The Master and Margarita – Σάτιρα, λογοκρισία και διάβολος στη Μόσχα

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

01:00 Και όλα ξεκινούν με μια απλή ερώτηση. Τι θα γινόταν αν ο διάβολος επισκεπτόταν τη Σοβιετική Ένωση. Ο Μουλκάκοφ δεν απαντά με τρόμο, απαντά με ηρωνία. Πριν πάμε όμως να μιλήσουμε για το βιβλίο θα πρέπει κανείς να καταλάβει ότι ο Μέτρηκ Μαργαρίτα εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον διαφορετικό από αυτό που έχουμε σήμερα. Η τότε Σοβιετική Ένωση ήταν ένα κράτος που δημιουργήθηκε το 1922 μετά την νίκη των Πολσεβίκων στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο.

01:53 Στην πράξη επρόκειτο για ένα συγκεντρωτικό καθεστώς όπου το κράτος έλεγχε την οικονομία, την πολιτική ζωή και σε μεγάλο βαθμό και τον πολιτισμό Κατά την δεκαετία του 1930, την εποχή που γράφεται το μυθιστόρημα, την εξουσία κρατά ο Γιώργος Στάλιν Το καθεστώς του στηρίζεται σε έναν απόλυτο πολιτικό έλεγχο, εκτεταμένη λογοκρισία και ένα σύστημα φόβου Οι καλλιτέχνες και οι συγγραφείς όφηλαν να υπηρετούν μια συγκεκριμένη ιδεολογία που ονομαζόταν «σοσιαλιστικός ρεαλισμός».

02:26 Η λογοτεχνία έπρεπε να παρουσιάζει την κοινωνία όπως θα ήθελε το κράτος να είναι, και όχι όπως πραγματικά ήταν. Αυτό σήμαινε ότι η σάτυρα και η θρησκευτική θεματολογία ή η κριτική προς την εξουσία μπορούσαν να θεωρηθούν επικίνδυνες. πολλοί συγγραφείς λογοκρίθηκαν, εξορίστηκαν ή εξαφανίστηκαν. Ο Μιχαήλ Μπουλκάκοφ έζησε ακριβώς μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα.

02:52 Τα έργα του συχνά απαγορευόταν, τα θεατρικά του κατέβαιναν από τη σκηνή και τα χειρόγραφά του δεν μπορούσαν να εκδοθούν. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες άρχισε να γράφει το πιο παράξενο και τολμηρό του έργο. Μία ιστορία όπου ο διάβολος επισκέπτεται τη Μόσχα και αρχίζει να αποκαλύπτει την υποκρισία της κοινωνίας. Το μυθιστόρημα ολοκληρώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 αλλά όπως αντιλαμβάνεστε δεν δημοσιεύηκε πλήρως όσο ζούσε ο συγγραφέας.

03:21 Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε μια λογοκριμένη μορφή το 1966 σχεδόν 30 χρόνια μετά το θάνατό του. Αυτό το ιστορικό πλαίσιο εξηγεί για το βιβλίο δεν είναι απλώς μια φανταστική ιστορία είναι μια σάτυρα για την εξουσία, την λογοκρισία και τον φόβο. Η ιστορία ξεκινά σε ένα πάργο της Μόσχας την δεκαετία του 1930. Δύο άντρες συζητούν για ένα θέμα που εκείνη την εποχή θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητο.

04:08 Αν ο Ιησούς υπήρξε ποτέ. Ο ένας είναι εκδότης ενός λογοτεχνικού περιοδικού, ο άλλος ποιητής. Και οι δύο είναι βέβαιοι ότι η θρησκεία είναι απλός μύθος. Εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται ένας μυστηριώδης ξένος. Ο άντρας συστήνεται ως καθηγητής μαύρης μαγείας. Το όνομά του είναι Βόλαντ. Στην πραγματικότητα είναι ο διάβολος. Αυτό που ακολουθεί είναι μία από τις πιο παράξενες εισαγωγές στην ιστορία της κοροτεχνίας.

04:37 Ο Βόλαντ μπαίνει στη συζήτηση και αρχίζει να φυγείται γεγονότα από την εποχή του πόδιου πιλάτου σαν να ήταν παρόν. Οι δύο άντρες γελούν. Θεωρούν ότι πρόκειται για τρελό. Μέχρι που ο Βόλαντ κάνει μία πρόβλεψη. Ο εκδότης θα πεθάνει μέσα σε λίγα λεπτά. και πράγματι λίγα λεπτά αργότερα ο άνθρωπος ληστράει, συστράγεται με τον Στραμ και αποκεφαλίζεται έτσι ξεκινά το μυθιστόρι μας Το πιο παράξενο στοιχείο του βιβλίου είναι ότι ο διάβολος δεν είναι ο πιο διαφθαρμένος χαρακτήρας.

05:34 Στην πραγματικότητα λειτουργεί σε ακαθρέφτης. Ο Βόλαντ και η αλόκοτη παρέα του, ένας γιγάντιος αρκαστικός γάτος, ένας εκτελεστής με χνηρό χαμόγελο και μια βαμπυρική γυναίκα αρχίζουν να περιφέρονται στη Μόσχα. Καλό παρεάκι, αλλά δεν κάνουν επιθέσεις, δεν σκοτώνουν αθώους, αντίθετα, σε σκεπάζουν τη μικροπρέπεια της κοινωνίας.

05:57 Δημοσιογράφοι που δωροδοκούνται, καλλιτέχνες που φοβούνται να πούν την αλήθεια, γραφειοκράτες που νοιάζονται μόνο για προνόμια, ο διάβολος απλώς τους δίνει λίγο σχοινή και οι άνθρωποι κρεμιούνται μόνοι τους. Η πιο χαρακτηριστική σκηνή του βιβλίου είναι η παράσταση μαύρης μαγείας που συμβαίνει σε ένα θέατρο της Μόσχας. Ο Βόλαντ διοργανώνει μια επίδειξη μαύρης μαγείας, σαν να λέμε μια επίδειξη για τάμπελ.

06:46 Το κοινό γεμίζει την ένουσα γελώντας. Πιστεύουν ότι πρόκειται για απλό θέαμα. Στην αρχή εμφανίζονται χρήματα που πέφτουν από τον αέρα. Το κοινό ορμάει να τα μαζέψει. Μετά εμφανίζονται πολυτελή ρούχα. Οι γυναίκες της ένουσας τα δοκιμάζουν ενθουσιασμένες. Το κοινό γελά, φωνάζει, τσακώνεται, μέχρι που τελειώνει η παράσταση.

07:08 και τότε συμβαίνει κάτι απλό αλλά τρομακτικό. Τα χρήματα μετατρέπαται σε χαρτί και τα ρούχα εξαφανίζονται. Οι άνθρωποι μένουν στη μέση του τρόμου, πολλές φορές ημίγυμοι και ο Βόλαντ εξηγεί ήρεμα τι συνέβη. Οι άνθρωποι δεν εξαπατήθηκαν από τη μαγεία, εξαπατήθηκαν από την δική τους απληστία. Η ιστορία του Μέτρ, του Μάστερ.

08:11 Ο Μέτρ είναι ένας συγγραφέας που έγραψε ένα μυθιστόρημα για το πόντιο Πιλάτο και τη δίκη του Ιησού. Το έργο του απορρίπτεται από το σοβιετικό λογοτεχνικό καταστημένο και οι κριτικοί του καταστρέφουν. Ο συγγραφέας καταλήγει ψυχολογικά και καταλήγει σε ψυχιατική κλινική. Το μόνο άτομο που το πιστεύει είναι η αγαπημένη του η Μαργαρίτα.

08:32 Η Μαργαρίτα είναι και ο πιο ανθρώπινος χαρακτήρας του βιβλίου. Δεν είναι συγγραφέας ούτε φιλόσοφος, είναι απλώς κάποιος που αγαπά. Και αυτή η αγάπη θα την οδηγήσει σε μια από τις πιο παράξενες συμφωνίες της λογοτεχνίας. θα της δοθεί μια επιθυμία. Η σκηνή αυτή θυμίζει έντονα το κλασικό μοτίβο της συμφωνίας με τον διάβολο που εμφανίζεται και στον Φάουστ που είδαμε σε προηγούμενο επεισόδιο.

09:27 Αλλά εδώ υπάρχει μια διαφορά. Η Μαργαρίτα δεν ζητά πλούτη ούτε εξουσία. Ζητά μόνο ένα πράγμα. Να ξαναβρει το μέτρο. Οι συγγραφείς φοβούνται να γράψουν, οι εκδότες φοβούνται να εκδώσουν, όλοι προσπαθούν να δείχνουν ιδεολογικά σωστή. Και για να λέμε και την αλήθεια για τα πράγματα όπως πραγματικά είναι, μην νομίζετε ότι εκείνη την εποχή ήταν ουσιοδός καλύτερα τα πράγματα στον υπόλοιπο κόσμο εκτός Σοβιετικής Ένωσης.

10:36 Απλά ο κάθε κόσμος σε κάθε εποχή έχει τους δικούς του δυνάστες. Ο Μπουλκάκοφ ήξερε πολύ καλά αυτό το σύστημα. είπαμε και στο ξεκίνημα του σημερινού επεισοδίου ότι πολλά έργα του είχαν απαγορευτεί το αποτέλεσμα είναι ότι το μυθιστόρημα δεν εκδόθηκε πύριος όσο ζούσε δημοσιεύτηκε πολλά χρόνια μετά τον θάνατό του στην αρχική του μορφή Σε ένα σημείο του βιβλίου, ένας χαρακτήρας ρωτά τον διάβολο γιατί υπάρχει.

13:20 Η απάντηση είναι απλή. Αν δεν υπήρχε σκιά, δεν θα βλέπαμε ποτέ το φως. Ο διάβολος στο βιβλίο δεν είναι απλώς πηγή κακού. Είναι μια δύναμη ισορροπίας. Κάτι αντίστοιχος να αντά κανείς και στη φιλοσοφική θεολογία των αδερφών Καραμαζόφτου, Θεόντορ και Σογεύσκη, όπου το ερώτημα του καλού και του κακού γίνεται το κεντρικό θέμα.

14:39 αλλά είναι ελευθερία. Το βιβλίο «Μέτρικη Μαργαρίτα» συνεχίζει να διαβάζεται γιατί λειτουργεί σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Είναι μια σατερική ιστορία για τη διαφανά της εξουσίας, ένα ερωτικό δράμα, μια μεταφυσική ιστορία για τον διάβολο και ένα σχόλιο για τη λογοκρισία. Αλλά πάνω απ' όλα είναι ένα βιβλίο για τη δύναμη της τέχνης.

15:03 Σε ένα σημείο του μουθιστορήματος κάποιος λέει μια φράση που έχει γίνει θρηλυκή. Τα χειρόγραφα δεν καίονται. Η ιδέα είναι απλή. Οι εξουσίες μπορούν να παγωρέψουν βιβλία, αλλά δεν μπορούν να εξαφανίσουν τις ιστορίες. Αν ο διάβολος εμφανιζόταν πραγματικά σε μια πόλη, ίσως δεν θα την κατέστρεφε. Ίσως απλώς θα την άφηνε να δείξει τον πραγματικό της εαυτό.

15:48 Γι' αυτό ακριβώς κάνει το βιβλίο του Μπουλκάκοφ. Δεν μας δείχνει έναν υπερφυσικό κακό, μας δείχνει κάτι πολύ πιο γνώριμο. την ανθρώπινη φύση χωρίς μάσκες και πραγματικά η ιστορία αυτή θα μπορούσε να βρει εφαρμογή σε πολλές πόλεις, πολλές χώρες και φυσικά σε όλες τις εποχές Μέχρι το επόμενο επεισόδιο του Ανθρωπίστων Χαρτί να είστε όλοι καλά συνεχίστε να διαβάζετε, να σκέφτεστε και να αμφισβητείτε