μαθηματικά. Στο The Press Project είναι δημόσια και οικονομικά μας παίρνουμε 900 ευρώ το μήνα.

27:41 έχουμε σελίδα διαφάνειας και έχει πρόσβαση οποιουσδήποτε στο μισθολογικό μας. Αν είναι γύρω στα 450 με 500 ευρώ το κόστος για να... Τέλος πάντων να μίζω πλέον με παχυσαρκία και 400 ευρώ το νίκη μου. Πώς δεν είναι ταξικό. Θέλω να πω, φαντάζομαι τα ανώτερα στρώματα δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν. Ναι, σας καταλαβαίνω.

28:07 και δεν μπορώ να αντικρούσω ακόμα και μελέτες που και εμείς οι ίδιοι έχουμε κάνει στην ομάδα μου που έχουμε δείξει ότι πιο συχνά παχύσταρα βλέπεις άτομα σε χαμηλότερο και μέτριο με θέο χαμηλό κοινωνικο-οικονομικό πίπεδο από ό,τι στο υψηλό. Και μία από τις εξηγήσεις που δίνεις είναι ότι τα άτομα στο υψηλότερο κοινωνικο-οικονομικό πίπεδο έχουν ευκολότερη πρόσβαση στην άθληση, ευκολότερη πρόσβαση στο ποιοτικό φαγητό και ευκολότερη αντίληψη του τι είναι ανθιγινό και δεν χρειάζομαι να πάρω κάτι θερμιδικά πολύ επιβαρυντικό το οποίο απλά θα με χορτάσει γιατί δούλευα όλη τη μέρα και είμαι ξεθεωμένος και πρέπει να φάω κάτι για να νιώσω να χορτάσω.

28:46 Με αυτήν την έννοια έχει μία σχέση κοινωνικοκονομική αλλά έτσι όπως το φέτεται το ταξικό και επειδή εγώ στην δική μου αντίληψη έχω διαφορετική προσέγγιση για το τι είναι ταξικό και τι είναι όχι δεν θα το έλεγα ότι είναι ταξικό το θέμα της παχυσταρχίας. Μάλιστα. Τελευταία ερώτηση, Ιλιά, άμα δεν έχεις αντίρρηση. Θα μπορούσαμε να πάρουμε μέτρα αντικίνητρα για τις τροφές οι οποίες είναι, δεν ξέρω πώς τις λέμε, κακές, αμφιγινές, ξέρω αν το σωστό.

29:19 Αμφιγινές, ναι. Αμφιγινές. Για παράδειγμα, αύξηση του ΦΠΑ σε αυτές τις τροφές. Υπάρχουν χώρες οι οποίες το έχουν κάνει στην Ευρώπη και αλλού και οι οποίες έχουν με διάφορους τρόπους κάθε μία άλλοι με αύξηση του φόρου στα ανθιγεινά τρόφιμα άλλες με ετικέτες πάνω στο τρόφιμο και με χρωματάκια έτσι ώστε ο κόσμος να καταλαβαίνει εύκολα και όχι να ψάχνει τα ψηλά γράμματα ότι αυτό είναι πράσινο μπορείς να το καταναλώσεις αυτό είναι κόκκινο σου συνιστώ να μην το καταναλώσεις Δεν το έχουμε περάσει στη χώρα μας αυτό δεν έχει υιοθετηθεί μια τέτοια προσέγγιση.

29:52 Είμαι από τους ανθρώπους που την υποστηρίζουν πάρα πολύ και είναι ένας έμεσος τρόπος να εκπαιδεύσεις τον κόσμο. Εδώ όμως καταλαβαίνω ότι πρέπει ουσιαστικά να δουλέψεις απέναντι και στη βιομηχανία των τροφίμων, διότι πόσο εύκολα θα δεχτεί μια βιομηχανία να βάζεις χρωματάκια στα προϊόντα τους απ' έξω, τα οποία με πολύ ξεκάθαρους κανόνες διατροφικούς θα λες ότι αυτό είναι καλό, αυτό είναι μέτριο, αυτό είναι κακό.

30:14 Μα δεν μπορώ να μην το πω. Αυτό μου θυμίζει κάπως όλο αυτό που γίνεται με τα τυχερά παιχνίδια. Ότι έχουμε κάτι το οποίο είναι θυστικό, το διαφημίζουμε, βάζουμε τον κόσμο να παίζει τυχερά παιχνίδια και μετά λέμε εντάξει πρόσεχε όμως μην είναι θυστής. Αφού είναι θυστικές, πολύ νόστιμης τροφές. Δηλαδή πώς μετά το πούμε εντάξει όμως δεν είναι υγιεινό, μην το φας.

30:38 Έχετε απόλυτο δίκιο Είναι αυτό που έγινε πριν μερικά χρόνια με τα πακέτα των τζιγάρων όπου στα πακέτα των τζιγάρων γράφεις όσο πιο σκληρά μπορείς πόσο κίνδυνο έχει η εθνική αίσθηση και όμως το πουλάς Πάμε στις κοινωνικά θέματα τα οποία ξεφεύγουν από το αντικείμενο της κουβέντας μας Είναι πολύ σοβαρά αυτά τα κοινωνικά θέματα Λοιπόν κύριε Παναγιωτάκου σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για τη σημερινή μας συζήτηση ελπίζουμε να ήταν βοηθητική και για τον κόσμο που μας άκουσε με κάποιο τρόπο έτσι να απεμπλακεί από τη διαδικασία της αυτοτουμωρίας και κάποια στιγμή και όλες να ευιστοποιηθεί και η πολιτεία για να αναλάβει τις ευθύνες να φτάσουμε και σε ένα κόσμο που γίνει διατροφή και γυμναστική δεν θα είναι μόνο ένας τρόπος που πρέπει να υιοθετείς το άτομο και είναι δική του απόφαση κλπ αλλά έτσι μια συλλογική προσπάθεια και κάτι αυτονόητο Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τη φιλοξενία Να είστε καλά Γεια σας Παρ' όλα αυτά εγώ θα για να είμαι και καλά με τον εαυτό μου

31:52 γιατί δεν θα μπορούσα με τίποτα να μην το σχολιάσω δεν ξέρω φαντάζομαι ο κύριος Παναγιουτάκος έχει τα δικά του ερεθίσματα και τις δικές του αναλύσεις για το τι μπορεί να θεωρεί ταξικό ή όχι αυτό που περιέγραψε παρόλα αυτά για μένα είναι ο ορισμός του ταξικού δηλαδή τα άτομα στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα αν παρουσιάζουν παχυσαρκία ενώ πολύ λιγότερο από τα άτομα στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα και αν δεν υπάρχουν οι δημόσιες δομές αλλά μπορείς να απευθυνθείς μόνο στις ιδιωτικές για να σταματήσεις να ζεις με παχυσαρκία Εντάξει, δεν νομίζω ότι χρειάζεται να το συζητήσουμε παραπάνω.

32:28 Και νομίζω μπορούμε να το πάρουμε από κάτι πάρα πολύ απλό και πρακτικό, ότι για να έχεις μια καλή διατροφή που χρειάζεται και μια προετοιμασία, το φαγητό και όλα, υπάρχουν στα κατώτερα στρώματα άνθρωποι που κάνουν δύο και τρεις δουλειές, δεν έχουν το χρόνο για να το κάνουν αυτό. Σε αντίθεση με τα ανώτερα αστικά στρώματα που μπορεί να έχουν και δύο-τρεις μαγείρες-μαγείρες στη φουσία τους να ετοιμάζουν το φαγητό Σωστά και ακριβώς επειδή πιστεύουμε ότι η παχυσερικία είναι ένα ζήτημα ταξικό, δεν ξέρω αν οι υπομονικαλισμένοι μας το σημερίζετε βέβαια αυτό φαντάζομαι στην επιστημονική κοινότητα διαφέρουν οι απόψεις κυρίως οι πολιτικές απόψεις να πούμε ότι οι λαϊκές γειτονιές της Αθήνας, οι λαϊκές γειτονιές μακριά από τα avocado toast μακριά από τα ακριβά brands, μακριά από τα instagram stories και τους influencers του well being οι γειτονιές της Αθήνας που δεν έχουν πρόσβαση καν στα μέσα για να δουν το avocado toast σε κάποιο fancy καφέ του Κολονακίου δεν αντέχουν ψυχολογικά

33:44 να βλέπουν τους influencers που δείχνουν το well being γιατί δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτό να πούμε ότι υπάρχουν και επειδή πολλοί από αυτούς είναι αυτοί οι ίδιοι που τους ρίχνουν την ευθύνη πως είσαι έτσι, σήκω, δούλεψε, γυμνάσου και με πολύ aggressive βήφος πολλές φορές να πούμε ότι στην Ελλάδα όπως και σε όλο το δυτικό κόσμο υπάρχει επιστήστική ανασφάλεια υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δεν ξέρουν τι τους ξημερώνει την επόμενη εβδομάδα και Οι συστάσεις για το τι να φας και τι να μην φας είναι περιτές για λόγους ανωτέρας βίας.

34:25 Και αυτό δεν είναι σπάνιο. Δυστυχώς δεν είναι σπάνιο. Απλά στις συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας, και εδώ θα χρησιμοποιήσω και τη φράση της καλεσμένης μας, ότι ο ταχυδρομικός σου κώδικας είναι πιο σημαντικός και από το γενετικό σου κώδικα για το πώς θα ζήσεις τη ζωή σου. Επομένως πρέπει οπωσδήποτε να μπούμε σε αυτό το κεφάλαιο και θα κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα για να μας τα πει καλύτερα η Ρανία Τερζάκη.

34:55 Επιστρέφουμε. Και επιστρέψαμε. Επιστρέψαμε και είμαστε πάρα πολύ χαρούμενες. Εγώ δηλαδή περισσότερο η Λιάννα. Και εγώ είμαι πολύ χαρούμενη. Ωραία, να πούμε ότι η σημερινή μας καλεσμένη και επί τη ευκαιρία, καλησπέρα Ρένια Καλησπέρα κορίτσια Είναι παιδική μου φίλη, είναι η Ρένια Τερζάκη, ιδιαιτολόγος, διατροφολόγος με μεταπτυχιακό σαχαρόδι διαβήτη και την παχυσαρκία από την ιατρική σχολή Με τη Ρένια έχουμε σχεδόν μεγαλώσει μαζί και είναι και ο λόγος που έχω καταφέρει να με συγχωρήσω γιατί όλο αυτό το παραμύθι της ατομικής ευθύνης προφανώς και με έχει πληγώσει με έχει φέρει σε πολύ δύσκολες καταστάσεις και πραγματικά παρόλο το γεγονός ότι είμαι ένα άτομο που δεν προέρχομαι από κάποια οικογένεια με προνόμιο είχα το προνόμιο να έχω πρόσβαση στη Ρένια και να καταλάβω διάφορα πράγματα που θέλουμε να επικοινωνήσουμε μαζί σήμερα Ρένια Νεκταρία Εσύ οδηγήθηκες σε διάφορα συμπεράσματα, εντελώς φυσικά.

36:12 Για αλλού ξεκίνησες, αλλού πήγες. Να μας πεις λιγάκι πρώτον, επίθεση ζητήσουμε με τη Ρένια για την επιστηστική ανασφάλεια, να την ορίσουμε πριν μπούμε στη συζήτηση. Ακούγοντας επιστηστική ανασφάλεια, πολλές φορές σκεφτόμαστε τις χώρες του χαμηλού εισοδήματος, που η πρόσβαση στο φαγητό είναι γενικώς δύσκολη. Στη Δύση πώς ορίζουμε την επιστήστική ανασφάλεια Λοιπόν Το κομμάτι της επιστήστικής ανασφάλειας Αρχικά δεν είναι πολύ γνωστό στον κόσμο Ενώ είναι ότως ένα τρίτο θέμα Και ελπίζω ότι Θα πούμε κάποια πράγματα Που θα βοηθήσουν ένα παραπάνω Στο να κατανοήσουμε Ότι η παχυσαρκία Και γενικώς τα χρόνια νοσήματα Δεν είναι ατομική επιλογή Δεν είναι ευθύνη όπως είπατε Και με τον προηγούμενο καλεσμένο Χρόνια νοσήματα εννοεί στο διαβήτη Ναι, το διαβίτητα καρδιαγκιακά, την υπέρταση.

37:06 Όσο συνδέονται με την παχυσαρκία. Όσο συνδέονται με την παχυσαρκία, ναι. Οπότε, πώς ορίσουμε την επισητιστική ανασφάλεια. Όπως είπες, στις χώρες χαμηλού εισοδήματος την έχουμε συνδεδεμένη με τη στέρηση, με την έλλειψη τροφής, κατά την οποία οι άνθρωποι στερούνται, περνάνε μια ολόκληρη μέρα πιθανότατα χωρίς φαγητό, δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές φαγητό.

37:30 Με την πείνα δηλαδή. Με την πείνα, με την πείνα, ναι, ακριβώς. Ποιος ουστι η λέξη αυτή. Πώς την ορίζουμε γενικώς και από τον FAO ορίζεται ως η περιορισμένη πρόσβαση σε ασφαλή τροφή και επαρκή τροφή λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων. Από αυτόν τον ορισμό μπορούμε να καταλάβουμε ότι και σε μια χώρα μέτριου υψηλού εισοδήματος όπως η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η επιστήστικη ανασφάλεια διακυβεύει την ποιότητα του φαγητού.

38:02 Δηλαδή δεν μιλάμε για πείνα, αλλά μιλάμε για πρόσβαση σε ένα υγιεινό φαγητό που θα υποστηρίξει την υγεία μας και θα προλάβει νόσους. Έχει να κάνει με το πόσο ελέγχουμε και το τι τρώμε. Πόσο μπορούμε να υπολογίσουμε το να φάμε υγιεινό φαγητό. Για παράδειγμα άνθρωποι Οποίοι μπορεί να χρειαστεί να φάνε Από συσίτια Μπορεί να κάνουν δύο τρεις δουλειές Και να μην μπορούν να ελέγξουν Τόσο πολύ το ποια θα είναι Το ποια θα είναι η τροφή τους Πρακτικά τον έλεγχο της ποιότητας της τροφής μας Ακριβώς Είναι ακριβώς ότι πλέον δεν είναι επιλογή μας Βλέπουμε ότι λόγω της επιστήμισης Ανασφάλειας δεν είναι επιλογή Ενός ατόμου το τι θα φάει Αλλά πολλές φορές ζήτημα επιβίωσης βίωσης. Φεύγουμε λοιπόν από την πολυτέλεια του να επιλέξουμε ποιοτικό φαγητό και αυτό που κινεί το κύριο κριτήριο της αγοράς και της επιλογής τροφίμων είναι το κόστος και η κάλυψη της πείνας. Είναι πολύ διαφορετικά αυτά τα δύο κίνητρα.

39:05 Ρένια, εσύ είχες την εξής ιδιαιτερότητα, θα με επιτρέπεις να σποιλάρω λίγο τη ζωή σου, δεδομενότητα ότι τη γνωρίζω κάπως. Οπότε Είχες μια καθημερινότητα στην οποία το απόγευμα έβγαζες τις διατροφές στο Μαρούσι και το πρωί ήσουν σε ένα πρόγραμμα πρόληψης του διαβήτη και του προδιαβήτη στην Καλυθέα, αργότερα στο Τζάνιο, σε περιοχές χαμηλού εισοδήματος, πιο λαϊκές περιοχές της Αθήνας.

39:34 Για αλλού πήγαινες... Αλλού μας έβγαλε. Αλλού κατέληξες. Πες μας λίγο τι έκανες στην Καλυθέα και στο Τζάνιο. Ναι, είναι αλήθεια αυτό. Αλλού πηγαίναμε. Δηλαδή, η ιδέα της μελέτης που έκανα, μικρής κλίμακας μελέτης, ήρθε από τα βιώματα, από τις μαρτυρίες των ανθρώπων. Θα σας πω μερικά παραδείγματα. Όπως είπες Νεκταρία, το πρωί ήμουν σε δημόσιες δομές, μέσω προγραμμάτων για την πρόληψη του διαβίτη και του προδιαβίτη, στο Τζάνιο για άλλο λόγο, και ούτως ή άλλως, στις δημόσιες δομές συναντάμε συχνότερα άτομα με πιστιστική ανασφάλεια.

40:14 Οπότε όταν ερχόταν η στιγμή να δώσω συστάσεις, να πω αυτά που οφείλω ως επαγγελματίας υγείας Απλές συστάσεις δηλαδή υγιεινής μεσογειακής διατροφής Ερχόταν η απάντηση από τα άτομα αυτά ότι ωραία αυτά που μου λες, δεν μπορώ να τα κάνω Γιατί συστάσεις μιλάμε τους, έλεγες να παίρνουν αβοκάντο τοουστ κάθε μέρα Και γιατί δεν μπορούσαν αυτό, είναι το πιο κρίσιμο νομίζω Ούτε αβοκάντο, ούτε σολομό. Μιλάμε για μια μεσογειακή διατροφή στην οποία υπάρχει το ελαιόλαδο, υπάρχουν καλείς ποιότητες πρωτεΐνες, υπάρχουν καλοί υδατάνθρακες και όμως...

40:52 Φρούτα λαχανικά φαντάζομαι. Φρούτα λαχανικά βέβαια εννοείται. Πολύ σημαντικό γιατί εκεί αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα, στα φρέσκα τρόφιμα αυτά τα άτομα. Στα φρούτα και τα λαχανικά το εντόπισες. Ναι, υπήρχαν δηλαδή κυρίως γυναίκες μαμάδες που όταν τους δίναμε την εξής απλή σύσταση, δύο-τρία φρούτα τη μέρα, δύο-τρεις μερίδες φρούτων και λαχανικών, έλεγαν ότι θα εξασφαλίσω πρώτα αν έχει το παιδί μου να καταναλώσει, αν περισσεψει κάτι τότε θα φάω.

41:22 Οπότε αμέσως καταλαβαίνουμε ότι δεν μπορεί αυτό να είναι στο χέρι του ατόμου, ότι δεν είναι στο χέρι του ατόμου αν θα αγοράσει φρούτα, αν θα αγοράσει λαχανικά. Μπορεί για παράδειγμα να επέλεγε να αγοράσει κρουασάν που θα χορτάσει αμέσως το παιδί. Ναι, πολύ συχνοτερά το ακούγαμε αυτό ότι θα επιλέξουν να αγοράσουν τρόφιμα μακράς διαρκείας.

41:45 τρόφιμα δηλαδή που δεν ενέχουν το ρίσκο ότι θα χαλάσουν άρα αυτό είναι οικονομική καταστροφή για μια οικογένεια που δεν μπορεί να υποστηρίξει μια υγιεινή διατροφή και το κυριότερο, δηλαδή όταν λέγαμε για ψάρια ξηρούς καρπός ήταν αστείο έτσι Είπες ότι δεν θα χαλάσουν άρα λες ότι επένδυαν αυτά τα τρία ευρώ που θα κρατήσεις και την επόμενη εβδομάδα με την ανασφάλεια ότι αυτά τα τρία ευρώ δεν θα υπάρχουν την επόμενη εβδομάδα Βέβαια, ναι.

42:14 Και παιδιά έχουμε ακούσει πάρα πολλά παραδείγματα, τα οποία δυστυχώς δεν θυμάμαι τα πάντα, αλλά όταν μιλάμε για προγραμματισμό γευμάτων σε μια οικογένεια που δεν ξέρει την επόμενη μέρα τι χρήματα έχει, είναι τουλάχιστον... δεν είμαστε ρεαλιστές. Δεν καταλαβαίνουμε το τι βιώνουν και πάντα μου έλεγαν ότι θα δούμε αύριο, αύριο θα δούμε τι λεφτά θα υπάρχουν στο σπίτι και ανάλογα με αυτά τα χρήματα θα ψωνίσουμε.

42:44 Δεν υπάρχει ο προγραμματισμός. Δεν υπάρχει το ότι θα πάρω φρέσκα φρούτα και λαχανικά και άμα χαλάσει κάτι θα το πετάξω. Όχι. Θα πάρω συσκευασμένα, θα πάρω κονσερβοποιημένα, θα πάρω κατεψυγμένα. Ρε Συρήνια, συγγνώμη, θέλω να ρωτήσω κάτι. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα απευθυνόταν σε ανθρώπους χαμηλού εισοδήματος. Όχι. οπότε δεν ήταν καν στοχευμένο ήταν το δείγμα το αυθόρμητο που ήρθε σκέφτομαι μέσα από αυτό που λες ότι ζούμε σε μια χώρα όπου οι έρευνες λένε ότι στα μισά του μήνα ή εκεί στις 20 του μήνα τελειώνει ο μισθός άρα έχουμε παραδείγματα όπου μπορεί από το φόβο ότι στο τέλος του μήνα δεν θα έχω να αγοράσω τρόφιμα τρώω πολύ ή καταναλώνω περισσότερο στην αρχή του μήνα και στο τέλος του μήνα κόβω γεύματα.

43:37 Ναι, υπάρχει αυτό και υπάρχει και σε μελέτες πάρα πολύ ενδιαφέρον ότι ένας λόγος που τα άτομα με επισητιστική ανασφάλεια έχουν, αυτό το ξέρουμε, το ξέρουμε, ότι άτομα χαμηλού κοινωνικο-οικονομικού επίπεδου με επισητιστική ανασφάλεια έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίζουν παχυσαρκία. και άλλα χρόνια νοσήματα και διαβήτη, συγκεκριμένα στη μελέτη αυτό είδαμε, διαβήτη.

44:00 Ωραία. Τι γίνεται τώρα με αυτό. Όταν ένα άτομο έχει κύκλους στέρησης και υπερφαγίας, τι κάνει στην ουσία. Στις αρχές του μήνα που συνήθως έχει τα περισσότερα χρήματα, τρώει όσο περισσότερο μπορεί για να εξασφαλίσει ότι έχει λάβει ενέργεια και στο τέλος του μήνα αυτό χάνεται. περνάς τον κύκλο της τέρησης μεταβολικά αυτό είναι σχεδόν καταστροφικό για έναν άνθρωπο και ένα πολύ ενδιαφέρον έβριμα χωρίς να σας κουράσω με αριθμούς δεν μας κουράζεις είναι ότι σε μια μελέτη στην Αμερική αν δεν κάνω λάθος στην Αμερική ήταν, απλώς δεν θυμάμαι συγκεκριμένα που φάνηκε ότι σε άτομα με διαβήτη τα επεισόδια υπογλυκαιμίας ήταν περισσότερα στο τέλος του μήνα εκεί δηλαδή που τα τρόφιμα τελειώνουν Εκεί που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ρυθμίσει την υπογλυκαιμία του.

44:53 Θα σου πει ο άλλος, η τιμή κιλού μια σακούλα σε μήλα είναι ίδια με την τιμή κιλού κρουασάν. Άρα πώς δεν μπορείς να αγοράσεις φρούτα, να το εξηγήσουμε λιγάκι. Να το εξηγήσουμε. Είναι πολλές οι συνιστώσεις της επιστήστικης ανασφάλειας. Δηλαδή, το πρώτο κομμάτι είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι επηρεάζονται πάρα πολύ ψυχολογικά.

45:19 δηλαδή και στη μελέτη που κάναμε βρήκαμε ότι τα μεγαλύτερα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους ήταν σε αυτά τα άτομα οπότε εξ αρχής η ενασχόληση με την υγεία φαίνεται να είναι μειωμένη και με τη ρύθμιση της νόσου και με την πρόληψη μετά αυτό το κομμάτι που λες πολλοί το ρωτάνε ότι εντάξει γιατί να μην πάρεις ένα κιλό μίλα αντί να πάρεις ένα κιλό κρουασάν αναθερμίδα όπως είπε και προηγούμενος ο μελητής ο κύριος Παναγιωτάκος αναθερμίδα, είναι πιο οικονομικά τα υπερέπεξεργασμένα τρόφιμα τα οποία είναι αυτά που κρατάνε και περισσότερο έχουν μακρότερη διάρκεια ζωής και χορταίνουν καλύτερα οπότε μιλάμε για το εξίσου οξύμορο άνθρωποι που βιώνουν επισητιστική ανασφάλεια να σου έρχονται σαν αυτογραφείο με ένα BMI πόσο της 100 όχι συγκεκριμένο δεν είναι συγκεκριμένο ή υπήρχε απλώς ένα μέσο όρος.

46:18 Να πούμε τι είναι το BMI. Ναι, σωστό. Δείκτης μάζας σώματος. Αυτό θα σας πω επειδή έγινε η μελέτη σε άτομα που είχαν διαβήτη ήδη. Ούτως ή άλλως βλέπουμε έναν αυξημένο δείκτη μάζας σώματος. Θα μείνω όμως λίγο στο οξύμορο που είπες. Έτσι περιγράφεται. Είναι το παράδοξο της επισητιστικής ανασφάλειας και του διαβήτη. Της παχυσαρκίας.

46:40 γιατί έχουμε ακριβώς συνδέσει την παχυσαρκία με την αυθονία και την επισητιστική ανασφάλεια με τη στέρηση όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα είναι απλώς ότι το κόστος μπαίνει ως πρωταρχικός παράγοντας επιλογής αντί να μπαίνει η θρέψη, η ποιότητα της διατροφής και κάπως έτσι οδηγούμαστε σε αυτά τα αποτελέσματα κάτι άλλο, μια πολύ ωραία χαρακτηριστική ενδιαφέρον, πληροφορία που μου έδιναν μερικά άτομα, είναι ότι εξαρτάται τι θα μείνει, το φαγητό ήταν δηλαδή μια ανάγκη η οποία μπορεί να πάρει περικοπές, ενώ κάποιες άλλες ανάγκες είναι fixed.

47:28 Δηλαδή το ενίκιο, το ρεύμα, όλοι οι λογαριασμοί είναι αυτοί που είναι, είναι σε προτεραιότητα και το φαγητό είναι το μόνο που επιδέχεται περικοπές. Οπότε φαίνεται και όλας και από τη βιβλιογραφία, όπως είπαμε ότι είναι η πρώτη βασική ανάγκη του ανθρώπου που θυσιάζεται σε συνθήκες οικονομικής δυσχέρειας. Είναι συγκλονιστικό αυτό που λες και το έχουμε αναδείξει και αρκετές φορές στο The Press Project ότι το πρώτο πράγμα που κόβουν οι άνθρωποι όταν δεν έχουν λεφτά στα τέλη του μήνα, αυτό που λέγαμε, είναι το φαγητό ή μπορεί να είναι ανάγκες υγείας όπως η επίσκεψη σε ένα γιατρό.

48:05 Ήθελα να σε ρωτήσω μιας και είπες περικοπές. Υπάρχει σύνδεση ας πούμε στις εκπτώσεις των σούπερ μάρκετ Με το τι αγοράζουν και καταναλώνουν οι άνθρωποι Γιατί φαντάζομαι ότι και αυτές συνήθως είναι σε τέτοια προϊόντα μακράς διαρκείας Και γονείς μου θυμάμαι ότι πηγαίνουν και παίρνανε 10 σοκολάτες άμα είχαν έκπτωση ας πούμε Έχουμε φαίμις μακαρόνι 0,80 Αυτό ακριβώς παιδιά αυτό. Δηλαδή, όταν λέμε ότι ένας άνθρωπος ψωνίζει με πρώτο κριτήριο το κόστος, θα οδηγηθεί σε αυτές τις πρακτικές ακριβώς.

48:42 Τι θα κάνει δηλαδή, θα επιλέξει τα τροφήματα που είναι σε προσφορά, είναι πολύ πολύ βασικός παράγοντος αυτός και αν αυτά τα τρόφιμα δεν υποστηρίζουν και μια γενική διατροφή τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Δεύτερον, θα επιλέξει χαμηλότερες ποιότητας έλεα. Δεν μπορούμε δηλαδή εμείς να προτείνουμε μεσογειακή διατροφή και απέναντί μας ένας άνθρωπος να μην μπορεί να αγοράσει ελαιόλαδο και να αγοράζει ηλιέλο και σπορέλαια Σωστό και μου δίνεις και πάσα να γυρίσουμε σε εκείνες τις μέρες στο Τζάνιο και στην Καλυθέα οπότε πήγαιναν οι γιατροί στο διαβιτολόγο τους για παράδειγμα και μετά τους έλεγαν περάστε στη διατροφολόγο για τις συστάσεις τους έλεγες εσύ λοιπόν φάτε ελαιόλαδο και φρούτα λαχανικά και κόκκινο λευκό κρέας οτιδήποτε και σου λέγανε μπάστα γιατί είναι ανωτέρα βία αυτό σε οδήγησε στη συγκεκριμένη μελέτη την οποία περιγράφεις τα αποτελέσματα αυτά που μας λες πως αποτυπώθηκαν έκανες κάποιο ρητματολόγιο πως τα ποσοτικοποίησες θα λέγαμε λοιπόν αρχικά έτσι γινόταν

49:50 δηλαδή ήμασταν στο τζάνιο πήγαιναν στο γιατρό με τα έρχονταν σε μένα γιατί τις συστάσεις, έπρεπε να πω συγκεκριμένα πράγματα, έλεγα αυτά που έπρεπε να πω και στην πορεία συναντούσα εμπόδια, το οποίο ερχόταν σε πολύ μεγάλη αντίθεση με την απογευματινή μου δουλειά στο Μαρούσι, όπου βλέπαμε τελείως διαφορετικά προβλήματα.

50:08 Δηλαδή, στο Τζάνιο ή σε οποιαδήποτε δημόσια δομή βλέπουμε έναν άνθρωπο να μην έχει πρόσβαση να βασίζεται σε συσίτια ή αν δεν βασίζεται σε συσίτια, όπως είπαμε πριν, να υποβαθμίζει την ποιότητα διατροφής του γιατί προέχουν άλλα έξοδα Τα συζήτητα που λες δεν είναι μεταφορικό Καθόλου Εκεί και αν δεν μπορούν οι άνθρωποι να ελέγξουν το τι θα φάνε Καθόλου μεταφορικό Και από την άλλη το απόγευμα στα βόρεια προάστια όπου τα προβλήματα ήταν πολύ διαφορετικά ότι έχουμε ταξίδι με τη δουλειά μα κυρνάνε συνέχεια στη δουλειά Οπότε, λίγο να διαχωρίσουμε ότι τα χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα δεν έχουν τα ίδια μέσα να αντιμετωπίσουν τη νόσο όπως έχουν τα υψηλότερα.

50:49 Θα σε ρωτήσω και εσένα, άρα κατά τη γνώμη σου η παχυσαρκία είναι ενταξική. Παιδιά, όταν δεν υπάρχουν τα ίδια μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης της νόσου, πώς θα τη χαρακτηρίσουμε. Όταν βλέπουμε ότι η παχυσαρκία είναι συχνότερη στα χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα, όταν βλέπουμε ότι η παχυσαρκία σε χώρες χαμηλού ισοδήματος έχει πολύ μεγαλύτερα ποσοστά και όταν βλέπουμε μάλιστα ότι στις χώρες όπου η απόκληση φτωχών και πλουσίων είναι μεγαλύτερη το προσδόκιμο ζωής μειώνεται πόσο. Δεν ξέρω πώς αλλιώς να το χαρακτηρίζω.

51:19 Είπε κάτι πριν ο καλεσμένος μας ότι είναι σαν φάρμακο η διατροφή. Είπε τη λέξη φάρμακο. Είναι το φάρμακο που καταναλώνουμε σε όλη μας τη ζωή. Άρα όταν η διατροφή δεν λειτουργεί βασικά σαν θεραπεία για άτομα με μεταβολικά νοσήματα, χρόνια νοσήματα όπως καλύτερα τα είπες εσύ Σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στην θεραπεία τους έτσι δεν είναι Ακριβώς, γι' αυτό λέμε ότι ειδικά και υπάρχει και το ακόμα χειρότερο ότι τα άτομα με μεταβολικά νοσήματα έχουν ακόμα υψηλότερα επίπεδα ανασφάλειας, γιατί έχουν έξοδα φαρμάκων για τους αλφαβηταλόγους που εντάξει είναι πάρα πολλοί οι παράγοντες που δεν θα προλάβουμε να το αναλύσουμε και βέβαια δεν έχουν την πρόσβαση που θα έπρεπε να είναι εξασφαλισμένη για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση της νόσου Πάμε λιγάκι στον τρόπο συλλογής των δεδομένων. Πώς το έκανες ακριβώς?

52:25 Δεν θέλω να γίνει πολύ κουραστικό θα πω λίγα πραγματάκια Μην αγκώνεσαι, είναι πολύ σημαντικό για μας το να έχουμε... Πρακτικά είσαι η φωνή των ανθρώπων που και λόγω GDPR και λόγω ευαίσθησης των ιατρικών δεδομένων δεν μπορούμε να έχουμε. Οπότε μην σκέφτεσαι ότι είναι κουραστικό. Για τη μεθοδολογία δηλαδή δεν θα αναπτύχθω.

52:46 Η επίσης της κένας βάλει πώς μετρήθηκε. Αρχικά παιδιά να σας πω ότι δεν γίνεται να ακούμε τέτοιες μαρτυρίες και να τις αγνοούμε. Είπα ότι αυτό που μου λέτε, μου το λέτε πάρα πολύ συχνά, το ότι δεν έχετε πρόσβαση στο φαγητό, την πρόσβαση που θα θέλατε, είναι πολύ συχνό φαινόμενο και κάπως πρέπει να καταγραφεί αυτό. Κάπως πρέπει να το δούμε και ιδανικά να δράσουμε κιόλας. Οπότε, γινόταν στην ουσία ένα ερωτηματολόγιο.

53:14 Σκέφτηκα ότι αντί να μου το λένε αυτοί, θα ρωτάω εγώ πρώτα, γιατί κάποιοι, να ξέρετε, δεν το λένε. Είναι πολύ ευαίσθητο το θέμα. αυτοί που το εκφράζουν ότι δεν έχω χρήματα να ακολουθήσω τη σύσταση είναι και για μένα πολύ θαραλέω να το κάνουν αυτό και το εκτιμούσα οπότε ναι, είπα θα σας ρωτάω εγώ χρησιμοποίησα ένα ερωτηματολόγιο εγκεκριμένο με 8 ερωτήσεις εκεί βλέπουμε λοιπόν πρακτικά τις διαφορετικές πτυχές της επιστημιστικής ανασφάλειας ήταν άνθρωποι που απλώς είχαν την ανησυχία αν την επόμενη μέρα Έχεις αντίρρηση να μας πεις λίγο τις ερωτήσεις.

53:49 Ωραία. Τώρα θα σας πω ακριβώς ότι θυμόμαστε. Είναι οχτώ ερωτήσεις. Όσο προχωράνε οι ερωτήσεις κλιμακώνεται και η σοβαρότητα. Οπότε η πρώτη ερώτηση ήταν αν υπάρχει ανησυχία για την ύπαρξη φαγητού στο σπίτι. Και μόνο δηλαδή αυτό το αίσθημα της ανησυχίας. Προχωρώντας ρωτούσαμε αν έχουν φάει μόνο συγκεκριμένα είδη τροφίμων γιατί η επικοιλία είναι πολύ σημαντικό συστατικό της υγιεινής διατροφής.

54:19 Αν φάγανε μόνο μερικά είδη τροφίμων λοιπόν λόγω έλλειψης χρημάτων, αν αναγκάστηκαν να παραλείψουν ένα γεύμα, αν έφαγαν λιγότερο από όσο νόμιζαν ότι θα μπορούσαν να φάνε, πόσο θα ήθελαν να φάνε, μετά όσο κλιμακωνόταν, αν πέρασαν μια ολόκληρη μέρα χωρίς φαγητό, αν τον οικοκυριό τους ξέμεινε από φαγητό. Αυτές τις ερωτήσεις είναι μια κλίμακα της επισητιστικής ανασφάλειας τέλος πάντων Τις χρησιμοποιεί και η Ελστάτ να πούμε εδώ Που από το 2019 μετράει την επισητιστική ανασφάλεια Πώς λέτε ότι είναι στον ελληνικό πληθυσμό 7% Καθόλου μικρός αριθμός Είναι 700.000 άτομα Πάνω από 700.000 άτομα Δεν είναι καθόλου μικρός αριθμός Καθόλου, καθόλου, καθόλου Γιατί μιλάμε εκεί για μέτρια και σοβαρή επισητιστική ανασφάλεια Και 1,6 είχε σοβαρή Τι μας λέει αυτό το 1,6 1,6% του πληθυσμού Πέρασε μια ολόκληρη μέρα χωρίς φαγητό Μας λέει σχεδόν αυτό Συγκλονιστικό Και τώρα που είπες για την επικοινία Στο φαγητό Σκέφτηκα πόσοι φοιτητές Για παράδειγμα ζουν τρώγοντας Μόνο μακαρόνια

55:29 Κάθε μέρα μακαρόνια Επειδή μπορεί να μην έχουν τα χρήματα Να πάρουν άλλη τροφή Πολύ ωραίο αυτό που λες Ηλιάνα να σε ρωτήσουμε ποιο είναι το background των ανθρώπων αρχικά ευχαριστώ για τους φοιτητές είναι μια ομάδα λίγο που τους ξεχνάμε και εμείς στη φοιτητική μας ζωή που λέγαμε μακαρόνια μακέτσα από κάθε μέρα και γελούσαμε, παιδιά δεν είναι αστείο μιλάμε για μορφή επισητιστικής ανασφάλειας αν είναι λόγω οικονομικού αν είναι λόγω έλλειψης χρημάτων θα το χαρακτηρίζαμε έτσι όχι παρεμβάλλοντας κάτι άλλο Πολλές φορές ήταν Έλλειψη χρημάτων Ένας φοιτητής δεν μπορεί να Όταν ακούμε τον κύριο Παναγιωτάκο Να μας λέει τα ποσά Τα οποία απαιτούνται για να ανταποκριθείς Αν εξαιρέσεις τη συμβουλευτική Στο σούπερ μάρκετ Εντάξει εμείς πόσα παίρναμε φοιτητές Το λέγαμε και για στίο Θυμάμαι να δείχνουμε το λογαριασμό μας Στην πυρεόργα Στις 25 του μήνα Και αυτό πότε δεν είναι στίο Ούτε τότε αλλά ούτε όταν κάνεις και την οικογένεια και αυτοί είναι παιδιά οι περισσότεροι άνθρωποι ήταν

56:38 να πούμε ότι δεν ήταν μόνο άνεργοι αυτό είναι λίγο το το τραγικό της υπόθεσης δεν ήταν μόνο άνθρωποι άνεργοι ήταν άνθρωποι εργαζόμενοι κανονικότατα χαμηλά αμοιβόμενοι δηλαδή είχαν συχνότερα εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ το χρόνο επίσης εννοείται ότι όσο ανέβαιναν τα ανοίγητα με το βασικό ακριβώς και με ανήλικα μέλη στο σπίτι.

57:03 Αυτό. Βλέπαμε παιδιά, δηλαδή πραγματικά οι μαμάδες είναι οι πρώτες, επειδή φροντίζουν για το συνήθως σε κάποιες οικογένειες, φροντίζουν για τη διατροφή, είναι οι πρώτες που θυσιάζουν το φαγητό τους για να φροντίσουν ότι η υπόλοιπη οικογένεια θα τραφεί. Υπήρχαν περιπτώσεις μαμάδων, όπως λες, ή ανθρώπων που δεν είχαν τη δυνατότητα κάνουν να εξασφαλίσουν ούτε για τα παιδιά τους κάποιες μερίδες φρούτων οπότε κατέφευγαν και σε τρόφιμα μακράς διαρκείας όπως κρουασάνι που θα εξασφαλίσουν το να είναι χορτάτα τα παιδιά όπως περιέγραψες πριν δεν είχαμε τόσο η ακραία μορφή η σοβαρή μορφή της επιθετικής ανασφάλειας που είδαμε εμείς στο Τζάνιο το οποίο να σας πω by the way ήταν 40,7% αυτό το ποσοστό σου προέκυψε Ναι. Σε μικρό δείγμα, ναι μεν, αλλά μιλάμε για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων σαν τα κομμέτα.

58:02 Μικρό αλλά τυχαίο. Δεν απευθυνόσασταν σε άτομα χμύους. Όχι, ήταν τυχαίο το δείγμα, απλώς ξέρουμε εξ αρχής ότι χρησιμοποιούν δημόσιες δομές, ότι πάσχουν από χρόνιο νόσημα, οπότε εκεί ούτως ή άλλως ανεβαίνουν κάπως οι πιθανότητες. Δεν είναι σαν το γενικό πληθυσμό. Οκ, αλλά και πάλι. Είναι μεγάλο το ποσοστό. οπότε στους ανθρώπους που παρατηρήσαμε πιο σοβαρή μορφή ήτανε ηλικιωμένοι άνθρωποι μόνοι τους εκεί στηρίζονταν περισσότερο σε συσίτια εκεί ήταν όταν μια κυρία μου είπε δράπηκα να πω στο γιατρό ότι δεν έχω ψυγείο να βάλω την ισουλίνη μου και έπρεπε να μου το πει γιατί εγώ της έδινα συμβουλές διατροφής οπότε λέω τι να τι να της πω και με έχει ερωτήσει και τώρα που σας τα έπατε, τι θα κάνετε καλή ερώτηση τουλάχιστον να το αναγνωρίσουμε να το λαμβάνουμε υπόψη ότι υπάρχουν και αυτά και αυτοί οι παράγοντες που δεν είναι τόσο σπάνιοι Ρένια ορίστε προσπαθώ λίγο και εγώ να τα να τα χωνέψουμε δηλαδή το δεν έχω ψυγείο και μένουμε παιδιά του δεν έχω ψυγείο το αρεώνω, το γάλα, το φρέσκο για να κρατήσει περισσότερο.

59:21 Το παραλείπο γεύμα για να μου μείνει την επόμενη μέρα είναι παραδείγματα βγαλμένα από τη ζωή, όπως λέμε, πράγματα που έχουμε ακούσει από τα άτομα που αναλαμβάνουμε και δυστυχώς χειροτερεύει όσο χειροτερεύει και η ακριβία των τροφίμων. Δεν βοηθάει. Αν ένα άτομο σε αυτή την κατάσταση που βρίσκεται χρειαστεί να αντιμετωπίσει το μεταβολικό του νόσημα και την παχυσαρκία, πώς θα το κάνει?

01:00:04 Παιδιά, δεν ξέρω να σας πω. Δεν ξέρω, δεν ξέρω. Φεύγει δηλαδή από ότι... Γι' αυτό είπαμε, δεν είναι ευθύνη δική του. Γι' αυτό το τονίζουμε. πώς ένα άτομο το οποίο δεν έχει χρήματα να θρέψει την οικογένειά του θα απαιτήσουμε να πηγαίνει σε ειδικό διατροφής να του πει τι θα φάει ενώ δεν μπορεί να τα χωράσει. Φεύγει ευθύνη από εμάς, φεύγει και από τους επαγγελματίες υγείας θεωρώ.

01:00:29 Εγώ θα ήθελα να σε ρωτήσω αν οι άνθρωποι με τους οποίους ήρθες σε έπαφη και έβγαζες εσύ αυτά τα συμπεράσματα συνειδητοποιούσαν το πρόβλημα με την έννοια ότι αντιλαμβάνονταν ότι έχουν μία νόσο η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα μέσα που διαθέτουν, ότι η πολιτεία δεν προβλέπει, αν είχαν θυμό για αυτό. Αυτή είναι βασικά η ερώτησή μου.

01:01:00 Εξαρτάται θα πω. Δηλαδή οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας είχαν θυμό γιατί ένιωθαν να βοήθηται, ότι δεν υπάρχει ένα υποστηρικτικό δίκτυο. Κάπου να πούν το πρόβλημά τους, κάποιος να τους βοηθήσει πέρα από το συσίτιο. Που όπως να πούμε αυτό για το συσίτιο, ότι δεν δίνουν παιδιά τρόφιμα ανάλογα με την νόσο του κάθε ανθρώπου.

01:01:24 Δηλαδή όταν ένας άνθρωπος με διαβήτη θα τραφεί με ρύζι ή ζυμαρικά, κυρίως αυτά δίνονται στα συσίτια, δεν είναι ιδανικά για την αντιμετώπιση της νόσου. Αντιλαμβάνονταν όμως ότι είναι κοινωνικό πρόβλημα Όχι, όχι, όχι Είχαν το θυμό ότι δεν μπορούν να στηριχτούν κάπου Όμως από ό,τι μπορώ να θυμηθώ περισσότερο ήταν Το ότι εγώ δεν έχω δουλειά Ότι τα χρήματά μας δεν φτάνουν Περισσότερο έτσι το...

01:01:55 Εγώ φταίω, ήταν αυτομαστήγωμα Εγώ φταίω, δεν προλαβαίνω να δουλέψω Εγώ φταίω γιατί το παιδί μου δεν έχει δραστηριότητες να πάει τα πόγιμα πρέπει να είμαι σπίτι μαζί του. Πολλά, πολλά τέτοια. Και αυτό ακριβώς δείχνει και γιατί δεν υπάρχει αντίστοιχο κίνημα προκειμένου να εξασφαλιστούν αυτές οι κοινωνικές, αυτά τα κοινωνικά μέτρα για τα οποία συζητάμε. Γιατί άλλες καταπιέσεις όπως είναι για παράδειγμα η αναπηρία μπορεί πιο εύκολα το άτομο να καταλάβει ότι δεν φταίω, δεν φταίω.

01:02:33 Χτύπησα, γεννήθηκα με αυτό. Οπότε μπορεί και αντίστοιχα να διεκδικήσει διερμηνία. Καταλάβατε τι λέω. Να σου γυρίσω τη συζήτηση λίγο πιο πολιτικά. Γιατί έχουμε παραμείνει στο να νομίζουμε ότι είναι ατομική ευθύνη. Καλή ερώτηση γιατί πρώτα απ' όλα δεν αντιμετωπίζεται ως νόσος και στη νόσο συχνά ξεχνάμε την επίδραση την επιρροή που έχουν οι κοινωνικοί προσδιοριστές της υγείας όπως λέμε, που τι είναι στην ουσία οι μη ιατρικοί παράγοντες ξεκάθαρα οι συνδίκες στις οποίες γεννιόμαστε, ζούμε, μεγαλώνουμε, εργαζόμαστε, γυράσκουμε.

01:03:28 Και αυτοί οι παράγοντες φαίνεται δηλαδή ότι μπορούν σε μεγάλο ποσοστό να καθορίσουν την υγεία μας, την όσο και την παχυσαρκία σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι μπορεί ακόμα και ο τρόπος ζωής ή το γενετικό υπόβαθρο. Να μην ξεχνάμε λοιπόν ότι οι συνθήκες, αυτό που είπες πριν για τον ταχυδρομικό κώδικα νεκτήρια δεν το έχω πει εγώ όμως.

01:03:50 Α, ναι. Δεν το έχω πει. Στο είχα πει στο τηλέφωνο που έλεγε ένας πολύ καλός ερευνητής ότι ο ταχυδρομικός μας κώδικας είναι κάποιες φορές ισχυρότερος στο να προβλέψει αν θα νοσήσουμε από το γενετικό μας κώδικα. Ναι, έδινα στα credit όταν το πρωτόπες. Δεν ήμουν εγκαλιά. Δεν μου το πες. Εκείνη την ώρα πέταξε το τέτοιο. Δεν μου πω ποιος το είπε.

01:04:10 Το άφησε. Όχι, παιδιά, να μην βγούνε τέτοια. Σε εξέθεσαν και το παραδέχτηκες Δεν ήταν δική σου ρίση Δεν μου το είχε πει Τέλος πάντων Να το γυρίσουμε λιγάκι Γιατί επιμένουμε Τα έχεις περιγράψει πάρα πολύ ωραία Γιατί επιμένουμε να λέμε ότι είναι ατομική ευθύνη Γιατί Γιατί από τα social Μέχρι την πολιτεία Αντιμετωπίζεται σαν ατομική ευθύνη Λέγαμε τόση ώρα για την εκπαίδευση Και να εκπαιδευτείς Αν δεν έχεις την πρόσβαση δεν θα τα καταφέρεις.

01:04:46 Συγγενατορωτήσω πιο λιανά. Πιστεύεις ότι ο λόγος που δεν αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό-οικονομικό-πολιτική ευθύνη είναι γιατί οι αντίστοιχοι φορείς, κοινωνία, πολιτική, οικονομία πρέπει να αναλάβουν ευθύνες. Δηλαδή αν το νομοποιήσεις κάτι πρέπει να κάνεις. Έχουμε την ψευδέσεις ότι έχουμε μια ελευθερία επιλογής. Σε ένα περιβάλλον όμως, σε ένα σύστημα που καθορίζεται από πολύ ισχυρές δυνάμεις.

01:05:13 Από την κοινωνικό-οικονομική μας κατάσταση, από τη βιομηχανία τροφίμων. Έχουμε δηλαδή, επιλέγουμε σε ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι επιλογές μας δεν είναι ακριβώς όσο ελεύθερες νομίζουμε ότι μπορούν να είναι. Και αυτή είναι η ψευδέστηση γενικώς που υπάρχει. ότι επειδή υπάρχουν τα μέσα διαθέσιμα ότι όλοι μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτά.

01:05:38 Αυτό θα έλεγα. Ωραία. Η κοινωνία, η φορήση της οικονομίας, επιστήμης, όλα αυτά που συζητάμε προφανώς θα ξέρουν καλύτερα από εμάς. Παρ' όλα αυτά έχουν αμφίσει το αφήγημα της ατομικής ευθύνης, ακόμη ναι, ορίτε φαντάζομαι βολεύει. Αν το αποδέχονταν, τι θα έπρεπε να κάνουν. Κοίτα, όταν μιλάμε για το στίγμα της παχυσαρκίας που πλέον έχει μπει στο προσκήνιο Προσπαθούμε να τη διώξουμε αυτή την ατομική ευθύνη και να τη γυρνάμε πίσω στην πολιτεία Δηλαδή λέμε ότι η παχυσαρκία είναι πολυπαραγωτικό νόσημα Είναι νόσης υποτροπιάζουσα, δεν το αφήνουμε στην ατομική ευθύνη Δεν ξέρω αν τα ακούω από άλλη οπτική, δεν ξέρω αν ακούτε εσείς κάτι διαφορετικό αλλά θεωρώ ότι γίνονται βήματα στο να αρνηθούμε την ατομική ευθύνη, το μέγεθος τουλάχιστον, την επίδραση που μπορεί να έχει και αποδεχόμαστε το περιβάλλον μας, πώς επηρεάζει την παχυσαρκία, τη βιομηχανία τροφίμων, δηλαδή νομίζω ότι είμαστε σε μια καλύτερη κατάσταση.

01:06:42 Δεν ξέρω. Ο κ. Παναγιωτάκος ανέφερε ότι θα βοηθούσε να έχουμε δημόσιους διαιτολόγους, σε δημόσιους γυμναστές, σε ελεύθερους χώρους πρασίνου κτλ. Έχεις κάτι διαφορετικό εσύ να προτείνεις, γιατί προσέθεσες ας πούμε και τον παράγοντα της επιστήτιστικής ανασφάλειας, της αδυναμίας στα τρόφιμα κτλ., πρόσβαση στα τρόφιμα. Αυτό, αν έχεις κάποια διαφορετική πρόταση και νομίζω να κλείσουμε με αυτό.

01:07:14 Δεν ξέρω αν είμαι από κάτι ουτοπικό, αλλά παιδιά, η ερώτηση πρέπει να εξασφαλίσουμε. μια πρόσβαση ίση για όλους σε υγιεινή διατροφή. Στην πρωταρχική ανάγκη της υγιεινής διατροφής. Πώς, πιο συγκεκριμένα, με μείωση του ΦΠΑ σε υγιεινά τρόφιμα. Αν όχι με μείωση του ΦΠΑ, γιατί με μείωση του ΦΠΑ μπορεί να εξασφαλιστεί ότι το τρόφιμο είναι φθηνότερο, άρα, οκ, θα χρειαστούμε λιγότερα χρήματα.

01:07:46 Το άλλο πολύ βασικό, θεωρώ ότι είναι, να μένουν περισσότερα χρήματα για να μπορούμε να τα επενδύσουμε σε τρόφιμα να τα δώσουμε σε τρόφιμα δηλαδή αν δεν λύσουμε το ζήτημα του κόστου ζωής που χρειαζόμαστε πόσο της εκατό του μισθού μας για κάλυψη βασικών αναγκών, του ενοικίου των λογαριασμών, θα μένει και περισσότερο για το φαγητό μας δεν ξέρω αν το ανημερίδιο κατανοεί πολύ ξεκάθορυπτο που λες και γενικά εδώ πέρα επιλέγουμε να λέμε πράγματα που θεωρούνται κάπως ουτοπικά από το καπιταλιστικό αφήγημα που μας έχει φορτωθεί.

01:08:25 Αν δεν μένουν χρήματα να αγοράσουμε φαγητό, αν είναι η πρώτη ανάγκη την οποία θυσιάζουμε για να έχουμε μία ρύθμιση στον προϋπολογισμό του σπιτιού μας, του νοικοκυριού μας, πώς θα λύσει το πρόβλημα. Δεν πρέπει να σταματήσει. Ετρώμε λιγότερο για να στέλνουμε φρεγάτη στην Κύπρο. Είναι αυτό που είπες, τα αημί με τραπιά, το καλάσι του νοικοκυριού.

01:08:44 ποιον βοήθησε το καλά στον ουνικό κυριό της αλυσίδος supermarket που έφευγαν τα προϊόντα των δικών τους brand και που πήγαινε ο Άδωνης και διαφήμιζε εκεί συγκεκριμένες αλυσίδες λέω το τελικό μας σχόλιο να γίνει με παρούσα τυρένια για να σας αποχαιρετήσουμε μαζί να πω το εξής με τυρένια ανοίξαμε το κομμάτι της επιστησικής ανασφάλειας με τον κύριο Παναγιωτάκο το ζήτημα της παχυσαρκίας σε ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν επιστηστική ανασφάλεια.

01:09:17 Να πούμε ότι υπάρχει πολύ σοβαρό ζήτημα, κυρίως επειδή οι άνθρωποι χαμηλών οικονομικών στρωμάτων δεν απολαμβάνουν προνόμια τα οποία θα έπρεπε να είναι δεδομένα. Να πούμε ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι μια πάρα πολύ επίπονη ψυχολογικά διαδικασία, αλλά ακριβώς επειδή φαίνεται πολυτέλεια την ώρα που δεν μπορείς να πάρεις φρούτα, να μιλάς για την ψυχολογική υποστήριξη υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν πολλαπλές καταπιέσεις ανθρώπων των χαμηλών οικονομικών στρωμάτων και πάλι βασανίζονται με την παχυσαρκία έχουν όλα και τη θέληση έχουν και την πρόσβαση έχουν δεν έχουν κάτι άλλο δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε το φαγητό και τη σχέση με το φαγητό σαν μια στήρα κατάσταση ενώ είναι πραγματικά πολυπαραγοντική και επειδή πραγματικά μου έλειψε από το σημερινό μας podcast το κομμάτι το ψυχολογικό θέλω και το δικό σου σχόλιο για αυτό να το πούμε κλείνοντας, ξέρω ότι δεν ήταν το θέμα μας αλλά θα μου φανόταν υποκρισία να παριστάνουμε ότι εκεί έξω δεν υπάρχουν άνθρωποι

01:10:28 που παίρνουν, χάνουν κιλά στρες τους ορίζει το σώμα τους και αν δεν κάνω λάθος το ξέρεις καλύτερα από εμένα αυτό σε μια απόλυτα χονδροφοβική και μη προσβάσιμη κοινωνία αισθάνονται ότι η ζωή τους είναι στον πάγο ότι δεν ζουν και θα ξαναξεκινήσουν να ζουν μόλις θα δυνατήσουν και δεσμευόμαστε ότι θα κάνουμε κάποια στιγμή και μία εκπομπή για το body positivity και αυτό είναι άλλο κεφάλαιο το αφήσαμε εκτός σκόπιμα επειδή είναι ακριβώς άλλο κεφάλαιο η παχυσαρκία έχει πάρα πολλές συνιστώσεις, τώρα πιάσαμε μία μικρή πολύ μικρή συνιστώσα Απλώς να μου επιτρέψετε ένα σχόλιο ακόμα Εμείς τώρα προσπαθούμε όλοι να τραφούμε υγιεινά Να έχουμε έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής σε μια καθημερινότητα που δεν είναι ισορροπημένη Η υπερεργασία δεν είναι ισορροπημένη Το να τρέχουμε 10 ώρες τη μέρα δεν είναι ισορροπημένο Οπότε όλο αυτό λίγο, όλο το σύστημα στο οποίο όπως είπαμε ζούμε, εργαζόμαστε, μεγαλώνουμε δεν μας επιτρέπει αυθόρμητα να έχουμε έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής.

01:11:44 Αυτό θα ήθελα. Ηλιάνα. Ναι, εγώ σκεφτόμουν αυτό για την ατομική ευθύνη, ότι ελπίζουμε μέσα από αυτή την κουβέντα, αν μη τι άλλο, να ανακουφίσαμε λίγο τα άτομα ως προς το αυτομαστήγωμα, την αυτοτιμωρία, να σκεφτούν λίγο ότι δεν φταίνε για αυτή την κατάσταση, ότι είναι μια διαφορετική μορφή σε καταπίεση μέσα σε μια κοινωνία που μας καταπιέζει όλους με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικά μεγέθη και ότι ελπίζουμε κάποια στιγμή να υπάρξει ένα κίνημα και μια ψηλογική προσπάθεια για να διεκδικήσουμε τα πράγματα από την πολιτεία που χρειάζονται για την αντιμετώπιση αυτής της νόσου γιατί καλώς κακώς ότι έχουμε πετύχει μέσα στον καπιταλισμό μόνο με διεκδικήσεις.

01:12:48 Το έχουμε πετύχει. Τίποτα δεν έχει έρθει ξαφνικά επειδή η αστική τάξη αποφάσισε να μας παραχωρήσει πόρους. οπότε ελπίζω κάποια στιγμή να φτάσουμε σε αυτό το κομμάτι του να διεκδικήσουμε καλύτερη διατροφή που είναι και το πάρα πολύ βασική ανάγκη για όλους Το είπες τέλεια, πραγματικά, γιατί είναι διεκδίκηση έχουμε αποσυρθεί εντελώς από το να αντιμετωπίζουμε τη φύση μας ως ανθρώπινη φύση Τα απειρώγει η Ρένια, δηλαδή σε μια κατάσταση υπερεργασίας, σε μια μη φυσιολογική ζωή Όταν οι καρποί της γης είναι ακριβότεροι από τα επεξεργασμένα τρόφιμα Όταν θεωρείται πολυτέλεια ένα φρούτο, ένα λαχανικό Όταν δεν προλαβαίνεις ακόμα και όταν έχεις την πρόσβαση εκεί να κόψεις τη σαλάτα Γιατί αυτό είναι πρόβλημα Συζητάμε διαρκώς για το πώς εμπορευματοποιούνται πράγματα όπως η δημόσια γη, η υγεία, ένα κάρο πράγματα και δεν συζητάμε ποτέ για το πιο βασικό, για το πώς εμπορευματοποιείται η τροφή μας, αυτό με το οποίο ζούμε.

01:14:05 Είναι το πιο βασικό πράγμα για να ζήσουμε, μαζί με το νερό ας πούμε. και είναι έξω από τη συζήτηση είναι τόσο κανονικοποιημένο το ότι πληρώνουμε για να φάμε και ότι διαπραγματευόμαστε λιγάκι την πρόσβαση στην τροφή την επαρκή πρόσβαση σε υγιεινή τροφή να το πω πιο σωστά και δεν θα έπρεπε να είναι προϊόν διαπραγμάτευσης ή πολυτέλειας κάνει και τη δουλειά του στα μίντια δεν θα ξεχάσω τη φράση με τέσσερα τόσο χορτένι μια ολόκληρη οικογένεια Εντάξει παιδιά Δεν θα ξεχάσω ποτέ Εμείς αποχαιρετάμε τη Ρένια Σας ευχαριστούμε Και υποσχόμαστε να επανέλθουμε σε αυτό το ζήτημα Με τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες Είναι πάρα πολύ σημαντικοί Δεν τέθηκαν σήμερα δε είναι ότι δεν υπάρχουν Όπως είπε η Κυρία Ρένια ένα μικρό κομμάτι από όλα αυτά Συζητήθηκε σήμερα Λοιπόν ήταν η εκπομπή τρίτο θέμα Ευχαριστούμε Ρένια Φέρνεις ακόμη αυτό δεν το κόβω ευχαριστούμε Ρένια απέναντι μου Ιλιά Νεζερβού απέναντι μου Νεκταρία Ψαράκη τα λέμε την επόμενη Πέμπτη Γεια σας