3 τρόποι που το μυαλό σου σε παραπλανά και πώς να τους αντιμετωπίσεις - Μέρος Α

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:00 Καλώς ήρθες στο Αλλάζω, το podcast της αυτογνωσίας. Είμαι ο Κωνσταντίνος Χαραντινιώτης και εδώ θα βρεις έμπνευση και υποστήριξη για να κάνεις δημιουργικές αλλαγές ώστε να βελτιώσεις τη ζωή σου. Καλώς ήρθες. Αυτό το επεισόδιο είναι το πρώτο από δύο επεισόδια τα οποία έχουν σκοπό να σε βοηθήσουν να δυναμώσεις τον τρόπο που σκέφτεσαι και συγκεκριμένα με κάποιους πολύ απλούς τρόπους που το μυαλό σου σε παραπλανά.

00:26 Σήμερα θα μοιραστώ τρεις τρόπους που είναι συνηθισμένοι για το πώς σε παραπλάνα το μυαλό σου και θα μοιραστώ επίσης πώς μπορείς να διορθώνεις την κατάσταση όταν λόγω αυτών των συνθηκών το μυαλό σου οδηγεί σε λανθασμένα μονοπάτια Σε πρακτικό επίπεδο θα σε βοηθήσει να παίρνεις πιο σωστές αποφάσεις και να σκέφτεσαι με ένα τρόπο που σε πηγαίνει μπροστά Στο μονοπάτι που λες ζωή, τη ζωή σου συγκεκριμένα Οπότε άκουσε με με προσοχή.

00:56 Γιατί άραγε το μυαλό μας καταφέρει να μας μπερδεύει κάποιες φορές. Αυτό οφείλεται σε μια παραπλανητική αντίληψη που συχνά έχουμε για τον εαυτό μας. Την αντίληψη ότι είμαστε το μυαλό μας. Σε αντίθεση με τα μάτια μας, τα πόδια μας, τα χέρια μας και άλλα μέρη που μας απαρτίζουν, έχουμε την τάση να ταυτιζόμαστε τόσο πολύ με το μυαλό μας που σχεδόν ξεχνάμε ότι είναι και αυτό ένα μέλος του σώματός μας, ένα εργαλείο.

01:27 Έτσι λοιπόν συχνά πιστεύουμε αφιλτράριστα ό,τι μας λέει το μυαλό μας σχετικά με το τι είναι δυνατό και τι είναι αδυνατό, για το τι συμβαίνει και το τι δεν συμβαίνει, για το τι είναι σωστό και τι είναι λάθος κτλ. Εκείνες τις στιγμές ξεχνάμε πως τα εργαλεία δεν λειτουργούν σωστά από μόνα τους ή δεν λειτουργούν μόνα τους.

01:47 Δηλαδή ένα κατσαβίδι δουλεύει από μόνο του αν δεν το πιάσεις στο χέρι σου και δεν το χρησιμοποιείς και με τον τρόπο που χρειάζεται. Να βιδώσεις, να ξεβιδώσεις. Το μυαλό βέβαια είναι πολύ πιο ιδιαίτερο, άρα χρήζει πολύ καλής διαχείρισης. Και φυσικά το μυαλό σου χρειάζεται απαραίτητο σε σένα για να δουλέψει και πρέπει να το θυμάσαι αυτό.

02:10 Για να συμμετέχεις συνεργά στο πώς το χρησιμοποιείς και πώς το διαχειρίζεις, χρειάζεται να αρχίσεις να το παρατηρείς. Τι να παρατηρείς, αυτά θα παρουσιάσω σήμερα. Ο πρώτος τρόπος που το μυαλό σου μπορεί να σε μπερδέψει είναι η αφηγηματική πλάνη. Είναι η πεποίθηση ότι έχεις πλήρη κατανόηση μιας κατάστασης μόνο και μόνο επειδή μπορείς να δημιουργήσεις μια πιστική ιστορία γύρω από αυτό.

02:37 Για παράδειγμα, φαντάσου έναν άνθρωπο στη δουλειά του σε ώρα διαλύματος. Τίπλα του ακούει κάποιοι συναδέλφους να μιλούν, να ανταλλάσσουν γνώμες και να γελούν. Είναι πλήρως απορροφημένη στη συζήτηση και στην παρέα τους και έτσι ο άνθρωπος του παραδείγματός μας αισθάνεται λιγάκι αποκομμένος ή απομονωμένος. Και η αλήθεια είναι ότι αυτό συμβαίνει συχνά.

02:58 Οι συνάδελφοι μοιάζουν να έχουν δεθεί μεταξύ τους σε αντίθεση με εκείνον στην προκειμένη περίπτωση. Ξαφνικά θυμάται ότι ο προϊστάμενός του πριν από λίγες μέρες του είχε κάνει παρατήρηση για κάτι που πραγματικά δεν έφταιγε. Και τότε, μέσα στο μυαλό αυτού του ανθρώπου, αρχίζουν οι μεμονωμένες πληροφορίες να σειράβονται σε μια ιδιαίτερη αφήγηση.

03:23 Αυτοί έχουν γίνει παρέα. Κλίκα. Εγώ μένω εκτός. Από ό,τι φαίνεται, υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον. Μάλλον, γι' αυτό ο προϊστάμενός μου μου έκανε την άδικη παρατήρηση. Κάτι του είπαν. Και τα λοιπά. Και τα λοιπά. Σου θυμίζει κάτι σε κάποια άλλη δική σου ιστορία Το αφηγηματικό παραμύθι που σου παρουσιάζει το μυαλό σου Με κάποιο τρόπο όλοι μας λίγο πολύ δημιουργούμε αφηγήσεις για τις καταστάσεις που βιώνουμε Και αυτό συμβαίνει διότι το μυαλό μας δεν αντέχει τα κενά πληροφορίας Και σπέβδει να τα γεμίσει με ιστορίες και σενάρια Το πρόγραμμα προκύπτει όταν δεν αντιλαμβανόμαστε τι είναι γεγονός και τι είναι φανταστικό σενάριο Έτσι είμαστε υπεπισμένοι ότι ξέρουμε τι συμβαίνει.

04:13 Η αφηγηματική πλάνη είναι προβληματική γιατί βάζει ένα φρένο, ας το πούμε, στην αναζήτηση της αλήθειας. Αν πιστεύεις ότι ήδη γνωρίζεις τι συμβαίνει, δεν ρωτάς, δεν διερευνάς, δεν αφήνεις χώρο για άλλες εκδοχές και εξηγήσεις και έτσι αρχίζεις να συμπεριφέρεσαι όχι βάσει της πραγματικότητάς σου, αλλά βάσει της ιστορίας που θεωρείς εσύ πραγματική.

04:34 κράτησε το παράδειγμα που έδωσα με τον άνθρωπο που παραπλανήθηκε χωρίς πραγματικά στοιχεία δηλαδή ότι πίστεψε ότι οι συνάδελφοί του έχουν φτιάξει μια κλίκα εναντίον του και άρχισε να εξετάζεις όπως πρότεινα και προηγουμένως πότε το δικό σου μυαλό δημιουργεί ιστορίες για να συμπληρώσει αυτά τα απροσδιορίστα κενά πρόλαβε το μυαλό σου όταν προσπαθεί να σε πείσει λέγοντάς σου αφού το ξέρεις πως έτσι θα έγινε.

05:01 Μάλλον αυτή είναι η αλήθεια. Πάντα αναρωτάς τον εαυτό σου. Είναι όντως η αλήθεια? Πώς το ξέρω σίγουρα αυτό? Τι γνωρίζω με βεβαιότητα και τι υποθέτω? Είναι σημαντικές ερωτήσεις. Για εκείνες τις καταστάσεις που σε προβληματίζουν ή σε ενδιαφέρουν να τις διαχειριστείς καλύτερα κάθισε και γράψε ένα τετράδιο την ιστορία που λες για την κατάσταση.

05:26 Όταν το αφήγημα εμφανιστεί μπροστά στα μάτια σου επειδή θα το έχεις γράψει θα μπορέσεις και να ξεχωρίσεις πιο καθαρά τι είδες πραγματικά τι άκουσες πραγματικά και τι πρόσθεσε το μυαλό σου για να ολοκληρώσει την εικόνα προφανώς μέσα από ό,τι κουβαλάει τα αρχαία τύπα που έχεις στο παρελθόν σου γενικά. Άρα αυτή η πράξη της σύγγραφής είναι και μια άσκη ενσυνειδητότητας για να σε φέρει πιο πολύ εδώ στην πραγματικότητα.

05:52 Ο δεύτερος συνηθισμένος τρόπος που το μυαλό σου σε παραπλανά ονομάζεται η πλάνη της τέλειας λύσης. Είναι η τάση να απορρίπτεις μία λύση μόνο και μόνο επειδή δεν λύνει ολοκληρωτικά το πρόβλημα. Θα το εξηγήσω με ένα παράδειγμα. Φαντάσου έναν άνθρωπο που κάνει πολλές ώρες καθιστική δουλειά και ως αποτέλεσμα αισθάνεται κουρασμένος, πιεσμένος και χωρίς ενέργεια στην καθημερινότητά του.

06:21 Αισθάνεται λοιπόν την ανάγκη να αλλάξει συνήθειες, να βάλει την άσκηση στη ζωή του και να υιοθετήσει έναν τρόπο ζωής που θα στηρίζει περισσότερο την ευεξία του και την ευημερία του συνολικά. Όταν βάζει κάτω τα δεδομένα του για να δει τι μπορεί να ξεκινήσει να κάνει άμεσα, την ίδια κιόλας μέρα, καταλήγει ότι είναι εφικτό να περπατά μισή ώρα καθημερινά και να κοιμάται κάπως νωρίτερα.

06:44 Όμως σχεδόν αμέσως εμφανίζεται η εξής σκέψη. ναι αλλά αυτό δεν είναι αρκετό βλέπω τους ανθρώπους αυτούς στο περιβάλλον μου ή αυτούς που βλέπω στο instagram που πηγαίνουν συνέχεια στο γυμναστήριο και ζουν σε άλλους ρυθμούς με τους δικούς μου ρυθμούς δεν μπορώ να το πετύχω δεν έχει νόημα καν να προσπαθήσω και έτσι δεν κάνει καμία αλλαγή πρόσεξε αυτή η σκέψη δεν είναι κάτι που ακούγεται πάρα πολύ δυνατά και φωναχτά είναι στο ασυνείδητο και σε ορίζει Μήπως έχεις πέσει κι εσύ κάποια φορά σε μια τέτοια ή παρόμοια παγίδα, να λες, αφού δεν είναι 100% αυτό που φαντάζομαι, δεν μπορώ να αλλάξω κάτι.

07:25 Το μυαλό προτρέχει, μεγαλοποιεί, γεννά προσδοκίες. Έτσι όταν μια λύση φαίνεται μικρή σε σχέση με το συνολικό ζητούμενο, η θεωρία είναι επαρκή. Και εδώ ακριβώς είναι η πλάνη. Διότι στη ζωή, η αλλαγή και η εξέλιξη είναι διαδικασίες που σχεδόν πάντα χρειάζονται αρκετά βήματα για να επιτευχθούν. Σπάνια υπάρχει εκείνη η λύση που θα σε πάει από την αφετηρία κατευθείαν στο τέρμα.

07:52 Αυτό λοιπόν που σου φαίνεται λίγο, ίσως να είναι ακριβώς το βήμα που πρέπει να κάνεις για να ενεργοποιήσεις το μηχανισμό της αλλαγής. Της αλλαγής για μια καλύτερη ζωή για σένα. Άρχισε λοιπόν να παρατηρείς πότε το μυαλό σου σε κρατάει πίσω με σκέψεις όπως δεν είναι αρκετό ή δεν κάνει μεγάλη διαφορά, Δεν θα αλλάξουν τα πράγματα.

08:16 Εκείνη τη στιγμή το μυαλό δεν αναζητάει λύση. Αναζητάει την εξειδανίκευση, την τελειότητα. Ή ίσως τη δικαιολογία και αυτό επί της ουσίας είναι το αυτοσαμποτάζ όπως το λέμε. Ο τρόπος για να διορθώσει το μυαλό σου είναι να κάνεις στον εαυτό σου την εξής ερώτηση. Ποιο είναι το μικρό βήμα που μπορώ άμεσα να κάνω για να βρεθώ πιο κοντά σε αυτό που θέλω να πετύχω.

08:38 Εδώ που με ακούς. Κάνε την ερώτηση στον εαυτό σου Ποιο είναι το μικρό βήμα Σε εισαγωγικά η μικρή μπουκιά που μπορώ να φάω Που θα με οδηγήσει σιγά σιγά στο να χορτάσω Με αυτή την ερώτηση θα μπορέσεις να αλλάξεις κατεύθυνση στο μυαλό σου Και θα το οδηγήσεις στην όποια δράση χρειάζεται να αναλάβεις και στην αλλαγή Και θα σου το πω ξανά Το μυαλό σου είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο Εσύ όμως έχεις την ευθύνη της διαχείρισής του Πιάσε το τιμόνι χρησιμοποιήσε το εργαλείο Ο τρίτος τρόπος με τον οποίο το μυαλό σου μπορεί να σε μπερδέψει είναι όταν σου παρουσιάζει ένα ψευδές δίλημα όταν δηλαδή σου παρουσιάζει μόνο δύο ακραίες επιλογές ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν περισσότερες και ίσως όχι ακραίες τα ψευδή διλήματα μοιάζουν κάπως έτσι ή παρετούμαι και αλλάζω εντελώς καριέρα ή μένω εδώ και συνεχίζω να είμαι όπως είμαι δυστυχισμένος ίσως ή θα συμφωνήσει μαζί μου ή θα κόψω κάθε σχέση μαζί του ή θα λειτουργήσει αυτό που έχω σχεδιάσει ή σταματάω σήμερα εντελώς αυτό το τελευταίο

09:50 φαντάσου να το είχαν πει οι μεγάλοι επιστήμονες και οι μεγάλοι φευρέτες που θα ήμασταν τώρα μάλλον θα είχαμε ανακαλύψει αυτά που ανακαλύψαμε και θα το είχαν κάνει άλλοι αυτοί που προχωρήσαν που αναλάμβαν δράση γιατί δεν είχαν ψευδή διλήμματα Παρατήρησε λοιπόν πότε σκέφτεσαι ακραία, ή άσπρο ή μαύρο. Με κάποιο τρόπο το μυαλό αγαπά τα άκρα, το ή αυτό ή εκείνο.

10:14 Εκ πρώτης όψεως απλοποιεί την κατάσταση. Η διερεύνηση απ' τη σκέψη και ενασχόληση, ενώ αυτά τα δίπολα δίνουν την ψευδέστηση της σαφήνειας. Και ακριβώς εδώ κρύβεται η παγίδα. Αν δεχτείς ένα ψευδές δίλημα, περιορίζεις τις επιλογές σου και παραβλέπεις τις ενδιάμεζες λύσεις που συχνά είναι οι πιο αποτελεσματικές και κατάλληλες.

10:36 Συνήθως, δεν χρειάζεται να πάρεις ακραίες αποφάσεις ή να κάψεις γέφυρες όπως λέμε, μόνο και μόνο επειδή κάτι δεν εξελίχθηκε όπως θα ήθελες. Τα ακραία δίπολα είναι πιθανό είτε να σου προκαλέσουν πίεση και στρες είτε να σε οδηγήσουν σε απόλυτες συμπεριφορές που τελικά δεν σε βοηθούν ούτε στην προσωπική ούτε στην επαγγελματική σου ζωή Άκου προσεκτικά πότε σκέφτεσαι άσπρο ή μαύρο και όταν συμβαίνει αυτό πες στο μυαλό σου Ποια τρίτη επιλογή δεν βλέπω αυτή τη στιγμή και περίμενε Ποιες ενδιάμεσες λύσεις υπάρχουν και περίμενε Δώσε χρόνο. Η ερώτηση θα σου δώσει χώρο και χρόνο και έτσι θα διερευνήσεις το πεδίο της σκέψου και θα βοηθήσει το μυαλό σου να κοιτάξει για λύση ανάμεσα στα δύο άκρα.

11:26 Αυτό που είναι σημαντικό να κρατήσεις από αυτό το επεισόδιο είναι ότι το μυαλό σου προσπαθεί να απλοποιήσει τον κόσμο συνδυάζοντας όσα ήδη ξέρει για να γλιτώσει ενέργεια και πολλές φορές αυτό είναι χρήσιμο. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως μπορεί να σε οδηγεί σε λάθος συμπεράσματα. Τότε χρειάζεται εσύ να του μάθεις να βλέπει τις καταστάσεις πιο ολοκληρωμένα.

11:52 διότι εσύ δεν είσαι το μυαλό σου είσαι ο διαχειριστής του μυαλού σου και έχεις τη δυνατότητα και την ευθύνη να καλλιεργείς σκέψεις χρήσιμες σκέψεις που σε ενδυναμώνουν και σε υποστηρίζουν Και τώρα που έχεις ακούσει αυτά που μοιράστηκα μαζί σου θέσεις τον εαυτό σου αυτές τις τρεις ερωτήσεις Πρώτον, πώς είμαι σίγουρος ότι το αφήγημά μου είναι αληθές Δεύτερο, ποιο είναι το μικρό βήμα που μπορώ άμεσα να κάνω για να βρεθώ πιο κοντά σε αυτό που θέλω να πετύχω.

12:27 Και τρίτο, ποια ενδιάμεση λύση υπάρχει. Εάν κάνεις αυτές τις ερωτήσεις, ό,τι άκουσες σε αυτό το podcast θα γίνει πιο χρήσιμο για εσένα. Μείνε σε συντονισμό με το podcast, διότι σύντομα θα δημοσιεύσω το επόμενο επεισόδιο, όπως είπα στην αρχή, όπου θα μοιραστώ μαζί σου ακόμα τρεις τρόπους που το μυαλό σου σε παραπλάνε και πάνω απ' όλα πώς να τους αντιμετωπίσεις με επιτυχία.

12:53 Να είσαι καλά και να προσέχεις τον εαυτό σου. Το επεισόδιο του «Αλλάζω» τελείωσε αλλά ξεκινάει το υπόλοιπο της ημέρας σου ή τη ζωή σου αν θες. Άδραξε την ευκαιρία και κάνε ωφέλιμες αλλαγές.