Dian Fossey – Η Γυναίκα που Μίλησε με τους Γορίλες

Αυτόματη μεταγραφή — ενδέχεται να περιέχει λάθη.

00:30 Βορράει μέσα από την πυκνή βλάστηση, κόβοντας φύλλα και κλαδιά με τη ματσέτα του. Πριν λίγες ημέρες είχε περάσει από εδώ και είχε στήσει παγίδες, ελπίζοντας να πιάσει αντιλόπες. Όμως εκπλήστε με το πόσο γρήγορα η βλάστηση έχει απλωθεί. Τραβάει ένα κλαδί που είναι πεσμένο στο μονοπάτι και το σπρώχνει στην άκρη. Ύστερα παγώνει.

00:48 Λίγα μόλις μέτρα μπροστά του, καθισμένος κάτω, είναι ένας μεγάλος γορίλας. Μόλις τον βλέπει σηκώνεται. Είναι τεράστιος. Δεν κινείται ούτε φεύγει. Αντίθετα κοιτάζει στον κυνηγό κατευθείαν στα μάτια με ένα βλέμμα γεμάτο από πορεία. Ο άντρας πιάνει αργά το όπλο από τον ώμο του. Θα πιάσει παραπάνω λεφτά από ό,τι αντιλόπες.

01:16 Όταν ο γορύλας το καταλαβαίνει αρχίζει να βρυχάται Στοχεύει και τραβάει τη σκανδάλη Ο γορύλας οριάζεται προς τα πίσω ζαλισμένος Και πριν προλάβει να σηκωθεί θα τρέξει πάντου και θα του καρφώσει τη ματσέτα στο στήθου Τα χρήματα που θα πάρει θα ταΐσουν την οικογένειά του για εβδομάδες Την επόμενη μέρα το πτώμα του γορύλα θα ανακαλυφθεί από επιστήμονες Που μελετούν την ομάδα στην οποία άνοικε και καθώς το πτώμα δεν έχει κεφάλι οι χέρια είναι φανερό πως το έκαναν λαθροκινηγοί.

01:45 Η δολοφονία θα οθήσει μια ακτιβίστρια με το όνομα Ντάιάν Φώσεϊ να προστατέψει το είδος. Η εκστρατεία της θα τελειώσει όταν και η ίδια θα δολοφονηθεί χρόνια αργότερα. Κοιτάζουμε την Άβυσσο για την Ντάιάν Φώσεϊ. μια εντυπωσιακή κόκκινη απόχρωση. Η Νταϊάν δεν μπορεί να πάρει τα μάτια της από πάνω του, όμως θα έπρεπε να προσέχει για τις απότομες χαράδρες που υπάρχουν γύρω της.

02:49 Πάντα είχε πάθος με τη φύση και τα ζώα. Γεννημένη σε εύπορη οικογένεια, της άρεσε η υπασία και ήθελε να γίνει κρινίατρος. Δεν τα πηγαίνει καλά στο σχολείο μου και έτσι κατέληξε να εργάζεται ως εργοθεραπεύτρια σε παιδιατρικό νοσοκομείο. Παρ' όλα αυτά η αγάπη της για το ζωικό βασίλειο παρέμεινε και ύστερα από χρόνια δουλειάς είχε συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για να κάνει ένα ταξίδι ζωής.

03:12 Θα έμενε για δύο μήνες στην Αφρική. Είχε ήδη διλειοντάρια, ελέφαντες, ζεύρες και τσίτα. Στο ταξίδι της έκανε φίλους κάποιους αρχαιολόγους. Οι ανασκαφές του στην περιοχή αποκαλύπτουν νέα στοιχεία για τις πρώτες ημέρες της ανθρωπότητας. Η Νταϊάν είχε στραμπουλήξει τον Αστραγαλό της σε μια πεζοπορία και τώρα ο οδηγός τη βοηθάει να πάει να ξεκουραστεί.

03:34 Ο τραυματισμός την αναγκάζει να μείνει περισσότερο και γνωρίζεται καλύτερα με τους αρχαιολόγους. Εκεί ανακαλύπτει πώς είναι ενδιαφέρονται μόνοι για το παρελθόν. Μελετείουν τους Αφρικανικούς πίθηκους στο φυσικό τους περιβάλλον. Η μελέτη μπορεί να τους δώσει στοιχεία και το πώς εξελίχθηκε ο άνθρωπος πριν από εκατομμύρια χρόνια.

03:53 Κατά τη διάρκεια των βραδινών του συζητήσεων κάτω από τον καθαρό έναστρο ουρανό της Σανζανίας, η Νταϊάν μαγεύεται από το έργο τους. Όταν αναρρώσει, συνεχίζει το ταξίδι της στην Αφρική, χωρίς όμως να τους ξεχάσει. Στην επόμενη της στάση στην Ουγγάντα, κάνει μια σύντομη μελέτη για τους ορεινούς γορίλες της περιοχής. Κρατάει λεπτομερή σημείωση για τη συμπεριφορά τους και επιστρέφοντας στην Αμερική, δημοσιεύει άρθρα για μια τοπική εφημερίδα.

04:18 Για λίγο φαίνεται πως οι περιπέτειές της στο εξωτερικό έχουν τελειώσει και επιστρέφει στη δουλειά της. Τρία χρόνια αργότερα όμως, μαθαίνει πως ένας από τους αρχαιολόγους που γνώριζε ξεκινά περιοδία στην Αμερική για τα εύρηματά του. Η Νταιάν κλείνει σιτήριο και μετά την ομιλία του περιμένει στην ουρά για να του ξανασυστηθεί.

04:35 Του δείχνει το σημειωματάριό της με τις παρατηρήσεις για τους γορίλες που είδε στην Ουγκάντα και εκείνος εντυπωσιάζεται. Πριν τελειώσει η βραδιά, της προτείνει να γίνει ερευνήτρια στην Αφρική. Χωρίς δισταγμό συμφωνεί. Σχεδόν ένα χρόνο αργότερα φτάνει στα απομονωμένα βουνά του κονκό στην Κεντρική Αφρική για να ξεκινήσει την έρευνά της.

04:54 Μόλις δέκα λεπτά μετά την πρώτη της εξόρμησης στη ζούγκλα, συναντά ένα γορίλα. Το τρομαγμένο ζώο χάνεται μέσα στη βλάστηση, αλλά τους επόμενους μήνες καταφέρνει σιγά σιγά να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Ανακαλύπτει πως την αποδέχονται πιο εύκολα όταν μιμείται τις κινήσεις τους. Έχει μάθει να τους ξεχωρίζει από διάφορα σημάδια που έχουν πάνω τους.

05:14 Όμως το κογκό δεν είναι ασφαλές. Η χώρα απέκτησε ανεξαρτησία από το Βέλγιο λίγα χρόνια πριν και από τότε επικρατεί εμφύλιος πόλεμους. Ακόμη και στο απομονωμένο καταφύγιο δεν είναι ασφαλής. Έξι μήνες μετά την αφήξή της συλλαμβάνεται από στρατιώτες. Ύστερα από δύο εβδομάδες στη φυλακή δωροδοκεί τους βρουρούς και δραπετεύει περνώντας τα σύνορα προς την Ουγκάντα.

05:36 Φίλοι της συμβουλεύουν να αποφύγει το κονγκό και να συνεχίσει αλλού την ερευνά της. Όμως είναι αποφασισμένη να μην σταματήσει. Θα πάει στη γειτονική Ρουάντα, όπου σύντομα θα ανακαλύψει ότι η νέα της βάση είναι εξίσου επικίνδυνη με την προηγούμενη. Είναι το έτος 1967 στα βουνά της Βουάντα. Καθώς πέφτει το φως της ημέρας, η Ντα Ιάν ξεφορτώνει την τσάντα της από το πίσω μέρος του αυτοκίνητου της.

06:12 Με τη βοήθεια δύο αντρών αρχίζει να στείνει μια σκηνή και ως τη νύχτα το καταφύγιο είναι έτοιμο. Σκοπεύει να χτίσει μια μόνιμη καλύβα μέσα στο τροπικό δάσος, αλλά προς το παρόν η σκηνή είναι αρκετή Από τότε που έφτασε στη Ρουάντα εξερευνεί τα βουνά αναζητώντας την κατάλληλη τοποθεσία για τη νέα της βάση Αφού αναγκάστηκε να φύγει από το κογκό, ήθελε ένα απομονωμένο σημείο μακριά από τα βλέμματα των τόπιων Νωρίτερα την ίδια ημέρα αντόπισε αυτό το ξέφωτο μέσα στο δάσος και αποφάσισε ότι είναι ιδανικό Βρίσκεται σε υψόμετρο 3.000 μέτρων και είναι πολύ μακριά από το κοντινότερο χωριό.

06:47 Όμως ανακαλύπτει σύντομα πως η απομόνωση έχει και δυσκολίες. Οι γορίλες αυτής της περιοχής είναι λιγότερο εξοικειωμένοι με τους ανθρώπους. Της παίρνει πολύ περισσότερο χρόνο να πλησιάσει αρκετά ώστε να παρατηρήσει τη φυσική του συμπεριφορά. Όμως εφαρμόζει τις τεχνικές που είχε μάθει νωρίτερα κρατώντας απόσταση μέχρι οι γορίλες να συνηθίσουν την παρουσία της Όταν τελικά την αφήνουν να πλησιάσει τους μιμήτες στις κινήσεις τους και προσπαθεί ακόμα και να αντιγράψει τις φωνές και τους ήχους τους Σιγά σιγά φαίνεται πως την αποδέχονται Η Νταΐαν έχει την ευκαιρία να μελετήσει την καθημερινή ζωή των γορίλων κάτι που ως τότε παρέμενε μυστήριο μελέτα τις ιεραρχίες και τις κοινωνικές τους σχέσεις.

07:28 Παρατήρη πως τα θηλυκά αλλάζουν συντρόφους για να αποφεύγουν οι αιμομιξίες και πως τα αρσενικά δεν εισβάλλουν ποτέ στις ομάδες άλλων. Δεν περιορίζεται όμως μόνο στη μελέτη των γορύλων. Καταγράφει και το αντίκτυπο των ανθρώπων. Αν και οι ντόπιοι είναι λίγοι, λαθροκινηγοί έρχονται συχνά για να κυνηγήσουν αγριαζώα. Κάποιες φορές πυροβαλλούν τους γορίλες ή εγκλωβίζονται στις παγίδες που στείνουν Ορισμένες ημωρίες μάλιστα κλέβουν μικρά γοριλάκια ελπίζοντας να τα πουλήσουν σε ζωολογικούς κήπους του εξωτερικού Η Νταϊάν διαμαρτύρεται στην κυβέρνηση της Γουάντα αλλά δεν βρίσκει υποστήριξη Υπάρχουν αστυνομικοί που υποτίθεται πως προστατεύουν τους γορίλες μα οι μισθοί τους είναι τόσο χαμηλοί που δοροδοκούνται εύκολα Ύστερα από χρόνια που βλέπει όλη αυτή τη φρίκη, ο θάνατος ενός γορίλα της συγκλονίζει βαθιά Το 1978 ένας συνεργάτης της ανακαλύπτει το ακεφαλό και κροτηριασμένο σώμα ενός γορίλα Τον είχε ονομάσει Digit Τον παρακολουθούσε 7 ολόκληρα χρόνια Αποφασίζει πως ο μόνος τρόπος να σώσει τους γορίλες είναι να πολεμήσει

08:30 Αρχίζει να γράφει ένα βιβλίο για να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για την μοίρα των ζώων Όταν το βιβλίο εκτίδεται το 1983 με τον τίτλο Gorillas in the Mist, γίνεται παγκόσμιο bestseller. Τα έσοδα του βιβλίου και οι δωρεές χρηματοδοτούν ανεξάρτητες περιπολίες στα γουνά. Μέσα σε τέσσερις μήνες, οι ομάδες της Diane αφαιρούν πάνω από 900 παγίδες, ενώ οι κρατικοί φύλακες δεν αναφέρουν ούτε μία.

08:56 Ωστόσο, οι περιπολίες της δεν μπορούν να σταματήσουν κάθε επιδρομή. Σε μία από αυτές, φαγιάζονται 20 γορίδες. Καθώς η απογοήτευσή της με την αδράνεια της κυβέρνησης μεγαλώνει, η Νταιάν αποφασίζει να περάσει σε πιο ακραίες πράξεις. Οι περιπολίες της αρχίζουν να περιβολούν ζώα χωρικών που θεωρεί πως εισφάλουν στα βουνά. Προσπαθεί να εκφοβήσει τους ντόπιους, ισχυριζόμενοι ότι ξέρει μαύρη μαγεία.

09:19 Βάζει τους άντρες της να καίνε καλύβες που πιστεύει ότι χρησιμοποιούν λαθροκινηγή. και όταν πιάνει κάποιον κατηγορείται πως τους ξυλοκοπεί και τους βασανίζει πριν τους παραδώσει τις αρχές. Οι όλο και πιο βίαιες συγκρούσεις μετατρέπουν τα γουνά σε μια άγρη και άνομη περιοχή και σύντομα στη μάχη ανάμεσα στους κυνηγούς και τους προστάτες η ίδια η Νταϊάν θα γίνει στόχος.

09:53 Είναι το έτος 1985 στην καλύβα της Diane. Δεκαοκτώ χρόνια έχουν περάσει από τότε που ξεκίνησε η μελέτη των γορίλων. Τώρα στα 53 της, κάθεται στο γραφείο της μέσα στη μικρή και κατάστατη ξύλινη καλύβα της. Το αδύναμο φως της λάμπας πετρελαίου δεν είναι αρκετό για να δουλέψει, αλλά είναι το μόνο που έχει. Πίνει το ποτό της για να χαλαρώσει.

10:14 Ύστερα σηκώνεται και ζαλισμένη ψάχνει για το μπουκάλι. Όταν ακούει ξαφνικά ένα δυνατό ήχο να έρχεται απ' έξω. Η ματσέτα αστράφει στο φως του φεγγαριού καθώς σχίζει το σκοτάδι. Το στόμα της Νταγιάν θα βρεθεί το επόμενο πρωί από τον υπηρέτη της. Στην έρευνα που θα ακολουθήσει, κανείς δεν ανακρίνεται σε σχέση με τη δολοφονία της.

11:06 Αντίθετα, η αστυνομία επικεντρώνεται στην ερευνητική της ομάδα. Βγαίνει η ανταλαμαστή λήψη για τον βοηθό της, αλλά ειδοποιείται έγκαιρα από την Αμερικάνικη πρεσβεία και δραπετεύει πριν τον πιάσουν. Όμως αυτό δεν εμποδίζει το δικαστήριο της Ρουάντα να τον δικάσει ερήμην. Παρά την έλλειψη αποτεχτικών στοιχείων, καταδικάζεται για τη δολοφονία της Νταϊάν με το δικαστήριο να ισχυρίζεται πως τη σκότωσε για να κλέψει την έρευνά της.

11:30 Αυτός επιμένει στην αθωότητά του και οι Αμερικάνικες αρχές αρνούνται να τον εκδώσουν. Δεν θα επιστρέψει ποτέ στη Ρουάντα. Η Νταϊάν αντίθετα δεν θα φύγει ποτέ από εκεί. Το σώμα της θα τα φύγει κοντά στο ερευνητικό της καταφύγιο δίπλα σε αρκετούς από τους γορίλες που πέθαναν όσοι ήταν εκεί Η Νταϊάν Φόσει πίστευε πως η ανθρωπιά μετρέτει όχι μόνο το πώς φερόμαστε μεταξύ μας αλλά από το πώς φερόμαστε σε εκείνους που δεν μπορούν να επερασπίσουν τον εαυτό τους Κι όμως εμείς, το είδος που αποκαλεί τον εαυτό του λογικό είμαστε οι μόνοι που σκοτώνουμε από απληστία που βασανίζουμε για κέρδος που καταστρέφουμε χωρίς λόγον.

12:06 Η Νταϊάν ήταν ενάντια στην αλαζονία του ανθρώπου που πιστεύει ότι ο κόσμος του ανήκει. Κάθε φορά που ένα ζώο υποφέρει, καθρεφτίζει τη δική μας βαρβαρότητα. Κάθε πληγή που ανήκουμε στη φύση, ανοίγει και μια μέσα μας. Ίσως η Νταϊάν να πέθανε μόνη, αλλά ο αγώνας της λέει κάτι που κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει. Το μεγαλύτερο θηρίο πάνω στη γη είναι ο άνθρωπος.